رصدخبر | جامعه؛ حسین سیمایی صراف با تشریح رویکردها و اقدامات دولت چهاردهم در حوزه آموزش عالی مهم‌ترین جهت‌گیری این وزارتخانه را بازگرداندن کرامت دانشگاهیان تقویت اعتماد میان دانشگاه و دولت عدالت و مسئولیت اجتماعی دانشگاه دانست و گفت: دکتر پزشکیان از ابتدای مسئولیت خود بر جلب رضایت مردم شفافیت صداقت استفاده از دانش و شواهد علمی و مشارکت دانشگاهیان در حل مسائل کشور تأکید داشته است.

وی با اشاره به دستور رئیس‌جمهور برای بازگشت استادان و دانشجویانی که به دلایل سیاسی از دانشگاه محروم شده بودند اظهارداشت:این دستور در راستای کرامت دانشگاهیان و اعتمادسازی میان دانشگاه و دولت اجرا شد و حدود ۴۰۰ دانشجو و بیش از ۱۰۰ استاد به نحوی به دانشگاه بازگشتند.

سیمایی صراف همچنین از تغییر رویکرد حراست دانشگاه‌ها تقویت مسئولیت اجتماعی دانشگاه مشارکت دادن ذی‌نفعان در حکمرانی دانشگاه توسعه پارک‌های علم و فناوری راه‌اندازی پارک‌های تخصصی از جمله در حوزه هوش مصنوعی تلاش برای اصلاح وضعیت تغذیه دانشجویان سخن گفت و تأکید کرد:دکترپزشکیان با اعتقاد جدی به دانشگاه مسائل مهمی مانند آب انرژی نفت و پتروشیمی آلودگی هوا محیط زیست و پسماند را برای بررسی و حل مسئله به دانشگاهیان سپرده است.

وزیر علوم همچنین درباره مأموریت رئیس‌جمهور برای بررسی علمی اعتراضات دی‌ماه مدیریت دانشگاه‌ها در دوران جنگ دیپلماسی علمی و نقش دانشگاه‌ها در توسعه متوازن کشور را تشریح کرد.

وزیر علوم تحقیقات و فناوری در توصیف دکتر پزشکیان با بیان اینکه، رئیس‌جمهور واقعاً آدم تحول‌خواهی است اظهار کرد: آقای پزشکیان معتقد به جلب رضایت مردم است و در شخصیت او نوعی شفافیت و یکرنگی وجود دارد که می‌توان به آن صداقت گفت.

سیمایی صراف با اشاره به شرایط دانشگاه‌ها در آغاز فعالیت دولت چهاردهم اظهار داشت: هنگامی که مسئولیت را آغاز کردیم سال ۱۴۰۱ را پشت سر گذاشته بودیم و التهاب‌های آن سال و پیامدهایش همچنان باقی بود و نوعی بی‌اعتمادی میان دانشگاه دولت و حاکمیت شکل گرفته بود.

سه جهت‌گیری اصلی وزارت علوم کرامت عدالت و مسئولیت اجتماعی

سیمایی صراف گفت: نخستین کاری که به ذهن ما رسید این بود که باید پارادایم و جهت‌گیری‌های خود را برای دانشگاهیان روشن کنیم. این جهت‌گیری‌ها شامل اعتقاد و باور واقعی به کرامت دانشگاهیان کرامت استاد کرامت دانشجو و کرامت کارمند عدالت و مسئولیت اجتماعی بود.

وزیر علوم ادامه داد: اینها حداقل جهت‌گیری‌های رسمی بودند که از زمان رأی اعتماد در مجلس اعلام و در سخنرانی‌های اولیه نیز مرتب آنها را تکرار و بر آنها تأکید کردم.

دستور پزشکیان برای بازگشت استادان و دانشجویان

سیمایی صراف، یکی از مهم‌ترین اقدامات دولت در مسیر بازگرداندن اعتماد به دانشگاه را دستور رئیس‌جمهور برای بازگشت استادان و دانشجویانی دانست که به دلایل سیاسی از دانشگاه اخراج یا محروم شده بودند.

به گفته وی این دستور در راستای همان بحث کرامت دانشگاهیان بود.

وزیر علوم تأکید کرد:ما موضوع را کاملاً حقوقی دنبال کردیم و نیامدیم یک‌باره بگوییم هر کسی که در جریان اتفاقات ۱۴۰۱ اخراج شده می‌تواند برگردد، بلکه پرونده به پرونده رسیدگی کردیم و راه‌حل حقوقی را طی کردیم.

حدود ۴۰۰ دانشجو به دانشگاه بازگشتند

وزیر علوم همچنین با اشاره به آمار بازگشت دانشجویان تصریح کرد: طبق آماری که من دارم حدود ۴۰۰ نفر دانشجو به نحوی به دانشگاه برگشته‌اند.

سیمایی توضیح داد: منظور از بازگشت به این معنا نیست که همه این ۴۰۰ نفر اخراج شده بودند؛ در برخی پرونده‌های انضباطی برای دانشجو چند ترم محرومیت از تحصیل با احتساب سنوات در نظر گرفته شده بود که در نهایت عملاً به اخراج منجر می‌شد.

وی افزود: ما این پرونده‌ها را بررسی کردیم و تلاش شد مواردی که به دلایل سیاسی و در ارتباط با حوادث آن دوره اتفاق افتاده بود از مسیر حقوقی اصلاح شود.

بیش از ۱۰۰ استاد به دانشگاه بازگشتند

وزیر علوم درباره استادان دانشگاه نیز تصریح کرد:پرونده بازگشت استادان زمان بیشتری می‌برد زیرا فرایندهای استخدام قطع رابطه استخدامی و اخراج فرایندهای طولانی و پیچیده‌ای هستند.

سیمایی افزود: با این حال این روند را نیز شروع کردیم و تعدادی از استادان شایسته‌ای که متأسفانه ارتباطشان با دانشگاه قطع شده بود یا اخراج شده بودند بازگشتند.

به گفته وی در این فرایند بیش از ۱۰۰ نفر از استادان بازگشتند.

سیمایی صراف در عین حال خاطرنشان کرد: بعضی از استادان در این فاصله از کشور خارج شده بودند و دیگر امکان استفاده از خدمات آنها فراهم نشد.

وزیر علوم تأکید کرد: من دستور رئیس‌جمهور را جدا از اینکه یک دستور اعتمادساز میان دانشگاه و دولت می‌دانم فرمانی در جهت همان اصل کرامت انسانی می‌دانم.

تغییر چهره حراست در دانشگاه‌ها

سیمایی صراف در ادامه این گفت‌وگو یکی دیگر از اقدامات انجام‌شده در راستای کرامت دانشگاهیان را تغییر رویکرد حراست دانشگاه‌ها دانست و گفت: حراست وظیفه‌اش در دانشگاه همان‌طور که از اسمش پیداست حراست از دانشگاه و صیانت از استاد و دانشجوست. حراست نباید نقش داروغه قاضی دادستان و پلیس را ایفا کند.

وی با اشاره به سابقه برخوردهای تند در برخی حوادث دانشجویی گفت: حراست‌ها در گذشته و در بعضی از حوادث دانشجویی چهره خشنی از خود ساخته بودند.

به گفته سیمایی صراف، امروز واقعاً چهره حراست در ذهن دانشجو مثبت‌تر و موجه‌تر شده و این برای خود حراست‌ها نیز خوب است زیرا بهتر می‌توانند وظایف اصلی خود را انجام دهند.

مسئولیت اجتماعی؛ گفتمان جدید دانشگاه

سیمایی صراف یکی دیگر از گفتمان‌های دولت چهاردهم را مسئولیت اجتماعی دانشگاه دانست و گفت: مؤسسه‌ای در وزارت علوم وجود دارد که دانشگاه‌ها را رتبه‌بندی می‌کند و ما گفتیم در رتبه‌بندی دانشگاه‌ها شاخص مسئولیت اجتماعی نیز لحاظ شود.

وزیر علوم افزود: ممکن است یک دانشگاه سطح یک در مسئولیت اجتماعی ضعیف باشد اما دانشگاهی در سطح دو یا سه عملکرد اجتماعی بهتری داشته باشد و از این جهت ارتقا پیدا کند.

نشان مسئولیت اجتماعی برای استادان

سیمایی در ادامه اظهار کرد: در راستای مسئولیت اجتماعی آیین‌نامه‌ای تدوین و دبیرخانه‌ای در مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی راه‌اندازی شده که عنوان آن نشان مسئولیت اجتماعی است.

به گفته وی، هدف این است که به برجسته‌ترین استادانی که به وظیفه اجتماعی خود عمل می‌کنند یک نشان افتخار و امتیاز داده شود و برای آن نیز مزایایی در نظر گرفته شده است.

پزشکیان همچنان به دانشگاه اعتماد دارد

وزیر علوم درباره نگاه رئیس‌جمهور به دانشگاه با تاکید بر اینکه، دکتر پزشکیان به دانشگاه اعتماد و اعتقاد دارد، بیان کرد: من به دلیل همکاری که با دولت‌های مختلف داشته‌ام دیده‌ام دولت‌ها عطش همکاری با دانشگاه دارند اما در نهایت مأیوس می‌شوند و می‌گویند دانشگاه کمک نمی‌کند.

سیمایی تاکید کرد: رئیس‌جمهور امروز که حدود دو سال از دوره مسئولیتش می‌گذرد مانند روز اول همچنان با طراوت به دانشگاه اعتماد و اعتقاد دارد و معتقد است دانشگاه می‌تواند مسائل کشور را حل کند.

جلسات پزشکیان با استادان برای حل مسائل کشور

وزیر علوم همچنین گفت: شاید وزارت علوم دستگاهی باشد که بیشترین جلسه را با رئیس‌جمهور داشته است؛ البته منظورم جلسه اداری نیست بلکه جلساتی با استادان و دانشگاهیان است. گاهی ما به خدمت رئیس‌جمهور رفتیم و گاهی ایشان به وزارتخانه آمدند.

سیمایی به نشست‌های رئیس‌جمهور با استادان مدیریت اقتصاد تاریخ فلسفه و هنر اشاره کرد و گفت: جلسات متعددی نیز در دفتر رئیس‌جمهور برگزار شده است.

از آب و انرژی تا آلودگی هوا و پسماند، پزشکیان مسائل را به دانشگاه سپرد

سیمایی صراف در ادامه افزود: به‌خصوص پیش از جنگ رئیس‌جمهور در موضوع آب که واقعاً نسبت به آن برای کشور نگران است جلسات متعددی برگزار کرد.

وی با اشاره به اینکه رئیس‌جمهور در حوزه انرژی نفت و پتروشیمی آلودگی هوا محیط زیست پسماند و بهره‌وری نیز شخصاً با استادان نشسته و گفت‌وگو کرده ادامه داد: رئیس‌جمهور این مسائل را به ما سپرد تا آنها را تبدیل به پروژه کنیم و برای حل مسئله در اختیار دانشگاهیان قرار دهیم.

پزشکیان دنبال مقاله و گزارش نیست؛ دنبال حل مسئله است

سیمایی صراف همچنین تاکید کرد: حل مسئله‌ای که رئیس‌جمهور می‌خواهد این نیست که دانشگاه یک مقاله یا گزارش تهیه کند و مثلاً بگوید وضعیت آب کشور چگونه است و از نظر ما چه باید کرد. پزشکیان در حل مسئله نگاه بسیار عالمانه‌ای دارد. دکتر پزشکیان واقعاً تحول‌خواه و منعطف است و به شعار شواهدمحوری یا Evidence-Based اعتقاد دارد.

وی با بیان اینکه، وقتی یک مسئله را با استدلال علمی روی میز رئیس‌جمهور می‌گذارید او به‌راحتی می‌پذیرد گفت: مشکل گاهی در خود دستگاه‌هاست؛ در موضوع آب یک دستگاه می‌پذیرد و دستگاه دیگری نمی‌پذیرد و بعد نگرانی‌هایی ایجاد می‌کنند که اگر این کار را انجام دهید چه اتفاقی خواهد افتاد.

سیمایی صراف تأکید کرد: با رئیس‌جمهور کسی مشکل ندارد و چون آدم علمی است نتایج علمی و دستاوردهای علمی را به‌راحتی می‌پذیرد.

مأموریت پزشکیان برای بررسی علمی اعتراضات دی‌ماه

وزیر علوم در ادامه، به مأموریت رئیس‌جمهور برای بررسی علمی اعتراضات دی‌ماه اشاره کرد و گفت: حادثه تلخی در کشور اتفاق افتاد که متأسفانه تلفات جانی و مالی داشت و رهبری شهید نیز از این حادثه بسیار آزرده شدند و با تلخی از آن یاد کردند.

سیمای افزود: رئیس‌جمهور بررسی علمی این حادثه را به وزارت علوم محول کرد؛ اینکه چرا حادثه رخ داد عوامل بروز آن چه بود چگونه با آن برخورد شد، چگونه باید برخورد می‌شد، تجربه کشورهای دیگر در مواجهه با اعتراضات و جنبش‌ها چیست و چه توصیه سیاستی می‌توان ارائه کرد.

تشکیل کمیسیون ملی بررسی اعتراضات

وزیر علوم در ادامه اظهار کرد: دانشگاه همچنان یکی از بالاترین سرمایه‌های اجتماعی را در میان گروه‌های اجتماعی دارد و از طرف دیگر مجمعی از کارشناسان و خبرگان است که می‌تواند درباره دلایل بروز حادثه نحوه مواجهه با آن و نحوه جبران بررسی کارشناسی انجام دهد. به همین دلیل رئیس‌جمهور دانشگاه را مأمور کرد و ما هفت گروه تشکیل دادیم؛ از جمله گروه اقتصادی حقوقی اجتماعی رسانه و امنیت.

به گفته سیمایی، نام این مجموعه کمیسیون ملی بررسی اعتراضات گذاشته شده است.

جنگ روند بررسی اعتراضات را کند کرد

وزیر علوم همچنین ادامه داد: بعضی دانشگاه‌ها نیز بدون اینکه ما مستقیماً مأموریتی به آنها بدهیم خودشان وارد عمل شدند و گزارش‌هایشان را ارائه کردند. کار کمیسیون ملی در حال انجام است و ان‌شاءالله به‌زودی تمام می‌شود و گزارش آن را خدمت رئیس‌جمهور ارائه خواهیم کرد.

سیمایی صراف گفت: جنگ و قطع اینترنت ارتباطات را کاهش داد و باعث زمان‌بر شدن بررسی‌های کمیسیون شد اما اکنون کمیسیون دوباره به کار خود برگشته و کارگروه‌ها فعال هستند.

در کف دانشگاه بازداشتی نداشتیم

وزیر علوم در ادامه، با اشاره به اتفاقات آن دوره در دانشگاه‌ها گفت: در کف دانشگاه بازداشتی نداشتیم. دانشجویی که در سطح خیابان دستگیر شده بود به دلایل مختلفی بازداشت شده بود و بیش از ۹۰ درصد این افراد بیشتر از یک یا دو روز یا حتی چند ساعت در بازداشتگاه نماندند.

سیمایی صراف افزود: ما به سهم خودمان موضوع را پیگیری می‌کردیم و اگر مطلع می‌شدیم دانشجویی به زندان افتاده است تلاش می‌کردیم مسئله را پیگیری کنیم.

به گفته وی، اجماعی میان قوا برای برخوردی منعطف و مهربانانه وجود داشت و بیش از ۹۰ درصد بازداشت‌شدگان در همان روزهای اول آزاد شدند.

پارک‌های علم و فناوری؛ موتور محرک توسعه استان‌ها

سیمایی صراف در ادامه، توسعه پارک‌های علم و فناوری را نیز یکی از مسیرهای مهم توسعه متوازن کشور دانست و گفت: اگر قرار باشد استان‌ها همگی با هم توسعه پیدا کنند یکی از بهترین جاهایی که می‌تواند موتور محرک توسعه باشد پارک‌های علم و فناوری هستند.

وزیر علوم با اشاره به وضعیت استان سیستان و بلوچستان افزود: اگر یک پارک علم و فناوری بسیار خوب در سیستان و بلوچستان داشته باشیم و زیرساخت فراهم باشد و حمایت مالی کافی صورت گیرد، جوانان این استان چرا باید برای رشد و فعالیت علمی و اقتصادی خود رنج غربت و دوری از خانواده را تحمل کنند؟

به گفته وی، جوان می‌تواند در میان خانواده خود رشد کند درآمد داشته باشد محصول تولید کند و محصولش در کشور دیده شود.

پارک‌ها مهم‌ترین مراکز ماندگاری نخبگان خواهند بود

سیمایی صراف در ادامه، با تأکید بر اینکه این پارک‌ها مهم‌ترین مراکز ماندگاری نخبگان ما خواهند بود اگر توسعه پیدا کنند گفت: از روز اولی که آمدم با اینکه از حوزه علوم انسانی آمده‌ام گفتم باید بودجه این بخش را بررسی کنیم.

وزیر علوم همچنین با بیان اینکه، بودجه پارک‌ها حدود ۲۰۰ میلیارد تومان بود که اصلاً عدد قابل توجهی نبود ادامه داد: در همان شش ماهه دوم سال ۱۴۰۳ که مستقر شدیم با کمک دولت اعتبارات این بخش را به یک همت رساندیم و امروز چند همتی شده است.

ساماندهی پارک‌ها و ایجاد شش پارک تخصصی جدید

وزیر علوم اظهار کرد: امروز در حال ساماندهی پارک‌ها هستیم میان آنها رقابت ایجاد می‌کنیم و به هیئت امناهای آنها توجه و آنها را مستقل کرده‌ایم.

به گفته وی، هیئت امناهای ورزیده و کاربلد مستقر شده‌اند.

سیمایی صراف همچنین، از ایجاد شش پارک تخصصی جدید متناسب با نیازهای کشور خبر داد و گفت: از جمله یک پارک تخصصی هوش مصنوعی و یک پارک تخصصی در حوزه کشاورزی در حال اضافه شدن است.

تغذیه دانشجویان؛ روسای دانشگاه‌ها می‌گویند رئیس رستوران شده‌ایم

سیمایی صراف در بخش دیگری از این گفت‌وگو، به موضوع تغذیه دانشجویان پرداخت و گفت: به‌طور میانگین حدود ۲۵ درصد اعتبارات دانشگاه‌ها صرف تغذیه می‌شود.

وی افزود: البته مدلی که سال‌ها تکرار شده موفق نیست؛ پول سنگینی هزینه می‌کنیم اما دانشجو هم راضی نیست و حق هم با دانشجوست.

طرح فودکورت دانشگاهی برای اصلاح تغذیه دانشجویان

وزیر علوم با بیان اینکه، ما طرح‌هایی داشتیم که متأسفانه به دلیل جنگ عقب افتاد ادامه داد: یکی از طرح‌ها این بود که دانشگاه‌ها از مدیریت مستقیم سالن‌های غذاخوری خارج شوند و صنایع غذایی خارج از دانشگاه وارد شوند فودکورت ایجاد کنند و سالن‌های شیک راه‌اندازی شود.

به گفته سیمایی، به جای اینکه ساعت تغذیه فقط یک ساعت باشد می‌توان آن را به چهار ساعت افزایش داد تا دانشجو از ساعت ۱۱ تا پنج بعدازظهر بتواند از فودکورت استفاده کند.

وی همچنین افزود: دانشجو لزوماً نمی‌خواهد یک وعده غذای کامل بخورد؛ گاهی دوست دارد غذای سبکی بخورد و به کلاس برود.

وزیر علوم خبر داد: با صنایع غذایی مذاکره کردیم و به نتایج خوبی رسیدیم و نمونه کوچکی از این طرح اکنون در دانشگاه شریف در حال اجراست، هرچند هنوز مدل مورد نظر من به شکل رضایت‌بخشی اجرا نشده است.

جداسازی خدمت از مدیریت دانشگاه

سیمایی صراف در ادامه بیان کرد: مدل دیگری نیز اکنون با استناد به قانون در حال پیگیری است و آن جدا کردن خدمت از مدیریت دانشگاه است.

وی با این توضیح که خدمات سابق همچنان وجود داشته باشد و حتی با کیفیت بهتر ارائه شود اما مدیریت دانشگاه درگیر آن نباشد، خاطرنشان کرد:بسیاری از رؤسای دانشگاه‌ها می‌گویند ما تبدیل به رئیس رستوران شده‌ایم؛ بخش عمده وقت ما صرف خرید مواد قرارداد با پیمانکار و مشکلات مربوط به غذا می‌شود در حالی که کار رئیس دانشگاه این نیست.

کیفیت غذا بهتر و سبد غذایی بهداشتی‌تر می‌شود

سیمایی صراف همچنین تصریح کرد: ما مدلی را دنبال می‌کنیم که البته شرط آن همراهی دانشجویان است و برای توضیح آن جلسات زیادی با دانشجویان برگزار کرده‌ایم. در این مدل به جای پیمانکار، تأمین‌کننده غذا خواهیم داشت.

وزیر علوم با تأکید بر اینکه، اگر دانشجویان همراهی کنند کیفیت غذا بهتر غذا متنوع‌تر و سبد غذایی بهداشتی‌تر خواهد شد گفت: در عین حال مدیریت دانشگاه از این مسئولیت آزاد می‌شود و هیچ خللی در خدمتی که تاکنون ارائه می‌شده ایجاد نخواهد شد.

تلاش برای بهبود معیشت استادان و کارکنان

سیمایی صراف درباره وضعیت معیشتی استادان دانشگاه نیز تصریح کرد: رئیس‌جمهور، خود دانشگاهی است و دانشگاه‌های خوب دنیا را دیده و دوره‌های زیادی نیز خارج از کشور داشته است.

به گفته وی، رئیس‌جمهور می‌داند استاد در دانشگاه‌های همسایه دانشگاه‌های اروپا و دانشگاه‌های سطح یک دنیا چه شرایط معیشتی دارد.

وزیر علوم گفت: نمی‌خواهم وارد این مقایسه شوم چون واقعاً تلخ است؛ میزان دریافتی استادان ما با کشورهای اروپایی و آمریکا که بماند، امروز باید با کشورهای خلیج فارس و آسیای میانه مقایسه شود و فاصله بسیار زیادی وجود دارد.

سیمایی صراف افزود: برای بهبود معیشت تلاش کردیم و همزمان برای کارکنان و استادان نیز اقداماتی انجام شد هرچند موفقیت ما در این زمینه کامل و رضایت‌بخش نبود و نسبی بود.

حکمرانی مشارکتی؛ گفتمان جدید دولت در دانشگاه

وزیر علوم یکی دیگر از موضوعات مورد توجه دولت چهاردهم را حکمرانی مشارکتی در دانشگاه عنوان کرد و توضیح داد: منظور از حکمرانی مشارکتی این است که ذی‌نفعان دانشگاه در اداره دانشگاه دخالت داشته باشند.

سیمایی صراف گفت: مطالعات علمی دانشگاهی نشان می‌دهد حکمرانی مشارکتی یکی از مصادیق حکمرانی خوب یا Good Governance است.

وی افزود: اینکه رئیس دانشگاه چگونه انتخاب شود رئیس دانشکده مدیر گروه و اعضای هیئت ممیزه چگونه انتخاب شوند می‌تواند به‌گونه‌ای باشد که استادان در این فرایندها نقش داشته باشند.

در انتخاب‌ها نه سیاسی عمل کردیم نه رفاقتی

وزیر علوم در ادامه اظهار کرد: در دولت چهاردهم تلاش کردیم این فرایندها را معکوس کنیم و مشارکت دانشگاهیان را افزایش دهیم، البته نتوانستیم این کار را به‌صورت کامل انجام دهیم.

سیمایی با تأکید بر اینکه، در انتخاب‌ها نه سیاسی عمل شده و نه رفاقتی خاطرنشان کرد: فکر نمی‌کنم در میان رؤسای دانشگاه‌ها حتی یک نفر با من رفیق بوده باشد که بخواهم به او سهمی بدهم.

وی گفت: ممکن است با کسی آشنایی داشته باشیم و سلام و علیکی کرده باشیم اما رفاقتی که بر اساس آن بخواهم سهمی بدهم به هیچ عنوان وجود نداشته است.

دیپلماسی علمی در دوران جنگ

سیمایی صراف در ادامه به موضوع جهاد تبیین اشاره کرد و تاکید کرد: جهاد تبیین بعد خارجی نیز دارد.

وی با اشاره به اینکه، در بعد خارجی باید توانایی‌ها قدرت و مظلومیت خودمان را در جنگ نشان می‌دادیم گفت: نتیجه این دیپلماسی را نیز دیدیم.

وزیر علوم همچنین به مواضع یونسکو در جریان جنگ اشاره کرد و گفت: یونسکو تنها سازمانی بود که حمله به دانشگاه‌ها را محکوم کرد؛ حمله آمریکا و اسرائیل به میناب و کودکان مدرسه و همچنین حملاتی را که به میراث تاریخی ایران وارد شد را محکوم کرد و هیچ سازمان بین‌المللی دیگری وارد این موضوع نشد.

وی با بیان این موضوع که در طول جنگ وزرای کشورهای مختلف تماس گرفتند و ضمن محکوم کردن حملات ابراز همدردی کردند افزود: بعد از آتش‌بس بعضی از همان افراد با من تماس گرفتند و تبریک گفتند و گفتند شما شایسته پیروزی بودید؛ شما خودتان حق خودتان را گرفتید در حالی که مقابل یک ابرقدرت و چند کشور قرار گرفته بودید.

سیمایی صراف این موارد را نتیجه دیپلماسی علمی دانست.

روایت سیمایی صراف از نخستین آشنایی با پزشکیان

وزیر علوم در ادامه در خصوص نخستین آشنایی خود با دکتر پزشکیان نیز گفت: در مجلس بود؛ در دوره‌ای که معاون حقوقی و پارلمانی وزارت علوم بودم.

سیمایی صراف افزود: دکتر پزشکیان حتی یک بار برای مسائل حوزه انتخابیه خود به من مراجعه نکرد و این برای من نشان‌دهنده اعتقاد خوب ایشان به تفکیک قوا و تقسیم کاری بود که انجام شده است.

سیمایی صراف خاطره دیگری از پزشکیان در مجلس نقل کرد و گفت:یک بار دو نماینده از وزیر علوم سؤال کرده بودند؛ یکی سؤال کرده بود چرا آموزش عالی را گسترش می‌دهید و نماینده دیگری همان روز سؤال کرده بود چرا آموزش عالی را گسترش نمی‌دهید.

وی افزود: چون قرار بود آن روز از وزیر وقت انتقام گرفته شود نمایندگان به هر دو سؤال رأی مثبت دادند و به وزیر کارت زرد دادند.

سیمایی صراف ادامه داد: دکتر پزشکیان که آن جلسه نایب‌رئیس مجلس بود، خطاب به نمایندگان گفت متوجه شدید به چه چیزی رأی دادید؟ شما گفتید وزیر چرا توسعه می‌دهی و گفتید وزیر چرا توسعه نمی‌دهی؛ این وزیر بالاخره چه کار کند؟ توسعه بدهد یا ندهد؟

وی گفت: این رفتار برای من جالب بود؛ اینکه ایشان به جای اینکه پشت سر همکاران خود قرار بگیرد یا اغماض کند صریحاً تناقض تصمیم نمایندگان را به آنها گوشزد کرد.

کار دیگران را به خودتان نسبت ندهید

وزیر علوم خاطره دیگری از آغاز فعالیت دولت چهاردهم بیان کرد و گفت: در یکی از نخستین جلسات دولت یکی از وزرا گزارشی ارائه کرد و گفت این کار از افتخارات دولت شماست.

سیمایی صراف افزود: دکتر پزشکیان خیلی جدی برگشت و اعتراض کرد و گفت ما که تازه آمده‌ایم سر کار، چطور این از افتخارات ماست؟ کار دیگران را به خودتان نسبت ندهید.

وی تأکید کرد:‌ این برای من و همکارانم در دولت یک درس شد که اگر می‌خواهید گزارش بدهید سهم دیگران را هم ببینید و کار دیگران را نادیده نگیرید. ممکن است دولت سیزدهم در یک موضوع ۵۰ یا ۶۰ یا ۷۰ درصد سهم داشته باشد؛ چرا باید آن را به خودمان نسبت بدهیم؟

وزیر علوم تأکید کرد: منظور من از صداقت فقط راستگویی نیست؛ بلکه نوعی صفا صمیمیت شفافیت و یک‌رنگی در شخصیت پزشکیان وجود دارد.

به گفته وی پزشکیان حب و بغض سیاسی ندارد و جناحی و حزبی نگاه نمی‌کند.

وفاق برای پزشکیان شعار سیاسی نیست

سیمایی صراف یکی از ویژگی‌های رئیس‌جمهور را باور واقعی او به وفاق دانست و گفت: ایشان واقعاً اهل وفاق است. وفاق برای پزشکیان یک شعار سیاسی نیست که بگوید حالا حزب من است و می‌خواهم کار خودم را پیش ببرم؛ بلکه معتقد است باید با هم توافق کنیم.

وزیر علوم گفت: نشانه‌های زیادی برای این موضوع وجود دارد و شاید پزشکیان تنها رئیس‌جمهوری باشد که توانسته طی دو سال با دو رئیس قوه همراه باشد و آنها نیز با جان و دل با او همکاری کنند.

به اعتقاد وی، در اینکه پزشکیان صادقانه دنبال منافع ملی و کشور است و برای خودش چیزی نمی‌خواهد شکی نیست.

سیمایی صراف در ادامه، با یادآوری اینکه دولت‌های خارجی نیز معتقدند آقای پزشکیان اهل صلح و وفاق است تاکید کرد: من به ایشان می‌گویم صلح‌کل.

وزیر علوم با بیان اینکه، دکتر پزشکیان حتی از کوچک‌ترین تشنج و تنش میان همکاران خود وزیر یا معاون رئیس‌جمهور به‌شدت نگران می‌شود گفت: گاهی در جلسات دولت اختلاف نظر کارشناسی ایجاد می‌شود و رئیس‌جمهور وارد بحث می‌شود و می‌گوید آقا چرا با هم این‌جوری حرف می‌زنید؟

باور عمیق دینی پزشکیان

سیمایی صراف یکی دیگر از ویژگی‌های رئیس‌جمهور را باور عمیق دینی او دانست و تصریح کرد: پزشکیان به قرآن و نهج‌البلاغه اعتقاد عمیق دارد. او اینها را برای تفاخر و پز دادن نمی‌خواند؛ واقعاً به آنها معتقد است.

وی با تاکید بر اینکه، دکتر پزشکیان در بحث کارشناسی بسیار جدی و بی‌رودربایستی است گفت: توهین نمی‌کند و بدرفتاری ندارد اما بسیار جدی حرف می‌زند و اگر چیزی را قبول نداشته باشد با تعارف از کنار آن نمی‌گذرد که چون فلانی گفته آن را بپذیرد.

رضایت مردم برای پزشکیان یک اصل است

وزیر علوم در پایان این گفت‌وگو تصریح کرد: خود من نیز در دولت گاهی تجربه کرده‌ام که وقتی خبری می‌دهیم یا گزارشی ارائه می‌کنیم که در آن جلب رضایت مردم وجود دارد رئیس‌جمهور با همان زبان صمیمی و خودمانی خودش می‌گوید دستت درد نکند؛ رضایت مشتریات را جلب کن.

به گفته سیمایی، رئیس‌جمهور برای این نگاه خود اسناد و مستندات زیادی دارد که البته فرصت پرداختن به آنها در این گفت‌وگو نیست. پزشکیان به حکومتی که بدون رضایت مردم باشد اصلاً باور ندارد.

The post وزیر علوم: در اعتراضات دی کسی در کف دانشگاه بازداشت نشد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | سیاست؛ «مسعود پزشکیان» عصر امروز سه‌شنبه برنامه‌های سفر یک روزه خود به پاکستان، در نشست خبری مشترک با «شهباز شریف» نخست وزیر این کشور، سخنان خود را با ابیاتی از اقبال لاهوری آغاز کرد و گفت: او شاعری است که اشعار او الهام بخش وحدت، همبستگی و بیداری ملت‌های مسلمان است. ملت ما را اساسی دیگر است.

وی افزود: اقبال لاهوری به زیبایی حقیقتی را بازگو می‌کند که طی دهه‌ها زیربنای روابط دوستانه جمهوری اسلامی ایران و جمهوری پاکستان بوده است، اینکه دو ملت صرفا در کنار یکدیگر زندگی نمی‌کنند بلکه در بسیاری از دغدغه‌ها، آرمان‌ها و امیدهای خود، سرنوشتی مشترک دارند، پاکستان برای ایران تنها یک کشور همسایه نیست، بلکه کشوری دوست، برادر و همراهی صمیمی است که پیوندهای عمیق تاریخی، فرهنگی، دینی و مردمی ملت‌های ما را به یکدیگر نزدیک ساخته است.

روابط تهران و اسلام‌آباد همواره بر پایه احترام متقابل و حسن نیت استوار بوده است

رئیس‌جمهور با تاکید بر اینکه روابط تهران و اسلام‌آباد همواره بر پایه احترام متقابل، حسن نیت و اعتماد تاریخی استوار بوده است، اظهار داشت: تحولات اخیر نیز بار دیگر استحکام این سرمایه ارزشمند را به نمایش گذاشت، در مقطعی حساس که منطقه با چالش‌های متعددی روبه‌رو بود، نقش مسئولانه و دوراندیشانه پاکستان در حمایت از گفت‌وگوها، کاهش تنش‌ها و تقویت ثبات منطقه‌ای، جلوه‌ای از نگاه برادرانه و آینده‌نگر این کشور نسبت به تحولات منطقه بود.

پزشکیان ادامه داد: متقابلاً پذیرش این ابتکار از سوی جمهوری اسلامی ایران نیز بازتاب اعتماد دیرینه‌ای است که ملت ایران نسبت به ملت، دولت و مقامات پاکستان دارد. دولت و ملت جمهوری اسلامی ایران، قدردان تلاش‌ها، حمایت‌ها و همبستگی دولت و مردم پاکستان هستند.

پزشکیان ضمن قدردانی از میزبانی و مهمان‌نوازی گرم دولت جمهوری اسلامی پاکستان، تصریح کرد: این جناب به دعوت رسمی برادر عزیزم شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، در رأس یک هیات بلندپایه به این کشور عزیمت کردم. در طول این سفر دیدارها و گفت‌وگوهای سازنده‌ای با برادر عزیز شهباز شریف، آصف علی زرداری و فیلد مارشال عاصم منیر داشتیم. در این گفت‌وگوها مباحث بسیار خوبی در خصوص روابط دوجانبه و آخرین وضعیت تحولات منطقه و جهان مطرح شد.

رئیس‌جمهور خاطر نشان کرد: توافقات و رایزنی‌های انجام شده نشان می‌دهد که دو کشور مصمم هستند از فضای مثبت موجود برای گشودن فصلی تازه در روابط دوجانبه و ترسیم افق‌های نوین همکاری بر اساس منافع مشترک بهره گیرند.

وی افزود: ما در جمهوری اسلامی ایران، عمیقاً بر این باور هستیم که صلح، ثبات، امنیت پایدار و توسعه و رفاه ملت‌ها در منطقه استراتژیک غرب آسیا و خلیج فارس، تنها و تنها از طریق گفت‌وگوهای صریح و صادقانه و همکاری‌های درون‌منطقه‌ای و تعاملات مبتنی بر احترام متقابل کشورهای منطقه قابل تأمین است.

پزشکیان گفت: برای ایجاد فهم مشترک و شکل‌گیری معماری جدید امنیتی در منطقه دست دوستی به سوی کشورهای اسلامی دراز می‌کنیم. در این چارچوب، کشورهای مهمی همچون قطر، عربستان سعودی، مصر و ترکیه، می‌توانند نقش مؤثری در شکل‌دهی به این ساختار منطقه‌ای ایفا کنند.

مسلمانان باید در مقابل دشمنان خود ید واحده باشیم

وی بیان کرد: اشاره و تأکید برادرم شهباز شریف در گفت‌وگوهای امروز با رؤسا، امیران، فرماندهان و مسئولان حاضر، برای ایجاد زبان و نگاه مشترک میان کشورهای اسلامی، نکته‌ای بسیار ارزشمند و راهگشا بود. باور داریم که مسلمانان باید ید واحده باشند و در برابر دشمنان خود با اتحاد و همبستگی عمل کنند.

رئیس‌جمهور تاکید کرد: باید با استفاده از ظرفیت‌های عظیم دو کشور، در کنار اراده سیاسی رهبران و حمایت ملت‌ها، روابط ایران و پاکستان را به سطحی شایسته جایگاه دو کشور مهم جهان اسلام ارتقا دهیم و الگویی موفق از همکاری، همگرایی و برادری در منطقه ارائه کنیم.

شهباز شریف در مراسم تشییع رهبر انقلاب حضور خواهد یافت

وی گفت: ایران و پاکستان اراده جدی برای گسترش مناسبات به ویژه در زمینه تجاری و اقتصادی دارند و وزرای همراه نیز در چهارچوب تفاهمات انجام شده در سفر سال گذشته، برای رفع موانع فنی موجود و عملیاتی کردن تصمیمات اتخاذ شده گفت‌وگوهای موثر و سازنده جداگانه‌ای داشتند و به نتایج خوبی رسیدند.

پزشکیان در ادامه ضمن قدردانی مجدد از مهمان نوازی دولت پاکستان، تصریح کرد: همچنین از قبول دعوت برای حضور در مراسم باشکوه و ملی تشییع پیکر پاک امام امت، رهبر فرزانه شهید انقلاب اسلامی ایران حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای و پیگیری گفت‌وگوهای انجام شده در این سفر قدردانی می‌کنم.

ملت پاکستان صادقانه و با تمام قدرت در کنار ما ایستاد

رئیس‌جمهور ادامه داد: از تلاش‌های برادر عزیزمان، جناب شهباز شریف، برادر ارجمندمان ژنرال عاصم منیر، و تمامی عزیزانی که در مجلس ملی پاکستان برای تقویت این روابط تلاش کردند، قدردانی می‌کنم.

وی اضافه کرد: ملت پاکستان از آغاز این جنگ، صادقانه و با تمام قدرت در کنار ما ایستادند و با رفتارشان از ما پشتیبانی کردند. به اینجا آمده‌ایم تا مراتب قدردانی خود را از این حمایت‌های بی‌دریغ ابراز کنیم.

پزشکیان تاکید کرد: اگر تلاش‌ها و پیگیری‌های این عزیزان نبود، ما امروز در این جایگاه قرار نمی‌گرفتیم.

رئیس جمهور با تاکید بر اینکه هیچ‌گاه و با هیچ‌کس درباره توان دفاعی‌مان مذاکره نخواهیم کرد، گفت: اگر موشک‌هایی که برای دفاع از خود ساخته‌ایم نبود، اسرائیل و آمریکا ایران را نیز مانند غزه شخم می‌زدند و به پیر و جوان رحم نمی‌کردند.

وی تاکید کرد: این‌ها که از حقوق بشر دم می‌زنند، دروغی بزرگ می‌گویند، اگر ما قادر به دفاع از خود نبودیم، قطعاً به کشور ما رحم نمی‌کردند و قدرت ما را نابود می‌ساختند.

The post پزشکیان: در خصوص توان دفاعی‌ کشور با هیچ‌کس مذاکره نمی‌کنیم appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | سیاست ؛ محمد قوچانی معتقد است: اینکه به پیشنهاد رئیس‌جمهور، رئیس مجلس، رئیس گروه مذاکرات می‌شود اما در نهایت رئیس‌جمهور ایران یادداشت تفاهم را امضا می‌کند و رهبری نیز آن را در زمره عهد و پیمان رئیس‌جمهور با نظام و مردم قرار می‌دهند، نشانه یک تحول کیفی در نظام سیاسی کشور است.

متن کامل یادداشت محمد قوچانی که در تیتر نخست روزنامه سازندگی شنبه ۳۰ خرداد منتشر شد را می‌خوانید:

شکست پروژه براندازی، این بار حتی با وجود چتر حمایتی ارتش‌های بیگانه، بیش از هر زمان بازگشت به اصلاحات را ثابت می‌کند. اصلاح‌طلبان البته چون صلح‌طلبند، بیش از جنگ در صلح به‌کار می‌آیند و اساساً در هنگامه جنگ، مرز جناح‌های سیاسی در دفاع از میهن در برابر دشمن برداشته می‌شود. اما در صلح است که تمایزها و رقابت‌ها شکل می‌گیرد. ازجمله در همین دوران است که روشن می‌شود که فرق می‌کند چه کسی رئیس‌جمهور باشد و چرا میان اصلاح‌طلب و اصولگرا تفاوت وجود دارد؟ از سال ۱۳۷۶ که رقابت اصلاح‌طلبی و اصولگرایی در انتخابات ریاست جمهوری آغاز شد، بارها این سخن را از انحلال‌طلبان و براندازان شنیده‌ایم که هیچ فرقی نمی‌کند که چه کسی رئیس‌جمهور باشد و در هر صورت، هسته سخت قدرت جای دیگر است.

متأسفانه برخی اصولگرایان عامدانه برای تضعیف جمهوریت و برخی اصلاح‌طلبان هم ناامیدانه از بسط جمهوریت به این مسئله دامن می‌زنند و رئیس‌جمهور را مقامی منفعل می‌خوانند. اما نهاد ریاست جمهوری به‌عنوان نماد نهاد جمهوریت (که یکی از دو اصل تغییرناپذیر قانون اساسی است) همواره توانسته در مقام منتخب مستقیم اکثریت ملت ایران، در بزنگاه‌های تاریخی، نقش راهبردی ایفا کند که نقش اکبر هاشمی‌رفسنجانی در توسعه ایران، تأثیر سیدمحمد خاتمی در دموکراسی‌خواهی و ابتکار حسن روحانی در احیای دیپلماسی ازجمله آنهاست. اما اینک ما اصلاح‌طلبانی که دو سال قبل در همین روزها از رأی به مسعود پزشکیان در برابر رقیبانش دفاع می‌کردیم، می‌توانیم با وجود نقدها به رئیس‌جمهور با سربلندی از انتخاب خود دفاع کنیم:

۱. رئیس‌جمهوری که مسئله اصلی اعتراضات ۱۴۰۱ را دریافت و از تعمیق شکاف بر سر مسئله حجاب جلوگیری کرد و اشتباه دولت قبل در دامن زدن به این مسئله را تکرار نکرد و توانست، حاکمیت را از شعله‌های آتش در این زمینه دور سازد و با توافق‌سازی با نظام به‌خصوص رهبری، مسئله را حل کند.

۲. پیش از جنگ، با وجود مخالفت‌های موجود، مجوز مذاکره با آمریکا را بگیرد و گرچه استقامت ایران بر سر مواضع خود و بدعهدی دشمن منجر به تحمیل دو جنگ بر ایران شد اما هیچ‌کس ایران را آغازگر جنگ ندانست و این در پایان جنگ به سود ایران شد.

۳. در جریان هر دو جنگ، رئیس‌جمهور تا دل خطر رفت و پس از تهاجم دشمن به شورای امنیت ملی در جنگ ۱۲‌ روزه که رئیس‌جمهور به شکل معجزه‌آسایی از ترور نجات یافت در جنگ ۴۰‌ روزه بارها در خیابان حضور یافت و بنا به شنیده‌ها همواره به‌صورت بی‌واسطه در میان مردم کوچه و خیابان حضور دارد و سخن مردم را می‌شنود.

۴. در جنگ، دولت وفاق ملی به ‌خوبی توانست با حمایت از نیروهای مسلح هم بودجه دفاع از کشور را فراهم کند و هم معیشت مردم را اداره کند به‌گونه‌ای که کشور دچار وضعیت جنگ‌زدگی نشد و این در برابر جنگ‌های روانی مرسوم ازجمله اتهام بی‌دولتی، بهترین دفاع بود که بروکراسی ایران یعنی قوه مجریه‌اش در تأمین زندگی مردم کارآمد است.

۵. اما پس از جنگ، رئیس‌جمهور پزشکیان با شهامتی که از شهادت‌طلبی هم شجاعانه‌تر است از صلح دفاع می‌کند و بدون آنکه بخواهد به‌دنبال حسن‌شهرت خویش باشد، خلاف جریان تبلیغات بدون خوش‌بینی و بدبینی با واقع‌بینی وارد مذاکرات شد و در اوج استغنا، ریاست مذاکرات را به رقیب انتخاباتی خود سپرد.

رئیس‌جمهور در موقعیتی که یادآور نقش اکبر هاشمی‌رفسنجانی به‌عنوان رئیس مجلس ایران در دهه ۶۰ است، توانست مذاکرات را از موضوع رقابت در سیاست داخلی ارتقا دهد و با درک جایگاه ملی و فرا‌قوه‌ای خویش به‌عنوان رئیس شورای عالی امنیت ملی و رئیس شورای دفاع کشور، نیروهای کشوری و لشکری، اصلاح‌طلب و اصولگرا، سرداران و دیپلمات‌ها و میدان و خیابان را به اجماع بر سر یک راهبرد برساند و آن پایان جنگ است.

پیام راهبردی رهبری در تنفیذ و تفویض رأی شورای عالی امنیت ملی به ریاست رئیس‌جمهور و شورای ۶ نفره معین در آن، که در تعامل با شورای دفاع کشور به پایان جنگ انجامید، یک نقطه‌عطف در اعمال مسئولیت و اختیارات مقام/ نهاد ریاست جمهوری است که بهترین تعبیر آن «رئیس جمهوری شدن رئیس‌جمهور» است. یعنی اکنون مسعود پزشکیان هم رئیس ملت (جمهور) است و هم رئیس دولت (جمهوری) که شامل همه قوای کشوری و لشکری و نه فقط قوای اجرایی است. اینکه به پیشنهاد رئیس‌جمهور، رئیس مجلس، رئیس گروه مذاکرات می‌شود اما در نهایت رئیس‌جمهور ایران یادداشت تفاهم را امضا می‌کند و رهبری نیز آن را در زمره عهد و پیمان رئیس‌جمهور با نظام و مردم قرار می‌دهند، نشانه یک تحول کیفی در نظام سیاسی کشور است. حتی اشاره به نظر علی‌الاصول رهبری (که شاید متفاوت از نتیجه نهایی مذاکرات بود) نشانه توجه نظام به عقل جمعی و مسئولیت و اختیارات نهادهای قانونی کشور و از آن فراتر یک تأسیس اساسی در این عصر جدید است که به رئیس‌جمهور توان و البته مسئولیت‌های تازه‌ای می‌دهد و چه خوب است که رئیس‌جمهور محترم متوجه این جایگاه تاریخی خود باشند.

دیدار روز یک‌شنبه ۲۴ خرداد دکتر مسعود پزشکیان با مدیران رسانه‌ها (که جزئیات آن به درخواست دفتر رئیس‌جمهور منتشر نشد) نشان می‌داد که رئیس‌جمهور از این خودآگاهی تاریخی برخوردار است و نه تدارکاتچی یا کارگزار که کارگردان است. دکتر پزشکیان در آن جلسه تاریخی چهارساعته نشان داد که فراتر از فروتنی اخلاقی به جایگاه نهادی خود دست یافته است و با جنگ، نه فقط اسلامیت که جمهوریت ایران هم تقویت شده و بدون بگم و نگم‌های مرسوم رئیس دولت از ریاست قوه مجریه به ریاست جمهوریت ارتقا یافته است.

محتوای این جلسه تاریخی که خبرنگاران ننوشتند را مورخان باید ثبت و ضبط کنند. اما فراتر از شخص مسعود پزشکیان، نهاد ریاست جمهوری با اختیاراتی که به‌دست آورده، می‌تواند در چارچوب حتی همین قانون اساسی سیاستگذار و اثرگذار باشد و مسعود پزشکیان برعکس رقیبش سعید جلیلی، می‌تواند از دل جنگ به صلح برسد.

۶. نه‌تنها فرق می‌کند چه کسی رئیس‌جمهور باشد بلکه فرق می‌کند چه کسی وزیر امور خارجه باشد، وقتی محمود احمدی‌نژاد، وزیر امور خارجه‌اش را در سفر کاری خارجی عزل می‌کند، روشن است که چه بر سر دیپلماسی کشور می‌آید اما وقتی دیپلمات‌هایی مانند عباس عراقچی، وزیر امور خارجه‌اند که به پشتوانه رئیس‌جمهور ساختمان این توافق ۱۴‌گانه را یک ماه است در میانه همه ناسزاها و ناجوانمردی‌ها تدوین کرده‌اند و بر سر قبض و بسط آن خون دل خورده‌اند.

۷. اداره کشور در همین جنگ ۴۰‌ روزه و مقاومت ۱۰۰‌ روزه ملت ایران می‌تواند، الگویی برای نوسازی نظام سیاسی ایران باشد. جمهوری سوم برخلاف نظر برخی دوستان اصلاح‌طلب نه یک حکومت نظامی که می‌تواند، حکومتی ملی در جمهوری اسلامی باشد که بر موازنه سه نهاد مدنی (دولت)، نظامی (سپاه) و دینی (روحانیت) استوار باشد. سرشت مدنی این حکومت در بروکرات‌ها، تکنوکرات و دیپلمات‌هایی جلوه‌گر می‌شود که هنوز عقل منفصل قدرت هستند و تداوم نهاد وزارت و دبیران و وزیران ایرانشهر هستند و هرگز جمهوری سوم یک جمهوری نظامی نخواهد شد حتی اگر فکر کنیم، حضور افرادی مانند محمد‌باقر قالیباف در آن پررنگ باشند و بخواهند دوباره بخت ریاست جمهوری خود را بیازمایند. اما در نهایت این رئیس‌جمهور است که به‌عنوان رئیس شورای امنیت ملی (مرکب از سیاستمداران و سرداران) که نه‌تنها پای توافق با آمریکا را امضا می‌کند بلکه رأی او و قول او از سوی رهبری تنفیذ می‌شود و مسئولیت تفویض شده از او طلب می‌شود و این جمهوری سوم است؛ نه آنچه برخی سیاسیون با طعنه به گذشته و ناامیدی از آینده جمهوری سوم می‌خوانند. در جمهوری سوم اما از اتفاق باب تازه‌ای برای اصلاحات گشوده می‌شود؛ به‌خصوص وقتی انحلال‌طلبی به‌صورت سلطنت‌طلبی به بن‌بست رسیده است و بنیادگرایی به شیوه جبهه پایداری در آستانه شورش علیه نظام سیاسی قرار گرفته است قطعاً اصولگرایان جوان، رقیبی چون اصلاح‌طلبان جوان می‌خواهند که جمهوریت نظام را تقویت کنند. اما آیا اصلاح‌طلبان قدر این موقعیت تازه را می‌دانند و بر سنت خویش از دوم خرداد ۱۳۷۶ استوارند که «فرق می‌کند چه کسی رئیس‌جمهور باشد؟!»

The post قوچانی: فرق می‌کند چه کسی رئیس‌جمهور باشد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصد خبر | دیپلماسی ؛ پیام رهبر انقلاب که چارچوب و خطوط کلی مسیر مذاکرات را ترسیم کرد، با استقبال و حمایت مقامات ارشد کشور همراه شد؛ رئیس‌جمهور آن را نقشه راه صیانت از منافع ملی دانست، رئیس مجلس بر ایستادگی در برابر هرگونه زیاده‌خواهی تأکید کرد، دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی نسبت به هرگونه تخلف آمریکا هشدار داد و وزیر امور خارجه هم از به‌کارگیری همه ظرفیت دستگاه دیپلماسی برای تأمین منافع و حقوق ملت ایران خبر داد.

رهبر انقلاب: از این لحظه منتظر تحقق شروط گفته شده خواهیم بود

حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی در پیامی خطاب به ملت ایران درباره تفاهم‌نامه رؤسای جمهوری ایران و امریکا تاکید کردند که « مذاکرات حضوری که در آینده برقرار خواهد شد، به معنی پذیرش نظر دشمن نخواهد بود.»

متن کامل پیام رهبر انقلاب اسلامی خطاب به ملت ایران درباره تفاهم‌نامه رئیس‌جمهوران ایران و امریکا به این شرح است:
بسم‌ الله‌ الرّحمن ‌الرّحیم

ملّت پرشور و باوفای ایران
همانگونه که مطلع شُدید، تفاهم‌نامه‌ای بین رئیس‌جمهوران ایران و آمریکا امضا شد. در مسیر رسیدن به این مرحله، مسئولین امر، از سر دلسوزی و با حُسن نظر، تلاش‌های زیادی را به‌عمل آوردند و البته این رئیس‌جمهور آمریکا بود که از روی استیصال، از انواع اهرم‌ها برای این امر استفاده می‌کرد.

بنده علی‌الاصول، نظر دیگری داشتم ولی از باب تعهّدی که رئیس‌جمهور محترم به‌عنوان رئیس شورای عالی امنیّت ملّی از طرف خود و سایر اعضا در پاسداشت حقوق ملّت ایران و جبهه مقاومت به بنده دادند و تصریح به قبول مسئولیت آن نمودند، اجازه‌ی آن را صادر نمودم‌. ایشان همچنین تصریح کرده‌اند که اگر طرف آمریکایی بخواهد زیاده‌خواهی کند زیر بار آن نخواهند رفت. از این لحظه، ما یعنی شما ملت سرافراز و این خادم ناچیز، منتظر تحقّق شروط گفته‌شده خواهیم بود. امّا بدیهی است مذاکرات حضوری که در آینده برقرار خواهد شد، به معنی پذیرش نظر دشمن نخواهد بود. امیدواریم که دعای خیر سرورمان عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشّریف انواع نصرت‌ها و فتوحات، برای ملّت باشرف ایران به ارمغان آورد.

والسّلام علیکم و رحمه الله و برکاته
سید مجتبی حسینی خامنه‌ای
۲۸/خرداد/۱۴۰۵

پزشکیان: پیام رهبر انقلاب نقشه راه صیانت از منافع ملی در مسیر مذاکرات است

در پی انتشار پیام راهبردی رهبر انقلاب ، مسعود پزشکیان رئیس‌ جمهوری پنجشنبه شب ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ با صدور پیامی ضمن قدردانی از رهنمودها و حمایت‌های معظم‌له، بر نقش تعیین‌کننده این پیام در ترسیم چارچوب‌های کلان مذاکرات و تبیین مسئولیت دستگاه‌های ذی‌ربط تأکید کرد.

متن پیام رئیس جمهور به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

پیام روشنگرانه و صریح مقام معظم رهبری خطاب به ملت پرشور و وفادار ایران مسئولیت همه اجزای مؤثر در فرآیند مذاکره پیش رو را تبیین کرد.

توجه مهرافزای معظم‌له مبنی بر تلاش‌های دلسوزانه و حسن نظر مسئولین امر و صدور اجازه برای آغاز مذاکره در جهت تحصیل منفعت برای ملت ایران اسباب خرسندی و رضایت همه خدمتگزاران ملت ایران است.

بدیهی است اینجانب به عنوان رئیس جمهور و رئیس شورای امنیت ملی به همراه سایر اعضای این شورا خود را متعهد به توجه حداکثری نسبت به دغدغه‌های معظم‌له و حراست از حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت می‌دانیم.

بی‌تردید خط قرمز مسئولین منافع ملی و پاسداشت عزت، شرافت و اقتدار ملت رشید ایران است و با توجه حداکثری تیم مذاکره کننده نسبت به جزئیات مذاکره و رجای واثق به فضل و عنایت پروردگار، پیروزی بزرگ حاصل خواهد شد. انشاالله

مسعود پزشکیان
رئیس جمهوری اسلامی ایران

بیشتر بخوانید:

پزشکیان یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را امضا کرد

ترامپ تفاهم‌نامه پایان جنگ با ایران را امضا کرد

متن کامل تفاهم‌نامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا / توافق پایان جنگ چگونه ترسیم شد؟

قالیباف: اهل ایستادگی برای کسب منافع ملت ایران هستیم

رئیس مجلس شورای اسلامی ضمن قدردانی از پیام راه‌گشا و حکیمانه رهبر معظم انقلاب اسلامی تصریح کرد، اوامر حضرتعالی را نصب العین خود قرار می‌دهیم و اجازه نخواهیم داد طرف مقابل با بدعهدی و زورگویی حق مردم ایران و جبهه مقاومت را مخدوش کند.

متن پیام محمدباقر قالیباف به حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر انقلاب بدین شرح است:

محضر مبارک رهبر معظم انقلاب اسلامی
حضرت آیت الله سیدمجتبی خامنه‌ای

با عرض سلام و تسلیت ایام شهادت سالار شهیدان

از پیام راه‌گشا و حکیمانه حضرتعالی سپاسگزاریم. این پیام نقشه‌راهی بود که بیش از گذشته روشن کرد با نهایی شدن این یادداشت تفاهم، تازه به آغاز راه سخت و پرپیچ و خمی رسیده‌ایم که باید حقوق ملت ایران و مقاومت را از دشمن بدعهد استیفا کنیم. این پیام و اعلام انتظار برای تحقق شروط تعیین شده در یادداشت تفاهم، دست ما را برای پیگیری تعهدات آمریکا پر تر کرد.

ما این اوامر حضرتعالی را نصب العین خود قرار می‌دهیم و اجازه نخواهیم داد طرف مقابل با بدعهدی و زورگویی حق مردم ایران و جبهه مقاومت را مخدوش کند. براساس آموزه‌های مکتب حسینی و سیره امام شهیدمان، معتقدم جبهه توحیدی هرگز نمی‌تواند با جبهه باطل صلح کند و وظیفه همه ما این است که مقابل جبهه باطل بایستیم و در این مسیر، دیپلماسی را یکی از میدان‌های مبارزه برای ایستادگی می‌دانیم.

تضمین ما برای تحقق این یاداشت تفاهم، نه بندهای آن، بلکه جان ماست که کف دست گرفته‌ایم و قدرت جمهوری اسلامی ایران که دشمن آمریکایی صهیونی در جنگ اخیر ضربات و قاطعیت آن را به عینه درک کرد. ما همان‌گونه که در مسیر گذشته مذاکرات نشان دادیم اهل ایستادگی برای تحقق شروط و خطوط قرمز تعیین شده و کسب منافع ملت ایران هستیم.

مذاکره برای ما مسیر مبارزه برای گرفتن حقوق مردم ایران است و در این مسیر اگر دشمن به دنبال زیاده‌خواهی باشد ثابت کرده‌ایم که دست مان روی ماشه است و هیچ تردیدی در پاسخ کوبنده به دشمن که در جنگ اخیر طعم آن را چشیده، نداریم.

در پایان از اینکه نحوه ادامه مسیر پرخطر و پیچیده مذاکرات را روشن فرمودید سپاسگزارم و امیدوارم این پیام همه آحاد جامعه را در مقابل دشمن برای تحقق شروط گفته شده در تفاهم، متحد و یکپارچه کند.

محمدباقر قالیباف
رئیس مجلس شورای اسلامی

هشدار دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی درباره هرگونه تخلف آمریکا در اجرای تفاهم

در پی انتشار پیام راهبردی رهبر معظم انقلاب درباره روند مذاکرات و امضای تفاهم‌نامه پایان جنگ، دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد: قدردان پیام رهبر گرانقدر انقلاب اسلامی (دام ظله) به ملت شریف ایران هستیم.

متن کامل پیام به این شرح است:

«دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به رهبر معظم انقلاب و ملت بزرگوار و قهرمان ایران اطمینان می‌دهد در اجرای تدابیر و دستورات معظم له، بویژه در نگهبانی از حقوق ملّت ایران و جبهه مقاومت، پاسداشت خون شهیدان‌مان و پیشبرد مذاکرات آینده بر مبنای منافع و مصالح جمهوری اسلامی ایران به هیچ وجه مسامحه نخواهد کرد و تا استیفای کامل حقوق ملت ایران و خونخواهی خون پاک و مطهر رهبر شهیدمان، از پای نخواهد نشست.

در این راستا، با بی اعتمادی کامل به دشمن بدعهد و پیمان‌شکن و با نظارت دقیق بر فرآیند مذاکرات و اجرای برنامه‌ها، چنانچه تخطی‌ و تخلفی از جانب طرف آمریکایی صورت گیرد، طبق برنامه از پیش تعیین شده، اقدام متقابل صورت خواهد گرفت.»

وزیر امور خارجه : تمامی توان دستگاه سیاست خارجی برای منافع ملی به کار گرفته خواهد شد

سیدعباس عراقچی با استقبال از پیام رهبر انقلاب تاکید کرد: تمامی توان دستگاه سیاست خارجی کشور در راستای تأمین منافع عالیه جمهوری اسلامی ایران و پاسداری از عزت، استقلال و اقتدار این سرزمین، به کار گرفته خواهد شد.

وزیر امور خارجه در پیامی نوشت:

«حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای، مقام معظم رهبری

سلام علیکم

پیام حکیمانه و راهگشای حضرت‌عالی چراغ راه تمامی کارگزاران سیاست خارجی کشور است و اینجانب قدردان رهنمودها، تدابیر و حمایت‌های ارزشمند حضرت عالی هستم. این هدایت‌های دلسوزانه، بدون تردید پشتوانه‌ای استوار برای صیانت از عزت ملی، پاسداری از حقوق ملت بزرگ ایران و پیشبرد مسئولانه آرمان‌های انقلاب اسلامی خواهد بود.

با استعانت از خداوند متعال و ائمه اطهار، اطمینان می دهم تمامی توان دستگاه سیاست خارجی کشور در راستای تأمین منافع عالیه جمهوری اسلامی ایران، حفظ حقوق ملت شریف ایران و پاسداری از عزت، استقلال و اقتدار این سرزمین، در چارچوب اصول و مبانی مورد نظر حضرت عالی به کار گرفته خواهد شد و از هیچ تلاشی برای تحقق این اهداف و صیانت از مصالح ملی فروگذار نخواهیم کرد.

با احترام

سید عباس عراقچی
وزیر امور خارجه»

The post آغاز فصل راستی‌آزمایی ؛ رهبر انقلاب بر تحقق شروط تفاهم تاکید کردند appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | جهان ؛ کاخ سفید با انتشار ویدیویی اعلام کرد که دونالدترامپ رئیس‌جمهور آمریکا تفاهم‌نامه آمریکا با ایران را در کاخ ورسای فرانسه امضا کرده است.

در فیلمی که کاخ سفید منتشر کرده ، ترامپ نسخه فارسی تفاهم نامه میان ایران و آمریکا را امضا می‌کند.

رئیس جمهور آمریکا هنگام ترک کاخ ورسای بعد از ضیافت شام با امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه گفت که یادداشت تفاهم با ایران، امضا شده است.

خبرنگاران شامگاه چهارشنبه به وقت محلی از ترامپ پرسیدند که آیا این سند را امضا کرده است یا خیر، که او پاسخ داد: «امضا شده است. ما آن را در ورسای امضا کردیم. ما همین الان آن را امضا کردیم.»

شبکه فاکس نیوز نیز به نقل از یک مقام کاخ سفید گفت که ترامپ روز چهارشنبه شخصا یادداشت تفاهم با ایران را در ضیافت شام با امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه در کاخ ورسای امضا کرد.

فاکس نیوز افزود: خبرگزاری رویترز گزارش داد که با توجه به اینکه توافق بین دو کشور اکنون برای پایان دادن به جنگ لازم الاجرا است، مراسم اصلی امضای برنامه ریزی شده در ژنو دیگر برگزار نخواهد شد.

شبکه تلویزیونی سی ان ان نیز پیش از این، به نقل از یک مقام آمریکایی اعلام کرد: دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، نسخه مکتوب توافق آمریکا و ایران را در جریان شام در کاخ ورسای امضا کرد.

یک مقام ارشد دیگر دولت آمریکا پیش‌تر گفته بود ترامپ و «جی دی ونس» معاون رئیس‌جمهور آمریکا هر دو پیش‌تر به‌صورت مجازی یادداشت تفاهم با ایران را امضا کرده بودند.

این مقام ارشد دولت آمریکا افزود: محمدباقر قالیباف رئیس مجلس ایران، اوایل همین هفته این متن را از طرف ایران به‌صورت الکترونیکی امضا کرده است.

متن یادداشت تفاهم خاتمه جنگ تحمیلی آمریکا – رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، در اولین دقایق بامداد امروز پنجشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ توسط روسای جمهوری ایران و آمریکا امضا شد.

مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور اسلامی ایران و دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا در فاصله زمانی کوتاهی متن یادداشت تفاهم مزبور را به‌صورت دیجیتال و غیرحضوری امضا کردند.

The post ترامپ تفاهم‌نامه پایان جنگ با ایران را امضا کرد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | سیاست؛  مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور ایران و دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا در فاصله زمانی کوتاهی متن یادداشت تفاهم مزبور را به‌صورت دیجیتال و غیرحضوری امضا کردند.

بیشتر بخوانید

متن کامل تفاهم‌نامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا / توافق پایان جنگ چگونه ترسیم شد؟

ترامپ تفاهم‌نامه پایان جنگ با ایران را امضا کرد

The post پزشکیان یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را امضا کرد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | سیاست ؛ مسعود پزشکیان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که دستور مذاکره با آمریکا را به وزیر امور خارجه داده است.

رئیس‌جمهور در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: با توجه به درخواست دولت‌های دوست در منطقه برای پاسخ به پیشنهاد رئیس‌جمهور آمریکا جهت مذاکره، به وزیر خارجه دستور دادم در صورت وجود فضای مناسب و عاری از تهدید و به دور از توقعات بی‌منطق، زمینه مذاکره عادلانه و منصفانه بر اساس اصل عزت، حکمت و مصلحت را در چارچوب منافع ملی فراهم سازد.

The post پزشکیان دستور مذاکره با آمریکا را به عراقچی داد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | اقتصاد ؛ مسعود پزشکیان صبح امروز شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۴ در مراسمی دستور افتتاح و آغاز بهره‌برداری رسمی از طرح انتقال آب دریای عمان به فلات مرکزی ایران را که با حمایت عمده شرکت فولاد مبارکه اصفهان اجرا شده است، صادر کرد.

هدف اجرای این پروژه تأمین آب پایدار برای صنایع استان اصفهان است که با هزینه ۳۵ هزار میلیارد تومان، در مدت ۲ سال و با مشارکت عمده شرکت فولاد مبارکه به طول ۸۰۰ کیلومتر در مسیر سیرجان تا اصفهان اجرا شده و با آغاز بهره‌برداری از آن، وابستگی فولاد مبارکه و بخش قابل توجهی از صنایع منطقه به حوضه آب زاینده‌رود قطع می‌شود.

رئیس جمهور در این مراسم ضمن قدردانی از همه کسانی که در اجرای این پروژه تلاش کرده‌اند، اظهار داشت: جلسات متعددی در زمینه رفع مشکل کم‌آبی منطقه مرکزی کشور و همچنین دیگر نقاط کشور داشته‌ایم که ادامه خواهد داشت. بررسی‌های کارشناسی با مشارکت دانشگاهیان سراسر کشور در حال انجام است تا راه‌حل‌ها با آینده‌نگری، منطق علمی و رویکرد توسعه پایدار شناسایی و اجرا شوند.

پزشکیان افزود: باور دارم که با همکاری، هم‌افزایی و همراهی یکدیگر و تکیه بر کار کارشناسی، می‌توانیم بر مشکل کم آبی غلبه کنیم؛ یکی از اقدامات لازم در این زمینه این است که همه کمک کنیم که از این پس، بارگذاری‌های صنعتی و جمعیتی به سمت سواحل جنوبی کشور منتقل شود.

The post طرح انتقال آب دریای عمان به فلات مرکزی افتتاح شد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | سیاست ؛  مسعود پزشکیان در نشستی رسانه‌ای با سه تن از فعالان رسانه‌ای-سیاسی،  سید محمدعلی ابطحی، عبدالله گنجی و علیرضا معزی، در پاسخ سوالی درباره موضع دولت نسبت به فعال شدن اسنپ‌بک اظهار داشت: اصلاً دنبال فعال شدن اسنپ‌بک نیستیم؛ اما این جای پرسش دارد که برخی کشورهای اروپایی که خودشان ناقض بسیاری از قوانین بین‌المللی هستند، امروز ما را متهم می‌کنند که چارچوبی را رعایت نکرده‌ایم! چگونه می‌توان از چنین کشورهایی این‌گونه ادعاها را پذیرفت؟

رئیس جمهوری افزود: این یک‌ سوی ماجراست، اما دغدغه اصلی من، حتی پیش از بحث اسنپ‌بک که طبعاً نمی‌خواهیم فعال شود، آن چیزی است که در داخل کشور در حال رخ دادن است. نگرانی اصلی من درباره نغمه‌ها و صداهایی است که بلند می‌شود و می‌خواهد همین وحدت و انسجام نوپایی را که تازه در حال شکل‌گیری‌ست، تضعیف کند.

پزشکیان با بیان اینکه در حال حاضر، تمام فکر و ذکر بنده همین مسئله است، تصریح کرد: ترس من از اسنپ‌بک یا تهدیدهای خارجی نیست؛ واهمه اصلی‌ام از اختلافات داخلی، از شکاف‌های درونی و درگیری‌هایی است که گاه بر سر مسائل جزئی ایجاد می‌شود. دشمنان نیز طمع‌شان دقیقاً بر همین اختلافات است.

رئیس جمهوری گفت: اختلافاتی که زمانی شکل می‌گیرد که حقوق شهروندی افراد نادیده گرفته می‌شود؛ گروهی بر مصدر قدرت می‌نشیند و گروهی دیگر اساساً در بازی قدرت جایی نمی‌یابد. در چنین فضایی، بدیهی است که طرف مقابل از این شرایط بهره‌برداری می‌کند تا تمام مشکلات را به گردن ما بیندازد. به‌نظر من، مسئله فقط تحلیل نیست؛ گره‌های بسته‌شده در درون انسان‌ها، وقتی راهی برای بیان نمی‌یابند، خود را در قالب خشم، نارضایتی یا اتهام به جهت‌گیری‌های کلان کشور بروز می‌دهند.

پزشکیان با تاکید بر اینکه من خودم اعتقادم بر این است که حرفی را که از اسلام و دین زده‌ایم، باید در جامعه پیاده کنیم، خاطرنشان کرد: راستی، عدالت، صداقت، انسانیت و انصاف، اگر در جامعه جاری شود، حتی اگر موشک نداشته باشیم، یا اف۱۶ نداشته باشیم و آن‌ها اف۳۵ داشته باشند، باز هیچ‌کس به این سادگی نمی‌تواند به خاک و آب ما طمع کند.

رئیس جمهوری با بیان اینکه ما در اینجا گیر داریم، نه آن‌طرف، اظهار داشت: حتی اگر ما موشک هم داشته باشیم، ولی مردم را نداشته باشیم، هیچ قدرتی نداریم. نمی‌گویم که نباید آن‌ها را داشته باشیم، ما باید قدرت داشته باشیم تا کسی جرئت نکند به ما حمله کند. اما مهم‌تر از آن، وحدت و انسجام داخلی است. باید به همدیگر احترام بگذاریم، حق همدیگر را بپذیریم. یعنی این‌گونه نیست که فقط ابزار نظامی برای اقتدار کافی باشد.

دنبال جنگ نیستیم

پزشکیان افزود: ما دنبال جنگ نیستیم، ولی اگر بخواهند تجاوز کنند، با قدرت جلوی آن‌ها می‌ایستیم. ما نمی‌خواهیم بجنگیم و از روز اول هم این را گفته‌ایم، اما از جنگ هم هراسی نداریم. مردم ما هم نشان داده‌اند که اگر قرار باشد جنگی در بگیرد، انسجام و وحدت داخلی با قدرت بسیار بیشتری شکل خواهد گرفت.

رئیس جمهوری در بخش دیگری از سخنانش درباره برنامه‌های مهم دولت برای مبارزه با فساد و ایجاد شفافیت تصریح کرد: اکنون گروهی از سوی دولت مسئول پیگیری چهار موضوع کلیدی شده است: ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌ها، کد زمین، کاداستر منافع (یا جی‌نف)، و کد محل. این کد محل هم نه به‌صورت تک‌بعدی، بلکه سه‌بعدی طراحی شده است. اگر بتوانیم این حلقه‌ها را به یکدیگر متصل کنیم، دیگر حتی فرزند، برادر، دوست یا خویشاوند من هم نمی‌تواند مبلغی دریافت کند بدون مشخص بودن مبدأ و مقصد آن مبلغ.

فاصله عفت و حجاب بسیار است

پزشکیان همچنین در پاسخ به سوالی درباره موضوع قانون عفاف و حجاب در واکنش به اظهارنظر یکی از سوال کنندگان مبنی بر اینکه «فاصله بین عفت و حجاب بسیار زیاد است»، گفت:‌ اصلاً عفت چیز دیگری است و آن روند، چیز دیگری. یعنی اگر کسی در خارج از کشور زندگی می‌کند و چادر یا روسری ندارد، آیا معنایش این است که بی‌عفت است؟ چنین برداشتی حداقل در ذهن من نمی‌گنجد. کلیت ماجرا این است که نباید کاری کنیم که کشور با دعوا و اختلاف جلو برود. بله، اگر قرار است رفتار مردم تغییر کند، این تغییر، روش دارد و باید با روش خودش انجام شود.

متن کامل این گفت‌وگو به شرح زیر است:

پزشکیان در ابتدای این گفت وگو اظهار کرد: بسم الله الرحمن الرحیم. در هفته دولت، پیش از هر چیز باید یاد امام را گرامی بداریم. همچنین باید از شهدایی یاد کنیم که در همین ایام بر اثر اقدامات تروریستی جان خود را از دست دادند. این نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی ایران از ۴۰ یا ۵۰ سال پیش تاکنون، همواره قربانی ترور و جنایت بوده است. در حالی که برخی به جمهوری اسلامی تهمت می‌زنند که حامی ترور است یا در منطقه ناامنی ایجاد می‌کند، تاریخ به‌روشنی ثابت می‌کند که نظام ما از آغاز تاکنون قربانی ترورها بوده و بزرگان و بهترین فرزندان خود را در این مسیر از دست داده است. متأسفانه در جنایت اخیر نیز فرماندهان، دانشمندان و عزیزانی را در ادامه همان روند از دست داده‌ایم. به هر حال، یاد و نامشان گرامی باد. امیدوارم خداوند یاری کند تا بتوانیم با وحدت و انسجام، برای استقلال و سربلندی کشورمان گام برداریم. خوشحالم که فرصتی پیش آمده تا در خدمت شما باشیم، دغدغه‌های شما را بشنویم و در حد توان پاسخ بدهیم.

در ادامه علیرضا معزی فعال رسانه ای اظهار کرد یاد و نام شهیدان باهنر و رجایی را هم گرامی می‌داریم. تشکر می‌کنم از اینکه این فرصت را در اختیار ما قرار دادید تا گفت‌وگویی تا اندازه‌ای متفاوت و صمیمانه با شما داشته باشیم.

سید محمد علی ابطحی در این نشست پرسید پس از جنگی که اتفاق افتاد، به‌نظر می‌رسد مهم‌ترین مسئله امروز جامعه، تعلیقی است که مردم در آن به‌سر می‌برند. این بلاتکلیفی، به‌گمان من، از خود جنگ هم سخت‌تر است. مردم نمی‌توانند سرمایه‌گذاری کنند، بازارها و شرکت‌ها امکان برنامه‌ریزی ندارند. پرسش اصلی این است که دولت چگونه می‌خواهد این وضعیت را مدیریت و مردم را از این حالت خارج کند؟ بیشترین دغدغه‌ای که امروز در کوچه و خیابان مطرح می‌شود، چه به زبان آورده شود و چه در دل باقی بماند، این است که بالاخره جنگ خواهد شد یا نه! مردم ما جنگ را تجربه کرده‌اند و آنچه می‌خواهند عزت است، نه جنگ. به نظر می‌رسد پر کردن این فاصله و پاسخ به این نگرانی وظیفه دولت و مسئولان اجرایی است. اگر برای این موضوع برنامه‌ای دارید، مناسب است در اینجا توضیح بفرمایید تا از نگرانی‌های مردم کاسته شود.

پزشکیان در پاسخ به این پرسش توضیح داد: ما دنبال جنگ نبودیم، نیستیم و نخواهیم بود. اما همان‌طور که در ابتدای گفت‌وگو هم اشاره کردم، از روز اولی که انقلاب شروع شد، دشمنان دست به ترور زدند، به دنبال کودتا بودند و در پی تجزیه کشور برآمدند. این چیز تازه‌ای نیست. امروز هم با تحلیل‌هایی که انجام داده بودند و برنامه‌هایی که داشتند، حتی با تکیه بر هوش مصنوعی، این‌گونه برداشت کرده بودند که ایران در ضعیف‌ترین حالت ممکن قرار دارد. به‌نظر من و بر اساس تحلیلی که در ذهن داشتم، آن‌ها چنین می‌پنداشتند که وقتی حمله کنند، روز دوم و سوم مردم به خیابان‌ها می‌ریزند و سپس نظام، انقلاب و کشور ساقط می‌شود.

اصلاً علت اینکه من در آن مقطع کاندیدای ریاست جمهوری شدم این نبود که بخواهم رئیس جمهور باشم؛ قصد و نیت من افزایش مشارکت در جامعه و کشور بود، زیرا این خطر را به‌روشنی احساس می‌کردم. عدم حضور مردم یعنی ضعف و ناتوانی یک جامعه. هر چقدر بتوانیم مردم را در صحنه نگه داریم و با مردم و برای مردم زندگی کنیم، طبیعتاً قدرت بیشتری پیدا می‌کنیم تا اینکه یک گروه یا یک جناح خاص قدرت را به دست بگیرد و بخواهد حکومت‌داری کند.

وی افزود: تصور آن‌ها این بود که به هر حال مردم در کشور ناراضی‌اند. در ابتدا آمدند و مرزهای ما را هدف قرار دادند. در مرزها خبری نبود جز پاسگاه‌هایی که برای کنترل ورود مزدوران ایجاد شده بود. آن‌ها تلاش کردند از بخش‌های مختلف وارد شوند. سپس مراکز نیروی انتظامی ما را زدند، با این تحلیل که مردم به خیابان خواهند ریخت و کسی جلودارشان نخواهد بود. از نگاه آن‌ها، مسئله قطعا تمام می‌شد و کار به پایان می‌رسید. این روند چیز تازه‌ای نیست.

من چه در زمان انتخابات و چه پس از آن، همواره شعارم این بود که باید در داخل کشور وحدت و انسجام ایجاد کنیم. اگر وحدت و انسجام داشته باشیم، قدرتی پایان‌ناپذیر خواهیم داشت، زیرا وقتی مردم کنار هم باشند هیچ قدرتی به این سادگی طمع نمی‌کند که وارد کشور شود. حضرت امام هم زمانی (در واکنش به احتمال حمله نظامی آمریکایی‌ها) فرموده بود که حالا اگر آمدند و زدند، بالاخره باید بیاییند پایین؛ با این مردم چه خواهند کرد؟

اگر ما وحدت و انسجام داخلی خود را تقویت کنیم که به سمت آن در حال حرکت هستیم، کشور بیمه می‌شود. کاری که از دست من برمی‌آید این است که اختلافات و دعواها را کنار بگذارم و وحدت و انسجام را در کشور توسعه و گسترش دهم. اگر در روند سخنرانی‌ها و گفت‌وگوهای مقام معظم رهبری نیز دقت کنید، شاه‌بیت کلامشان همین وحدت و انسجام داخلی است. حتی در جریان سخنرانی‌های مربوط به همان ۱۲ روز جنگ، به آن برادرمان گفتند از ایران بگو و از ایران یعنی همان کشوری که اگر … .

رئیس جمهوری در پاسخ به این پرسش ابطحی که یعنی جنگ می‌شود یا نمی‌شود؟ منظورم آینده است؛ عنوان کرد: ما اگر وحدت داشته باشیم، آن‌ها نمی‌توانند طمع کنند. آن‌ها طمع کرده بودند که اگر جنگی شکل بگیرد، بتوانند کار را تمام کنند. اصلاً تصور نمی‌کردند ما باقی بمانیم. ما دنبال جنگ نیستیم، ولی اگر بخواهند تجاوز کنند، با قدرت جلوی آن‌ها می‌ایستیم. ما نمی‌خواهیم بجنگیم و از روز اول هم این را گفته‌ایم، اما از جنگ هم هراسی نداریم. مردم ما هم نشان داده‌اند که اگر قرار باشد جنگی در بگیرد، انسجام و وحدت داخلی با قدرت بسیار بیشتری شکل خواهد گرفت.

پزشکیان در پاسخ به ابطحی که گفت ولی مردم جنگ نمی‌خواهند و اینکه بعد از این جنگی نشود، مسئولیتش با شماست که تلاش کنید یادآور شد: مگر ما می‌خواهیم؟ ما داریم تلاش می‌کنیم، ولی آمریکا و اسرائیل به‌دنبال تجزیه ایران هستند، دنبال ساقط کردن ایران‌اند. هیچ ایرانی دلش نمی‌خواهد کشورش تجزیه یا با ذلت تسلیم شود.

وی افزود: در دوران دانشجویی، کتابی می‌خواندم که مربوط به دوران جنگ ویتنام بود. نویسنده آن، میچل کلر، از تحلیل‌گران آمریکایی بود و عنوان کتابش «جنگ بی‌پایان» بود. او در این کتاب توضیح می‌داد که ایالات متحده، حاضر نیست از منافع گسترده‌ای که در مناطق مختلف جهان دارد، صرف‌نظر کند. در مقابل، در بسیاری از این کشورها، افرادی آگاه و با غیرت حضور دارند که اجازه نمی‌دهند این منابع به‌آسانی به‌دست آمریکا بیفتد. نویسنده نتیجه می‌گیرد که همین تقابل منافع، باعث شکل‌گیری جنگی بی‌پایان شده است؛ چون آمریکا نمی‌خواهد عقب‌نشینی کند و ملت‌ها هم حاضر نیستند تسلیم شوند. او مثال‌های متعددی می‌آورد و با صراحت می‌گوید که سیاست آمریکا این است که منابع و امکانات ملت‌ها را با کمترین هزینه تصاحب کند و مردم آن کشورها نیز باید بی‌هیچ مقاومتی تسلیم شوند.

رئیس جمهوری تاکید کرد: خب، ابتدا تلاش می‌کنند قومیت‌ها را تحریک کنند. اگر این روش نتیجه ندهد، کشورها را به جان یکدیگر می‌اندازند. اگر آن هم مؤثر نباشد، مستقیماً وارد میدان می‌شوند. در پس چهره ظاهراً زیبا و جذابی که از خود به نمایش می‌گذارند، حقیقتی شیطانی پنهان است؛ چهره‌ای که وقتی دقیق‌تر نگاه می‌کنیم، می‌بینیم با بی‌پروایی زنان، کودکان، سالمندان و بیماران را می‌کشند. اما همین‌ها وقتی می‌خواهند با مردم صحبت کنند، شعار دموکراسی می‌دهند و می‌گویند آمده‌ایم تا دست این کشورها را برای آزادی باز کنیم. سؤال اینجاست، کسانی که مدعی آزادی ملت‌ها هستند، چرا در غزه، فلسطین، سوریه و مناطق دیگر، این فجایع را بر سر زنان و کودکان می‌آورند؟ آن‌ها چه گناهی کرده‌اند؟ این‌ها دروغ می‌گویند. روندی که وجود دارد، کاملاً مشخص است. آن‌ها هرگز از اقدامات خود دست نخواهند کشید، اما اگر ما در کشور خود با وحدت و انسجام بایستیم، تصور می‌کنم به این سادگی نتوانند طمع کنند، چون این ماجرا برایشان بسیار گران تمام خواهد شد.

در کشور بی عدالتی می بینم

در ادامه عبدالله گنجی پرسید که جنابعالی در تبلیغات انتخاباتی‌تان و حتی تا دو ماه پس از آن، بر اساس آنچه من جمع‌آوری کرده‌ام، بیش از ۵۰ بار فرموده‌اید که برنامه‌تان مبتنی بر سیاست‌های کلی نظام و برنامه هفتم توسعه است. قطعاً همین‌طور هم هست، با آن روحیه شفاف و یک‌دستی که در شما وجود دارد، اما این موضوع هنوز برای افکار عمومی کاملاً ملموس نیست. سیاست‌های کلی، اسناد بالادستی هستند و به‌تنهایی برنامه اجرایی محسوب نمی‌شوند. این سیاست‌ها باید در قالب برنامه‌های کارشناسی‌شده و اجرایی یا از مسیر ابلاغیه‌ها و قوانین، جنبه عملیاتی پیدا کنند. از طرف دیگر، ممکن است برخی بخش‌های برنامه هفتم، با توجه به شرایط امروز کشور، قابل اجرا نباشند یا نیاز به بازنگری داشته باشند. به‌عنوان مثال، در برنامه هفتم آمده است که وزارت نیرو باید ۱۵ میلیارد متر مکعب صرفه‌جویی در مصرف آب داشته باشد. از سوی دیگر، در همین برنامه تأکید شده که وزارت جهادکشاورزی باید سه محصول پرمصرف مانند برنج، گندم و یونجه را به مرحله خودکفایی برساند. این سه محصول، هر سه وابسته به آب هستند. حال سؤال اینجاست که چگونه می‌توان هم صرفه‌جویی گسترده در مصرف آب را محقق کرد و هم خودکفایی در این محصولات پرآب‌بر را؟

دولت چگونه می‌خواهد این دو جهت‌گیری متعارض را با هم جمع کند و شما سیاست‌های کلی نظام را در حوزه اجرا دقیقاً چگونه به پیش می‌برید؟ اعضای کابینه تا چه اندازه نسبت به این سیاست‌ها هم‌گرا هستند؟ ضمناً اجازه بدهید یک نکته تکمیلی هم اضافه کنم. من در طول این بیست‌وهفت، بیست‌وهشت سال، واقعاً ندیده‌ام و بارها هم این ادعا را مطرح کرده‌ام که روزنامه‌ای، نخبگانی یا دانشگاهی‌ای در جریان همسو با دولت، حتی یک پاراگراف یا مقاله در تأیید یا تبیین سیاست‌های کلی نظام نوشته باشد. اگر کسی خلاف این را ثابت کند، من حاضرم عذرخواهی کنم. حال سؤال این است که شما چطور می‌خواهید سیاست‌های کلی نظام را از سطح سند، به سطح گفتمان و اجرا برسانید؟

پزشکیان در پاسخ به این پرسش تصریح کرد: ببینید، در همان انتخابات هم دعوا بر سر این بود که می‌گفتند شما برنامه ندارید. از نگاه من، خب من یک آدم دانشگاهی‌ام و آدم تنبلی هم نبوده‌ام. در دوران دانشگاه هم غالباً جزو رتبه‌های برتر می‌شدم و در امتحانات هم سهمیه نداشتم. همین‌طور عادی، تلاش می‌کردم، درس می‌خواندم. جاهایی هم که کم می‌آوردیم، مربوط به زمانی بود که اصلاً حضور نداشتیم؛ در جبهه بودیم، درگیر جنگ بودیم و همین باعث می‌شد که نتوانیم در امتحانات حاضر باشیم. بنابراین درک می‌کنم برنامه یعنی چه.

من می‌فهمم وقتی فردی می‌آید و حزبی پشت سر او نیست و فعالیت حزبی هم ساختار مشخصی ندارد، چطور با مشکل روبه‌رو می‌شود. چون بسیاری از حزب‌های ما، نه تشکیلات به‌معنای واقعی دارند و نه گفتمان و مانیفستی روشن. وقتی می‌گوییم حزب، باید چارچوب، برنامه و سیاست مشخصی داشته باشد، اما اغلب این احزاب چنین نیستند. چه اصولگراها، چه اصلاح‌طلب‌ها، چه سایر جریان‌هایی که در قالب حزب فعالیت می‌کنند، وقتی از آن‌ها بپرسید برنامه شما برای بهداشت و درمان چیست، هر کدام یک حرف متفاوت می‌زنند. برای آموزش‌وپرورش چه برنامه‌ای دارید؟ باز هم پاسخ‌ها متفاوت است. برای سیاست خارجی، اقتصاد، فرهنگ …، من حداقل ندیده‌ام که پاسخ‌های هم‌راستا و منسجم وجود داشته باشد. ممکن است بگویند ما برنامه نوشته‌ایم، اما بین آنچه نوشته‌اند و آنچه در عمل و در سخن می‌گویند، فاصله زیادی وجود دارد.

به هر حال، ما برای حوزه‌هایی مثل بهداشت، درمان، آموزش‌وپرورش و سایر حوزه‌ها برنامه ارائه کرده‌ایم، اما آنچه امروز در کشور می‌بینیم، از نظر من، بی‌عدالتی است.

وی افزود: در نتیجه، از همان ابتدا عرض کردم که من نمی‌توانم به‌سادگی برنامه بنویسم، آن هم بدون پشتوانه حزبی. در حالی‌که اگر حزبی وجود داشته باشد، باید چارچوب مشخصی هم داشته باشد. اعتقاد من این است که حزبی با آن تعریف واقعی در کشور ما وجود ندارد. احزاب هستند، اما هنوز به‌صورت ساختارمند رشد نکرده‌اند. شاید هم ما اجازه نداده‌ایم، یا حاکمیت این فرصت را به آن‌ها نداده که بتوانند رشد کنند، چارچوب خود را پیدا کنند و در میدان عمل وارد شوند. در چنین شرایطی، تنها کاری که می‌شود کرد، تکیه بر همان سیاست‌های کلی‌ای است که پیش‌تر تدوین شده. این سیاست‌ها حاصل کارشناسی نهادهای مختلف در کشور هستند؛ مجموعه دانشگاهیان، مجموعه دولت و در نهایت هم مجمع تشخیص مصلحت نظام، همه کنار هم آمده‌اند، جمع‌بندی کرده‌اند و این‌ها شده سیاست‌های کلان نظام. یعنی این اسناد، پشتوانه کارشناسی محکمی دارند. بنابراین هر کاری که ما انجام دهیم، بهتر از آنچه در سیاست‌های کلی آمده، نخواهد بود.

رئیس جمهوری گفت: برنامه هم دقیقاً همین مسیر را طی می‌کند. برنامه را دولت‌ها با تمام کارشناسان‌شان تدوین می‌کنند، سپس وارد مجلس می‌شود و آنجا مورد بررسی و اصلاح قرار می‌گیرد، تا در نهایت به یک چارچوب مشخص تبدیل شود. حال این سؤال پیش می‌آید که آیا این برنامه‌ها قابل اجرا هستند یا نه. من از روز اول گفتم که اگر چیزی در برنامه وجود داشته باشد که قابل اجرا نباشد، صادقانه اعلام خواهیم کرد که این بند قابل اجرا نیست و دلایل آن را هم شفاف بیان خواهیم کرد.

در حال حاضر هم با مجلس، در مورد بسیاری از بندهای برنامه وارد گفت‌وگو شده‌ایم. علت اینکه تا حالا فرصت برای گفت‌وگو فراهم نشده، کاملاً مشخص است. شما می‌دانید از زمانی که ما مسئولیت را بر عهده گرفتیم، مدام با حادثه مواجه بوده‌ایم. انواع و اقسام اتفاقات و بحران‌ها را پشت سر گذاشتیم تا به این نقطه رسیدیم. طبیعی است که برخی نمی‌خواهند ما پا بگیریم و مسیر پیشرفت را طی کنیم، اما ما با قدرت به دنبال حرکت به جلو هستیم و این راه را به حول و قوه الهی، با پشتوانه مردم و با هدایت مقام معظم رهبری ادامه خواهیم داد. من بارها گفته‌ام که چشم‌اندازی که مقام معظم رهبری تعریف کرده‌اند، حتی مستقل از اینکه کسی به رهبری باور داشته باشد یا نه، به‌خودی‌خود چشم‌اندازی زیباست. این چشم‌انداز می‌گوید من می‌خواهم برترین باشم، مستقل باشم، می‌خواهم در اقتصاد، در صنعت، در رفتار انسانی الگو و الهام‌بخش باشم.

دولت یکی از عوامل تورم است

پزشکیان یادآور شد: این حرف را هر کسی بزند، می‌توان از آن محکم دفاع کرد. این چشم‌انداز چیزی نیست که با یک دوره ۲۰ ساله تمام شود، بلکه یک نگاه عمیق و ماندگار است. منِ نوعی هم که چنین نگاهی دارم، دلم می‌خواهد کشورم، جامعه‌ام، محله‌ام، دانشگاه و مدرسه‌ام، در هر جایی که هستم، بهترین باشد و الگو شود. بنابراین خودم و همه کسانی را که در این مسیر هستند، تشویق می‌کنم که تلاش کنیم به آن نقطه برسیم. خب، نرسیدیم و دلایل زیادی هم دارد که فعلاً وارد آن بحث نمی‌شوم. در نتیجه، قوانینی که اکنون نوشته شده و چارچوب برنامه را تشکیل می‌دهد، معطوف به شرایطی که ما امروز در کشور داریم، در حال بازنگری است. هدف این است که آن بخشی را که می‌توانیم اجرا کنیم، به مرحله اجرا برسانیم و آن بخشی را که امکان‌پذیر نیست، با مجلس به مشورت بگذاریم و صادقانه بگوییم به این دلایل مشخص، امکان اجرای آن وجود ندارد.

اکنون این گفت‌وگوها و بازنگری‌ها در جریان است. یکی از بحث‌هایی که این روزها با سازمان برنامه و بودجه دارم، دقیقاً همین موضوع است و روی آن مصرّ هستم. البته همه این‌ها زمان‌بر است. بعد شما ممکن است بگویید که، گفتید اما عملی نشد؛ حتی ما در همان روزهای اول شروع به کار، در سال گذشته، وقتی برای نخستین‌بار می‌خواستیم بودجه را بنویسیم، به دوستان عزیزمان گفتیم بودجه را به شکل عملکردی بنویسند، اما نوشتن بودجه عملکردی، گفتنش ساده است، نوشتنش به این سادگی نیست.

رئیس جمهوری تاکید کرد: یکی از عوامل اصلی تورم‌ها و مشکلات اقتصادی، خود دولت است. این دولت است که هزینه ایجاد می‌کند، در حالی‌که منابع ندارد. وقتی منابع نیست، پول چاپ می‌شود. وقتی پول چاپ شد، تورم ایجاد می‌شود. در نتیجه، اگر بتوانیم ساختار دولت را بر پایه داشته‌ها و ظرفیت‌ها گسترش دهیم، یا برای آن کار و شغل تعریف کنیم، حداقل می‌توانیم مانع از تولید تورم شویم. لازمه این کار هم این است که بسیاری از سازمان‌ها، بنگاه‌ها و مراکزی که در حال موازی‌کاری هستند، جمع‌آوری و سامان‌دهی شوند.

پزشکیان در ادامه در پاسخ به این پرسش ابطحی که حالا به هر صورت، می‌خواهیم بدانیم دولتی که شما تحویل گرفتید، ظرفیت اجرای برنامه‌ها را داشت؟ عنوان کرد: این هم خودش یک بحث جداگانه است. ما در ساختار توسعه، معمولاً سه شاخص اصلی داریم؛ فرد، سازمان و جامعه. به‌قول برخی، ظرفیت‌های فردی، سازمانی و اجتماعی را باید در کنار هم دید. از نظر فردی، اگر تک‌تک آدم‌ها را بررسی کنیم، متخصصین خوبی داریم، اما از نظر سازمانی، وضعیت ما واقعاً خوب نیست.

از همان ابتدای انقلاب برای انتخاب پست‌ها، دنبال بهترین افراد نرفتیم، بلکه بیشتر دنبال گزینه‌های حزبی و جناحی گشتیم. بعد هم وقتی مشکلی پیش آمده، گفتیم مشکل از این فرد است، او را برداریم، اما مشکل با تعویض افراد حل نمی‌شود.

ما افرادی داریم که سال‌هاست در این حوزه‌ها کار کرده‌اند و هنوز هم مسئله باقی مانده است. چرا؟ چون به جای حل مشکل، آدم‌ها را عوض کرده‌ایم. در حالی که مسئله، خود آدم‌ها نیستند. باید مسئله را حل کنیم.

ابطحی در ادامه یادآور شد که معیار افرادی که وارد دولت می‌شوند، بسیار مهم است. اصلاً اشکال کار همین‌جاست. کسانی که امروز به‌عنوان دزد یا اختلاس‌گر شناخته می‌شوند، همه از فیلتر گزینش عبور کرده بودند و رئیس جمهوری در این باره افزود: این افراد به‌خاطر جناح‌بندی‌های ما به چنین جایگاهی رسیدند. همه‌شان همین‌طور بودند، تفاوتی نمی‌کند. مگر گروه‌های دیگر چنین نکرده‌اند؟ پس مشکل این افراد نیستند، سیستم ما مشکل دارد. تا زمانی که این سیستم اصلاح نشود، هر کسی را هم که در رأس قرار دهید، نتیجه‌ای نخواهد داشت؛ حتی اگر از بهترین‌ها باشد. آیه‌ای در قرآن هست که می‌فرماید: « ن النفس لاماره بالسوء»؛ یعنی نفس انسان به بدی فرمان می‌دهد. اگر افراد را رها کنید تا به‌تنهایی و بدون نظارت کاری انجام دهند، حتی آن‌هایی که خیلی خیلی خوب‌اند هم ممکن است مرتکب تخلف شوند؛ این ساختار است که نباید اجازه تخلف بدهد.

وی تاکید کرد: پرسش اصلی این است که چگونه باید این سیستم را اصلاح کرد. و خب، این پرسش چیزی نیست که بتوان آن را در دو جمله خلاصه کرد و انتظار داشت قانع‌کننده باشد. بررسی سیستم خودش نیاز به گفت‌وگوهای طولانی و تحلیلی دارد، شاید هفته‌ها زمان ببرد تا بتوانیم بفهمیم که گره کار کجاست و چه باید کرد. من بارها این موضوع را با یک مثال پزشکی توضیح داده‌ام. ما در پزشکی، هر هفته کنفرانس‌هایی داریم تحت عنوان «مرگ‌ و میر و عوارض». در این کنفرانس‌ها کسی به‌دنبال مقصر نمی‌گردد، بلکه سؤال اصلی این است؛ چرا بیمار فوت کرد؟ چرا دچار عارضه شد؟ هیچ پزشکی نمی‌خواهد بیمار دچار مشکل شود، اما اگر این اتفاق افتاده، یعنی جایی را ندیده، چیزی از قلم افتاده، خطایی صورت گرفته است.

در این جلسات، کسی را به‌خاطر مرگ یا عارضه‌ی بیمار محاکمه نمی‌کنند. بلکه تلاش می‌کنند او را آگاه کنند تا بار دیگر آن اشتباه تکرار نشود. حالا اگر شما بیایید و فقط فرد را حذف کنید و نفر بعدی را جای او بگذارید، ممکن است او بدتر عمل کند. ما مدام در حال عوض کردن آدم‌ها هستیم و چون دنبال حل مسئله نیستیم، مشکل همچنان پابرجاست.

دنبال اسنپ بک نیستیم

معزی در ادامه گفت: در شرایطی که کشور با مسائل و چالش‌های متعددی روبه‌روست، تقریباً اجماعی در میان متفکران، تحلیلگران و ناظران فضای سیاسی شکل گرفته مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی ایران برای عبور از وضعیت فعلی، نیازمند اتخاذ یک تصمیم سخت است؛ تصمیمی که انتظار می‌رود از سوی رئیس جمهور اتخاذ شود. این انتظار بر سه دلیل استوار است؛ نخست آنکه دکتر پزشکیان در زمانی که نامزد انتخابات ریاست جمهوری شد، به دشواری وضعیت کشور آگاه بود و با علم به سنگینی مسئولیت، تصمیم به ورود به این عرصه گرفت.

دوم، پیشینه تخصصی و حرفه‌ای رئیس جمهور در عرصه پزشکی و تجربه سال‌ها حضور در اتاق عمل، او را با لحظاتی سرنوشت‌ساز از جنس مرگ و زندگی مواجه کرده که نیازمند تصمیم‌گیری‌های بسیار دشوار بوده است. همین ویژگی در ذهن جامعه، اعتماد به قدرت تصمیم‌گیری در شرایط بحرانی را تقویت کرده است.

سوم، تحولات یک‌سال گذشته، زمینه‌های لازم برای اتخاذ چنین تصمیمی را فراهم کرده و در افکار عمومی نیز زمینه‌ی شنیدن و همراهی با این تصمیم به‌وجود آمده است. اما پرسش اصلی اینجاست که این تصمیم سخت چه باید باشد؟ برخی بر این باورند که تصمیم سخت آن است که نظام جمهوری اسلامی ایران باید بر مؤلفه‌های امنیت ملی و راهبردهای کلان خود بیش از گذشته پافشاری و اصرار ورزد و با ادامه همین مسیر، راه حفظ ایران و حل مسائل را هموار کند.

برخی معتقدند که باید بر همان مسیری که تاکنون پیموده شده، با قدرت و صراحت بیشتری پافشاری شود. از این منظر، بسیاری از آنچه به‌عنوان اصلاح‌طلبی یا بازنگری در ساختارها مطرح می‌شود، نباید منجر به تغییر در مؤلفه‌هایی شود که پایه‌های استراتژی ملی جمهوری اسلامی ایران را تشکیل می‌دهند، بلکه حتی باید آن مؤلفه‌ها را پررنگ‌تر کرد و برجسته‌تر ساخت. در مقابل، دیدگاهی نیز وجود دارد که بر لزوم بازنگری و تغییر در راهبردهای ملی تأکید می‌ورزد. این گروه معتقد است که حتی اگر این تغییر منجر به شکل‌گیری تقابل‌های جدید و جدی شود، باز هم باید در مسیر اصلاح مؤلفه‌های بنیادین امنیت و سیاست خارجی و داخلی حرکت کرد. تقابل، یعنی همین نکته‌ای که شما می‌فرمایید، می‌گوید اگر جنگ را خواستند شروع بکنند، ما حتماً تقابل می‌کنیم، تقابل خیلی جدی هم می‌کنیم. یعنی تقابل خارجی.

پزشکیان در این باره گفت: ببینید، یک اصل وجود دارد که از همان ابتدا به آن باور داشتم؛ نخست وحدت و انسجام داخلی است. وحدت جامعه داخلی با محوریت رهبری امکان‌پذیر است. اگر قرار باشد این محور کنار گذاشته شود، انسجامی شکل نخواهد گرفت و هر کسی ساز خود را خواهد زد. این ستون اصلی خیمه نظام می‌تواند افراد را گرد یک محور جمع کند و به انسجام برساند. البته وحدت و انسجام ملی در شرایطی معنا پیدا می‌کند که شکاف‌های موجود برطرف شود. با وجود اینکه مردم به صحنه آمده‌اند، اما هنوز فاصله زیادی با نقطه مطلوب داریم. به نظر می‌رسد نشانه‌هایی از بی‌عدالتی و تبعیض همچنان وجود دارد؛ از جمله تبعیض نژادی، قومی، جنسیتی، قبیله‌ای یا حزبی. حتی گاهی از برخی تریبون‌ها مانند صداوسیما، مجلس، صداهایی شنیده می‌شود که به‌جای ترمیم، به شکاف‌ها دامن می‌زند. این شکاف‌ها، به‌ویژه اگر تعمیق یابد، می‌تواند بسیار خطرناک‌تر از مکانیزم‌هایی نظیر اسنپ‌بک باشد.

وی تصریح کرد: ما به دنبال فعال شدن اسنپ بک نیستیم. اصلاً دنبال این نیستیم؛ اما این جای پرسش دارد که برخی کشورهای اروپایی که خودشان ناقض بسیاری از قوانین بین‌المللی هستند، امروز ما را متهم می‌کنند که چارچوبی را رعایت نکرده‌ایم! چگونه می‌توان از چنین کشورهایی این‌گونه ادعاها را پذیرفت؟ این یک‌ سوی ماجراست. اما دغدغه اصلی من، حتی پیش از بحث اسنپ‌بک که طبعاً نمی‌خواهیم فعال شود، آن چیزی است که در داخل کشور در حال رخ دادن است. نگرانی اصلی من درباره نغمه‌ها و صداهایی است که بلند می‌شود و می‌خواهد همین وحدت و انسجام نوپایی را که تازه در حال شکل‌گیری‌ست، تضعیف کند. هنوز بسیاری از مردم باور ندارند؛ همان‌طور که گفته می‌شود در حوزه اقتصاد در ابهام هستند، در موضوع وحدت نیز چنین‌اند. به باور من، باید برای مردم، برای همه اقوام و گروه‌هایی که در این سرزمین زندگی می‌کنند، اثبات کنیم که هر کسی بر اساس شایستگی حق دارد در مسیر رشد و مسئولیت قرار گیرد. این دغدغه اصلی من است و تمام تلاش خود را می‌کنم که این انسجام داخلی تقویت شود.

رئیس جمهوری یادآور شد: طبیعتاً، وقتی رهبری نظام مسیری را ترسیم می‌کند و می‌فرمایند که باید چنین کرد، دیگر شایسته نیست که کسی برخیزد و ساز مخالف بزند یا به اختلافات دامن بزند. من نظر خودم را می‌دهم. بارها گفته‌ام، زمانی که برجام به مجلس آمد، مقام معظم رهبری فرموده بودند که نظر بدهید. نظر من این بود که باید برجام را بپذیریم. در آن مقطع برخی مخالفت می‌کردند و می‌گفتند نباید این توافق پذیرفته شود. در حالی که مقام معظم رهبری نفرموده بودند نظر مرا بگویید، بلکه خواسته بودند نظر خود را ارائه دهیم و من نظر خود را گفتم. بدیهی‌ست که هر تصمیمی که رهبری بگیرند، اطاعت می‌کنم، اما وقتی از من نظر خواسته می‌شود، بر اساس استدلالی که در ذهن دارم، پاسخ می‌دهم. همان زمان هم معتقد بودم که پذیرش برجام به‌مراتب بهتر از نپذیرفتن آن است و امروز هم بر همین باورم.

پزشکیان تاکید کرد: در خصوص موضوع اسنپ‌بک هم که این روزها برخی می‌گویند نباید اجازه داد فعال شود، همان کسانی که روزی به‌کلی با برجام مخالف بودند، حالا می‌گویند دیدید اسنپ‌بک فعال شد؟ این تناقض است. وقتی که اصلاً اصل برجام را نمی‌پذیرفتند، حالا چگونه درباره‌اش نقد می‌کنند؟ واقعیت این است که در قالب برجام، حق غنی‌سازی ایران به رسمیت شناخته شد و امتیازاتی برای کشور در نظر گرفته شد که در غیاب آن، ممکن است دیگر پذیرفته نشود.

منظورم این است که ارائه نظر و نقد در مراحل تصمیم‌سازی، طبیعی و پذیرفتنی است، اما وقتی رهبری تصمیم می‌گیرند و مسیر را مشخص می‌کنند، دیگر ساز مخالف زدن انسجام را تضعیف می‌کند. حتی اگر مسیر انتخابی، از نظر برخی ضعیف باشد، ولی با وحدت و انسجام آن را دنبال کنیم، قدرت ملی ما بسیار بیشتر خواهد بود تا اینکه یک راه بسیار قوی و درست انتخاب شود، اما در مسیر اجرای آن درگیری و اختلاف داخلی وجود داشته باشد. این کلیت نگاه من است. ما به‌هیچ‌وجه به دنبال آن نیستیم که اسنپ‌بک فعال شود یا استقبال کنیم از اینکه چنین سناریویی پیش برود. تمام تلاش خود را به کار بسته‌ایم تا جلوی چنین اتفاقی را بگیریم.

بخش عمده مشکلات زاییده تحریم هاست

پزشکیان در پاسخ به این پرسش معزی که شما اعتقاد ندارید که اسنپ‌بک مسئله مهمی نیست؟ توضیح داد: اصلاً، چه کسی گفته که تحریم مهم نیست؟ آن تئوری‌هایی که می‌گویند تحریم‌ها هیچ اهمیتی ندارند، با واقعیت‌ها سازگار نیستند. مشکلاتی که امروز با آن مواجه هستیم، بخش عمده‌اش زاییده تحریم‌هاست. هیچ‌کس نگفته تحریم‌ها بی‌تأثیرند. مقام معظم رهبری نیز همواره تأکید دارند که این تحریم‌ها ظالمانه‌اند.

برخی افراد که ادعای درک از واقعیت دارند، خودشان اعتراف می‌کنند که تحریم‌ها می‌توانند از خودِ جنگ هم کشنده‌تر باشند. چون وقتی تحریم‌ها اعمال می‌شود، دارو نمی‌رسد، مواد حیاتی نمی‌رسد و کسانی که در شرایط بحرانی قرار دارند، زندگی‌شان بیشتر به خطر می‌افتد. بنابراین نمی‌شود ساده از کنار تحریم‌ها گذشت یا آن‌ها را کم‌اهمیت جلوه داد.

پزشکیان در پاسخ به این پرسش ابطحی که امروز و فردا کردن در برخی تصمیم‌گیری‌ها، مخصوصاً در مواجهه با مسائل کلان و حیاتی کشور، باعث شده که بخشی از ظرفیت دولت یا انتظار جامعه بلاتکلیف بماند. آیا این برداشت را تأیید می‌کنید؟ و اگر نه، تحلیل شما از این وضعیت چیست؟ یادآور شد: در چی؟ حالا می‌گویم. بله، ممکن است در برخی مسائل حق با شما باشد. برای اینکه ما ناچاریم اولویت‌بندی کنیم. برخی موارد را می‌گوییم فعلاً رها کنیم و به اولویت‌های مهم‌تر بپردازیم.

ابطحی در این باره افزود: موضوعی که درباره آن در جامعه شناخته شده‌اید، انتصاب یا عدم عزل برخی افراد است. اگر چنین باشد، خود این امر نوعی به تعویق‌انداختن تصمیمات ضروری محسوب می‌شود. به عنوان مثال، اگر در وزارتخانه تحت مدیریت شما، افرادی وجود دارند که پس از گذشت یک سال، واقعاً توانایی انجام مسئولیتی که به آنان واگذار شده را ندارند، اما همچنان در سمت خود باقی می‌مانند، این ادامه حضور می‌تواند مصداقی از همان تعلل و تسویف باشد.

از سوی دیگر، بنده مصداق بارز تسویف را در مسئله فیلترینگ می‌دانم. نباید گمان کرد که فیلترینگ یک موضوع فرعی و کم‌اهمیت است. در حال حاضر، بیشترین اقشار و نسل‌ها در جامعه با مسئله اینترنت مواجه‌اند. فضای مجازی به عامل اصلی اطلاع‌یابی تبدیل شده است. مرجعیت اجتماعی از نهادهایی چون خانواده، دین، روحانیت یا حتی چهره‌های فرهنگی به فضای مجازی منتقل شده است. هیچ‌یک از این مراجع سنتی، به اندازه آن تلفن همراه هوشمندی که کودک یا نوجوان در دست دارد، تأثیرگذار نیستند.

امروز بخش مهمی از آموزش و دسترسی به اطلاعات، وابسته به فضای مجازی است. در عین حال، استفاده از این فضا مستلزم دسترسی به فیلترشکن یا وی‌پی‌ان شده که خود، دروازه‌ای به محتوای ناسالم و تهدیدآمیز نیز فراهم می‌آورد. بنابراین، وضعیت فعلی هم از منظر فرهنگی و هم از منظر امنیت اجتماعی، جای تأمل جدی دارد.

بارها از دوران انتخابات تاکنون، خود شما بارها اشاره فرمودید که سران سه قوه درباره این موضوع اتفاق‌نظر دارند و حتی گفتید که نشانه‌ای از مخالفت رهبری هم در این وضعیت ندیدید. اما در عمل این «نشدن» همچنان ادامه دارد. مثال روشن‌ش قانون حجاب است که گفتید من اجرا نمی‌کنم و خب، اجرا هم نشد. حالا مسئله فیلترینگ که مخاطبش بسیار گسترده‌تر است، چه سرنوشتی دارد؟ بعد از جنگ اخیر، یکی از نخستین مطالبات مردم که در نظرسنجی‌ها هم آمد، همین موضوع فضای مجازی و فیلترینگ بود. مردم انتظار دارند که حداقل بعد از این‌همه فشار و سختی، یک تسهیلی صورت بگیرد. حتی همان اعلام باز شدن یک اپلیکیشن هم که انجام شد، نوعی حالت منت‌گذاشتن داشت؛ مثلاً گفتند که واتساپ باز شده، ولی بعداً می‌بینیم چه می‌شود.

وی ادامه داد: من به‌عنوان کسی که در فضای مجازی فعال هستم، به‌خوبی می‌بینم که چه حجمی از بی‌اعتمادی و دل‌زدگی در میان کاربران وجود دارد. هر روز میلیون‌ها نفر، برای انجام ساده‌ترین فعالیت‌های مجازی، ناچارند از فیلترشکن استفاده کنند. این کار نه‌فقط امنیت ارتباطات را به خطر می‌اندازد، بلکه یک زخم پنهان به اعتماد عمومی نسبت به دولت، نظام و کلیت حاکمیت وارد می‌کند. این موضوع یک مطالبه جدی ملی است، نه یک موضوع حاشیه‌ای. انتظار این است که حضرت‌عالی این مسأله را جدی‌تر بگیرید و از تسویف و تعویق بیشتر پرهیز شود.

بیش از پیش به مسئله وحدت توجه کنیم

رئیس جمهوری در ادامه گفت: ببینید، موضوع فیلترشکن و فضای مجازی را کاملاً قبول دارم؛ چالشی جدی هم هست. اما آنچه ما دنبال می‌کنیم، این نیست که با دعوا و تقابل حل‌ش کنیم. تلاش‌مان این است که اقناع کنیم، که نشان بدهیم این روند فعلی غلط است. این‌که کاربران با وی‌پی‌ان به اینترنت دسترسی پیدا می‌کنند، واقعاً بدتر از فیلترینگی است که اعمال شده. تصور اینکه با فیلتر کردن مسئله‌ای حل شده، تصور نادرستی است. این نکته را هم در جلسات به دوستانی که در حوزه سیاست‌گذاری و تصمیم‌سازی فعالیت دارند، منتقل کرده‌ام. واقعاً هم در این زمینه چالش داریم. اما نگاه ما این نیست که با دستور یا تقابل پیش برویم. چون همان‌طور که می‌دانید، مجموعه‌ای از اختیارات در ساختارهای مختلف نظام توزیع شده و این‌طور نیست که ما همه ابزارهای اجرایی را در اختیار داشته باشیم. بنابراین، با وجود همه فشارها و چالش‌ها، اولویت ما این است که با گفت‌وگو، منطق و اقناع مسیر را جلو ببریم.

وی تصریح کرد: رهبری مرکزی را تشکیل داده‌اند که مسئولیت تصمیم‌گیری درباره سیاست‌های مرتبط با این حوزه را بر عهده دارد. در همان مرکز، پس از بررسی‌های کارشناسی، زمان‌بندی مشخصی برای اجرای برخی اقدامات تعیین شد؛ از جمله باز شدن برخی پلتفرم‌ها. حتی پیش از وقوع جنگ اخیر، بر اساس همان زمان‌بندی، قرار بود پلتفرم‌هایی بازگشایی شوند. نمایندگان آن پلتفرم‌ها نیز به ایران آمده بودند و قرار بود در کشور دفتر تأسیس کنند، اما درگیری‌های اخیر این روند را به تأخیر انداخت.

اکنون نیز تلاش‌ها بر آن است که همان برنامه مصوب اجرا شود و پلتفرم‌ها طبق زمان‌بندی باز شوند. نیت من و مسیر تلاشم این بوده که این اقدامات در چارچوب مصوبات موجود و بدون ایجاد تنش یا اختلاف انجام شود.

پزشکیان در پاسخ به این نکنه که خب به نظر شما دیر نشده است؟ عنوان کرد: جامعه هر روز به این موضوع نیاز دارد. خب آن چهار نفر باید راجع به همه مردم ایران که سران سه قوه هم جزئی از آنان هستند، نظر بدهند؟ خطری که از نظر من پیش از هر چیز باید به آن توجه کرد، مسأله وحدت است. ساختاری که امروز با آن مواجه هستیم همین است که می‌بینیم؛ در این ساختار، نهادهایی مثل مجلس وجود دارند که تصمیم‌گیری می‌کنند. حال ممکن است من شخصاً با بسیاری از قوانینی که در مجلس تصویب شده، موافق نباشم یا آن‌ها را نپذیرم، اما این به معنای نادیده‌گرفتن اصل ساختار نیست.

وی درباره اینکه مجلس البته ساختار متفاوتی دارد، اما بالاخره تصمیم‌گیری درباره چنین موضوعی، در نهایت، دبیر آن شورا یا مرکز، امکانات و … از سوی دولت تعیین می‌شود یادآور شد که اینکه دبیر را ما انتخاب می‌کنیم، به این معنا نیست که همه کارها را هم دولت به‌تنهایی می‌تواند انجام دهد. نهایتاً افرادی که در آن مرکز یا شورا حضور دارند، باید به تصمیمات رأی بدهند. بنابراین فرآیند، این‌قدر ساده نیست که از بیرون گود بشود گفت «لنگش کن».

من که نگفتم «لنگش کن». الان هم همین را می‌گویم. اگر قرار بود آن‌طور عمل کنم، تا حالا این کار را کرده بودم. ما داریم همین مسیر را جلو می‌رویم، اما با روشی که منجر به اختلاف و درگیری نشود. چون برای من، اصل، آن وحدت و انسجام داخلی است؛ نه فقط فیلترشکن یا مسائل مشابه. اگر کاری انجام شود که عده‌ای هم بابتش کف بزنند، اما در داخل منجر به شکاف و درگیری شود، این کشور را به‌مرور از درون دچار فرسایش می‌کند.

رئیس جمهوری در پاسخ به پرسش دیگری از ابطحی مبنی بر اینکه آیا تعداد مخاطبان خودتان را هم بررسی می‌کنید؟ تاکید کرد: افرادی که در این حوزه تصمیم‌گیر هستند، نقش سیاست‌گذار دارند و طبیعتاً تأثیرگذارند. برای اینکه بتوان اقدامی مؤثر انجام داد، باید با این افراد به گفت‌وگو نشست، زبان مشترک یافت و به نگاه مشترک رسید. این مسیری است که ما در آن گام برداشته‌ایم و با جدیت در حال تلاش هستیم تا این اتفاق بیفتد. اطمینان دارم که این اتفاق خواهد افتاد، اما باید در نظر داشت که مسائل اجتماعی، تغییر نگرش‌ها و اصلاح رفتارها فرآیندهایی زمان‌بر هستند. حتی اگر از منظر علمی هم بخواهید بررسی کنید، خواهید دید که این‌گونه روندها نیازمند صبر و استمرار است. به این سادگی نیست. مسئله فنی نیست، بلکه به نگاه افراد بستگی دارد. گروهی از افراد آنجا حضور دارند و ما نیز بخشی از همان جمع هستیم.

پزشکیان درباره اینکه خب آن افراد به هر حال رأی داده‌اند، اما مردم به شما رأی داده‌اند، نه به آن‌ها توضیح داد: اینکه شما در مقام نظریه‌پردازی بگویید «می‌شود»، به این معنا نیست که واقعاً امکان‌پذیر است. کسی که در میدان عمل قرار دارد و پیچیدگی‌ها را می‌شناسد، می‌تواند قضاوت کند که این مسائل به همین سادگی قابل حل نیست. ما بارها با یکدیگر دچار اختلاف شدیم، چون گمان کردیم با حذف و کنار گذاشتن دیگران می‌توان مسائل را حل کرد. هر بار کسانی که با ما مخالف بودند کنار گذاشته شدند و بعد که آن‌ها به قدرت رسیدند، گروه مقابل را حذف کردند. سال‌هاست که همین چرخه ادامه دارد، اما مسئله اصلی همچنان باقی‌ست، چون به‌جای حل مشکل، صرفاً درگیر منازعه شده‌ایم.

وی افزود: اما درباره مسئله نیروی انسانی و مدیریت، نکته کلیدی آن است که مدیریت، علم است. آنچه پیش‌تر هم اشاره کردم، به ساختار بازمی‌گردد. در ساختار اداری ما، افرادی که فاقد تخصص و تجربه لازم بودند، صرفاً به‌دلیل هم‌سویی جناحی یا سیاسی، در جایگاه‌هایی قرار گرفتند که شایستگی‌اش را نداشتند. فردی که کارشناس نبوده، یکباره به ریاست یک سازمان یا نهاد رسیده و این مسئله موجب شده تا مسیر طبیعی ارتقای منابع انسانی طی نشود و نظم ساختار اداری دچار اخلال شود. مسئله فقط این نیست که من امروز فلان فرد را کنار بگذارم؛ بلکه باید دید آیا فردی که امروز در جایگاهی قرار دارد، از مسیر درست آمده یا نه و آیا اصلاً کسی که واقعاً توانمند باشد، در دسترس هست یا نه. بسیاری از کسانی که در جایگاه‌های حساس قرار گرفتند، محصول همان سازوکار معیوب‌اند. به همین دلیل، می‌بینیم که وضعیت کشور در حوزه‌هایی چون آب، برق، گاز و منابع مالی، به مرز بحران رسیده است.

رئیس جمهوری یادآور شد: در یکی از جلسات، خدمت مقام معظم رهبری عرض کردم که بسیاری از اقدامات نادرست ما در گذشته، نه از روی ناآگاهی، بلکه علی‌رغم آگاهی کامل صورت گرفته است. مگر نمی‌دانستیم که توسعه بی‌رویه جمعیتی و صنعتی در تهران، کرج، قزوین و اطراف آن‌ها، بدون تأمین منابع آبی، چه تبعاتی خواهد داشت؟ حالا که با بحران آب مواجهیم، کسی باید پاسخ دهد که آب را از کجا باید تأمین کرد. یا در موضوع گاز، آیا از ابتدا مشخص نبود که میزان گاز کشور محدود است و نباید بدون برنامه، توسعه بی‌رویه ایجاد می‌کردیم که امروز، وسط زمستان، گاز خانه‌های مردم قطع شود؟ این‌ها مسائل کاملاً روشن و قابل پیش‌بینی بودند که متأسفانه در تصمیم‌گیری‌ها نادیده گرفته شدند. مدیرانی که این سیاست‌ها را اجرا کردند، همگی در دل همین سیستم پرورش یافتند. حالا اگر من بخواهم فردی را برای حل این مشکلات منصوب کنم، چه کسی را بیاورم؟ بسیاری از همین افراد، در شکل‌گیری این وضعیت نقش داشته‌اند. بنابراین، راه‌حل فقط در تغییر افراد نیست؛ راه‌حل در اصلاح مسیر و ساختار است و البته اگر بخواهیم وارد جزئیات این مباحث شویم، بحثی مفصل و زمان‌بر خواهد بود.

واهمه اصلی ام اختلافات داخلی است

عبدالله گنجی نیز در ادامه یادآور شد: آقای دکتر، حالا چون این جلسه یک جمع خودمانی نیست، الزاماً هم نمی‌خواهم سؤالی به آن معنا مطرح کنم، بلکه بیشتر قصد دارم یک مسئله طبیعی را با شما در میان بگذارم و نظر شما را جویا شوم. این موضوع در ذهن بسیاری از مردم ما و خصوصاً نخبگان جامعه وجود دارد؛ به‌ویژه نخبگانی که در تحلیل رابطه ایران با غرب، آمریکا، اروپا یا رژیم صهیونیستی فعال‌اند. به‌طور خاص، در فضای فکری این گروه از نخبگان، به‌طور مطلق، جمهوری اسلامی به عنوان مقصر معرفی می‌شود. مثلاً اگر پرسیده شود جمهوری اسلامی در این ۴۵ سال چه ظلمی به آلمان، فرانسه یا انگلستان کرده که این‌چنین علیه کشورمان صف‌آرایی کرده‌اند، معمولاً پاسخی وجود ندارد، اما در نهایت، این ایران است که به عنوان «غرب‌ستیز» معرفی می‌شود.

من شخصاً این مسئله را به‌خوبی درک نمی‌کنم. یعنی انگار در آن سوی ماجرا، هیچ مقصری وجود ندارد. حتی در شرایطی که آمریکا صراحتاً وارد روند مذاکرات شده و در ضمن آن اقدامات تنش‌زایی هم انجام داده، باز هم برخی تحلیلگران داخلی می‌گویند باید به سمت «مذاکره فراگیر» رفت، بدون اینکه روشن کنند منظورشان از «فراگیر» چیست یا مشخص سازند که این مسیر دقیقاً چه چیزی را حل خواهد کرد؟

حال سؤال من این است که اگر فرض کنیم در ایران جمهوری اسلامی مستقر نبود و حتی رژیم صهیونیستی هم به رسمیت شناخته شده بود، آیا ایران در چنین شرایطی امکان غنی‌سازی هسته‌ای یا دستیابی به توان موشکی را داشت؟ ذهن بخش زیادی از جامعه به این سمت هدایت شده که تمام مشکلات، ناشی از حمایت جمهوری اسلامی از آرمان فلسطین است، اما حتی اگر چنین حمایتی وجود نمی‌داشت، آیا واقعاً رژیم صهیونیستی دست از پروژه‌های نظامی‌اش در منطقه برمی‌داشت؟

وی افزود: به باور من، رژیم صهیونیستی اهداف راهبردی مستقل و بلندمدتی را در منطقه دنبال می‌کند که اساساً ارتباطی با ماهیت نظام سیاسی ایران ندارد. نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی علناً از ایده اسرائیل بزرگ سخن می‌گوید و حملات نظامی این رژیم به سوریه در دوره‌های مختلف، چه زمان اسد و چه زمان جولانی ادامه داشته است. همین رژیم در گذشته عراقِ تحت حکومت صدام را بمباران کرد و امروز هم همان رفتار را ادامه می‌دهد. با این همه، هنوز ذهنیت قالب این است که جمهوری اسلامی مقصر اصلی این تنش‌هاست. حتی بعضی تصور می‌کنند که اگر ایران رژیم صهیونیستی را به رسمیت بشناسد یا از آرمان فلسطین دست بکشد، مشکلاتش حل می‌شود. در حالی که به‌نظر می‌رسد اصل مسئله این نیست، بلکه آن‌ها یک نظم امنیتی و نظامی خاصی را برای منطقه طراحی کرده‌اند و می‌خواهند همه کشورها از جمله ایران، تابع آن باشند. برای مثال، اگر قرار باشد مصر جنگنده اف-۱۶ داشته باشد، حتماً اسرائیل باید اف-۳۵ داشته باشد. این منطق حتی درباره اردن نیز حاکم است. هدف آن‌ها تثبیت برتری راهبردی در کل منطقه است، نه فقط در برابر ایران جمهوری اسلامی. آیا شما با این نگاه موافقید؟ یا معتقدید که راه‌حل مسائل کنونی، اتخاذ یک تصمیم سخت و یا تغییر راهبردی در سیاست خارجی است، آن‌گونه که برخی از تحلیلگران مانند آقای معزی پیشنهاد می‌دهند؟

رئیس جمهوری در این باره گفت: ببینید، این آیه هست که می‌گوید: «ما أصابکم من مصیبه فبما کسبت أیدیکم ویعفو عن کثیر»؛ یعنی هر مشکلی که پیش می‌آید، از خود ماست. اینکه آن‌ها چه می‌کنند یک طرف ماجراست، اما طرف دیگر ما هستیم. حضرت علی علیه‌السلام در نخستین خطبه پس از رسیدن به خلافت، به همین نکته اشاره می‌فرماید و تأکید می‌کند که اگر جامعه‌ای بر پایه تقوا شکل بگیرد، ریشه‌دار می‌شود، ثمر می‌دهد و دیگر در آن، تشنگی و هلاکت معنا ندارد. اگر در جامعه‌ای تشنگی، گرفتاری و بحران هست، نشانه آن است که اختلافات و ناهماهنگی‌های درونی وجود دارد. حضرت راه‌حل را در بازگشت به خانه‌های خود، اصلاح روابط درونی و توبه می‌دانند و می‌فرمایند در چنین شرایطی فقط خداوند شایسته ستایش است و هر کس باید خودش را ملامت کند، نه دیگران را. من باز هم برمی‌گردم به این نکته که ما در داخل کشور، هنوز نتوانسته‌ایم آن انسجام، عدالت، وحدت و سایر اصولی را که از آن‌ها سخن می‌گوییم، به‌درستی پیاده کنیم. به هر دلیلی، اگر ما بتوانیم به همان شعارهایی که خودمان داده‌ایم در عمل پایبند باشیم، اساساً نیازی نیست که در برابر دیگران موضع‌گیری کنیم. بسیاری از حرف‌هایی که امروز مطرح می‌شود، ریشه در تبعیض دارد؛ بخشی از آن ناشی از بی‌عدالتی است، بخشی از آن به‌دلیل نادیده گرفتن انسان‌هاست، نادیده گرفتن قومیت‌ها، جنسیت‌ها و تمامیت‌خواهی‌هایی است که گاه در درون خود ما شکل گرفته است.

وی افزود: وقتی فردی ایرانی روبه‌روی من ایستاده، اما من او را شهروند درجه‌چندم حساب می‌کنم، طبیعی است که او نیز مرا نپذیرد. بنابراین، همان‌طور که در تعابیر دینی آمده، اصل، اصلاح روابط درونی است؛ ما باید مشکل خودمان را حل کنیم، پیش از آنکه بخواهیم به دیگران بپردازیم. در حال حاضر، تمام فکر و ذکر بنده همین مسئله است. ترس من از اسنپ‌بک یا تهدیدهای خارجی نیست؛ واهمه اصلی‌ام از اختلافات داخلی، از شکاف‌های درونی و درگیری‌هایی است که گاه بر سر مسائل جزئی ایجاد می‌شود. دشمنان نیز طمع‌شان دقیقاً بر همین اختلافات است. اختلافاتی که زمانی شکل می‌گیرد که حقوق شهروندی افراد نادیده گرفته می‌شود؛ گروهی بر مصدر قدرت می‌نشیند و گروهی دیگر اساساً در بازی قدرت جایی نمی‌یابد. در چنین فضایی، بدیهی است که طرف مقابل از این شرایط بهره‌برداری می‌کند تا تمام مشکلات را به گردن ما بیندازد. به‌نظر من، مسئله فقط تحلیل نیست؛ گره‌های بسته‌شده در درون انسان‌ها، وقتی راهی برای بیان نمی‌یابند، خود را در قالب خشم، نارضایتی یا اتهام به جهت‌گیری‌های کلان کشور بروز می‌دهند.

رئس جمهوری عنوان کرد: من خودم اعتقادم بر این است که حرفی را که از اسلام و دین زده‌ایم، باید در جامعه پیاده کنیم. راستی، عدالت، صداقت، انسانیت و انصاف، اگر در جامعه جاری شود، حتی اگر موشک نداشته باشیم، یا اف۱۶ نداشته باشیم و آن‌ها اف۳۵ داشته باشند، باز هیچ‌کس به این سادگی نمی‌تواند به خاک و آب ما طمع کند. ما در اینجا گیر داریم، نه آن‌طرف. حتی اگر ما موشک هم داشته باشیم، ولی مردم را نداشته باشیم، هیچ قدرتی نداریم. نمی‌گویم که نباید آن‌ها را داشته باشیم، ما باید قدرت داشته باشیم تا کسی جرئت نکند به ما حمله کند. اما مهم‌تر از آن، وحدت و انسجام داخلی است. باید به همدیگر احترام بگذاریم، حق همدیگر را بپذیریم. یعنی این‌گونه نیست که فقط ابزار نظامی برای اقتدار کافی باشد.

آیا من عقل کل هستم؟ تا همین دیروز، در همین کشور، عده‌ای نشسته بودند و صلاحیت نماینده شدن به من نمی‌دادند. خب، مقام معظم رهبری چرا باید مداخله کند که ارزیابی‌ها درست صورت بگیرد؟ این‌ها همه از مسائل داخلی ماست. آن حرف‌ها و انتقاداتی که مطرح می‌شود، به‌خاطر این است که ما در داخل کشور نتوانستیم آن شعارهایی را که می‌دهیم، اجرا کنیم. اگر به همان شعارها و گفته‌هایمان عمل کنیم، مگر ممکن است کسی انسان عالم، عادل، منصف را ببیند و از او بدش بیاید؟ بله، کسانی هستند که غرض دارند، می‌خواهند تجاوز کنند، که درباره آن‌ها گفته شده «انذرتهم ام لم تنذرهم لا یؤمنون»، اما اکثریت مردم، دنبال صداقت، انصاف و درستی هستند و ما در اینجا دچار کاستی هستیم. این همان چیزی است که مشکل اصلی ما را تشکیل می‌دهد.

پزشکیان در پاسخ به این پرسش معزی مبنی بر اینکه در ایام انتخابات و تبلیغات ریاست جمهوری، دو گزاره بسیار پرتکرار را به‌عنوان محور اصلی برنامه‌هایتان مطرح می‌کردید؛ یکی مسئله وفاق ملی و دیگری تأکید بر اتکا به نظر کارشناسان. شما بارها گفتید که راه‌حل بسیاری از مشکلات کشور، از دل همین دو مسیر می‌گذرد. اکنون که بیش از یک سال از آغاز مسئولیت ریاست جمهوری می‌گذرد، به‌طور مشخص بفرمایید در این مدت، کدام‌یک از مسائل کشور را واقعاً با اتکا به نظر کارشناسان حل کرده‌اید یا روند حل آن آغاز شده و در مسیر پیگیری قرار دارد؟ گفت: ببینید، در موضوع وفاق و وحدت، تجربه دفاع در جنگ ۱۲ روزه اخیر نشان داد که حتی اگر درصدی از این انسجام ملی و منطقه‌ای حاصل شود، تأثیرگذار خواهد بود. ما نیز در دولت تلاش کرده‌ایم این روند را به‌صورت عملی دنبال کنیم. به‌عنوان نمونه، در استان سیستان و بلوچستان، استانداری منصوب شد که از اهل‌سنت و از قوم بلوچ بود؛ این انتخاب با اطلاع و بی‌مخالفت از سوی رهبری انجام گرفت. در کردستان نیز فردی اهل‌سنت و کرد به عنوان استاندار منصوب شد. این اقدامات، گام‌هایی عملی در جهت تحقق وفاق ملی بوده‌اند. در سطح مدیریتی، از زنان در سمت‌های مختلفی از جمله معاونت‌ها، سازمان‌ها و مسئولیت‌های اجرایی استفاده شده است. البته طبعاً مسائل اجتماعی را نمی‌توان یکباره حل کرد، اما روندی آغاز شده که به‌تدریج در حال تثبیت است. همین موضوع حجاب نیز از جمله حوزه‌هایی بود که احساس کردم اگر بخواهم تصمیمی اتخاذ کنم، باید با در نظر گرفتن ظرفیت جامعه باشد.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا می‌توان مسئله حجاب را مصداقی از این دانست که شما با اتکا به نظر کارشناسان، جلوی بروز یک مشکل را گرفتید؟ یادآور شد: این تصمیم، پیش از هر چیز برآمده از باور شخصی بنده بود. البته برخی از کارشناسان هم همین نظر را داشتند، اما واقعیت این است که من توان یا درک اجرایی لازم برای پیش‌برد آن مسیر خاص را نداشتم. برداشت من این بود که اگر آن اقدام صورت بگیرد، ممکن است فضای کشور به سمتی برود که دیگر امکان مدیریت آن وجود نداشته باشد و در جامعه تنش یا درگیری شکل بگیرد؛ و من مأمور به چنین کاری نیستم. بنده خودم به حجاب باور دارم؛ در خانواده‌ام همه چادری هستند، اما معنای این باور، نفی افراد دیگر نیست. یعنی اگر کسی چادری نبود، دلیل بر نادرست بودن نگاه یا بی‌ارزش بودن او نیست. این نگاهی است که بنده با همین باور و همین شیوه، زندگی می‌کنم.

رئیس جمهوری در پاسخ به پرسش دیگر معزنی مبنی بر اینکه یعنی شما باور دارید که اساساً این قانون از نظر نام‌گذاری دچار اشکال بوده است؛ یعنی ترکیب «حجاب و عفاف» یادآور شد: من که نمی‌توانم حالا که مجلس تصمیم گرفته، بگویم این قانون اشکال دارد یا ندارد؛ واقعیت این است که من بلد نبودم آن را اجرا کنم. اصلاً عفت چیز دیگری است و آن روند، چیز دیگری. یعنی اگر کسی در خارج از کشور زندگی می‌کند و چادر یا روسری ندارد، آیا معنایش این است که بی‌عفت است؟ چنین برداشتی حداقل در ذهن من نمی‌گنجد. کلیت ماجرا این است که نباید کاری کنیم که کشور با دعوا و اختلاف جلو برود. بله، اگر قرار است رفتار مردم تغییر کند، این تغییر، روش دارد و باید با روش خودش انجام شود. قرآن هم می‌گوید: «ادعُ إلی سبیلِ ربّک بالحکمه و الموعظه الحسنه و جادلهم بالتی هی أحسن»؛ بله، این دستور است.

اما در رابطه با مسائلی که اکنون جامعه از جمله دانشگاه‌ها و نخبگان ما با آن مواجه هستند، مانند مسئله آب، مسائل اجتماعی و موضوعات مختلف اقتصادی، چند دانشگاه فعالیت خود را آغاز کرده‌اند تا ابعاد این مشکلات را بررسی کنند. از ما خواسته‌اند که به آن‌ها سه تا چهار ماه فرصت بدهیم تا بنشینند و راه‌حل ارائه دهند. اینکه فقط بگوییم ۱۵ میلیارد متر مکعب آب مصرف نشود، کافی نیست. باید کسی توضیح بدهد که چگونه باید این کار را انجام داد. اگر صرفاً من دستور بدهم که مصرف قطع شود و در پی آن مشکلاتی برای مردم به‌وجود بیاید، منطقی نیست. باید برای آن راه‌حل اجرایی ارائه شود.

وی تصریح کرد: در مورد محیط‌زیست نیز دانشگاه‌ها وارد عمل شده‌اند. تصمیم بر این شده که تیم‌های دانشگاهی و نخبگان علمی با استانداران جلساتی داشته باشند و استانداران نیز با بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان استانی، برای هر مسئله راه‌حل مشخصی آماده کنند و آن را در مجمع استانداران ارائه دهند. ان‌شاءالله خواهید دید که چه مسیری را در پیش گرفته‌ایم. باور من این است که این مشکلات راه‌حل علمی دارند، اما ارائه این راه‌حل‌ها تنها از عهده کسانی برمی‌آید که هم علم دارند و هم تجربه. صرف علم نظری کافی نیست.

برای مثال، اساتید حوزه آب در دانشگاه‌ها، مانند رئیس دانشگاه تهران، رئیس دانشگاه فردوسی مشهد و رئیس دانشگاه علامه، به همراه متخصصان‌شان گفته‌اند که باید اقداماتی صورت بگیرد. این درست است که اگر این اقدامات انجام نشود، پیامدهای جدی به‌وجود می‌آید، اما مسئله این است که چگونه باید آن اقدامات را اجرا کرد. در همین راستا قرار شده است با هم بنشینیم، گفت‌وگو کنیم و راهکارهایی تدوین کنیم که قابل اجرا و متناسب با شرایط کشور باشد.

در ادامه این نشست معزی گفت: آقای دکتر، آیا اجازه دارم از سخنان شما چنین برداشت کنم که با توجه به ارجاعاتی که به موضوعاتی مانند فیلترینگ، مسئله آب و دیگر ابرمسائل ایران داشتید، به نظر می‌رسد شما با تشخیصی که از شرایط کشور دارید و با توجه به تعهدی که نسبت به وفاق و وحدت دارید، ممکن است اجرای نظر کارشناسان را به تأخیر بیندازید؟ و پزشکیان پاسخ داد که خیر، فیلترینگ اصلاً فقط بحث کارشناسی نیست، بلکه مسئله‌ای مرتبط با قوانین، مقررات و ساختار حاکمیتی کشور است.

وی ادامه داد: اصلاً مسئله به ساختار اداری کشور برمی‌گردد. من نمی‌توانم به مجلس دستور بدهم که این‌طور بنشیند یا آن‌طور برخیزد. نمی‌توانم به قوه قضائیه بگویم که این زندانیان سیاسی را آزاد کن یا نه. آنچه انجام می‌دهم، در چارچوب اختیاراتی است که دارم، نه صرفاً نظر شخصی. بر اساس آنچه که کارشناسی می‌دانم، اقدام می‌کنم، اما در مواردی که اختیار در دست چند نهاد و ارگان مختلف است، باید تعامل شکل بگیرد. امکان اینکه من مستقیماً به قوه قضائیه دستور بدهم وجود ندارد، حتی اگر در مسائل آن حوزه نیز نظر داشته باشم. در مورد قوه‌ای که مسئولیتش با خودم است، تصمیم را می‌گیرم و آن را با تکیه بر نظر کارشناسی اجرا می‌کنم. اما وقتی موضوع به قوای دیگر مربوط می‌شود، طبیعی است که باید با آن‌ها هماهنگ باشم و تعامل کنیم.

همان‌طور که مجلس الان قانونی را تصویب کرده و من گفتم نمی‌توانم آن را اجرا کنم؛ خب دعوا نکردم. بله، می‌توانستم مقابله کنم، اما نکردم. چون این وفاق و همدلی چارچوب‌هایی دارد و باید حریم یکدیگر را حفظ کنیم تا بتوانیم در کنار هم بمانیم. اینکه حالا من رئیس جمهور هستم و دستور بدهم و دیگران اطاعت کنند، این‌گونه نیست.

پزشکیان در پاسخ به این پرسش که در مواقعی که با قوای دیگر یا نهادهای مختلف به چالش می‌خورید و آن‌ها در برابر یک نظر کارشناسی دولت مقاومت می‌کنند و آن را نمی‌پذیرند، در چنین شرایطی شما چه اقدامی انجام می‌دهید؟ افزود: بستگی به نوع اختیار دارد. اگر مسئله در حوزه اختیارات اجرایی و اداری دولت باشد، ما کار خودمان را انجام می‌دهیم. اما وقتی موضوع به قانون‌گذاری یا قوه قضائیه مربوط می‌شود، حتی اگر چالش هم وجود داشته باشد، در نهایت اختیار در دست آن نهاد است. من نظر خودم را می‌دهم، اما نمی‌توانم دخالت کنم و مثلاً بگویم فلان زندانی باید آزاد شود. شاید دلم بخواهد فردی آزاد شود، اما اینکه بخواهم به آن‌ها بگویم باید چنین کنید، ممکن نیست. با آن نهادها هم وارد چالش نمی‌شوم، چون اختیار در آن حوزه‌ها با من نیست.

رئیس جمهوری در پاسخ به این پرسش ابطحی که آیا یکی از ظرفیت‌های ایجاد وفاق همین نیست که چنین گفت‌وگوهایی شکل بگیرد؟ عنوان کرد: آن طرف مقابل هم باید بپذیرد. ببینید، مسئله اینجاست که این کار زمان‌بر است. ما تا الان بیشتر یاد گرفته بودیم که با هم دعوا کنیم، حالا اینکه یاد بگیریم با هم گفت‌وگو کنیم، خودش زمان می‌برد. بعد از آن هم باید در خلال این گفت‌وگوها بتوانیم به زبان و نگاه مشترک برسیم، که این هم زمان می‌خواهد. بین دانستن، درک کردن و توانستن فاصله وجود دارد. اگر این فاصله‌ها را متوجه نشوم و تصور کنم که حالا چون من یک نظر کارشناسی داده‌ام، پس باید حتماً همان اجرا شود، در حالی که آن حوزه اصلاً در اختیار نهاد یا قوه دیگری است و آن قوه هم تحت مدیریت من نیست، عملاً راه به جایی نخواهیم برد. حفظ انسجام و جلوگیری از به‌هم‌ریختگی، در نهایت با مقام معظم رهبری است. اختلافات میان قوا را ایشان حل‌وفصل می‌کنند. در همین جریان‌ها هم رهنمودهای رهبری باعث شد که تقابل شکل نگیرد و در کنار یکدیگر کار را پیش ببریم. آن وظیفه‌ای که باید رهبری انجام دهند، دارند انجام می‌دهند. جایی که نظرات قوا با هم تفاوت می‌کند، مقام معظم رهبری بر اساس مصلحت کشور می‌نشینند، مسئله را بررسی می‌کنند، رهنمود می‌دهند و مسیر را مشخص می‌کنند.

ابطحی در ادامه یادآور شد: این بحث وفاق واقعاً شاه‌بیت دوران شماست و در حل مشکلات کشور نقش بسیار تعیین‌کننده‌ای داشته. اگر بخواهم صادقانه بگویم، یک سالی که بر دولت شما گذشته، در واقع شبیه به ۱۰ سال بوده؛ یعنی حجم بحران‌ها و اتفاقات سنگینی که در این مدت بر دوش شما، دولت‌تان و کشور گذاشته شده، به اندازه یک دهه بوده است. بنابراین شاید نتوان گفت اکنون یک‌سالگی دولت شماست، بلکه باید گفت ده‌سالگی دولت شماست از حیث فشارها و بحران‌ها.

در همین بحث‌هایی هم که امروز مطرح شد، مشخص است که جوهره‌ راهکارهای شما در سیاست خارجی، سیاست داخلی، ارتباطات و دیگر حوزه‌ها، همه بر پایه‌ وفاق استوار شده و این شایسته‌ تبریک است. این رویکرد وفاق‌آمیز را من در شرایط فعلی ادامه‌ همان اصلاحاتی می‌دانم که در دوره‌ آقای خاتمی پیگیری می‌شد. به‌نظر می‌رسد که امروز، وفاق می‌تواند شکل عمیق‌تری از اصلاحات را در بطن جامعه پیش ببرد. اما در اینجا دو مسئله وجود دارد. نخست اینکه وفاق یک مسیر دوطرفه است. اگر فقط از سمت مدیریت کشور، شما به‌عنوان رئیس جمهور مرتب از وفاق سخن بگویید، اما طرف مقابل همان‌طور که الان هم اشاره کردید … .

پزشکیان در این باره یادآور شد: «لایستوی الحسنه و لا السیئه ادفع بالتی هی احسن فإذا الذی بینک و بینه عداوه کأنه ولی حمیم»؛ قرآن بهت می‌گه چه کار کن.

یکی از دغدغه‌های من این است که اگر وفاق یک‌طرفه باقی بماند، نمی‌تواند پایدار باشد. برای نمونه، در سطوح پایین‌تر، زمانی که وزرای دولت تلاش می‌کنند با این رویکرد وفاق حرکت کنند، ناگهان مشاهده می‌شود که سه یا چهار وزارتخانه کاملاً در اختیار مجلسی قرار گرفته‌اند که از مبانی و شعارهای دولت فاصله دارند. یا در شهرستان‌ها، جوانانی هستند که بر اساس باور خودشان و با اعتقاد به این مبانی وارد میدان شده‌اند، اما حالا می‌بینند به‌خاطر حفظ وفاق، جریاناتی که با این تفکر زاویه دارند در حال میدان‌داری هستند و خود آن‌ها مورد بی‌مهری قرار گرفته‌اند. درست است که رعایت حال مخالفان اقدامی ارزشمند است، اما اگر این رعایت به بهای نادیده گرفتن بدنه حامیان دولت تمام شود، موجب ناامیدی خواهد شد. کسانی که به شما و دولت‌تان امید بسته بودند، توقع داشتند که این تفکر در عمل پیاده شود. و از همه مهم‌تر اینکه وفاقی که این روزها درباره آن صحبت می‌شود، بیشتر ناظر بر تعامل در درون ساختار حاکمیت است. در حالی‌که باید وفاق با مردم نیز جدی گرفته شود. وفاق با مردم یعنی … .

حالا شما با خودتان وفاق کردید، می‌دانید که من با مردم وفاق کردم. همین بحث‌هایی که الان میان مجلس، دولت و سایر نهادها مطرح است، همه درون مجموعه خودمان و میان وفاق‌های هم‌فکر و همراه با نظام است!

وی افزود: ما با حاکمیت وفاق داریم؛ هیچ تردیدی نیست. اینکه یک فرد اهل سنت را به مسئولیت رساندیم، یا فردی از جامعه بلوچ را منصوب کردیم، یعنی با مردم نیز وفاق کرده‌ایم. اینکه در حال حاضر در محله‌ها مردم را وارد عرصه کرده‌ایم، در قالب طرح‌های محله‌محور و تلاش می‌کنیم همه جناح‌ها و گروه‌ها را در این سازماندهی‌ها جای دهیم، این‌ها یعنی داریم به مردم می‌گوییم بیایید و مشارکت کنید. الان با مشارکت مردم نزدیک به ۷ هزار و ۲۰۰ مدرسه در حال ساخت داریم. مردم وارد میدان شده‌اند و دارند کار می‌کنند. فقط در همین شش ماه اخیر، بیش از ۲ هزار مدرسه ساخته شده است؛ این واقعاً اتفاقی استثنایی است.

بیشترین وقت را در آموزش و پرورش گذاشتم

پزشکیان گفت: من بیشترین وقت را در دولت برای وزارتخانه‌ها، به‌ویژه آموزش و پرورش گذاشتم و الان هم دارم همین مسیر را ادامه می‌دهم. اصلاً دارم ادامه هم می‌دهم. هم سخت‌افزارش را می‌سازم، چه از نظر ساختمان و چه از نظر زیرساخت‌های درونی و هم روی نرم‌افزارش دارم کار می‌کنم. این جوان‌ها زاییده‌ فکر و رفتار ما هستند. آن‌ها محصول سیاست‌های ما هستند؛ ما بودیم که این کار را کردیم و آن بلا بر سرشان آمد. این‌ها آینده‌ مملکت ما هستند. هیچ انسانی، هیچ جوانی اگر درست آموزش ببیند، هرگز آب و خاکش، باور و اعتقادش، مردم و قوم و خویش و سرزمینش را به این راحتی نمی‌فروشد. الان داریم تلاش می‌کنیم همان دغدغه‌هایی که شما مطرح می‌کنید، اصلاح شود. این روند از کجا شروع می‌شود؟ از مهدکودک، از مدرسه، از دبیرستان، از دانشگاه. داریم برای همین مراحل وقت می‌گذاریم و واقعاً هم وقت می‌گذاریم، اما تغییر در این حوزه‌ها کار ساده‌ای نیست. به قول معروف «مهری نشسته بر دل به روزگاران، بیرون نمی‌توان کرد الا به روزگاران». این‌گونه نیست که من به‌راحتی بتوانم فردا جواب بدهم در مدرسه چه اتفاقی افتاده است. همین حالا نزدیک به ۷ تا ۸ هزار مدرسه در حال ساخت است. مردم خودشان پای کار آمده‌اند. ما پول نداریم، اما مردم آمده‌اند و دارند این کار را انجام می‌دهند.

رئیس جمهوری در پاسخ به این پرسش که آیا شما فکر نمی‌کنید که بخش زیادی از فرهنگ جامعه امروز، دیگر فقط در مدرسه و مهدکودک و دبستان و دبیرستان شکل نمی‌گیرد؟ به‌عبارتی، بسیاری از عناصر فرهنگی و تربیتی جامعه از محیط‌های دیگری بیرون آمده‌اند و دارند فرهنگ را می‌سازند؟ گفت: روی بخش درونی این روند هم داریم کار می‌کنیم، آن هم با کمک دانشگاهیان. اینکه شما می‌پرسید با نخبگان چه می‌کنید، دقیقاً در همین مسیر است. الان نوع آموزش و مسائل آموزشی را با کمک اساتید دانشگاهی که تخصص و مدرک‌شان در حوزه آموزش است، بررسی می‌کنیم. از آن‌ها کمک می‌گیریم تا ببینیم چگونه باید آموزش داد، چگونه باید رفتار را تغییر داد و آن‌ها در حال طراحی بسته‌های آموزشی هستند. اما این روند زمان‌بر است. یعنی برخلاف ساختمان که می‌شود امروز نشان داد ساخته شده، تغییر دادن انسان‌ها به این سادگی نیست. ولی واقعیت این است که بیش از آن‌که روی ساخت‌وساز کار کنیم، داریم روی انسان‌ها و آموزش آن‌ها کار می‌کنیم. داریم روی همین سبک زندگی، روش فکر، اندیشه و فضای مجازی کار می‌کنیم. می‌دانید، خیلی راحت می‌شود همین موبایلی که دست فرزند من یا یک دانشجوی جوان است، به‌جای اینکه وارد فضایی شود که شما می‌فرمایید نگران‌کننده است، وارد فضایی شود که مربوط به حل مسئله، موضوع درس، یا مسئله محله‌اش باشد. یعنی در همان فضا به‌دنبال حل مسئله برود و پاسخ بیاورد. این ما بودیم که از او چنین چیزی نخواستیم. وقتی دانشجو هیچ راه‌حلی در اختیار ندارد و فقط به او می‌گوییم «نکن»، خب بالاخره باید کاری انجام بدهد. می‌رود سراغ همان کارهایی که ما برایش برنامه‌ریزی نکردیم.

تردیدی ندارم که باید به‌سمت رفع فیلترینگ برویم

وی در پاسخ به این موضوع که ایا رفع فیلترینگ یکی از این کارهایی است که می‌فرمائید تاکید کرد: آن رفع فیلترینگی که شما می‌گویید، اگر برایش برنامه نداشته باشیم، باز هم می‌رود سراغ همان کارهایی که قبلاً انجام می‌داد. من تردیدی ندارم که باید به‌سمت رفع فیلترینگ برویم، اما مسئله فقط این نیست. رفع فیلترینگ به‌تنهایی مشکل را حل نمی‌کند. این، یک بخش ماجراست. بخش مهم‌ترش همان چیزی است که شما اشاره کردید. الان اساتید دانشگاه، آن‌هایی که دوره‌های آموزشی دیده‌اند و علم این کار را دارند، دارند برنامه‌ریزی و طراحی می‌کنند. اما تفاوتش این است که ساختمان را می‌شود نشان داد، قابل لمس است. اما تغییر در آدم‌ها را نمی‌دانم چطور باید نشان داد. مگر اینکه از آن‌ها فیلم بگیریم، عکس بگیریم، مثل پیامبرانی که باید راه را با صبر و حوصله باز کنند.

اساتیدی را دعوت کرده‌ایم که از چهره‌های برجسته و نخبه کشور هستند. این‌طور نیست که افراد معمولی را بیاوریم و صرفاً کاری را پیش ببریم؛ با نخبگان واقعی داریم کار می‌کنیم.

تلاش برای شفافیت

در ادامه گنجی یادآور شد: فساد در کشور ما وجود دارد و کسی هم منکر آن نیست. اما همان‌طور که مقام معظم رهبری فرمودند، در جمهوری اسلامی حتی اگر یک مورد فساد باشد، آن هم زیاد است. ولی در رسانه‌ها و در ذهن مردم، یک مورد فساد گاهی به‌اندازه هزار مورد جلوه می‌کند. وقتی بخواهیم از مردم مصادیق مشخص بخواهیم، لیست روشنی ارائه نمی‌دهند، اما کلیت ذهنیت این است که گمان می‌کنند مثلاً دولت یا حاکمیت با پنج یا شش میلیون حقوق‌بگیر، همه آن‌ها فاسد هستند. در همین زمینه، مقام معظم رهبری تعبیری دارند که می‌فرمایند به‌جز حوزه امنیتی و نیروهای مسلح، همه چیز باید شفاف باشد؛ چون نمی‌توان حوزه‌های امنیتی را مقابل چشم دشمن باز کرد، اما در سایر بخش‌ها، شفافیت ضروری است. سؤال من این است که جنابعالی برای تحقق این «اتاق شیشه‌ای» و برای این شفافیتی که قرار است در طول دوران دولت شما، چه ۴ سال و چه احتمالاً ۸ سال شکل بگیرد، چه برنامه‌ پایه‌ای دارید؟ چون برخورد با فساد، وظیفه قوه قضائیه است، اما در حوزه پیشگیری و ایجاد شفافیت، به‌ویژه با همان تعبیر زیبای اتاق شیشه‌ای، دولت چه گام‌هایی برداشته تا فساد کمتر شود یا حتی از بین برود؟

پزشکیان در این باره اظهار کرد: یکی از دوستان من که خودش هم از استادان دانشگاه و از چهره‌های مورد اعتماد است، اکنون مسئول پیگیری چهار موضوع کلیدی شده است: ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌ها، کد زمین، کاداستر منافع (یا جی‌نف)، و کد محل. این کد محل هم نه به‌صورت تک‌بعدی، بلکه سه‌بعدی طراحی شده است. اگر بتوانیم این حلقه‌ها را به یکدیگر متصل کنیم، دیگر حتی فرزند، برادر، دوست یا خویشاوند من هم نمی‌تواند مبلغی دریافت کند بدون مشخص بودن مبدأ و مقصد آن مبلغ.

در مورد FATF هم خیلی‌ها می‌گویند این سازوکار بد است و دلیل مخالفت‌شان این است که آمریکا از مسیر آن می‌فهمد ما با پول‌ها چه کرده‌ایم. در حالی‌که اصل ماجرا این است که FATF به‌گونه‌ای طراحی شده که در آن، امکان گم شدن پول وجود ندارد. اگر در کشور ما پولی گم می‌شود، یعنی سیستم ما دچار نقص است. اگر همین ماده ۱۶۹ مکرر را بتوانیم به‌صورت واقعی اجرایی کنیم و کد ملی، کد زمین و کد محل را به‌هم متصل کنیم، بسیاری از مشکلات حل خواهد شد. ما قانونی داریم که بر اساس آن خانه‌های خالی باید مشمول مالیات شوند. اما سال‌هاست که اجرا نشده. چرا؟ چون داده‌های آن روشن نیست. ما الان یک گروه تخصصی تشکیل داده‌ایم که فقط روی این داده‌ها کار می‌کنند و در حال پیشرفت هستند. وقتی این داده‌ها شفاف و متصل شود، دیگر کسی نمی‌تواند ادعا کند که مثلاً فلان کار را نکرده. داده‌ها نشان می‌دهد که چه مبلغی به حساب چه کسی واریز شده و باید توضیح دهد این پول از کجا آمده است.

وی ادامه داد: ماده ۱۶۹ مکرر می‌گوید هر ایرانی باید وضعیت مالیاتی خودش را اعلام کند. فرد می‌تواند بگوید هیچ درآمدی ندارد و این هم پذیرفتنی است، اما در آن صورت، نه کارت بازرگانی به او داده می‌شود، نه وام می‌گیرد، نه اجازه خرید خودرو یا ثبت معامله زمین پیدا می‌کند. چون وقتی گفته پول ندارد، باید مشخص شود این خریدها را چگونه انجام داده است. اگر اطلاعات اشتباه بدهد، در مراحل بعدی گیر خواهد افتاد. در کشورهای دیگر موضوع این نیست که مردم همه انسان‌هایی پاک و بدون تخلف هستند، بلکه سیستم آن‌قدر دقیق طراحی شده که اجازه تخلف نمی‌دهد. ما هم باید به‌سمتی برویم که نظام اجرایی کشور به‌گونه‌ای باشد که امکان تخلف از بین برود. اگر بتوانیم این مسیر را کامل کنیم که واقعاً در این دولت داریم برای آن تلاش می‌کنیم، به نقطه‌ای خواهیم رسید که شفافیت واقعی شکل بگیرد.

رئیس جمهوری گفت: اکنون در حال تلاش هستیم تا این سیستم را راه‌اندازی کنیم. در این صورت مشخص خواهد بود که هر فرد کجا زندگی می‌کند، در چه طبقه‌ای قرار دارد و چند خانه دارد. یک خانه می‌تواند مشمول تسهیلات باشد، اما خانه‌های دیگر باید مشمول مالیات شوند. اگر کسی خانه‌ای ندارد و توان مالی کافی ندارد، در آن صورت می‌توانیم به او یارانه بدهیم یا مالیاتی از او نگیریم. همه‌چیز باید متناسب با توان هر فرد باشد. بارها در جلسات دولت به همکارانم گفته‌ام که وقتی می‌خواهیم قانون بنویسیم، نباید چشم‌هایمان را ببندیم و برای همه یک نسخه واحد تجویز کنیم. همان‌طور که وقتی با یک بیمار مواجه می‌شویم، ابتدا فشار خون او را می‌گیریم و بعد نسخه می‌دهیم، در امور اجرایی هم باید متناسب با شرایط مردم تصمیم بگیریم. کسی که ثروت دارد، باید مالیات بیشتری پرداخت کند و کسی که ندارد، باید کمک شود تا بتواند روی پای خود بایستد. البته تبدیل این سیاست‌ها به عمل، کار ساده‌ای نیست. با این حال اکنون یک گروه مشخص، هر روز به‌صورت ویژه فقط بر روی همین موضوع کار می‌کنند تا این سازوکار به‌تدریج اجرایی و نهادینه شود.

پزشکیان در پاسخ به این پرسش که چه زمانی به نتیجه و مرحله عملیات خواهد رسید؟ یادآور شد: تا الان حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد مسیر را پیش رفته‌ایم. ان‌شاءالله داریم تلاش می‌کنیم و حتماً هم تلاش خواهیم کرد که این برنامه‌ها را در همین دولت اجرایی کنیم، به امید خدا.

براساس اعتقادم وارد میدان شدم

در ادامه معزی پرسید: با توجه به این یک سالی که بر شما گذشت، با همه حوادث، بحران‌ها و اتفاقاتی که رخ داد و انگار که زمان با شتابی بی‌سابقه جلو رفت، اگر بخواهیم اشاره‌ای هم بکنیم به آن تفألی که هنگام ورود به ساختمان ریاست جمهوری زدید، آیا بار دیگر کاندیدای ریاست جمهوری خواهید شد؟ و اگر قصد چنین کاری را دارید، فکر می‌کنید مردم چگونه با این تصمیم مواجه خواهند شد؟ آیا همچنان به رأی خود به شما اعتماد دارند؟

پزشکیان پاسخ داد: من بر اساس اعتقادم وارد این مسیر شدم، نه برای پست، قدرت یا مسائل شخصی. به این آب و خاک، به این مردم و به عزت و سربلندی کشورم ایمان دارم. دلم نمی‌خواهد سرزمین ما، مردم ما و کشور ما عقب بمانند یا ضعیف شوند. به همین خاطر، در این مدت هر کاری از دستم برمی‌آمد انجام دادم و با اینکه واقعاً شرایط برایم راحت نبوده، مانده‌ام. خدا را شاهد می‌گیرم که بیرون از این جایگاه زندگی برایم بسیار ساده‌تر بود، اما وقتی پای خدمت به مردم در میان باشد، هر توانی که داشته باشم، حتی اگر لازم باشد تا پای جان، آماده‌ام برای مردم عزیز کشورمان تلاش کنم. مردم ما به من اعتماد کردند، همان‌طور که من هم به آن برادرانی که در انتخابات کاندیدا شدند یا می‌شوند، احترام می‌گذارم. همان زمان هم گفتم، بیایید هر کدام اداره گوشه‌ای از این کشور را به عهده بگیریم، مسئولیت بپذیریم، درستش کنیم، بعد هم در انتخابات بعدی بگوییم ما این‌جا را ساختیم، بلد بودیم، توانستیم. بیایید با هم کمک کنیم تا مملکت را بسازیم، نه اینکه فقط کنار بایستیم و شعار بدهیم یا بگوییم لنگش کن.

وی تصریح کردک من حتی در دولت گذشته هم گفتم بیایید همین محله‌هایی را که محروم هستند، به ما بدهید، بهداشت و درمانش را ما درست کنیم؛ ندادند. یک عده گفتند این می‌خواهد رأی جمع کند، یک عده گفتند می‌خواهد خودش را مطرح کند. گفتند می‌رود آنجا را درست می‌کند و ما زیر سوال می‌رویم. خب شما قدرت دستتان است، مشکل مردم را حل کنید. هر کسی که بتواند مشکل مردم این کشور را حل کند، چه در داخل باشد چه در خارج، ما دستش را می‌بوسیم. چون دنبال این هستیم که مملکت درست شود، نه دنبال پست و مقام.

رئیس جمهوری ادامه داد: اگر روزی برسد که مردم به من رأی ندهند، دستشان را می‌بوسم و می‌روم دنبال زندگی‌ام. همان زمانی که صلاحیت بعضی‌ها تأیید شد و گفتند شما رد شدید، من اصلاً نمی‌خواستم بیایم. من برای پست و مقام نیامده بودم، برای خوردن و چسبیدن به قدرت نیامده بودم. آمده بودم تا هر آنچه که از دستم برمی‌آید و می‌فهمم، تبدیل به قانون و در عمل آن را اجرا کنم. حالا اینکه چقدر موفق بودم یا نبودم، بحث دیگری است. اما از آغاز تا امروز، در تمام این سال‌هایی که از زندگی‌ام گذشته، چه برای خودم، چه برای بچه‌هایم، چه برای خانواده و فامیل، همان موقع گفتم و الان هم می‌گویم، (هیچ امتیازی نگرفته‌ام) اگر کسی پیدا شد که بگوید من چکار کردم، رانتی گرفتم یا رانتی دادم، بیاید بگوید. الان هم به‌دنبال این هستم که صادقانه خدمت کنم. حتماً هم کار ما بی‌نقص نیست، حتماً هم اشکال داریم، گرفتاری داریم؛ این مسیر ساده نیست. برای همین است که به مردم می‌گوییم باید کمک کنند تا کشور را از این وضعیت بیرون بکشیم. اگر مردم بیایند، ان‌شاءالله با هم از این شرایط عبور می‌کنیم، ولی تنهایی قادر به انجام آن نخواهم بود.

وی در پاسخ به این پرسش که از یک‌سالگی دولت و عملکرد همکاران‌تان که حالا یک سال از آغاز به کارشان گذشته، ارزیابی خاصی دارید؟ اظهار کرد: ارزیابی یک‌سالگی همکاران ما مسئله‌ای است که باید بنشینیم و دقیق درباره‌اش صحبت کنیم. همان‌طور که آقای ابطحی هم اشاره کردند، در حوزه مدیریت گفته می‌شود «اجرا کن، حتی اگر اشتباه کردی». کسی را به‌خاطر اشتباه بلافاصله زیر سؤال نمی‌برند یا سرزنش نمی‌کنند، بلکه آموزش می‌دهند. هیچ مدیری نیست که دلش بخواهد بد عمل کند، ولی ممکن است در جریان اجرا با مشکل روبه‌رو شود. این وظیفه ماست که آموزش بدهیم. اگر آموزش دادیم و باز هم فرد همان اشتباه را تکرار کرد، آن وقت باید تصمیم بگیریم که او را کنار بگذاریم، اما نه اینکه به‌محض یک اشتباه، بدون توجه به فرآیند و شرایط، فوراً واکنش تند نشان بدهیم و او را حذف کنیم. باید برای اصلاح فرصت داد و اگر اصلاح‌پذیر نبود، آن زمان تصمیم گرفت. توانایی یعنی علم، آگاهی و مهارت. الآن مثلاً در حوزه‌هایی مثل آب، برق و گاز مشکل داریم و این مشکلات ریشه در مدیریت دارند. موضوع اصلاً بحث هوش نیست، چون فقط با باهوش بودن نمی‌شود مسائل را حل کرد. اگر کسی واقعاً ادعا دارد که می‌تواند مشکلات را حل کند، بیاید وسط میدان.

رئیس جمهوری گفت: یک‌بار در صداوسیما فردی را دعوت کرده بودند و می‌گفت ما ۴۰۰ میلیارد متر مکعب آب داریم و این حرف‌ها که می‌زنند درباره بحران آب بی‌اساس است. حالا من اعلام می‌کنم، شما به همان فرد بگویید اگر واقعاً چنین ادعایی دارد، من حاضرم ۱۰۰ میلیارد تومان به او بدهم بیاید مشکل آب ما را حل کند. ما برای اینکه فقط بتوانیم آب را از طالقان به تهران برسانیم، تا از این مرحله رد شویم، حدود ۷ هزار میلیارد تومان هزینه کردیم. پشت سد آب نیست. زیر پای ما هم چاه‌ها در حال خالی شدن هستند.

اگر کسی ادعا می‌کند که این آب وجود دارد، بیاید نشان دهد این آب کجاست. من که نمی‌بینم، هر کسی که می‌بیند و می‌تواند این مسئله را حل کند، بیاید و حلش کند، ما هم دستش را می‌بوسیم. اینکه فقط بایستند کنار گود و حرف بزنند و بعد هم بگویند ما داریم از طرف مردم صحبت می‌کنیم، انصاف نیست. ما واقعاً با بحران آب مواجه هستیم. قانون برنامه هم همین را می‌گوید، همه اساتید دانشگاه‌ها هم اتفاق‌نظر دارند که باید مصرف آب را کنترل کنیم. اگر کسی هست که برخلاف این نظر، پشت تریبون بیاید و بگوید نه، ما مشکل آب نداریم و این فقط ضعف مدیریت است، بیاید مسئولیت را بگیرد و پاسخ دهد.

ان‌شاءالله خدا کمک کند. واقعاً شرمنده مردم هستیم. امیدوارم با یاری خدا و همراهی مردم عزیزمان، بتوانیم مسائل را حل کنیم. باور من این است که تنها با خود مردم می‌توانیم این مشکلات را پشت سر بگذاریم. ان‌شاءالله.

The post نشست رئیس جمهور با سه فعال رسانه ای/ پزشکیان از اسنپ بک، مشکلات داخلی و خارجی سخن گفت appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی ؛ وقتی چند روز بعد از توافق سه‌جانبه آذربایجان، ارمنستان و آمریکا بر سر احداث مسیری بین نخجوان و آذربایجان، روز دوشنبه مسعود پزشکیان برای یک دیدار دوجانبه با پاشینیان، رئیس‌جمهور ارمنستان راهی ایروان شده طبیعی است که یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث نیز مسئله تأسیس کریدور زنگزور و تعیین‌تکلیف مسیر‌های عبوری ایران از قفقاز باشد.

پس از این دیدار اکانت منتسب به رئیس‌جمهور در مورد موضع رئیس‌جمهور در مورد زنگزور در این دیدار، نوشت: «در نشست با نخست‌وزیر ارمنستان تأکید کردم باور دولت جمهوری اسلامی ایران حفظ حاکمیت و تمامیت ارضی ارمنستان و تداوم روابط صمیمانه میان دو کشور است و نگرانی‌های ما در ارتباط با حضور نیرو‌های ثالث در نزدیکی مرز‌های مشترک باید به طور کامل برطرف شود.»

معاون سیاسی دفتر رئیس‌جمهور نیز خبر داد که نخست‌وزیر ارمنستان در دیدار با رئیس‌جمهور کشورمان بر حفظ روابط خوب با ایران و عدم تغییر مرز‌ها به عنوان تصمیم قطعی و خطوط قرمز ارمنستان تأکید کرده است.

همچنین وزیر راه و شهرسازی ایران که همراه با رئیس‌جمهور در این سفر حضور دارد در گفت‌وگویی، تأکید کرده که اتصال استراتژیک خلیج فارس به دریای سیاه از طریق مسیر ریلی ایران به جلفا و ادامه آن به نخجوان و ایروان، تأثیر بسزایی در ترانزیت میان ایران، ارمنستان، آذربایجان و کشور‌های اروپایی خواهد داشت. این اظهارات درحقیقت پاسخی است که وزیر راه سعی دارد به نگرانی‌ها در مورد تلاش برای انسداد جغرافیایی ایران بدهد.

پرونده کریدور زنگزور نشان‌دهنده پیچیدگی‌های ژئوپلیتیکی منطقه است. از یک طرف نگرانی‌ها درباره مسدود شدن مسیر‌های ایران به اروپا وجود دارد و از طرف دیگر استدلال‌هایی که بر عدم قطعیت این مسدود شدن تأکید دارند. ایران با تمرکز بر همکاری‌های دوجانبه مانند آنچه در این سفر انجام شد می‌تواند موقعیت خود را تقویت کند. آینده این کریدور به مذاکرات و توازن قدرت‌ها بستگی دارد. ایران باید با سرمایه‌گذاری در مسیر‌های جایگزین و رصد امنیتی منافع خود را حفظ کند و هم‌زمان از توسعه روابط با همسایگان غافل نشود. فلسفه زنگزور را می‌توان در رقابت‌های منطقه‌ای دید. ترامپ آن را به نام خودش نامیده و به عنوان دستاورد صلح معرفی کرده اما ارمنستان با پروژه چهارراه صلح به دنبال توازن است. منتقدان بر محدودیت دسترسی ایران تأکید دارند، اما مدافعان بر کنترل ارمنستان بر مسیر اشاره می‌کنند. حضور آمریکا می‌تواند فشار بیاورد اما ایران می‌تواند با طراحی‌های اقتصادی و سیاسی مسیر‌ها را باز نگه دارد.

برهم‌کنش منافع متناقض در قفقاز، زنگزور را به یک پرونده پیچیده تبدیل کرده که هرگونه سهل‌انگاری در تحلیل و طراحی برای مواجهه با آن توجیهی نداشته و تبعات ژئوپلیتیک جبران‌ناپذیری را به ایران تحمیل خواهد کرد.

محتاط باشیم؛ اما خنثی نه

در پرتو سفر رئیس‌جمهور ایران به ارمنستان که با همراهی وزرای امور خارجه، راه و شهرسازی، میراث فرهنگی، صنعت و معدن و معاون رئیس‌جمهور در سازمان برنامه و بودجه همراه بود، وزیر راه و شهرسازی به توافقات حوزه حمل‌ونقل جاده‌ای اشاره کرده و گفته که ظرفیت پل نوردوز افزایش یابد و یک پل دوم برای سهولت تردد کامیونداران ایرانی و ارمنی احداث شود. همچنین ساماندهی پایانه‌های مرزی دو کشور در دستور کار قرار گرفته تا فرایند ترانزیت تسهیل شود. او بر مشکلات موجود در بخش عوارضی و ضرر‌هایی که کامیونداران ایرانی متحمل می‌شوند تأکید کرده و گفته که توافقات اولیه انجام شده و پیش‌بینی می‌شود این توافقات به صورت قطعی نهایی و ابلاغ شود. علاوه بر این تفاهم‌نامه‌های جدیدی در بخش حمل‌ونقل هوایی در حال امضا و اجرا است. با توجه به اینکه ارمنستان کشوری محصور در خشکی است استفاده از بنادر جنوبی ایران در خلیج فارس و دریای عمان می‌تواند روند ترانزیت از شرق آسیا را برای ایروان تسهیل کند. وزیر همچنین به همکاری‌های فنی و مهندسی اشاره کرده و گفته که پیمانکاران ایرانی در پروژه‌های ساختمانی و راه‌سازی ارمنستان فعال هستند و این همکاری‌ها در زمینه فناوری، مصالح و تکنولوژی‌های نوین گسترش خواهد یافت.

این توافقات که بخشی از برنامه‌های سفر رئیس‌جمهور به ارمنستان است فرصتی مناسب برای بررسی بیشتر موضوع کریدور زنگزور فراهم می‌آورد. این کریدور که حتی توسط ترامپ به نام خودش نامیده شده طبعا تأثیرات امنیتی، سیاسی و اقتصادی برای همسایگان ارمنستان یعنی روسیه و ایران خواهد داشت که نمی‌توان با نگاهی خنثی و با تکیه به تعارفات سیاسی همسایگان از کنار آن عبور کرده و در مورد آینده احتیاط به خراج نداد.

مهم‌تر از مسئله توافق سه‌جانبه ورود آمریکا به قفقاز است

ققفاز جنوبی از دیرباز صحنه رقابت‌های ژئوپلیتیکی و مناقشات قومی و سرزمینی بوده است. درگیری‌های طولانی‌مدت میان ارمنستان و آذربایجان بر سر منطقه قره‌باغ که به مرگ هزاران نفر منجر شده یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های این منطقه به شمار می‌رود. علاوه بر‌این کریدور زنگزور به عنوان مسیری که امکان اتصال مستقیم آذربایجان به نخجوان و ترکیه را فراهم می‌کند از نظر استراتژیک برای رهبران آذربایجان و ترکیه اهمیت بسزایی دارد. این کریدور همچنین بخشی از طرح بزرگ‌تر کریدور میانی است که هدف آن اتصال آسیای مرکزی به اروپا از طریق کشور‌های ترک‌زبان بدون نیاز به عبور از خاک ایران یا روسیه است. در این چهارچوب توافق اخیر میان ارمنستان و آمریکا بر سر تأسیس این کریدور فضای رسانه‌ای را تشدید کرده است. ترامپ ادعا کرده که این توافق به لطف تلاش‌های شخصی او به دست آمده است. او حتی با نام‌گذاری این مسیر به نام خودش به دنبال تثبیت جایگاهش به عنوان یک میانجی‌گر جهانی به امید کسب جایزه صلح نوبل است. اظهارات نخست‌وزیر ارمنستان در روز بعد از توافق که بر پروژه چهارراه صلح و همکاری‌های اقتصادی با کشور‌های مختلف از جمله ایران، روسیه و چین تأکید داشت نشان‌دهنده تلاش ارمنستان برای متوازن کردن فشار‌های سیاسی و جلب حمایت کشور‌های منطقه است. آنچه پاشینیان در مورد چهاررا‌ه صلح می‌گوید با ورود آمریکا به منطقه که صراحتاً علیه ایران دست به تجاوز نظامی ‌زده تناقض دارد، بنابراین فارغ از محتوای توافق ورود آمریکا به تعیین‌تکلیف معادلات سیاسی در قفقاز مسئله‌ای جدی‌تر محسوب می‌شود.

بعد از جنگ ۱۲روزه نمی‌توان به حضور آمریکا بی‌توجه بود

با توجه به لزوم اتصال ایران به مسیر‌های تجاری متعدد بحث کریدور زنگزور اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند. فضای رسانه‌ای پس از توافق ارمنستان و آمریکا بر سر تأسیس این کریدور تشدید شده و ادعا می‌شود که با تأسیس آن مسیر حرکت ایران به اروپا از طریق ارمنستان مسدود شود. این نگرانی‌ها ریشه در این دارد که کریدور زنگزور می‌تواند مسیر‌های جایگزینی ایجاد کند که ایران را دور بزند. منتقدان معتقدند که هرچند مسیر در اختیار ارمنستان است اما قرار است اداره آن در اختیار یک شرکت آمریکایی قرار گیرد و این امر هم دسترسی‌های احتمالی ایران را محدود کرده و هم با توجه به نقش‌آفرینی آمریکا در درگیری‌های اخیر برای ایران بحران امنیتی به وجود آورد. این دیدگاه بر این تأکید دارد که حضور آمریکا می‌تواند فشار‌هایی بر ارمنستان وارد کند تا از تکمیل مسیر‌های شمال به جنوب جلوگیری شود. در مقابل استدلال‌های مخالف مطرح می‌شود که مرز‌های جغرافیایی در توافق سه‌جانبه ارمنستان، آذربایجان و آمریکا تغییر نکرده است و این همان موضوعی است که ایران پیش از این بار‌ها بر آن تأکید کرده بود که چنین اجازه‌ای نخواهد داد. همچنین مسیر ایجادشده بین نخجوان و آذربایجان، که راه عبوری ترکیه به سمت دریای خزر را نیز فراهم می‌آورد همچنان در اختیار ارمنستان خواهد بود. مدافعان درمورد اجاره مسیر به شرکتی آمریکایی نیز پاسخ می‌دهند که چنین موضوعی در متن اصلی توافق نیامده و با توجه به اینکه آمریکا در بسیاری دیگر از کشور‌های همسایه ایران نیز فعالیت امنیتی انجام می‌دهد ایران باید همانند موارد دیگر با این مسئله مواجهه داشته باشد. البته این به معنی بی‌توجهی به چالش‌های امنیتی احتمالی نیست. ایران باید ضمن رصد دقیق تحرکات امنیتی، در مورد هرگونه اقدام امنیتی علیه خود به همسایگان شمالی‌اش هشدار دهد و این درک را ایجاد کند که در صورت تهدید ایران از خاک آن‌ها مناسبات امنیتی بر مناسبات دیپلماتیک غلبه پیدا کرده و ایران مبدأ تهدیدات را در لیست اهداف مشروع خود لحاظ خواهد کرد.

مدل بی‌رودربایستی در قطر برای سایرین تشریح شود

مواجهه با تهدیدات احتمالی از مرز‌ همسایگان شمالی به معنی وارد شدن به تقابل با همسایگان محسوب نمی‌شود. همان‌طور که ایران حمله به تأسیسات هسته‌ای توسط آمریکا را با حمله به پایگاه آمریکایی در قطر پاسخ داد تا اعلام کند در دفاع از مرز‌های خود درگیر رودربایستی سیاسی نخواهد شد؛ اما این مواجهه به معنی تقابل با دولت و مردم قطر نبود و ایران مراتب احترام خود به مناسبات همسایگی و علاقه‌مندی به توسعه روابط را بار‌ها اعلام کرده است.
با این وجود دلیلی برای ممانعت از پاسخ ایران به تهدیدات آمریکا از مبدأ پایگاه‌های ایجاد شده در منطقه وجود ندارد.
در مورد کریدور زنگزور نیز همین رویکرد باید تثبیت شود. فلسفه ایجاد این کریدور ریشه در نیاز به اتصال مستقیم آذربایجان به نخجوان دارد که بخشی از طرح بزرگ‌تر اتصال آسیای مرکزی به اروپا است. این طرح با تمرکز بر کشور‌های ترک‌زبان می‌تواند مسیر‌هایی را ایجاد کند که ایران یا روسیه را از مسیر تجارت زمینی بین آسیا و اروپا حذف کند.
اگرچه تأسیس چنین جاده‌ای قطعاً اثرات اقتصادی دارد اما برخی استدلال‌هایی طرح می‌کنند که قطعیت مسدود شدن مسیر اروپا برای ایران را نفی می‌کند. یکی از این استدلال‌ها این است که چنین امری نیازمند تنش حداکثری ترکیه با ایران است که برای ترکیه بدون هزینه نخواهد بود. دسترسی ترکیه به آسیای میانه از مسیر زمینی به قدری ارزشمند است که ترکیه صرفاً با اتکا به مسیر تلفیقی زمین و دریا که نیاز به ۲ مرتبه بارگیری بندری در دریای خزر دارد حاضر نباشد آن را نابود کند. در چنین شرایطی ایران نیز خواهد توانست در یک مطالبه متقابل باز بودن مسیر زمینی انتقال کالا از ترکیه به اروپا را مطالبه کند. همین موضوع در مورد ارمنستان نیز صادق است، لذا ادعای انحصار ترانزیتی ایران قطعیت مطلق ندارد. اما بدیهی است که حضور آمریکا و سپردن مدیریت زنگزور به کاخ سفید فشار‌ها بر ارمنستان برای جلوگیری از تکمیل کریدور شمال به جنوب را بیشتر می‌کند. در چنین شرایطی ایران باید روی مسیر‌های جایگزین دریایی و زمینی از سایر کشور‌ها نیز سرمایه‌گذاری کرده و با ایجاد مسیر‌های موازی انگیزه‌ها برای تحمیل فشار به ارمنستان را کاهش دهد و هم‌زمان همسایگان شمالی را از تبدیل شدن به هاب امنیتی آمریکا برحذر دارد.

فرهیختگان

The post امضای پاشینیان تضمین است؟ appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.