رصدخبر | فرهنگ ؛ برگزیدگان بخش‌های مختلف هجدهمین دوره جایزه ادبی «جلال آل‌احمد» در مراسم پایانی این رویداد که در روز چهارشنبه، ۱۷ دمی‌ماه برگزار شد، به این شرح علام شدند:

بخش نقد ادبی برگزیده و شایسته تقدیر نداشت.

بخش مستندنگاری

برگزیده:

«قاسم» نوشته مرتضی سرهنگی از انتشارات خط مقدم

داستان بلند و رمان

برگزیده

«لمس» نوشته محمدرضا کاتب از نشر نیماژ

شایسته تقدیر

«ژنرال» نوشته زهرا گودرزی از نشر چشمه

بخش داستان کوتاه

برگزیده

«گاهی به قبرها هم نگاه کن» نوشته عباس عظیمی از نشر چشمه

«من ابن بطوطه هستم» نوشته خسرو عباسی خودلان از انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری هنرمندان مشرق‌زمین

بخش ویژه «ماه مجلس»(به مناسبت هزار و پانصدمین سالروز ولادت حضرت پیامبر (ص))

رتبه اول: «قربان زرپران» امیرحسین روح‌نیا

رتبه دوم: «زمین» سارا شجاعی و «حرمت» زینب محمد قلی‌زاد

بخش ویرایش

مهدی فروتن برای ویراستاری کتاب «ژنرال»

بنا بر اعلام، مبلغ ۶۰۰ میلیون تومان به برگزیدگان و ۲۰۰ میلیون تومان نیز به شایستگان تقدیر اهدا خواهد شد.

The post برندگان هجدهمین جایزه ادبی «جلال آل احمد » معرفی شدند appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

وظیفه بر عهده ویراستاران و نویسندگان است تا بتوانند لیست ۱۰ کتاب برتر سال را معرفی کنند. جدای از لیست ۱۰ کتاب برتر آمازون و نیویورک‌تایمز، لیست فروش این دو کمپانی بزرگ، مرجعی است که با آن می‌شود حال و احوال کتاب در جهان را فهمید. کتاب‌هایی که در ۲۰۲۴ در لیست پرفروش‌ها قرار می‌گیرند، چند ماه آینده هم از ایران سر در می‌آورند و ترند ویترین کتاب‌فروشی‌های انقلاب می‌شود.

شباهت لیست فروش‌های ما و خارجی‌ها

اگر کتاب‌های منتشر شده در سال ۲۰۲۴ را از جدول فروش نیویورک‌تایمز و آمازون حذف کنیم، کتاب‌های مشترکی در میان پر فروش‌های ایران و آمریکا دیده می‌شود. «ما تمامش می‌کنیم و ما شروعش می‌کنیم» کالین هوور و کتاب‌های «‌۴۸ قانون قدرت و عادت‌های اتمی» از کتاب‌های پر فروشی هستند که هم در میان مخاطبان ایرانی محبوب است و هم در میان مخاطبان آمازون. البته کتاب‌های کالین هوور به دلیل اثر اقتباسی هالیوود از آن دوباره روی بورس قرار گرفته است و در میان آثار پر فروش سال ۲۰۲۴ قرار گرفته‌اند. کتاب‌هایی که یک‌سال پس از انتشار در آمریکا در ایران هم ترجمه شد و مورد اقبال مخاطبان قرار گرفت.

شباهت پرفروش‌های آمازون و نیویورک‌تایمز

هر سال که آمار نیویورک‌تایمز منتشر می‌شود، به دلایل متفاوتی آمار این دو کمپانی متفاوت از آب در می‌آید. برای آنکه بخواهیم این تفاوت را شرح دهیم، باید نگاهی به جدول پرفروش‌های داستانی سال ۲۰۲۴ بیندازیم. در جدول ۲۰۲۴ این موسسه، آثار مشترکی صدر جدول را در اختیار گرفته‌اند. رمان «زن» و «جیمز»، دو اثر غافلگیر‌کننده امسال بودند که فروش‌های چشمگیری را از‌ آن خود کردند. کتاب زن، به بررسی زندگی و چالش‌های زنان در دوره‌های گوناگون تاریخی می‌پردازد. کریستین هانا سعی کرده با خلق شخصیت‌های قوی و داستان‌های جذاب، خوانندگان را به دنیای پیچیده و پر از احساسات زنان ببرد.
این کتاب به موضوعاتی مانند عشق، خانواده، فداکاری و مقاومت در برابر مشکلات می‌پردازد و با نثری روان، تجربه‌های مختلف زنان را به تصویر می‌کشد. هانا با استفاده از جزئیات دقیق و توصیف‌های زنده، توانسته است داستان‌هایی خلق کند که همزمان هم سرگرم‌کننده و هم تأمل‌برانگیز باشند. در بخش‌هایی از این کتاب آمده است‌: «چند سرباز و فرمانده، جان خود را مدیون زنانی‌اند که از روح و جسم خود خرج کردند تا آن‌ها زنده بمانند و به آغوش خانواده‌هایشان بازگردند؟ زنانی که بر جوانی سربازان، بر اندوه مادران آن‌ها و غم پدرشان نیز گریستند و سعی کردند جان جگرگوشه یک خانواده را نجات دهند.»
در کنار اثر کریستین هانا، کتاب «جیمز» (James) اثر پرفروش پرسیوال اورت به چشم می‌خورد که با انتشارش در سال ۲۰۲۴ توانست اتفاق مهمی در اخبار کتابی سالی که گذشت باشد؛ از انتخابش به عنوان بهترین کتاب سال ۲۰۲۴ به انتخاب سردبیران آمازون گرفته تا نامزد نهایی شدنش برای دریافت جایزه بوکر در همان سال.
این رمان به نوعی بازگوییِ داستانِ مشهور مارک تواین یعنی کتاب «هاکلبری‌فین» است که این‌بار از زبان جیم روایت می‌شود. جیم، برده‌ای است که وقتی می‌فهمد قرار است فروخته شود و از خانواده‌اش جدا شود، فرار می‌کند. برنامه این است که به نحوی خودش را آزاد کرده و سپس پول کافی برای آزادی همسر و دخترانش پیدا کند.
جیم اما در جریان این کار در جزیره، با هاک آشنا و متحد می‌شود؛ هاکی که مرگ خودش را برای فرار از دست پدر خشن و بی‌رحمش صحنه‌سازی کرده است. به این ترتیب سفر جیم و هاک شروع می‌شود که انواع ماجراها و حوادث ناگوار را به دنبال دارد. رمان جیمز بر خلاف رمان کریستین هانا، در دسته آثار بازاری قرار نمی‌گیرد. کتابی که جدای از حضور در نامزد‌های بوکر و انتخاب به عنوان برترین اثر آمازون، در رده سوم بهترین آثار نیویورک‌تایمز قرار گرفت.
اگر آثار داستانی را کنار بگذاریم، در میان جدول آثار غیر داستانی، هم شباهت‌هایی میان آمازون و نیویورک‌تایمز وجود دارد. Melania (‌ملانیا‌) Be Ready When the Luck Happens: A Memoir(‌وقتی شانس اتفاق می افتد آماده باشید: یک خاطره‌)‌، The Anxious Generation: How the Great Rewiring of Childhood Is Causing an Epidemic of Mental Illness (نسل مضطرب: چگونه سیم‌کشی بزرگ دوران کودکی باعث گسترش بیماری روانی می‌شود‌) آثار مشترک آمازون و نیویورک‌تایمز هستند. شاید قابل پیش‌بینی‌ترین کتاب جدول فروش «ملانیا» باشد، کتابی که زندگینامه ملانیا کناوس، همسر ترامپ را روایت می‌کند. نکته جالب اینجاست که هم در لیست آمازون و هم در نیویورک‌تایمز در رده سوم، جدول پرفروش‌های این دو مؤسسه هستند. کتاب Melania اثر Melania Trump اثر ملانیا ترامپ، همسر رئیس‌جمهور پیشین ایالات متحده، به بررسی زندگی و تجربیات او از دوران کودکی در اسلوونی تا تبدیل شدن به یکی از شناخته‌شده‌ترین زنان جهان می‌پردازد. در این کتاب، ملانیا به بیان خاطرات شخصی، چالش‌ها و موفقیت‌های خود و نحوه مدیریت نقش خود به‌عنوان بانوی اول ایالات متحده می‌پردازد.
او همچنین دیدگاه‌های خود درباره مسائل اجتماعی و فرهنگی و تأثیرات رسانه‌ها بر زندگی‌اش را مطرح می‌کند. این کتاب ترکیبی از داستان‌های شخصی و نمادهایی از تجربه‌اش در دنیای سیاست و رسانه است که به تصویر کشیدن هویت و شخصیت او کمک می‌کند.
جدای از کتاب ملانیا ترامپ، «Be Ready When the Luck Happens: A Memoir» (وقتی شانس اتفاق می‌افتد آماده باشید: یک خاطره‌) هم از کتاب‌های پرفروش غیرداستانی در سال ۲۰۲۴ است. کتابی که زندگی اینا گارتن – با نام مستعار Barefoot Contessa- را روایت می‌کند. زنی که نویسنده ۱۳ کتاب آشپزی پرفروش، شخصیت محبوب دنیای غذا و آشپزی است، کتابی که در جدول فروش آمازون رتبه دهم را کسب کرده است و در جدول فروش نیویورک‌تایمز رتبه پنج آثار پرفروش را برعهده گرفته است.
کتاب دیگری هم توانست هم در جدول آمازون و هم در نیویورک‌تایمز، از آثار پرفروش باشد. «نسل مضطرب» کتابی است که نویسنده آن جاناتان هایت در آن توضیح می‌دهد که «کودکی گوشی‌محور» چگونه در دهه‌ گذشته آغاز شد و چرا کودکان به بازی و استقلال نیاز دارند تا به بزرگسالانی شایسته و توانا تبدیل شوند.
هایت «بازآرایی دوران کودکی» را روندی می‌داند که پرورش عصب‌شناختی و اجتماعی کودکان را مختل می‌کند و برای جلوگیری از پیشرفت فراگیر آن، مجموعه‌ای از اقدامات را در سطوح مختلف پیشنهاد می‌کند تا از مشکلات شایعی مثل اختلال خواب، انزوای اجتماعی، اختلال توجه، اعتیاد رفتاری و کمال‌گرایی پیشگیری شود. همچنین توضیح می‌دهد چرا رسانه‌های اجتماعی به دختران بیش از پسران آسیب می‌زنند و چرا پسران از دنیای واقعی به دنیای مجازی رسیده‌اند که عواقب فاجعه‌باری برای خودشان، خانواده‌های‌شان و جامعه دارد.
با آنکه کتاب هایت هم در جدول پرفروش‌های آمازون و هم در نیویورک‌تایمز حضور دارد اما جایگاه متفاوتی را در این دو جدول کسب کرده است. کتاب هایت در آمازون رتبه نخست فروش در میان آثار غیر داستانی منتشر شده در ۲۰۲۴ را کسب کرده و در لیست نیویورک‌تایمز در رتبه ۱۰ قرار گرفته است.
در یک نگاه کلی به این جدول پرفروش‌های سال ۲۰۲۴ آنچه در جدول سال اخیر پررنگ است و به چشم می‌خورد مسئله فروش زندگینامه‌هاست‌. زندگینامه‌هایی که هم مورد توجه مخاطبان آمازون قرار گرفته و هم مخاطبان نیویورک‌تایمز.

جدول پرفروش‌های آمازون و نیویورک‌تایمز کاملاً شبیه به هم نیستند!

اگر شباهت‌های جدول فروش آمازون و نیویورک‌تایمز را کنار بگذاریم، به دلایل مختلفی این دو جدول با یکدیگر تفاوت‌های مهمی دارند. شاید یکی از مهم‌ترین دلایل تفاوت جدول ۲۰۲۴ آمازون و نیویورک‌تایمز، پرداخت به آثار کودک و نوجوان است. در لیست نیویورک‌تایمز در سال ۲۰۲۴ هیچ اثری که مربوط به کودکان و یا نوجوانان باشد، حضور ندارد. این در حالی است که در جدول فروش ۲۰۲۴ آمازون ۲ اثر از یک مجموعه کودک نوجوان به چشم می‌خورند.
با اینکه رتبه برخی آثار در جدول فروش این دو موسسه متفاوت است اما کماکان آثار تخیلی در ژانر بازی تاج و تخت در لیست پرفروش‌های امسال به چشم می‌خورند. آثاری همچون «شعله آهنی» که ادامه کتاب‌های داستانی با همین مضمون است در لیست امسال آمازون و نیویورک‌تایمز به چشم می‌خورند.

برترین‌ها از نگاه آمازون و نیویورک‌تایمز

با کنار گذاشتن آمار پرفروش‌ها به لیست انتخاب سردبیران و نویسندگان در آمازون و نیویورک‌تایمز می‌رسیم. در لیستی که این دو موسسه به‌عنوان برترین آثار سال ۲۰۲۴ انتخاب کرده‌اند سه گروه از آثار بسیار پرتکرارند. آثار سیاسی و تاریخی، زندگینامه‌ها و البته رمان‌ها. جدای از آثاری همچون جیمز که رتبه بالایی را در هر دو جدول اشغال کرده، اثر متفاوتی درباره رونالد ریگان با نام Reagan: His Life and Legend به چشم می‌خورد که به قلم مکس بوت درآمده و به قدرت‌گیری ریگان در آمریکا می‌پردازد و از نقاط جالب جدول برترین‌های ساکنان برج خیابان هشتم منهتن است.

منبع: فرهیختگان

The post خاطرات شفاهی در صدر پرفروش‌های ۲۰۲۴ appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

در فروردین ۱۴۰۳ شیوه‌نامه جدید پذیرش و عضویت کتابخانه ملی تصویب شده است. بر اساس این شیوه‌نامه شرایط عضویت در کتابخانه ملی برای اعضای ویژه، تخصصی و عمومی اعلام شد. بر اساس تغییرات درنظر گرفته شده در شیوه‌نامه، دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد که پیش از این بدون قید می‌توانستند از امکانات کتابخانه ملی استفاده کنند، ملزم به بارگذاری تصویب‌نامه پیشنهاد پایان‌نامه هستند.

دیگر تغییر در شیوه‌نامه کتابخانه ملی شرایط تمدید عضویت است، بر این اساس فرد متقاضی برای تمدید عضویت بیش از یکسال، ملزم به طرح درخواست است. این درخواست مورد بررسی کمیته عضویت قرار می‌گیرد و در صورت پذیرش به فرد اعلام خواهدشد.

همچنین در آیین‌نامه جدید آمده است: به منظور برقراری عدالت عمومی و رعایت حقوق فرهنگی و استفاده حداکثری متقاضیان از خدمات کتابخانه ملی، تمدید عضویت برای اعضای عادی، حداکثر ۳ سال و درخواست تمدید عضویت بیش از ۳ سال، منوط به بررسی و تصمیم کمیته عضویت و پذیرش خواهد بود.

در آیین‌نامه جدید در بخش اعضای عمومی، بند «جانبازان ، ایثارگران و اعضای درجه یک خانواده شهدا ، جانبازان و ایثارگران» به ایثارگران منطبق با قانون با مدرک کارشناسی تغییر کرده است. پیش از این، بازنشستگان دولت با داشتن حداقل مدرک کارشناسی و معادل آن می‌توانستند از عضویت عمومی بهره‌مند شوند، که چنین امکانی در شیوه‌نامه جدید دیده نشده است.

در آیین‌نامه جدید واجدین شرایط عضویت پژوهشی به این شرح آمده است:

اعضای هیات علمی

دانش‌آموختگان و دانشجویان مقطع دکترای تخصصی و دکترای حرفه‌ای(نیمسال ۹ به بالا)

طلاب سطح ۴ و بالاتر حوزه علمیه

دارندگان مدرک درجه یک هنری

برگزیدگان جشنواره‌های ملی وب ین‌المللی معتبر از قبیل فارابی و خوارزمی

پژوهشگران برتر جشنواره‌های سازمان

در حالی که پیش از این، شرایط افرادی که در عضویت تخصصی قرار می‌گرفتند، به این شرح بود:

نخبگان و مخترعان

فارغ التحصیلان دکترای تخصصی، دکترای حرفه ای، کارشناسی ارشد و حداقل سطح سه حوزه

شاغلان به تحصیل در مقطع دکترای تخصصی و طلاب شاغل به تحصیل در سطح چهار حوزه

شاغلان به تحصیل در مقطع دکترای حرفه‌ای ترم نه به بالا

پدیدآورندگان کتاب علمی- تخصصی

نویسندگان مقالات علمی با درجه ISI نویسندگان مقالات علمی- پژوهشی و علمی- ترویجی و نیز ارائه شده در کنفرانس‌های بین المللی

دارندگان مدارک درجه یک، دو و سه هنری (با تأییدیه از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)

معلولین جسمی – حرکتی، نابینایان و کم بینایان

کارمندان سازمان با حداقل مدرک کارشناسی

The post شرایط عضویت در کتابخانه ملی تغییر کرد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

در مقدمه «سند ملی خواندن و ترویج مطالعه مفید» که به پیشنهاد شورای فرهنگ عمومی کشور در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده، آمده است: «مرتبه والای کتاب در دستگاه معارفی اسلام و میراث کهن فرهنگ ایرانی چنان آشنا و غیر قابل انکار است که تجلیات بارز آن را می‌توان در همه سویه‌های تعلیمی و تربیتی، اعتقادی، عبادی، اخلاقی، اجتماعی، سیاسی، علمی، ادبی، هنری و معرفتی به وضوح دید و هیچ رسانه‌ای نتوانسته است جایگاه کتاب را به‌عنوان ابزار بنیادین فرهنگ‌ساز و تمدن آفرین کسب کند».

در ادامه این مقدمه با تأکید بر اینکه «آگاهی‌بخشی و دانش‌افزایی بصیرت‌زایی و دانایی‌پروری، توسعه و پیشرفت و گفتمان‌سازی در حوزه فرهنگ عمومی بخشی از جلوه‌های حضور کتاب در تاریخ و جغرافیای فکری ماست»، تصریح شده است: «با پشتگرمی به این میراث و مبتنی بر روح کلی تعالیم گرانبار اسلامی (چنان که در نخستین آیه قرآن کریم امر به “خواندن” شده است) و بر مبنای فرهنگ دانایی‌خواه و “متن‌محور” ایرانی و آرمان‌های فرهنگی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران که در سیره و سخنان پیشوای فقید انقلاب و رهبر معظم انقلاب جلوه‌گر است، برنامه‌ریزی برای کتاب و کتابخوانی در واقع مصداق بارز برنامه‌ریزی برای حفظ هویت عقیدتی و قومی و نیز برساختن سبک زندگی ایرانی – اسلامی است».

سند ملی خواندن و ترویج مطالعه مفید با اشاره به شرایط فعلی جهان و منطقه که تهاجم فرهنگی به‌عنوان بخشی از گفتمان جنگ ترکیبی نظام سلطه علیه انقلاب اسلامی به دنبال تضعیف پایه‌های هویتی جامعه اسلامی و توقف شتاب رشد و گسترش انقلاب اسلامی در گام دوم فرهنگ مقاومت در منطقه و استقلال خواهی آزادگان جهان است، برنامه‌ریزی برای کتاب و کتابخوانی را بسیار حیاتی و ضروری دانسته و تأکید دارد: «خواندن به جز اینکه وسیله تبادل دانش ارتقا و سوددهی به فرهنگ و زمینه‌ساز تغییر و تحول اجتماعی اقتصادی و سیاسی است، به دلیل ارتباط مستقیم با توسعه تفکر فردی و تأثیرگذاری بر حوزه عمومی و غیررسمی فرهنگ، از کارآمدترین ابزارهای ایجاد نظم اجتماعی مهارت‌های هوشمندی فردی و جمعی، پرورش شخصیت خلاق ایجاد و تجدید حیات اخلاقی و دینی و مذهبی عمق‌دهی به مفاهیم و ادراکات معنادهی به معلومات ظهور تفکر انتقادی و زیبایی‌شناسانه نشاط روحی، الهام بخشی، ارتباط‌آفرینی و جامعه‌سازی نیز به شمار می آید».

در ادامه این مقدمه آمده است: «با توجه به سرعت تحولات فرهنگی و اجتماعی در جهان ترویج خواندن – که گستره‌ای فراتر از مفهوم مطالعه را دربرمی‌گیرد – به‌عنوان یکی از راهکارهای اصلی مبارزه با بحران‌های فرهنگی و عامل توسعه پایدار متناسب با زیست‌بوم هر فرهنگ به تحقق آرمان‌های اجتماعی و فرهنگی کشورها یاری می‌رساند و برنامه‌ریزی و طراحی سیاست‌گذارانه به‌منظور ترویج خواندن مفید مستلزم تبیین الزامات و شیوه‌ها، به‌کارگیری هماهنگ و هدفمند امکانات عمومی و حاکمیتی تمهید برای جلب پشتیبانی‌های فکری، فرهنگی، مالی، فناوری‌های ارتباطی و اطلاع‌رسانی و ترویج ضرورت مشارکت جمعی و فردی در این حوزه است. بر این اساس توسعه کمی و کیفی فرهنگ کتابخوانی و ترویج و عمومی‌سازی خواندن مفید در میان همه گروه‌های اجتماعی به‌عنوان یک هنجار رهایی‌بخش مستلزم تولید مواد خواندنی مناسب و مفید و از میان برداشتن موانع دسترسی آحاد مردم به آنها از راه هم افزایی همه دستگاه‌ها و سازمان‌های مرتبط و به‌کارگیری تمام توان کشور با ترسیم فرآیند کار و تقسیم وظایف و مطالبه و ارزیابی به‌هنگام عملکردهاست».
بر اساس ماده (۱) سند ملی خواندن و ترویج مطالعه مفید، «خواندن» به‌عنوان فرایند و زیست‌بوم فعال شناختی – مهارتی تعریف شده است که شامل رمزگشایی از نمادهای نوشتاری یا گفتاری زنجیره‌وار و منسجم به‌منظور استنتاج معانی از مواد خواندنی شده که مفاهیم و پیام‌ها به وسیله آن درک و دریافت می‌شود و «خواننده کتاب» فرد با جمعیت خدمت‌گیر از کتابخانه یا استفاده کننده از مواد خواندنی‌ست که فارغ از سن، جنس، نژاد، ملیت و علایق فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، پس از کشف پیام متن و مبتنی بر آموخته‌های پیشین در پی کشف معانی تازه برآمده و از مرز انباشت اطلاعات و افزایش کمی سواد اطلاعاتی فراتر می رود.

در این تعریف، مواد خواندنی نیز به آثار مکتوب منتشر شده و مناسب خواندن در یک یا چند رده در قالب‌های کاغذی، دیجیتال، صوت، بریل و تصویر می‌گویند و «خواندن مفید» اقدامی معطوف به اثر و نتیجه بوده و برون‌داد علمی، رفتاری، ذهنی یا روانی دارد که برای رشد انگیزه ارتقای توانایی‌های انتقادی و مهارتی توسعه دانش کاربردی و نهایتاً تعالی فرد ضروری است.

«ترویج» به مجموعه‌ای از فعالیت‌های منسجم و هدفمند ارتباطی – فرهنگی شامل راهنمایی، مشاوره، معرفی، نقد و… گفته می‌شود که مزایای یک خدمت محصول یا رفتار را به آگاهی می رساند و مخاطبان هدف را در چارچوب سبک زندگی ایرانی و اسلامی تشویق به استفاده از آن می کند و سبک زندگی ایرانی و اسلامی شامل مهارت و هنر زندگی برآمده از فرهنگ دینی و ملی می‌شود که مبتنی بر جهان‌بینی و دستگاه معرفتی اسلام، روش‌ها، سُنَّت‌ها، آداب، عادات، رسوم و رفتارهای زیستی ایرانیان مسلمان را در سه ساحت رابطه انسان با خود، رابطه انسان با خدا و رابطه او با مردم تبیین می‌کند و هدف آن هم دستیابی به وضع مطلوب برای نیل به تمدن نوین اسلامی و تحقق وضع آرمانی سبک زندگی در عصر ظهور است.
در ماده (۲) سند برای آن چشم اندازی در نظر گرفته شده که همانا «ترویج خواندن آگاهانه و مفید به‌عنوان زیربنای تفکر انتقادی و خلاق است که جامعه ایرانی – اسلامی طی آن علاوه بر افزایش سواد اطلاعات عمومی، تخصصی و اختصاصی در چارچوب سبک زندگی ایرانی – اسلامی در بهبود زیست فرهنگی اجتماعی و سیاسی خود مشارکت فعال و پویا و مؤثر داشته باشد.

اهداف تعیین شده در ماده (۳) سند ملی خواندن و ترویج مطالعه مفید نیز عبارتند از «دسترسی آسان و کم‌هزینه به مواد خواندنی مناسب و مفید در همه قالب‌ها برای همه گروه‌های سنّی و اجتماعی»، «کاربست و هم افزایی همه ظرفیت‌های حاکمیتی و غیرحاکمیتی کشور برای دسترس‌پذیر کردن مواد خواندنی مفید»، «عمومی‌سازی فرهنگ خواندن مفید در میان ایرانیان به‌عنوان یک کُنش فردی و اجتماعی»، «برطرف کردن چالش‌ها و موانع پیشِ روی جامعه ایرانی در ارتباط با خواندن مفید با رویکرد علمی»، «توسعه مهارت‌های خواندن مفید در میان ایرانیان و توانمندسازی آنان» و «بازطراحی زنجیره خواندن در جامعه ایرانی بر اساس الزامات اعتقادی نیازهای بومی و الگوهای موفق جهانی».
بر اساس ماده (۴) سند می‌بایست کارگروهی دائمی برای پیگیری ویژه مأموریت‌های مندرج در سند برای نظارت و ارزیابی مستمر عملکرد دستگاه‌های متولی ترویج مطالعه مفید با حضور معاونین یا نمایندگان تام الاختیار وزارتخانه‌های فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش و پرورش، ورزش و جوانان، علوم، تحقیقات و فناوری، راه و شهرسازی و بهداشت و درمان، معاونت‌های زنان و خانواده و علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان، مجمع ناشران انقلاب اسلامی، سازمان‌های صداوسیما، تبلیغات اسلامی، جهاد دانشگاهی، اسناد و کتابخانه ملی و شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، ستاد عالی نظارت بر کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد کشور و مرکز رسیدگی به امور مساجد، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه، شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه و ستاد کل نیروهای مسلح تشکیل شود که به پیشنهاد جانشین رئیس کارگروه و با موافقت اعضا، یک نفر از اعضای انجمن علمی در حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی و دو نفر از فعالان دغدغه‌مند آگاه و انقلابی در حوزه نشر و ترویج خواندن نیز به‌عنوان عضو کارگروه دعوت خواهند شد.

در تبصره (۲) این ماده تصریح شده که از نمایندگان سایر دستگاه‌ها و سازمان‌ها هم بر حسب مباحث مطرح در کارگروه بدون حق رأی دعوت خواهد شد و بر اساس تبصره (۳) نیز، کارگروه استانی مرکب از مدیران استانی زیرمجموعه دستگاه‌های عضو کارگروه ملی در هر استان به ریاست استاندار تشکیل می‌شود که هر سه ماه یک بار گزارش عملکرد آن را برای کارگروه ارسال می کند.
بر اساس ماده (۵) سند ملی خواندن و ترویج مطالعه مفید، ریاست کارگروه نظارت و ارزیابی با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور جانشین اوست و دبیرخانه دائمی کارگروه هم در همین نهاد مستقر خواهد بود. دبیر کارگروه نیز که توسط جانشین رئیس کارگروه تعیین می‌شود، مسئولیت پیگیری و اجرای مصوبات کارگروه را بر عهده دارد.

مأموریت‌های این کارگروه، سیاست‌گذاری و تدوین برنامه‌های هر یک از موارد مطرح شده در مواد ۸ تا ۱۲، تنظیم وظایف دستگاه‌های مذکور در مواد ۸ تا ۱۲، نظارت بر اجرای مصوبات کارگروه و انجام وظایف دستگاه‌ها و ارجاع دستگاه‌های متخلف به مراجع ذی‌صلاح قانونی و رصد تحقق اهداف سند است و دبیرخانه نیز موظف است اقدامات لازم در جهت برنامه‌ریزی و سازماندهی فعالیت‌ها و فرآیندهای دبیرخانه، پیشنهاد طرح‌ها و راهکارهای علمی و اجرایی مؤثر برای اجرای سند به ازای هر یک از دستگاه‌ها با توجه به مأموریت سازمانی آنها و پیگیری اجرای آن و هماهنگی میان اعضای کارگروه برای حفظ ارتباط اعضا و برگزاری منظم جلسات پیگیری اجرای مصوبات و گزارش فصلی آنها به کارگروه را انجام دهد.

بر اساس ماده (۸) سند، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری و وزارت علوم و تحقیقات و فناوری مکلف به الگوبرداری و بومی‌سازی فناوری‌های نوین سخت‌افزاری و نرم‌افزاری در حوزه خواندن در قالب حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در این حوزه هستند.

همچنین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر دستگاه‌ها و نهادهای دولتی و عمومی فعال در حوزه نشر در راستای تولید مواد خواندنی مناسب و ساماندهی بازار نشر به‌منظور غلبه آثار تألیفی مناسب بر آثار ترجمه‌ای علاوه بر نظارت نظام‌مند بر ترجمه آثار زبان‌های دیگر به زبان فارسی، مکلف به شناسایی و سفارش ترجمه آثار فاخر سایر زبان‌ها به زبان فارسی و حمایت از آنها در کشور هستند.

در این ماده همچنین تصریح شده که همه دستگاه‌های ذی‌ربط به ویژه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مکلف به اقدام در راستای تولید و توسعه مواد خواندنی برای گروه‌های سنّی خردسال کودک و نوجوان هستند و وزارتخانه‌های فرهنگ و ارشاد و ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلفند موانع زیرساختی، حقوقی و مالی برای گسترش و حمایت از بازار کتاب دیجیتال در کشور را نیز برطرف کنند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین می‌بایست از طریق فعال کردن فرآیندهای حمایتی و اعتبارات سالانه، سیاست‌ها و دستورالعمل‌های محتوایی برای تولید مواد خواندنی مبتنی بر نیاز مردم و اقتضائات جامعه و اهداف کلان کشور را تدوین و ابلاغ کند.

نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، سازمان بهزیستی و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان نیز بر اساس این سند مکلف به فراهم‌آوری امکانات و حمایت از تولید مواد خواندنی گویا و بریل برای نابینایان و مواد خواندنی مناسب‌سازی شده برای ناشنوایان و سالمندان شده‌اند.

سازمان صداوسیما بر اساس ماده (۹) سند ملی خواندن و ترویج مطالعه مفید مأمور شده است با رویکرد اطلاع‌رسانی، آموزش، تبلیغ و ترویج در تمامی شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی داخلی به‌صورت هفتگی حداقل یک ساعت برنامه با موضوع خواندن نقد و معرفی کتاب و کتابخانه‌های عمومی تولید و پخش کند.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و به‌طور خاص معاونت امور هنری این وزارتخانه و سازمان سینمایی مکلفند به‌صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون از جمله گسترش طرح اقتباس از آثار ادبی به ترویج خواندن در آثار سینمایی کشور اهتمام ورزند. این وزارتخانه همچنین به همراه وزارت آموزش و پرورش و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و سازمان تبلیغات اسلامی مکلفند با ترویج شخصیت‌های ایرانی – اسلامی مبتنی بر فرهنگ مکتوب، به رشد محسوس کتابخوانی برای گروه سنّی کودک و نوجوان اهتمام ورزند و برنامه سالانه خود در این زمینه را نیز به کارگروه ویژه ارائه کنند.

بر اساس بند دیگری از ماده (۹)، تمامی شهرداری‌های کشور مکلفند حداقل ۳ درصد از تبلیغات شهری را به ترویج خواندن و کتابخانه‌های عمومی اختصاص دهند. تمامی پیام‌رسان‌های داخلی نیز مکلف شده‌اند به‌صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون حداقل ۵ درصد از تولیدات سالانه‌شان را به موضوع ترویج خواندن و خدمات کتابخانه‌ها و معرفی کتب مفید اختصاص دهند؛ این پیام‌رسان‌ها در این صورت از معافیت‌های قانونی بهره‌مند خواهند شد.

همه نشریات کثیرالانتشار یا محلی و خبرگزاری‌ها و سایت‌های خبری که از بودجه عمومی استفاده می کنند نیز مکلفند سالانه حداقل ۲۴ محتوای ۱۰۰۰ کلمه‌ای با موضوع کتاب و کتابخوانی به تناوب زمانی تولید و منتشر کنند که در این صورت از معافیت‌های قانونی نیز بهره‌مند خواهند شد.

وزارت آموزش و پرورش مکلف به نهادینه‌سازی ترویج خواندن در مدارس از طریق تقویت کتابخانه‌های آموزشگاهی و گنجاندن دوره‌های مهارتی مشاوره کتابدار در آموزش ضمن خدمت معلمان است

این سند، مرکز مدیریت حوزه علمیه قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم و مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران را ملزم کرده از تمام ظرفیت خود برای ترویج خواندن به ویژه در مناسبت‌های مذهبی و تبلیغی برای همه گروه‌های سنّی مخصوصاً کودکان، نوجوانان و جوانان استفاده کنند. سازمان تبلیغات اسلامی و دبیرخانه ستاد عالی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد هم مکلفند با استفاده از ظرفیت مساجد و هیأت‌های مذهبی به‌صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون به ترویج خواندن و مواد خواندنی اهتمام ورزند.

در این سند به سازمان اوقاف و امور خیریّه نیز تکلیف شده تا ضمن توجه به موضوع ترویج خواندن در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های راهبردی خود به‌صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون از همه امکانات تبلیغی خود به‌منظور ورود نخبگان واقفان و خیّرین به حوزه کتاب خواندن و کتابخانه‌سازی استفاده کرده و بخشی از ظرفیت خدماتی و محیطی‌اش را به اجرای برنامه‌های ترویجی حوزه خواندن در کتابخانه‌های امامزادگان و کتابخانه‌های خود اختصاص دهد و سازمان تبلیغات اسلامی حوزه هنری هم می‌بایست به‌صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون به ترویج خواندن و مواد خواندنی در آثار و برنامه‌های خود در حوزه‌های کتاب، موسیقی، فیلم و هنرهای تجسمی اهتمام ورزد.

بر اساس بند (۹) سند ملی خواندن و ترویج مطالعه مفید، تمامی ارائه کنندگان محتوای فراگیر فضای مجازی که با نمایش مواد خواندنی مختلف به ترویج خواندن می پردازند، از معافیت‌های قانونی بهره‌مند خواهند شد و تعیین سازوکارهای اجرایی لازم برای اجرای مفاد این ماده، بر عهده وزارت فرهنگ و ارشاد و دبیرخانه کارگروه ویژه است.

در ماده (۱۰) سند تأکید شده که نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور به‌عنوان بهره‌بردار و پس از تأمین اعتبارات مالی مربوط، موظف به ایجاد و تجهیز کتابخانه‌های عمومی با اولویت شهرهای فاقد کتابخانه منطبق با برنامه ملی آمایش کتابخانه‌های عمومی‌ست؛ به‌طوری که سالانه حداقل ۵۰ کتابخانه عمومی استاندارد به شبکه کتابخانه عمومی کشور اضافه شود. این نهاد و سازمان اسناد و کتابخانه ملی همچنین می‌بایست با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط، ایجاد کتابخانه عمومی دیجیتال برای دسترسی همه فارسی زبانان را با جدیت و فوریت پیگیری کنند که تخصیص اعتبار مالی آن بر عهده وزارت فرهنگ و پیگیری رفع چالش‌های حقوقی آن بر عهده نهاد کتابخانه‌های عمومی‌ست.

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان هم بر اساس این بند مکلف به ایجاد و گسترش خدمات کتابخانه‌ای خود به‌منظور ترویج خواندن بر اساس برنامه مدون ۵ ساله است.
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌منظور توزیع و دسترس‌پذیری عادلانه مواد خواندنی و روزآمد کردن آنها، مکلف به تأمین سالانه یک میلیون نسخه کتاب کاغذی با اولویت گروه سنّی کودک و نوجوان برای کتابخانه‌های عمومی کشور است و سالانه باید پنج میلیون مجوز (لایسنس) هم برای استفاده یک ماهه کتاب دیجیتال و صوتی برای کاربران کتابخانه‌های عمومی را تأمین کند.

نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور موظف به برقراری عضویت رایگان و ارائه خدمات فرهنگی کتابخانه‌های عمومی کاملاً رایگان برای سه دهک پایین جامعه است و وزارتخانه‌های فرهنگ و ارشاد و ارتباطات و فناوری اطلاعات هم مکلف به توسعه زیرساخت فروش الکترونیکی کتاب در کشور با اولویت مناطق کمتر برخوردار و ایجاد تسهیلات فروش رایگان یا با تخفیف برای سه دهک پایین جامعه شده‌اند؛ این دو وزارتخانه همچنین مأموریت دارند استانداردهای لازم را برای ایجاد و ارتقای سکوهای ایرانی ارائه کننده کتاب دیجیتال و صوتی و پیگیری اخذ مجوزهای قانونی مربوط از مراجع ذی‌ربط را وضع کنند.

بند دیگری از ماده (۱۰) تصریح دارد که همه نهادها و دستگاه‌های خدماتی مرتبط با موضوع به ویژه نهاد کتابخانه‌های عمومی و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان می‌بایست بخشی از اقدامات و برنامه‌های سالانه‌شان را بر اساس برنامه مدون به گروه‌های خاص (نابینایان، ناشنوایان، سالمندان مهاجران و…) اختصاص دهند.

وزارت راه و شهرسازی مکلف است مبتنی بر اولویت‌های آمایشی ضمن در نظر گرفتن اماکن ترویج خواندن، در سیاست‌ها و ضوابط شهرسازی و توسعه فضاهای شهری و شهرنشینی در فرودگاه‌ها، ایستگاه‌های راه‌آهن و پایانه‌های مسافربری، فضاهایی را به ترویج خواندن اختصاص دهد.

وزارت کشور می‌بایست در انجام مأموریت‌های اجتماعی خود، با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط، به‌منظور افزایش توانمندی و ارتقای سطح زندگی فرهنگی خدمت‌گیران به ویژه در مناطق محروم طبق برنامه‌ای مدون و بر اساس اولویت‌های آمایشی کتابخانه‌های عمومی از راه واگذاری یا طریق دیگر فضاهایی را به عرضه خدمات و محصولات فرهنگی کتاب‌محور و ترویج خواندن اختصاص دهد و شهرداری‌ها هم بر اساس این ماده مکلف به ایجاد راهنمایی‌های شهری مناسب برای دسترسی شهروندان به کتابخانه‌ها و کتابفروشی‌ها هستند.

بر اساس ماده (۱۱) سند ملی خواندن و ترویج مطالعه مفید، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور موظف به ارائه خدمات مشاوره خواندن به خوانندگان در تمامی کتابخانه‌های عمومی به‌صورت حضوری است.

وزارت آموزش و پرورش هم ضمن الزام به گنجاندن «زنگ خواندن» در برنامه درسی دانش آموزان مقطع تحصیلی ابتدایی به‌منظور ارائه آموزش مهارت‌های خواندن، مکلف است در مسیر برنامه‌های آموزشی خود تدبیری اتخاذ کند که دانش آموزان همه مقاطع در طول دوران تحصیلات رسمی خود به مواد خواندنی غیردرسی مراجعه کنند؛ این وزارتخانه بر همین اساس ملزم شده است سالانه و بر اساس برنامه‌ای مدون به پایش دانش آموزان مدارس در همه مقاطع تحصیلی برای شناسایی انواع اختلالات خواندن بپردازد و برای بهبود وضعیت دانش آموزان مبتلا به اختلال خواندن، اقدام لازم را به عمل آورد.

سازمان بهزیستی کشور نیز در این بند مکلف شده است بخشی از فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی خود را به‌صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کند که همه گروه‌های خدمت‌گیر آن سازمان به‌ویژه کودکان و نوجوانان از خدمات مربوط به حوزه ترویج خواندن برخوردار شوند.

در ماده (۱۲) این سند آمده است: «وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مکلف است به‌منظور تحول محتوایی و نظری در چارچوب تمدن نوین ایرانی – اسلامی و تطابق هرچه‌بیشتر سرفصل‌های رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی با ماهیت این رشته و امکان فعالیت حرفه‌ای و مهارت‌محور فارغ‌التحصیلان در بازار کار ضمن توجه به مفهوم «مطالعات خواندن» در برنامه‌ریزی‌های درسی خود برای بازنویسی رشته مدیریت کتابخانه عمومی» در مقطع کارشناسی ارشد منطبق با نیازهای بازار کار کشور اقدام کند. شورای عالی علوم تحقیقات و فناوری هم مکلف به هدایت پژوهش‌های کاربردی و نظری کشور به سمت موضوع خواندن و همه تقسیمات مختلف آن مانند «خواندن دیجیتال» است.

بر اساس ماده مذکور، دبیرخانه دائمی کارگروه موضوع بند (۳) ماده (۵) مکلف شده است از طریق مرکز رصد فرهنگی کشور مستقر در وزارت فرهنگ و ارشاد، میزان مطالعه و عادات خواندن ایرانیان را به‌صورت سالانه مورد پیمایش علمی قرار داده و گزارش آن را به کارگروه ویژه ارائه دهد. بخش‌های پژوهشی مستقر در دستگاه‌های مرتبط با کارگروه سند نیز مکلفند بر اساس برنامه مدون، بخشی از پژوهش‌هایشان را به موضوع رصد و بررسی فرهنگ و میزان خواندن و نقد و معرفی مواد خواندنی اختصاص دهند.

سند ۱۴ ماده‌ای خواندن و ترویج مطالعه مفید که با ۶ تبصره در جلسه ۲۴ بهمن ۱۴۰۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب و ۱۹ اردیبهشت ماه جاری با امضای رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی ابلاغ شده، حداکثر ۵ سال اعتبار دارد و بعد از آن بر اساس اقتضائات و نیازهای کشور به پیشنهاد نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور توسط شورای فرهنگ عمومی ارزیابی و بازبینی و در صورت نیاز به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارجاع می‌شود و از این تاریخ، مقررات قبلی از جمله سند نهضت مطالعه مفید مصوب سال ۸۹ و سند ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی مصوب سال ۹۶ نسخ خواهد شد.
این سند همزمان با برگزاری سی‌وپنجمین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران که با شعار «بخوانیم و بسازیم» از ۱۹ تا ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ در محل مصلی امام خمینی (ره) برپا شده، به دستگاه‌های ۲۳گانه اجرایی مربوطه ابلاغ شده است.

The post رئیس‌جمهور سند ملی ترویج مطالعه مفید را ابلاغ کرد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

جایزه «جلال آل احمد» که با اهدای ۱۱۰ سکه به برگزیدگانش گران‌ترین جایزه ادبی کشور شناخته می‌شد، در دوره هشتم با کاهش چشم‌گیر به ۳۰ سکه رسید. در ادامه جایزه از سکه افتاد و قرار شد به برگزیدگان معادل سکه هدیه بدهند که به برگزیدگان ۱۰۰ میلیون تومان اهدا می‌کردند. در دولت جدید این مبلغ با افزایش به ۲۵۰ میلیون تومان رسیده بود و حالا در شانزدهمین دوره با افزایش ۱۵۰ میلیون ‌تومانی به ۴۰۰ میلیون تومان رسیده است.

علی رمضانی، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران در نشست خبری شانزدهمین دوره جایزه جلال آل احمد، که یکشنبه سوم دی‌ماه در خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد، در سخنانی اظهار کرد: رونق ادبیات داستانی از اهداف بنیان‌گذاران این رویداد ادبی در کشورمان بوده است. آموزش و کمک به تولید کتاب، از موضوعاتی است که در کنار برگزاری جایزه می‌تواند به رونق ادبیات کمک کند. این بخش (آموزش و تولید کتاب) نیز نیازمند متولیان دیگری است و خانه کتاب و ادبیات مسئولیت این حوزه را برعهده دارد.

او افزود: ادبیات در آیینه آمار، پرعنوان‌ترین، پرشمارترین، پرخوان‌ترین و پرمخاطب‌ترین رده‌ها را در آمارهای منتشرشده دارد. همچنین ادبیات از پرفروش‌ترین و پراستقبال‌ترین رده‌ها در رخدادهای مختلف کتابی چه در حوزه تالیف و چه ترجمه است و مورد اقبال مردم قرار می‌گیرد.

مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران سپس با اشاره به برنامه‌هایی که برای صدمین‌سالگرد تولد جلال آل‌احمد در خانه کتاب برگزار شد و برنامه‌هایی که در آینده برگزار می‌شود، بیان کرد: جلال آل‌احمد هر سال ارمغان و آورده‌ای برایمان دارد؛ سال گذشته برگزاری این جایزه با هفتادمین سالگرد انتشار «غربزدگی» همزمان شده بود. ما در آن مقطع به مفاهیم غربزدگی نیاز داشتیم. امسال نیز با توجه به مسائل غزه مجموعه «ولایت عزرائیل» جلال آل‌احمد که درباره سفر جلال به اسرائیل است، مورد توجه ویژه دبیرخانه قرار گرفته است.

سفر جلال به اسرائیل

رمضانی درباره دلیل سفر جلال نیز گفت: او به دعوت اسرائیل به این کشور سفر کرده بود؛ اسرائیل وزارتخانه‌ای برای شکل دادن افکار جهانیان و نخبگان در جهت توجیهات اقدامات این کشور دارد و روشنفکران کشورهای مختلف را دعوت می‌کند. جلال‌ آل‌احمد با همان دیدگاه‌های روشنفکری که داشت در این سفر به آپارتایدی که در آنجا رخ داده، اعتراض می‌کند. جلال‌ آل‌احمد در مسئله فلسطین و اسرائیل برای امروز ما هم حرف دارد، حتی در دوره‌ای که شرایطش با امروز متفاوت بود. امیدوارم با خوانده شدن آثار او و کتاب‌های برگزیدگان این رویداد بیشتر به رونق ادبیات داستانی کمک کنیم.

مدیرعامل خانه کتاب در بخش‌های دیگری از سخنان خود تأکید کرد: امسال به داوران تأکید داشتیم تا در بخش‌های مختلف حتما برگزیده داشتند باشند و سخت‌گیری نکنند.

او درباه میزان جوایز نیز گفت: در دوره گذشته برگزیدگان ۲۵۰ میلیون دریافت می‌کردند که این مبلغ به ۴۰۰ میلیون تومان تغییر پیدا کرده است.

The post افزایش مبلغ جایزه «جلال» به ۴۰۰ میلیون appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

او می‌گوید: « مردم باید اهل تساهل و تسامح باشند و تحمل آرای یکدیگر را داشته باشند. در این صورت جامعه پیشرفت می‌کند و جامعه‌ای که هوش و خرد جمعی مردم در آن بالا باشد، جامعه‌ای مترقی است.»

همشهری با دینانی درباره تعدد رسانه‌های مجازی و اقناع شدن مردم با این وسیله و فرار از اندیشیدن گفتوگو کرده که در شماره پنج‌شنبه ۴ آبان این روزنامه منتشر شده است.

چقدر اطلاعات تکمیلی از سازوکار هوش مصنوعی و نحوه تأثیرش بر متن زندگی مردم، چه در ایران و چه در دیگر کشورهای در حال توسعه دارید؟

تقریباً اگر بیراه نگویم و برای شما ریا نکنم، اطلاعات دقیقی از هوش مصنوعی و نحوه سازوکارش بر متن زندگی مردم ندارم. در واقع با چنین اطلاعات ناقصی نمی‌توانم تصویری از آینده به‌دست دهم.

استاد دینانی، اگر کتاب و روزنامه از جامعه‌ای رخت بربندد، چه اتفاقی برای آن جامعه رخ خواهد داد؟ می‌خواهم هر دو را به‌طور مجزا برایمان تبیین کنید.

معتقدم اگر کتاب هم نباشد، مردم با وسایل ارتباط جمعی مشکلاتشان را رفع و رجوع می‌کنند. چنانکه امروز این اتفاق در متن جامعه ما کم و بیش افتاده است. مردم با تلویزیون و فضای مجازی ارتباط برقرار می‌کنند و کاستی‌هایشان جبران می‌شود. به گمانم تلویزیون‌ و فضای مجازی امروز جای هزاران جلد کتاب را گرفته است.

رسانه مکتوب چطور؟ قدری با تفصیل بیشتر برایمان شرح دهید، وقتی حضور رسانه مکتوب کم‌رنگ شود چه اتفاقی می‌افتد؟

همه اینها رسانه است اما به اندازه فضای مجازی و تلویزیون تأثیر ندارد. امروز خوشبختانه یا متأسفانه مردم دیگر حوصله کتاب خواندن ندارند.

چرا؟ خودتان استاد فلسفه‌اید. چرا می‌گویید مردم حوصله کتاب خواندن ندارند؟

چون در سطح جامعه می‌بینم. در تاکسی، در اتوبوس و مترو بعینه مشاهده می‌کنیم و می‌کنید. من به اندازه خودم نسل جوان را می‌شناسم. اگر مرا به‌عنوان استاد فلسفه قبول دارید، پس این سخن من‌را هم بپذیرید. شما خودتان به‌عنوان خبرنگار چقدر کتاب می‌خوانید؟ جامعه آماری شما چقدر کتاب می‌‌خواند؟

به گمانم من و جامعه آماری‌ام ملاک و معیار خوبی برای رسیدن به پاسخ این پرسش نیستیم، چرا که هستند خبرنگارانی که مستمر و پیوسته مطالعه می‌کنند.

می‌خواهم این مهم را برایتان بازگو کنم. گرچه مرا به‌عنوان استاد فلسفه قبول دارید اما به‌اصطلاح علامه که نیستم. نسل جوان به‌نظرم چندان کتاب نمی‌خواند. این را با توجه به شناختی که از آنها دارم می‌گویم.

چرایی این موضوع ریشه در چه علل و عواملی دارد؟

برای اینکه نیاز به مطالعه را در اعماق وجودشان حس نمی‌کنند. وقتی تلویزیون و فضای مجازی هست دیگر آنها رغبتی به کتاب و مطبوعات نشان نمی‌دهند یا رغبت و علاقه‌شان کم‌رنگ می‌شود. جوان‌ها به نوعی با این مدیاها اقناع می‌شوند. به همین دلیل ساده به‌خود می‌گویند که دیگر چرا سراغ کتاب برویم! از سوی دیگر آنچه به ‌نظرشان مهم می‌آید در فضای مجازی می‌یابند.

این بلیه‌ای است که شاید گریبان دیگر کشورهای در‌حال توسعه را هم گرفته است. آیا از نظر شما کم‌رنگ‌شدن ارتباط با رسانه مکتوب مضراتی ندارد؟

جوان‌ها متأسفانه دیگر به مضرات این موضوع کاری ندارند. می‌خواهند بخشی از وقت خود را بگذرانند و از موضوعاتی اطلاع پیدا کنند که به این مقصد و مقصودشان هم می‌رسند. شما در این مورد نباید پیش‌فرض دیگری مطرح کنید. این موضوع به‌خودی خود مجرد است و طرح پیش‌فرض در این زمینه موضوع را باطل می‌کند. اگر می‌خواهید موضوعی را بررسی کنید، باید سعی کنید آزاد و رها فکر کنید و بیندیشید.

اگر بخواهیم قدری آزاد و رها به موضوع نظر بیفکنیم و آن را آسیب‌شناسی کنیم، از چه زاویه‌ای می‌توان آن را بررسی کرد و به چه دستاوردهایی خواهید رسید؟

هیچ چاره‌ای نیست. اقتضاهای دنیای امروز همین است. دنیا امروز یک دهکده است و همه جهان و کل کره زمین با هم مثل یک دهکده ارتباط دارند. اگر آن سوی دنیا خبری شود، فوراً در این سوی دنیا مردم باخبر می‌شوند.

کشورهای توسعه‌یافته هم چنین‌اند؟ همین رویه را پیش گرفته‌اند و با چنین چالش‌هایی در متن زندگی‌شان روبه‌رو هستند؟ حتی می‌توان کشورهای آمریکای لاتین را مثال زد که به لحاظ فرهنگی، تمدنی و اجتماعی شباهت‌هایی با ما دارند. آنها چگونه‌اند؟ آنجا هم تأثیر رسانه مکتوب و کتاب کم‌رنگ شده؟

من که به‌طور دقیق نمی‌توانم روی آن کشورها بحث کنم. اما همین‌قدر می‌دانم که مردم از آنجا که به‌ویژه با موبایل‌های لمسی آشنا شده‌اند و این آشنایی به تازگی رخ داده، برایشان تازگی دارد. این موبایل به‌اصطلاح و کلام من، لوح محفوظ است و هر چه می‌خواهند در آن پیدا می‌کنند و از این زاویه می‌توان بررسی کرد که شاید آنها هم خود را از مطالعه بی‌نیاز بدانند. مردم کتاب نمی‌خوانند که دلایل متعدد دیگری هم دارد و باید به چرایی‌اش اندیشید. مردم این احتیاج را احساس نمی‌کنند و این فضا آنها را بلعیده است.

رشد هوش و خرد جمعی مستلزم توسعه چه ابزارهایی است؟

پرسش شما باز علل و عوامل دیگری را مطرح می‌کند و مسائل پیچیده در این بین مطرح می‌شود. اگر مردم هوشمند باشند که آن جامعه بسیار مترقی است اما اکثر قریب به اتفاق مردم در همه جای جهان عوامند. به همین دلیل هم دنبال خوراک روحی عوامانه می‌گردند و با همان سیر می‌شوند. مردم کشورهایی که رشد هوش و خرد جمعی ندارند، از درک مسائل و مباحث پیش رویشان عاجزند. از سوی دیگر چنین مردمی دنبال حل معادله‌های آسان می‌گردند. مردم چنین جوامعی اغلب حوصله اندیشیدن و کتاب خواندن ندارند و به دانسته‌های لوح محفوظ بسنده می‌کنند. از این حیث به‌خودی خود و مجرد از هر جای دیگر دنیا احساس می‌کنند که آسودگی خیال و خاطر دارند.

ابزار توسعه خرد جمعی و هوش مردم چیست؟ بالاخره باید ابزارهایی وجود داشته باشد؟

یکی از ابزارها همین گوشی لمسی است.

یعنی با موبایل توسعه پیدا می‌کنیم؟

دقیقاً! امروز هر بچه‌ای یک موبایل در دست دارد. هر راننده‌ای پشت فرمانِ اتومبیل موبایلی در دستش است. در خیابان آدم‌ها موبایل در دست می‌گیرند. متأسفانه همه‌‌چیز هم در این دستگاه وجود دارد! حتی کتاب و روزنامه و رسانه مکتوبی هم که اشاره می‌کنید، اگر اهلش پیدا شود، در همین موبایل مورد استفاده قرار خواهد گرفت. مردم باید در این فضا اقناع شوند. خودتان که می‌دانید تا اقناع نشوند نمی‌توان کاری کرد. باید صبر کرد و شکیبا بود.

جوان‌ها قدری به‌دنبال خندیدن به هر دلیل و سرگرمی هستند. درباره این گزاره چه نظری دارید؟

چه می‌شود کرد؟ دنیا در اکثر نقاط و کشورهای خودش عمیق نیست. ما هم نمی‌توانیم کاری انجام دهیم. دنیا که عمیق فکر نمی‌کند. خود تلویزیون و فضای مجازی به میزان قابل‌ملاحظه‌ای مردم را سطحی بار آورده است. مردم هم در چنین جوامعی به دانستن اطلاعاتی ظاهری اکتفا می‌کنند. اغلب مردم جهان از اندیشیدن عمیق گریزانند. نمی‌خواهند بدانند که ماوراء چیست، آغاز و انجام چیست و دل به همین روزمرگی خوش کرده‌اند و با روزمرگی‌ها زنده‌اند.

اگر امکان تغییر داشتید چه می‌کردید؟ غلامحسین ابراهیمی‌دینانی اگر امکان تغییر در سطح رسانه‌ای و مدیریت کتاب را در جامعه کلانی مانند ایران داشت، چه می‌کرد؟

من هیچ وقت در عمرم مدیریت را ‌نپذیرفته‌ام و نمی‌پذیرم. من حرف می‌زنم. در رسانه ملی هم همین نکات را بارها به تفصیل بیشتری برای مردم بیان کرده‌ام. اگر کسی گوش کرد که کرد و اگر نکرد برایم یکسان است.

اگر ابزاری داشتید که می‌توانستید چیزی را در عرصه فرهنگی تغییر دهید، آن تغییر شامل چه چیزی می‌شد؟

باور کنید که هیچ اقدامی انجام نمی‌دادم! چون قائل به این نیستم که با زور می‌توان کاری کرد. تنها راه پیش روی ما گفتار است. گفتار یعنی اینکه حرف‌های مفید را باید به مردم گفت. اگر مردم بشنوند هوششان بالا خواهد رفت و از فکر کردن در ظاهر و سطح فاصله می‌گیرند.
هوش مردم به هر طریقی باید بالا برود. دنیای امروز با وسایل ارتباط جمعی خود و روش‌هایش مردم را سطحی بارآورده و کسی دنبال عمیق فکر کردن نیست. من هم به‌عنوان استاد فلسفه نمی‌توانم جادویی کنم و باعث شوم که مردم در همه جهان و همچنین در ایران عمیق فکر کنند. اگر کسی به‌دنبال اصلاح جامعه باشد، از سویی و از زاویه‌ای درست نیست.

به هر حال هر کسی ایده‌آلی در ذهن دارد.

چنین آدم‌هایی هم هنوز جملگی عوامند و می‌گویند که دیگران باید مانند من باشند و مانند من فکر کنند. مردم اگر در اندیشه و تفکر آزاد باشند به هر چه بخواهند می‌رسند.
جامعه ایران هم جامعه‌ای متکثر است.
هر جایی از جهان متکثر است. بنابراین باید عامه مردم را آزاد گذاشت. هر کسی دوست دارد که دیگران مانند او بیندیشند. اما اجازه دهید هر انسانی فکر و اندیشه خودش را داشته باشد. باید حوصله کنیم و درک او را بپذیریم.

تحمل آدم‌ها چگونه بالا می‌رود؟ اینکه با تساهل و تسامح یکدیگر را بپذیرند، درک ‌ و تحمل کنند؟

با بالا رفتن هوش و خرد جمعی. اما اگر عوام باشد هیچ‌گاه از این عوام بودن رها نخواهد شد. اگر فردی به نقطه‌ای هم برسد که همه‌‌چیز برایش یکسان باشد، یعنی فرقی نکند که مردم دریابند یا درنیابند، به لحاظ فردی دارای ذهن توسعه‌یافته‌ای است. اگر اغلب قریب به اتفاق مردم درباره دیگران چنین فکر کنند، در این صورت پیشرفت می‌کنیم. مردم باید برایشان یکسان باشد که دیگران مانند او فکر می‌کنند یا نه. از سویی به همه توصیه می‌کنم که هیچ‌گاه خودشان را در مقام مصلح جامعه به جای نیاورند. حرف مفید را باید عنوان کرد اما اگر کسی شنید یا نشنید باید برای او یکسان باشد.

در قرآن کریم هم خداوند به پیامبر اکرم(ص) می‌گوید مردم را موعظه‌ای بکن و اگر گوش ندادند به حال خودشان رهایشان کن.

دقیقاً! خدا در قرآن می‌فرماید «فَذَکرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَکرٌ لَسْتَ عَلَیهِمْ بِمُصَیطِرٍ» یعنی پس تذکر بده که همانا تو تذکر دهنده‌ای و بر آنان سیطره و تسلطی نداری.

The post ابراهیمی دینان: فضای مجازی مردم را بلعیده است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

موسسه انتشارات دانشگاه تهران در مکاتبه‌ با مدیرعامل طاقچه، اعلام کرده است که تمام آثار خود را از امروز یکشنبه هشتم مردادماه از این پلتفرم حذف خواهد کرد.

در این نامه آمده است: کلیه تبعات قانونی و خسارات مادی و معنوی لفو قرارداد همکاری، متوجه آن شرکت و قانون‌شکنان خواهد بود.

اخیرا برخی از کارکنان پلتفرم خرید و دانلود کتاب صوتی و الکترونیکی «طاقچه»، تصویری از خود منتشر کردند که در آن تعدادی از افراد بی حجاب بودند. در پی این اقدام بسیاری از انتشارات همکار، قطع همکاری خود را با این پلتفرم اعلام کردند.

بیشتر بخوانید

طاقچه توضیح داد

تاکنون بیش از ۵۰ ناشر از جمله انتشارات امیرکبیر، مهرستان، عهد مانا، معارف، صاد، هاجر، صریر، انقلاب اسلامی، یازهرا و پژوهشکده باقر علوم با انتشار نامه‌هایی به صف تحریم‌کنندگان این پلتفرم پیوسته‌اند. همچنین موسسه خانه کتاب و ادبیات ایران و بنیاد سینمایی فارابی، همکاری خود با این موسسه را متوقف کردند.

The post انتشارات دانشگاه تهران با «طاقچه» قطع همکاری کرد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

تاکنون بیش از ۵۰ ناشر در نامه‌ای به طاقچه خواستار فسخ قرارداد شده‌اند.طاقچه در ساعات شامگاهی امروز شنبه ۷ مرداد این توضیحات را پس از پیگیری‌های مداوم رسانه‌ای منتشر کرد. متن بیانیه طاقچه را بخوانید:

این روزها در فضای مجازی، انتساب عکسی به طاقچه حاشیه‌هایی ایجاد کرده است. برای روشن‌شدن افکار عمومی، توضیحات زیر به اطلاع می‌رسد:

۱. این عکس بیش از یک ماه پیش گرفته شده و در همان زمان در حسابی شخصی منتشر شده است. تصویر یادشده پس از خداحافظی یکی از همکاران، مقابل دیوار بیرونی و خارج از فضای کاری طاقچه گرفته شده و در هیچ‌یک از حساب‌های رسمی طاقچه انتشار نیافته است.

۲. طاقچه پلتفرمی برای دسترسی به انواع کتاب‌های صوتی، الکترونیکی و چاپی است که مانند تمام کسب‌وکارها در چارچوب قوانین کشور فعالیت می‌کند. این شرکت در حدود یک دهه فعالیت خود در زمینهٔ کتاب کوشیده است متناسب با تمام سلیقه‌ها، انواع کتاب‌ها را در دسترس مخاطبان بگذارد. این‌که طاقچه توانسته است سهم مهمی در افزایش سرانهٔ مطالعهٔ کشور داشته باشد، به‌خاطر تلاش‌های بی‌وقفهٔ همکاران توانمند خود بوده است.

۳. در پی حاشیه‌های ایجادشده، بعضی ناشران، خارج از چارچوب قراردادی که با طاقچه دارند، خواستار فسخ آن شده‌اند. طاقچه ضمن پذیرش این درخواست، فرایند فسخ را در دستور کار قرار داده است.

The post طاقچه توضیح داد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

این سیاستمدار سوسیال دموکرات گفت: این، نفرین رسانه‌های اجتماعی است: اینکه در حباب‌هایی که دورمان ایجاد کرده‌ایم، بنشینیم. در این حباب‌ها چیزهایی به ما پیشنهاد می‌شود که قبلا هم مطابق با آن فکر می‌کردیم.

به گفته او این وضعیت خاص، «جدید و ناشناخته» است. شولتس ادامه داد که این همان مساله‌ای است که او را به مطالعه و خواندن کتاب سوق داده است.

صدراعظم آلمان اضافه کرد که کتاب‌ها دیدگاه‌های متفاوتی را فراتر از تجربیات افراد ارائه می‌دهند. او گفت: این نکته مهمی در مورد ادبیات است. این که به شما این امکان را می‌دهد که تجربیاتی که خودتان ندارید و اغلب نمی‌خواهید هم داشته باشید را به اشتراک بگذارید.

به اعتقاد شولتس، برای گفتگو‌هایی که با شهروندان به عنوان یک سیاستمدار دارد، کتاب‌ها «مکمل شگفت‌انگیزی» هستند.

او گفت: «همه این گفتگوها به من، به عنوان یک سیاستمدار، بینش و دیدگاه‌های متفاوتی از شهروندانی که بسیار متفاوت از من زندگی می‌کنند، می‌دهد. کتاب‌ها یک جز ادبی به تجریات من اضافه می‌کنند و من نمی‌خواهم این فرصت را از دست بدهم.»

صدراعظم آلمان ادامه داد: «من عاشق خواندن هستم. گاهی زیاد و گاهی کم، گاهی اوقات رمان و بیشتر ادبیات غیرداستانی. این موارد متناوب است و تغییر می‌کند.» به عنوان مثال او در دوران ریاست شاخه جوانان حزب، «داستان علمی-تخیلی» می‌خوانده است.

شولتس گفت که تمایلی به خواندن کتاب به حالت درازکش ندارد:‌ «اگر می‌خواهید تمرکز کنید، بهتر است حالت نشسته داشته باشید. بنابراین، من روی صندلی، کنار پنجره، در ماشین و هواپیما کتاب می‌خوانم. من عادت داشتم روی زمین می‌نشستم، به دیوار تکیه می‌دادم و مطالعه می‌کردم.»

The post صدراعظم آلمان: شبکه‌های اجتماعی نفرین ایجاد می‌کنند، کتاب خواندن بهتر است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

خسرو طالب‌زاده کارشناس فرهنگی در یادداشتی که روزنامه اعتماد در شماره یکشنبه دوم خرداد منتشر کرده راهکارهایی اراپه کرده که می خوانیم:

نمایشگاه کتاب تهران، موسوم به نمایشگاه بین المللی کتاب، یکی از چندین ابزارها و روش‌های حمایتی نشر کتاب است که پیشینه‌ای بیش از ۵۰ سال دارد و ابزارها و روش‌های دیگر آن مانند، هفته کتاب، نمایشگاه‌های تخصصی و استانی و بن کتاب و خرید کتاب و… به همان گونه است که پیش از تاسیس جمهوری اسلامی طراحی و اجراء می‌شده و پس از آن، با گسستی ناشی از انقلاب و جنگ در دهه ۶۰ اجرای آنها مجدداً از سرگرفته شدند.

تکرار این روش‌ها و قالب‌های وابسته به زمان‌های دور، را نمی‌توان، به خودی خود، ناشایست یا شایست برشمرد. مهم این است که آیا هدف از چرایی تاسیس (علت‌موجده) و هم‌چنان در چرایی تداوم (علت مبقیه) باقی است یا خیر؟ تاسیس نهادهایی همچون کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان یا بنگاه¬‌های نشر مانند بنگاه نشر و ترجمه، فرانکلین و … همانند نمایشگاه کتاب و هفته کتاب و بن کتاب و …. در ابتداء و در زمانه فقدان نهادهای مدنی فرهنگی و نشر، خوش می‌نمایند و آثاریی چشم‌گیر پدید می‌آورند و به رونق کتاب و کتابخوانی می‌افزاید. بنابراین با کمی رواداری، می‌توان نتیجه گرفت این گونه دخالت‌های دولت در امر فرهنگ، به طور کلی و در امر نشر کتاب، به طور خاص، گاهی نتیجه‌بخش بوده است. هر چند در نگاهی آینده‌نگرانه و خلاف “حال‌گرایی،” همین اقدامات هم به به تاخیر افتادن و سست شدن روند شکل‌گیری پایه‌های نهادهای مدنی فرهنگی منجر شده و دستاوردهای برجسته و زودگذر آنها، دامی بوده که زیان‌های بنیادین و اساسی آن را پنهان کرده و به آشکار شدن باطن این ظاهر رنگارنگ مجال نمی‌داده است.

پرسش این است که، به عنوان نمونه، پس از ۵۰ سال، آیا دستاوردهای نمایشگاه کتاب تهران همانی است که بود؟
شکل و قالب و روش کنونی برگزاری این به اصطلاح رخداد ملی و فرهنگی می‌تواند اهداف نخستین برآورده سازد و چرایی تاسیسی خود را بازآفرینی کند؟ و آیا سود این روش و قالب به همان مقداری است که بود؟

نکته مبانیی و اساسی این است که در ایران، ظرف و قالب و فرم سیاست فرهنگی، بر معنی و محتوای آن چیرگی
داشته است. فرم و قالب سیاست‌های فرهنگی در ایران امری فرازمانی و لاهوتی و “زمان بی‌کرانه” (“زروان” در زبان اوستایی و پهلوی) و اسطوره‌ای است و شکل است که محتوای را صورت می‌بخشد. روش ممیزی پیشینه-ای بیش از صد سال دارد و روش حمایتی نقدی و مستقیم از کتاب، به قدمت حکومت‌ها در ایران تاریخ دارد. اما این روش‌های اسطوره‌ای و تاریخی چنان در ذهن مدیران و جان نظام اداری فرهنگی ایران جاخوش کرده و با آن‌ها یگانه‌شده است که کمتر مدیر عالی فرهنگیی شک کردن درباره ناراستی و نادرستی آنها یا نوسازی یا، حتی، بازسازی آنها را، به قلمرو آگاهی خود راه می‌دهد، چه رسد به گواهی دادن به آن و کوشش و همت برای تغییر این قالب‌ها و روش‌ها. در نگرش این مدیران فرهنگی میان هدف و روش مرزی و تمایزی وجود ندارد و هر دو از یک جنس و همبسته‌هم‌اند.

نمونه خلاف این نگرش و مشابه شکلی نمایشگاه کتاب تهران، نمایشگاه جهانی فرانکفورت آلمان است که از حیث گستردگی و مقیاس بزرگتر و از حیث زمانی به درازای سده‌ها (کمی کمتر از تاریخ اختراع چاپ توسط گوتنبرگ) پیشینه دارد و محصول رونق تولید انبوه کتاب پس از اختراع چاپ بود که ابتداء با همین روش یعنی فروش و توزیع کتاب برپا شد و شکل گرفت. اما در سیر تحولی و زمان‌مند و غیر اسطوره‌ای خود، فروش کتاب کنار گذاشته شد و نمایشگاه کتاب به مجال و امکانی برای آگاهی ناشران و موزعان از آخرین فهرست عناوین کتاب و مذاکره تجاری آنها با یک‌دیگر تکامل یافته و با بازتعریف و نوسازی در روش و قالب، در صنعت جهانی نشر کتاب به نهادی مهم و موثر مبدل شده است. این تحول محصول نگرشی است که مدیران غیردولتی آن، به تمایزی ساده و اساسی آگاه بوده‌اند؛ تمایز میان هدف و روش. میان این دو تناسب گوهری و هم‌بستگی ذاتی و فراتاریخی و فرازمانی وجود ندارد. هدف، نسبتاً، از جنس ثبات و ایستایی و، با تسامح، از گونه امور حقیقی‌اند و روش از جنس امور زمان‌مند و اعتباری. هدف در زمان می٬تواند پایدار بماند و پیر و فرسوده نشود (مانند هدف رونق کسب‌وکار و دادوستد کتاب در نمایشگاه کتاب فرانکفورت)، اما روش در زمان فرسوده و بی‌توان و از کار افتاده می‌شود و گاهی به مخل هدف و بر ضد آن رنگ می¬بازد و چهره دگرگون می‌کند. بنابراین خرید و فروش در نمایشگاه کتاب، در زمانه خودش، درست بود و در زمانی دیگر، عین نادرستی و ناکارآمدی.

اگر بپذیریم که برگزاری نمایشگاه کتاب تهران توسط دولت، در شکل و قالب کنونی آن، در زمانه‌ای درست و کارآمد و موثر بوده است این برهان برای تدوام و تکرار خود در زمانه کنونی نیازمند برهانی نو و امروزین است. توضیحی در اینجا لازم است که برگزاری نمایشگاه کتاب در پیش از تاسیس جمهوری اسلامی به حمایت شهرداری و توسط ناشران برگزار می‌شد که از این نظر و روش مدیریتی کنونی، در‌ست‌تر و پیشروتر بود، و حتی خرید کتاب برای کتابخانه‌ها نیز بیشتر از کتابفروشان استانی صورت می‌گرفت.

نکته محوری این است که در زمانه فقر نظام توزیع و عدم شکل‌گیری حرفه موزعان به عنوان واسطه میان بنگاه‌های نشر و کتابفروشان و کاستی‌ها در نظام فروش کتاب که به محوریت کتابفروشان صورت می‌گیرد، نمایشگاه کتاب تهران و استانی تا حدی موثر بوده است. اما تداوم اسطور‌ه‌ای و “زورانی” این روش و قالب و درهم-آمیختگی هدف با روش و “روش را، “هدف” دانستن، امروزه به مراحلی رسیده که آن را به روشی زییانبار برای چرخه تولید و توزیع و فروش کتاب مبدل کرده است.

نهاد “ناشر”، یکی از حلقه‌ها در زنجیره و یکی از فرایندها در چرخه نشر تولید و توزیع و مصرف کتاب است نه تمام آن. این چرخه، با نویسندگان آغاز و با ناشر و موزع و کتابفروش و خوانندگان کتاب تکمیل می‌شود. در نگرش و روش عادت شده و ایستا و اسطوره‌گونه، وزارت فرهنگ، بیشتر و عموماً، خود را در قبال ناشران، اگر نگوییم فرمان‌دهنده، مسئول می‌دانسته و “سیاست نشر کتاب” را به “سیاست ناشران کتاب” تقلیل داده و آنها را محور و کانون اصلی و نهایی تولید و توزیع و مصرف کتاب قلمداد می‌کرده است.

بنابراین سیاست حمایتی نشر کتاب را به سیاست تک محوری حمایت آشکار و نهان از ناشران تنزل داده و حتی فرصت‌هایی مانند تاسیس کتابفروشی و چاپخانه و لیتوگرافی و… را بیشتر به ناشران مخصوص و مشروط کرده است.

تقلیل سیاست نشر کتاب به سیاست ناشران کتاب تقلیلی در پی داشته است؛ تقلیل “سیاست ملی نشر کتاب” به “سیاست خاص ناشران”. سیاست‌های “ملی” نشر کتاب نمی‌تواند به منافع خاص و یکی از نهادهای چرخه نشر کتاب، یعنی ناشران محدود و محصور و به تک‌محوری بودن و اصالت دادن به منافع ناشران ترجمه شود. ناشران تک نماد و تک نماینده منافع ملی نشر کتاب نیستند اگرچه روزی چنین گواهی داده می‌شد و هر چند در این چرخه و زنجیره، کاروبار ناشران افزون‌تر است.

بنابراین هر روش و ابزار و قالبی که به زیان یکی دیگر یا دیگران در این زنجیره و چرخه بیانجامد، در نگاه کلان ملی، نادرست و زیان‌بار است. در نگاهی ملی، موفقیت و رونق بنگاه‌های توزیع و کتابفروشی جدای از منافع ناشران و نویسندگان نیست و زیان آنها زیان کل این چرخه و زنجیره ملی است. به خصوص آن‌که حمایت‌های نقطه‌ای (فقط ناشر) در فرایند آغازین این چرخه عموماً به منافع کل و ملی این چرخه آسیب می‌زند اما حمایت از منافع نقطه پایانی این چرخه یعنی کتابفروشی، نه تنها به کل آن آسیب نمی¬زند بلکه منافع اساسی و رونق کسب‌وکار کلی همه را تامین می‌کند.

نمایشگاه کتاب تهران به خصوص نمایشگاه‌های استانی برای موزعان و کتابفروشان رخدادی زیان‌بار است و سیاست ملی نشر کتاب اقتضاء دارد که منافع کلی و ملی را فدای منافع یکی نکنیم.

تجربه فروش کتاب از طریق کتابفروشی‌ها با تخفیف روشی است که اگر تقویت و تکمیل شود و خطاهای آن رفع گردد، بهترین گزینه موجود و جایگزین برای نمایشگاه کتاب تهران، این رخداد فرهنگی “غیرملی” است.

اما آنچه وسوس برگزاری این روش پیر و فرسوده را تقویت می‌کند، دو نیروی محرک است، نیروی بورکراسی قدرتمند و فراتاریخی که فراچنگ و فراسوی مدیران عالی عمل و آنها را راهبری می‌کند و نیز نیروی قدرتمند و شبه‌آیینی “نمایشی” بودن نمایشگاه که توده و انبوه چشم‌گیر جمعیت شرکت کننده (بیشتر تماشاگر و خریدار کافه‌ها و دکه‌های در حاشیه نمایشگاه و اخلال‌گر خریداران کتاب) در آن، چشم‌ها را از افق آینده به حال، از چشم‌انداز منافع ملی به منافع سیاسی و مدیریتی و از منظر هدف به منظر روش تنگ‌تر و بست‌تر می‌کند.

The post نمایشگاه کتاب؛ آمیزه‌ای از اسطوره و نمایش appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.