عبدالناصر همتی با تشریح ابعاد اقتصادی تفاهمنامه ایران و آمریکا، از آزادسازی تدریجی منابع مسدودشده، تسهیل صادرات نفت در دوره ۶۰ روزه مذاکرات و کاهش هزینههای ناشی از تحریمها خبر داد و تأکید کرد استفاده از دلار در معاملات نفتی، به انتخاب ایران خواهد بود.
رصدخبر | اقتصاد ؛ رئیس کل بانک مرکزی از آغاز قریبالوقوع استفاده از منابع آزادشده ایران در چارچوب تفاهمنامه با آمریکا خبر داد و اعلام کرد ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران در مرحله نخست آزاد میشود؛ منابعی که به گفته او برای تأمین کالاهای اساسی و دارو به کار گرفته خواهد شد.
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، با تشریح توافقات اقتصادی حاصل از تفاهمنامه ایران و آمریکا گفت: در مذاکراتی که با میانجیگری قطر و پاکستان انجام شد، دو تصمیم مهم اقتصادی در سوئیس به تصویب رسید که نخستین آن، آزادسازی منابع مسدودشده ایران بود.
وی افزود: بر اساس تفاهمنامه، مقرر شده است این منابع بهصورت تدریجی و همزمان با پیشرفت مذاکرات آزاد شود. در مرحله نخست ۱۲ میلیارد دلار آزاد خواهد شد و مابقی منابع نیز در مراحل بعدی در دسترس قرار میگیرد.
همتی با تأکید بر اینکه اولویت اصلی ایران امکان بهرهبرداری از این منابع است، اظهار کرد: همانند توافق سال ۱۴۰۲ میان ایران و آمریکا، منابع آزادشده برای واردات کالاهای اساسی و دارو اختصاص خواهد یافت.
رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به حجم واردات کالاهای اساسی گفت: سالانه بین ۱۰ تا ۱۲ میلیارد دلار و در برخی برآوردها نزدیک به ۱۵ میلیارد دلار صرف واردات این کالاها میشود. استفاده از منابع آزادشده برای این بخش، سایر منابع ارزی کشور را آزاد کرده و امکان تخصیص آنها به نیازهای دیگر یا تقویت ذخایر ارزی را فراهم میکند.
وی در پاسخ به گمانهزنیها درباره الزام خرید کالاهای اساسی از آمریکا تصریح کرد: در اسناد امضاشده هیچ تعهدی برای خرید از آمریکا وجود ندارد. البته اگر قیمت و کیفیت کالاهای مورد نیاز مناسب باشد، مانعی برای خرید از شرکتهای آمریکایی وجود نخواهد داشت.
همتی یادآور شد که ایران پیش از این نیز از طریق شرکتهای بزرگ بازرگانی آمریکایی و اروپایی اقدام به خرید اقلامی نظیر گندم و ذرت کرده است.
رئیس کل بانک مرکزی از آغاز استفاده عملی از این منابع در آینده نزدیک خبر داد و گفت: در روزهای آینده نخستین محموله خریداری خواهد شد و هماهنگیهای لازم با وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت برای تأمین کالاهای مورد نیاز انجام شده است.
وی درباره مالکیت منابع آزادشده نیز توضیح داد: این منابع پیشتر توسط بانک مرکزی از دولت خریداری شده و معادل ریالی آن به دولت پرداخت شده است؛ بنابراین جزو ذخایر بانک مرکزی محسوب میشود.
همتی افزود: بانک مرکزی با استفاده از این منابع برای واردات کالاهای اساسی و فروش آنها در داخل کشور، بخشی از نقدینگی موجود را جذب میکند و این روند میتواند به کاهش شتاب رشد نقدینگی کمک کند.
رئیس کل بانک مرکزی همچنین به توافقات مرتبط با صادرات نفت اشاره کرد و گفت: یکی از بندهای تفاهمنامه، ایجاد معافیت تحریمی برای صادرات نفت، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی در طول دوره ۶۰ روزه مذاکرات است.
به گفته وی، در این دوره امکان تحویل محمولهها در هر بندر، حمل با انواع کشتیها و انتقال وجوه حاصل از فروش به حسابهای مورد تأیید شرکت ملی نفت ایران فراهم شده است.
همتی افزود: در تفاهمنامه به امکان تسویه با دلار نیز اشاره شده، اما استفاده از دلار اجباری نیست و تصمیمگیری درباره آن بر عهده جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.
وی در پایان تأکید کرد: صادرات نفت ایران هماکنون نیز ادامه دارد، اما مزیت اصلی این توافق کاهش هزینههای نقلوانتقال مالی و رفع بخشی از پیچیدگیهای ناشی از تحریمهاست. در عین حال، سازوکارهای ایجادشده برای خنثیسازی تحریمها حفظ خواهد شد و ایران بهصورت تدریجی روند اجرای توافق و میزان رفع محدودیتها را ارزیابی میکند.
