دموکراتها با پیروزی در انتخابات میاندورهای آمریکا، کنترل هر دو مجلس کنگره را از جمهوریخواهان پس گرفتند؛ شکستی سنگین برای حزب دونالد ترامپ که میتواند دو سال پایانی ریاستجمهوری او را با چالشهای سیاسی و قانونی جدی روبهرو کند.
رصدخبر | جهان ؛ نتایج انتخابات روز سهشنبه نشان داد که نارضایتی رأیدهندگان از افزایش هزینههای زندگی، جنگ ایران و نگرانیها درباره فساد در دولت به عاملی تعیینکننده در شکست جمهوریخواهان تبدیل شده است. دموکراتها در ایالتهای مختلف به پیروزی رسیدند و حتی موفق شدند کرسیهایی را تصاحب کنند که برای دههها در اختیار جمهوریخواهان بود؛ ایالتهایی که ترامپ تنها دو سال پیش در آنها با اختلافی چشمگیر پیروز شده بود.
از جمله مهمترین نتایج این انتخابات، پیروزی غیرمنتظره جیمز تالاریکو در رقابت سنا در ایالت تگزاس بود؛ ایالتی که بیش از ۳۰ سال است هیچ نامزد دموکراتی در انتخابات سراسری آن به پیروزی نرسیده بود. در کارولینای جنوبی نیز آنی اندروز توانست برخلاف پیشبینیها سناتور دارلین گراهام را شکست دهد. ترامپ حمایت گستردهای از هر دو نامزد جمهوریخواه کرده بود، اما حمایت او مانع شکست آنها نشد.
در ایالت میشیگان نیز عبدالسید، نامزد جناح ترقیخواه دموکراتها که در انتخابات مقدماتی حزب به پیروزی رسیده بود، توانست مایک راجرز، رقیب جمهوریخواه خود را شکست دهد. سوزان کالینز، سناتور باسابقه جمهوریخواه از ایالت مین که پیشتر بارها از رقابتهای دشوار انتخاباتی جان سالم به در برده بود، این بار کرسی خود را به تروی جکسون، نامزد دموکرات، واگذار کرد.
بر اساس نظرسنجی آسوشیتدپرس از رأیدهندگان، نتایج انتخابات از فروپاشی ائتلافی حکایت دارد که دو سال پیش زمینه بازگشت ترامپ به کاخ سفید را فراهم کرده بود. جوانان و رأیدهندگان لاتینتبار بهطور محسوسی از جمهوریخواهان فاصله گرفتهاند. تنها حدود یکسوم رأیدهندگان اسپانیاییتبار اعلام کردند که در انتخابات مجلس نمایندگان به نامزد جمهوریخواه رأی دادهاند.
این شکست ضربه سیاسی بزرگی به ترامپ وارد کرد. او در ماه گذشته تقریباً هر روز در تجمعهای انتخاباتی شرکت کرده بود تا با بسیج حامیانش، موقعیت جمهوریخواهان را تقویت کند؛ تلاشهایی که در نهایت نتوانست مانع شکست گسترده حزب او شود.
کنترل کنگره به دست دموکراتها؛ چالش تازه برای دو سال پایانی ترامپ
پیروزی دموکراتها میتواند معادلات سیاسی واشنگتن را در دو سال باقیمانده از ریاستجمهوری ترامپ بهطور اساسی تغییر دهد. اگرچه ترامپ تاکنون بارها توانسته است در برابر تلاشها برای محدود کردن اختیاراتش مقاومت کند، اما کنترل دموکراتها بر هر دو مجلس کنگره، اجرای برنامههای قانونگذاری دولت او را با موانع جدی روبهرو خواهد کرد.
رهبران دموکرات اعلام کردهاند که از قدرت تازه خود برای تشدید نظارت بر دولت ترامپ استفاده خواهند کرد. آنها قصد دارند تحقیقات گستردهای درباره عملکرد مقامهای ارشد دولت و چگونگی افزایش ثروت اعضای خانواده رئیسجمهور آغاز کنند.
استیضاح ترامپ و برخی اعضای کابینه او نیز از جمله گزینههایی است که دموکراتها کنار نگذاشتهاند. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، و ایلان ماسک، میلیاردر حوزه فناوری و مشاور ارشد پیشین ترامپ، از جمله افرادی هستند که ممکن است در کانون تحقیقات احتمالی کنگره قرار گیرند.
چاک شومر، رهبر دموکراتها در سنا، شامگاه سهشنبه در مراسم جشن پیروزی حزبش، نتایج انتخابات را «بازسازی نسلی نقشه سیاسی سنا» توصیف کرد.
حکیم جفریز، رهبر دموکراتها در مجلس نمایندگان نیز گفت: «مردم آمریکا خواهان تغییری بنیادین و تحولآفرین هستند.»
واکنش ترامپ: شکست را نمیپذیرم
ترامپ بلافاصله پس از مشخص شدن نتایج، تلاش کرد مسئولیت شکست جمهوریخواهان را از خود دور کند. او حتی پیش از پایان رأیگیری در ایالتهای غربی آمریکا، در شبکه اجتماعی خود نوشت که نامش در فهرست نامزدهای انتخابات نبوده است؛ این در حالی است که طی هفتههای گذشته بارها از رأیدهندگان خواسته بود به نامزدهای حزبش رأی دهند و عملاً انتخابات را به آزمونی برای ارزیابی عملکرد خود تبدیل کرده بود.
رئیسجمهور آمریکا همچنین تهدید کرد که هرگونه طرح قانونی ارائهشده از سوی دموکراتها را وتو خواهد کرد. او در همین زمینه تصویری از یک کلاه بیسبال قرمز منتشر کرد که واژه «وتو» با همان سبک نوشتاری شعار انتخاباتی معروفش، «آمریکا را دوباره عظمت ببخشیم»، روی آن درج شده بود.
ترامپ در مصاحبه تلفنی با شبکه فاکسنیوز در ساعات پایانی سهشنبه، انتخابات را شکست شخصی خود ندانست و مدعی شد رأیدهندگان «نامزدها را دوست نداشتند».
دموکراتها پیشتر نگران بودند که ترامپ در صورت شکست جمهوریخواهان، بار دیگر برای زیر سؤال بردن نتایج انتخابات تلاش کند. این نگرانی پس از آن افزایش یافته بود که او درباره مشارکت گسترده افراد فاقد تابعیت آمریکا در انتخابات هشدار داد و شکایتهای حقوقی را در ایالتهای آلاسکا و کالیفرنیا به جریان انداخت. با این حال، ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز اعلام کرد که نتایج انتخابات را خواهد پذیرفت.
جمهوریخواهان: در برابر برنامههای دموکراتها میایستیم
با وجود شکست جمهوریخواهان، جان تون، رهبر اکثریت جمهوریخواه در سنا، تأکید کرد که حزبش در برابر برنامههای دموکراتها عقبنشینی نخواهد کرد.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جمهوریخواهان سنا در برابر تلاش جناح چپ افراطی و سوسیالیست حزب دموکرات برای برچیدن تمام دستاوردهای ما دست روی دست نخواهند گذاشت.»
تون همچنین گفت جمهوریخواهان با ترامپ همکاری خواهند کرد تا در برابر آنچه «افراطگرایی دموکراتها» خواند، بایستند.
به این ترتیب، بازگشت کنترل کنگره به دست دموکراتها، چشمانداز دو سال پایانی ریاستجمهوری ترامپ را با تحولی جدی روبهرو کرده است؛ تحولی که میتواند از یک سو قدرت مانور دولت در تصویب قوانین را محدود کند و از سوی دیگر، زمینه افزایش فشارهای نظارتی و سیاسی بر رئیسجمهور و اعضای دولت او را فراهم آورد.


