رصدخبر | دیپلماسی؛ ماشاءالله شمس‌الواعظین در گفت‌وگویی با ارزیابی ابعاد مختلف این نبرد، آن را با جنگ سال ۱۹۶۷ میان اسرائیل و کشورهای عربی مقایسه کرد و گفت: «وجه اشتراک این عملیات‌ها، بهره‌گیری مؤثر از عنصر غافلگیری بود. بنیامین نتانیاهو نیز در مکاتبه‌ای با دونالد ترامپ به صراحت اذعان کرده بود که رمز موفقیت اسرائیل، همین عنصر است.»

او در ادامه افزود: «در آن زمان نیز ارتش اسرائیل با حمله‌ای ناگهانی، شوک شدیدی به ساختار فرماندهی مصر وارد کرد. آنان مدعی بودند در حالی‌ که ژنرال‌های مصری مشغول تماشای تلویزیون بودند، نظامیان اسرائیلی تورات به دست عملیات خود را آغاز کردند.»

شمس‌الواعظین تصریح کرد: «در همان ساعات نخست جنگ، فرودگاه‌ها و مراکز مسکونی ژنرال‌های مصری هدف قرار گرفت و براساس آمار، ۸۵۰ تن از خانواده‌های فرماندهان نظامی جان باختند. ارتش اسرائیل بعدها اعتراف کرد که با این شوک گسترده، فرماندهی مصر را در برابر تصمیم‌گیری فوری ناتوان ساخت.»

ترمیم سریع ساختار فرماندهی؛ تفاوت واکنش ایران و مصر

این تحلیلگر سیاسی با اشاره به تفاوت واکنش ایران در برابر این تاکتیک، گفت: «جمهوری اسلامی ایران توانست در کم‌ترین زمان ممکن، ساختار فرماندهی را ترمیم کند. انتصاب‌های لازم توسط فرمانده کل قوا انجام شد و نیروهای مسلح کشور بلافاصله وارد عمل شدند.»

او تأکید کرد: «برخلاف تجربه مصر، ایران به‌سرعت پاسخ داد و توانست معادله‌ای جدید به نام “موازنه وحشت” را رقم بزند؛ موضوعی که واکنش و تحسین رسانه‌های بین‌المللی را در پی داشت.»

روایت میدانی از مواجهه ایران با جنگ روانی

شمس‌الواعظین با اشاره به ابعاد روانی حمله رژیم صهیونیستی، اظهار کرد: «در ایران اتفاقی معکوس نسبت به آن‌چه در کشورهای عربی رخ داده بود، رقم خورد. صهیونیست‌ها تلاش کردند با پیام‌هایی چون “تهران را تخلیه کنید”، “همه‌چیز پایان یافته” و “کشور در آستانه فروپاشی است” جنگ روانی به راه اندازند؛ اما مردم با اتحاد ملی و انسجام اجتماعی دشمن را غافلگیر کردند.»

این روزنامه‌نگار باسابقه افزود: «برخلاف محاسبات صهیونیست‌ها، افکار عمومی ایران دچار هراس نشد. نسل دهه ۸۰، که برای نخستین‌بار با تجاوز مستقیم یک دشمن خارجی مواجه شده بود، به صحنه آمد و در فضای مجازی با انتشار شعارهایی همچون “کشورمان را با هیچ‌چیز عوض نمی‌کنیم”، اتحاد کم‌نظیری را رقم زد.»

وی با انتقاد از رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور، گفت: «این رسانه‌ها که توسط هم‌زبانان ما اداره می‌شوند، از این تاریخ درخشان ملت ایران درس نگرفتند و به‌جای همراهی، در برابر انسجام ملی ایستادند.»

همبستگی فرهنگی و نقش هنرمندان در مقابله با تهدید

شمس‌الواعظین در ادامه از نقش هنرمندان یاد کرد و گفت: «ترانه “علاج” با صدای محسن چاوشی تنها ظرف ۴۸ ساعت بیش از پنج میلیون بار شنیده شد. این آهنگ با مضمون وحدت ملی، به‌سرعت در میان کاربران شبکه‌های اجتماعی بازنشر شد. از چاوشی انتظاری جز این نمی‌رفت؛ او همواره در بزنگاه‌های حساس حضوری مؤثر داشته است.»

این تحلیلگر ادامه داد: «رژیم صهیونیستی انتظار چنین انسجامی از ملت ایران نداشت و تصور می‌کرد با حمله اولیه، مردم به خیابان‌ها می‌ریزند و کشور دچار فروپاشی می‌شود. اما این تصور بیشتر به یک شوخی شبیه بود.»

بازگشت امید به جهان عرب و تهدید قدرت بازدارندگی ایران

وی همچنین با اشاره به تأثیر تحولات اخیر بر جهان عرب گفت: «در بیروت و سایر کشورهای عربی، واکنش ایران به‌عنوان پیروزی نمادین مورد استقبال قرار گرفت و حتی برخی رهبران عرب از احتمال آغاز “بهار عربی دوم” سخن گفتند.»

شمس‌الواعظین در خصوص توان نظامی ایران، به موشک خیبرشکن ۲ اشاره کرد و گفت: «این موشک از توان بالای مانور در برابر پدافند دشمن برخوردار است و همچنان یک ابزار بازدارنده مؤثر به شمار می‌رود. ارتش رژیم صهیونیستی توان ادامه جنگی فراتر از چند روز را ندارد و همین مسئله موجب فروپاشی داخلی در سطح برنامه‌ریزی و لجستیک شد.»

آشفتگی داخلی و فرار شهروندان از سرزمین‌های اشغالی

وی خاطرنشان کرد: «۴۸ ساعت پیش از توقف درگیری، شرکت هوایی “ال‌عال” فروش بلیت‌های الکترونیکی را از سر گرفت و تنها ظرف دو ساعت، ۲۸ هزار بلیت به فروش رفت. کمبود ظرفیت پروازی و افزایش قیمت قایق‌های تندرو برای خروج غیرقانونی، نشانه‌ای از وحشت حاکم بر داخل رژیم صهیونیستی بود.»

شمس‌الواعظین در پایان گفت: «جنگ نشان داد که زیرساخت‌های اسرائیل تحمل درگیری بلندمدت را ندارند. به همین دلیل، اگر این رژیم بخواهد جنگ را ادامه دهد، ناچار به استفاده از الگوی لبنان خواهد بود؛ الگویی که در آن، ضربه‌پذیری بالا با هزینه‌های سیاسی و نظامی سنگین همراه خواهد شد.»

ایرنا

The post شمس‌الواعظین: جنگ نشان داد که زیرساخت‌های اسرائیل تحمل درگیری بلندمدت را ندارند appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

به اعتقاد شمس‌الواعظین هوشمندی ایران، دوری جستن از دامی است که اسراییل و امریکا در حال پهن کردن آن هستند.

طی هفته‌ها و ماه‌های اخیر، سرعت رخدادها در منطقه به‌شدت افزایش پیدا کرده است. اسراییل با استفاده از ترور، بمباران، کودک‌کشی، نسل‌کشی و… تلاش می‌کند با تحریک ایران، دامنه نزاع را وسعت بخشیده و ایران و امریکا را به بطن این تنش وارد سازد. شما شرایط را چگونه تحلیل می‌کنید؟

وقتی جنگ‌ها تشدید می‌شوند، استراتژیست‌ها می‌گویند، «جنگ روبه پایان است.» این اعتقاد وجود دارد که به اوج رسیدن تنش‌ها، نشانه‌ای از پایان نبردهاست. البته این پیش‌فرض‌ها در برخی مدل‌های نبرد، صدق نمی‌کند. در جنگی که اسراییل در خاورمیانه ایجاد کرده، رخداد دیگری در حال وقوع است. اسراییل علاقه‌مند است، همه ظرفیت‌های ضدصهیونیستی در منطقه را نمایان کند. این روش از طریق بمباران، سر به سر گذاشتن، حملات موشکی و رسانه‌ای، ترور رهبران جنبش‌های مقاومت و… اجرایی می‌شود. به این روش، «آشکار‌سازی ظرفیت‌ها برای شناسایی اندازه‌های نیروی خصم» گفته می‌شود. البته اسراییل هرگز فکر نمی‌کرد با این حد از خصومت‌ها در خاورمیانه مواجه باشد. زمانی این تصور وجود داشت که در کل منطقه، تنها یک جنبش حماس، سازمان آزادی‌بخش فلسطین و برخی رهبران عرب وجود دارند که با اسراییل مشکل دارند. امروز همه رهبران مخالف عرب رفتند اما هنوز هیچ تغییری در عرصه مبارزه مردم خاورمیانه علیه اسراییل به وجود نیامده بلکه نفرت از این رژیم بیشتر هم شده است.

چرا یک چنین شرایطی علیه اسراییل در منطقه شکل گرفته است؟

اسراییل ایده اشتباهی است که در خاک خاورمیانه کاشته شده تا سرنیزه تمدن غرب در منطقه پرآشوب خاورمیانه باشد. این ادعا هم وجود دارد که اسراییل مدلی از دموکراسی را عرضه می‌کند! اما همه دیدند این دموکراسی چه شکل و شمایلی دارد تا چه حد توحش و بربریت سر تا پای آن را فرا گرفته است. گفته می‌شود دموکراسی خود را در بحران‌ها نشان می‌دهد، نه پشت میز روسای جمهور و سخنرانی‌های سازمان ملل. وقتی کشوری نبرد می‌کند با رعایت قوانین جنگ است که می‌توان گفت این کشور به قواعد بین‌المللی متعهد است یا نه. وقتی نماینده دبیرکل سازمان ملل متحد در منطقه معتقد است، «اسراییل چیزی را در نوار غزه باقی نگذاشته که قبلا زیر پا له نکرده باشد.» دیگر مشخص است چه بر سر ملت مظلوم منطقه آمده است. اسراییل امروز افق جنگ را با یک هدف جدی گسترش داده است. هدف این گسترش هم چیزی نیست جز وارد کردن جمهوری اسلامی در این میدان نبرد. همواره معتقد بودم که همه جنگ‌ها در منطقه، جاده‌های فرعی هستند برای رسیدن به شاهراه اصلی رویارویی‌ها. در یک سوی این شاهراه، ایران همراه با محور مقاومت و در سوی دیگر اسراییل و امریکا و احتمالا غرب قرار دارند. تلاش اسراییل برای ترور، سر به سر ایران گذاشتن، حمله‌های سایبری و… برای کشاندن ایران به این شاهراه است. هم‌اکنون اسراییل تصور می‌کند فرصتی برای مقابله با ظرفیت‌های اتمی ایران برایش فراهم شده است.

در صحنه‌ای که شما تصویرسازی کردید، نحوه کنشگری امریکا چگونه است؟

در ظاهر این تصور وجود دارد که ایالات متحده مانعی در برابر جنگ‌طلبی اسراییل است. معتقدم برخورد واشنگتن در این زمینه‌ها منافقانه است. اصلا این‌گونه نیست که بایدن مخالف حمله اسراییل باشد. بایدن مخالف آن است که اسراییل پای امریکا را به جنگ بکشاند. بایدن به نتانیاهو می‌گوید، تو که به تنهایی نمی‌توانی با ایران مقابله کنی، پس باید صبر کنی. طرح‌هایی که اخیرا برای به‌روزآوری پدافندی اسراییل توسط امریکا با ارسال سامانه تاد در حال اجرایی شدن است در این راستاست. موفقیت گنبد آهنین زیر سوال رفته و باگ‌های آن نمایان شده است، در نتیجه اسراییل دوباره به امریکا متوسل شده است. امریکا هم می‌گوید، کمکت می‌کنم اما اینکه با ایران به نیابت تو بجنگم، ممکن نیست. معتقدم اگر اسراییل به هر شکل دست به ماجراجویی بزند، امریکا ناچار به حمایت از صهیونیست‌ها خواهد بود.

ایران در این شرایط چه نوع کنشگری را باید در دستور کار قرار دهد؟ آیا بهتر نیست ایران در بین شکاف‌های موجود میان دموکرات‌ها و نتانیاهو به نفع منافع ملی خود بازی کند؟

معتقدم هوشمندی ایران، دوری جستن از دامی است که اسراییل و امریکا در حال پهن کردن آن هستند. تهدید استراتژیک ایران، در ظاهر توانایی اتمی است، آنها می‌خواهند به این ظرفیت آسیب بزنند، چون ممکن است ایران در برابر هر نوع ماجراجویی پاسخ محکمی نشان دهد، بنابراین امریکا در دفاع از اسراییل و اینکه حس ویرانی و شکست به اسراییل دست ندهد، وارد میدان می‌شود. در ساعتی که هم‌اکنون من و شما با هم صحبت می‌کنیم، ایران چنین وضعیتی را دارد؛ آرایش نیروها به صورتی است که جنگ‌ها در جاده‌های فرعی یمن و حزب‌الله و عراق و… جریان دارد. اسراییل اما در تدارک یک نبرد بزرگ است. کاخ سفید هم می‌داند که این رخداد در حال وقوع است و تلاش می‌کند از وقوع آن جلوگیری کند. نکته تاسف‌آور این است که برخی تندروها در ایران در زمین اسراییل و امریکا بازی می‌کنند. مثلا موضوع را ساده‌سازی کرده و می‌پرسند: «موشک‌ها را ساخته‌ایم برای کی؟» انگار وقتی سلاحی ساخته می‌شود حتما باید مورد استفاده قرار بگیرد. آیا فردی که چاقو می‌سازد حتما باید با آن به خودش و دیگری زخم بزند! لزوما این‌گونه نیست، ۷۰ سال از معاهده کنترل سلاح‌های استراتژیک می‌گذرد؛ ‌هیچ کدام از زرادخانه‌های روسیه یا امریکا تکان نخورده و مورد استفاده قرار نگرفته‌اند. بلکه این سلاح‌ها تنش‌ها را کنترل کرده و بازدارندگی ایجاد می‌کنند. اساسا معنای داشتن سلاح، بازدارندگی است. سیستم پدافند امریکا دیگر برای موشک‌های حزب‌الله و یمن و… نیست، بلکه تنها برای جلوگیری از حمله موشکی ایران به اسراییل است. بنابراین تا زمانی که اسراییل سیستم‌های پدافندی خود را تکمیل کند، دست به ماجراجویی نمی‌زند. برخی اخبار حاکی است که ماکت‌هایی از ایران در صحرایی در کالیفرنیا بازسازی شده‌اند تا آماده نبرد احتمالی با ایران شوند. دوری جستن از به اصطلاح دامی که اسراییل برای کشف استعدادهای نظامی ایران در حال پهن کردن است، بسیار مهم است. هیچ یک از استعدادهای نظامی، مدیریتی، فنی و فرماندهی ایران یک‌جا نباید استفاده شود. این احساس که ایران تمام توانایی‌هایش را به رخ طرف مقابل بکشد از نظر علوم استراتژیک غلط است. دست ایران نباید رو شود. صبوری‌های ایران بیشتر مورد پسند و ارزیابی مثبت محافل جهانی قرار گرفته است تا شعارهای جنگ‌طلبانه که در ایران سر داده می‌شود. بارها در سطح بین‌المللی عنوان شده که ایران با صبر استراتژیک در حال نظاره کردن صحنه نبرد است. این رویکرد باعث نقش بر آب شدن نقشه‌های اسراییل و بازسازی نیروی مقاومت می‌شود. نیرویی که باید آن را احیا و بازسازی کرد. حزب‌الله طی روزهای اخیر نشان داده که حتی فقدان رهبری در حد و اندازه سید حسن نصرالله، تغییری در توانایی‌های او ایجاد نکرده است. ادامه این روند با نشان دادن قدرت مذاکراتی دولت، با نشان دادن قدرت بازدارندگی و نشان دادن قدرت مقاومت، تحولات قابل توجهی در خاورمیانه به نفع ایران ایجاد می‌کند.

قبل از حادثه ۷ اکتبر ۲۰۲۳، موضوع عادی‌سازی روابط میان کشورهای عربی و اسراییل بسیار جدی دنبال می‌شد. اما پس از این رخداد موضوع عادی‌سازی به محاق رفته است. آیا رخداد ۷ اکتبر در مجموع به نفع جریان مقاومت بوده است؟

۷ اکتبر یک اتفاق تاریخی است؛ نکته مهم این رخداد این است که اسراییل در اوج غرور و تبختر و فتح قرار داشت. طرح آبراهام روی میز نتانیاهو قرار داشت و این تصور وجود داشت که عربستان سعودی و سایر کشورهای عربی در چنگ اسراییل قرار دارد. به همین دلیل است که نتانیاهو توجهی به آلارم‌های مقام‌های امنیتی نشان نمی‌داد. حماس از روش غافلگیری که اسراییل همواره از آن بهره می‌برد، استفاده کرد. اسراییل در جنگ ۵ ژوئن ۱۹۶۷ علیه مصر و سوریه و اردن همین شیوه را به کار برد که حماس در ۷ اکتبر انجام داد. اسراییل دچار همان خواب و غفلتی شد که شب ۵ ژوئن ۱۹۶۷ ژنرال‌های مصر دچار آن شده بودند. در ۵ ژوئن ۱۹۶۷ ژنرال‌های مصری به ارکستر ‌ام کلثوم رفته بودند. موشه دایان این فضا را این‌طور تصویرسازی کرده: «درحالی که ژنرال‌های مصری به نوای ‌ام‌کلثوم گوش سپرده بودند، سربازان اسراییلی پشت خطوط دشمن، اوراق تورات را زمزمه می‌کردند.» ۷ اکتبر زدن اسراییل با استفاده از راهبردهای انحصاری خودش بود. به همین دلیل اسراییل عصبانی شد و حس انتقام فجیعی مسوولان این رژیم را در بر گرفت. همه این نسل‌کشی‌ها، کودک‌کشی‌ها، جنایات و ترورها ناشی از رکبی است که اسراییل احساس می‌کند خورده (واقعا هم خورده). حماس در ۷ اکتبر ابهت اسراییل را در هم شکست، استعدادها و توانمندی‌های اطلاعاتی این رژیم را در هم شکست و اسرای بسیاری گرفت. بنابراین ۷ اکتبر یک رخداد تاریخی و مثبت است که طرح‌های سازش و صلح اسراییل و رهبران محافظه‌کار اعراب را برای سال‌ها به تعویق انداخت. مگر اینکه پس از پایان این جنگ بسته ویژه‌ای ارایه شود که موضوع غزه در چارچوب دو دولت در یک سرزمین یا هر مدل دیگری که مورد توافق فلسطینی‌ها باشد، بگنجد.

درباره رویکرد امریکا در مواجهه با این رخدادها صحبت کردیم اما درباره رویارویی کشورهای اروپایی با این نزاع صحبت نشد. تصمیمات متناقضی از سوی رهبران اروپایی درخصوص تنش در خاورمیانه اتخاذ می‌شود. این گوناگونی را چطور می‌توان تفسیر کرد؟

۷ اکتبر خدمت بزرگی به آرمان فلسطین کرد. نتانیاهو به اروپاییان می‌گوید نباید به یحیی سنوار جایزه بدهید. اسراییل احساس می‌کند موضوع فلسطین در حال قرار گرفتن در دستور کار جهانی است. اسراییل در این شرایط یا باید به قول نتانیاهو رویای تشکیل دولت مستقل فلسطینی را برای همیشه از بین ببرد یا با پذیرش مدلی از صلح و آتش‌بس ماجرای ۷ اکتبر را در ناخودآگاه جمعی جامعه اسراییل پشت سر بگذارد که به نظرم امر بعیدی است.

برخی از نمایندگان مجلس اخیرا بحث تغییر در دکترین هسته‌ای ایران را مطرح و خواستار تغییر در فتوای رهبری درباره حرام بودن تولید سلاح هسته‌ای شده‌اند. این رویکرد در سطح وسیع در رسانه‌های اصولگرا ترویج می‌شود برای آن نظرسنجی هم گذاشته شده. نظر شما درباره این درخواست چیست؟

اگر قرار است سیستم راهبردی ایران از سلاح‌های کلاسیک و متعارف به سلاح‌های غیرکلاسیک و غیرمتعارف، ارتقا پیدا کند، دلایل آن در یک تصویر بزرگ‌تری باید طرح و بررسی شود. مثلا موضوع جهان چند قطبی، موضوع نزاع چین و امریکا و قرار گرفتن ایران در بخشی از این محور و… منطقی‌تر است. اسراییل بسیار کوچک است برای اینکه ایران به خاطر آن تغییر دکترین بدهد. اگر قرار است اتفاقی رخ دهد، باید در راستای تصویر بزرگ‌تری باشد. ایران باید پایه‌ها و زیربنای ارزیابی‌های خود را بزرگ‌تر کند. استدلال و تحلیلی در حد و اندازه اینکه جغرافیای ایران به اندازه یک شبه قاره است. وقتی این تحلیل وسیع ارایه شد، خطوط امنیت ملی‌مان هم گسترش پیدا می‌کند. حواشی و قلمروهای حیاتی پیرامون ایران هم گسترش پیدا می‌کند. در نتیجه منطق بهره‌مندی از سلاح‌های استراتژیک جاافتاده‌تر مطرح می‌شود.

این ضرورت‌ها برای تغییر دکترین تسلیحاتی مرتبط با امروز است یا قبل از این هم این ضرورت‌ها مطرح شده بودند؟

این ضرورت در زمان پهلوی هم احساس شده بود و پیش‌بینی‌ها حاکی از آن بود که شاه پهلوی هم به این سمت حرکت می‌کرد. من از خاطرات اکبر اعتماد پدر علم اتم ایران پاسخ شما را می‌دهم. در اطراف ایران ۶ قدرت اتمی وجود دارد؛ روسیه، هند، پاکستان، اسراییل و تعدادی از کشورهای مشترک‌المنافع در آسیای مرکزی ازجمله این کشورها هستند. ایران در تیررس این کشورها قرار دارد. ایران سیستم دفاعی خود را بر اساس سلاح‌های کلاسیک چیده، اما تداوم این وضع دشوار است. یا باید منطقه کلا عاری از سلاح‌های هسته‌ای شود یا اینکه ایران هم بتواند دکترین دفاعی خود را در حد چالش‌های پیش رو ارتقا دهد.

The post شمس‌الواعظین: هوشمندی ایران دوری جستن از دام اسرائیل و آمریکاست appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

اکنون که انتخابات ریاست‌جمهوری دوره چهاردهم به پایان رسیده و مسعود پزشکیان به‌عنوان نهمین رئیس‌جمهوری به پاستور راه پیدا کرده است،‌ تحولات غرب آسیا و مشخصا‌ جنگ اسرائیل و غزه و مهم‌تر از آن‌ احتمال جنگ گسترده و فراگیر بین حزب‌الله لبنان و اسرائیل را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا با پیروزی پزشکیان از خطر این جنگ کاسته شده است؛ چون فراموش نمی‌کنیم در زمان رقابت‌های انتخاباتی، پزشکیان صراحتا گفته بود که هرچه شمس‌الواعظین بگوید نظر و سیاست او است؟

بله آقای دکتر پزشکیان لطف داشتند و گفته بودند که هرچه من بگویم سیاست ایشان است، اما واقعا من هم می‌خواستم بدانم که نگاه وی نسبت به خاورمیانه و مشخصا تحولات فلسطین و لبنان چیست. به هر حال آن زمان موضوع رقابت‌های انتخاباتی در میان بود و طبیعی هم بود که مواضع من و آقای پزشکیان کمابیش در رقابت‌های انتخاباتی شبیه هم باشد.

این پاسخ سؤال من نبود. مشخصا اکنون با پیروزی مسعود پزشکیان می‌توان امیدی به پایان جنگ اسرائیل و حماس و از سوی دیگر عدم وقوع جنگ گسترده و فراگیر بین حزب‌الله لبنان و اسرائیلی‌ها داشت؟ به هر حال این را هم در مقابل باید در نظر گرفت که به گفته خود مقامات اسرائیلی، گزینه ایدئال آنها همیشه نیروهای رادیکال هستند…

این سؤال شما برای من مفهوم نیست! یعنی چه که گزینه ایدئال اسرائیلی‌ها…

یعنی اینکه اسرائیل همواره از به‌قدرت‌رسیدن گزینه‌های رادیکال در ایران استقبال می‌کند؛ چراکه به‌راحتی می‌تواند با موج‌سواری روی مواضع و تصمیمات آنها، سیاست ایران‌هراسی در منطقه و جهان را ‌پیش ببرد و در شرایط کنونی که اسرائیل به‌طور هم‌زمان با حماس و حزب‌الله درگیر است، پیروزی رادیکال‌ها بعید نبود ‌به‌راحتی پای ایران را به این منازعات بکشاند و در نهایت‌ تل‌آویو، جنگ مستقیم بین واشنگتن و تهران را ذیل حمله به حزب‌الله به مرحله عملیاتی نزدیک کند.

آنچه گفتید یک برداشت است و من این برداشت شما را درست می‌دانم. برآورد همین است که تندروهای اسرائیل اساسا با تقویت رادیکالیسم در ایران به‌شدت موافق‌اند؛ کما‌اینکه در دوره محمود احمدی‌نژاد، آن جریان تندروی داخلی ایران خدمت بزرگی به ترویج هولوکاست برای اسرائیلی‌ها کرد و اساسا به باورم سیاست ایران‌هراسی اسرائیل در منطقه و جهان از دوره احمدی‌‌نژاد کلید خورد. یعنی در دوره احمدی‌‌نژاد با آن سیاست‌های رادیکال کار به جایی رسید که اسرائیل احساس کرد به جای صرف هزینه‌های گزاف در جهت مبارزه با جمهوری اسلامی ایران باید مواضع و اقدامات دولت احمدی‌‌نژاد با یک پروپاگاندا و بزرگ‌نمایی در منطقه و جهان انتشار پیدا کند و همین موضوع کافی است که سیاست‌های ضدایرانی اسرائیل به نتیجه مدنظر آنها برسد؛ همچنانی که مقامات اسرائیل همان زمان صراحتا اعتراف کرده بودند باید میلیاردها دلار هزینه می‌کردند تا حرف‌های احمدی‌‌نژاد از تهران زده شود، اما اکنون مجانی و رایگان، رئیس‌جمهور ایران با آن مواضع نسنجیده خود به‌راحتی سیاست‌های جهانی اسرائیل را نهادینه و پررنگ کرد و از آن سو به‌راحتی هرچه‌تمام‌تر سیاست ضدایرانی توسط اسرائیل در منطقه و جهان کلید خورد و آن سیاست تا امروز استمرار پیدا کرد؛ اما این مسئله یک بُعد دیگر هم دارد و می‌توان از منظری متفاوت آن را تحلیل کرد‌.

چه منظری؟

اینکه اسرائیل در قبال محور مقاومت با مرکزیت ایران در حال تجربه یک شکست بی‌سابقه در غزه و در مقابل حماس است.

شکست اسرائیل؟ جناب شمس‌الواعظین با وضعیت امروز غزه آیا واقعا حماس پیروز است؟

بله اکنون که مذاکرات بین حماس و اسرائیل در غزه برای پایان‌دادن به جنگ به شکل جدی‌تر پی گرفته شده، زمزمه شکست اسرائیل مطرح شده است. کما‌اینکه بتسلیل اسموتریج، وزیر دارایی اسرائیل معترف است آنچه در قاهره و ذیل مذاکرات آتش‌بس می‌گذرد، در نهایت یک پیروزی برای حماس و یک شکست بزرگ برای اسرائیل خواهد بود؛ چون ما نتوانستیم حماس را از بین ببریم. هم‌زمان با آن، اسرائیلی‌ها در جنگ با حزب‌الله لبنان دچار سردرگمی هستند و هیچ‌کدام از تهدیدهای اسرائیل تاکنون حزب‌الله را وادار به عقب‌نشینی به پشت رودخانه لیتانی نکرده است.

درخصوص پیروزی اسرائیل یا حماس و تحولات بین حزب‌الله با اسرائیل با شما حرف و حدیث‌های بسیاری دارم، اما اجازه دهید مسیر مصاحبه از محور اصلی خود دور نشود. از همین تحلیل آخر شما وام می‌گیرم و سؤالم را طور دیگری می‌پرسم. اگر بپذیریم که گفته حضرت‌عالی نزدیک به واقعیت است، اساسا سیاست‌های ضدایرانی اسرائیل پس از پیروزی مسعود پزشکیان چه سرنوشتی پیدا خواهد کرد؟

در پاسخ به این سؤال مهم شما باید دید اسرائیل نسبت به قدرت‌گیری مجدد اصلاح‌طلبان و روی‌کارآمدن یک رئیس‌جمهور مانند دکتر پزشکیان از این جریان (اصلاح‌طلب) چه واکنشی دارد که این موضوع در گرو آن است که رفتار، تصمیمات و ادبیات ایران در منطقه خاورمیانه، مشخصا با تمرکز بر فلسطین و لبنان به کجا خواهد رسید. از طرف دیگر باید این را هم در نظر گرفت که اسرائیلی‌ها منتظر ورود جمهوری اسلامی ایران به فصل جدیدی از مذاکرات با اروپا و ایالات متحده آمریکا برای توافق و برجام هستند. آنچه مسجل است طبق وعده‌ها، شعارها و عهدی که آقای دکتر پزشکیان با مردم بسته است، وی یک سیاست خارجی تنش‌زدایانه در منطقه و جهان را با همه بازیگران خواهد داشت و این سیاست تنش‌زدایانه آقای دکتر پزشکیان در صورت تحقق کامل می‌تواند هراس‌افکنی شدید اسرائیلی‌ها نسبت به حماس و حزب‌الله لبنان را به شکست بکشاند و اگر هراس‌افکنی اسرائیل در غزه و شمال فلسطین اشغالی نسبت به حماس و حزب‌الله کاسته شود، به باورم، تل‌آویو راهی جز تغییر سیاست خود در قبال تهران ندارد.

به چه دلیل چنین تحلیلی دارید؟

چون اسرائیل نهایتا به این جمع‌بندی خواهد رسید که با پویایی‌های سیاسی در داخل ایران، ذیل پیروزی دکتر پزشکیان به‌عنوان یک گزینه اصلاح‌طلب، راهی جز تغییر سیاست خاورمیانه پیش‌روی آنها نیست…

و این تغییر چه معنایی دارد؟ یعنی تل‌آویو به سمت انعطاف بیشتر یا تقویت رادیکالیسم پیش خواهد رفت؟

من قائل به انعطاف بیشتر اسرائیل هستم.

چرا ماشاءلله شمس‌الواعظین چنین باوری پیدا کرده است؟

چون اگر اسرائیل بعد از پیروزی دکتر پزشکیان کماکان به سیاست ضدایرانی خود ادامه بدهد، در صورت پیگیری دیپلماسی تنش‌زدایانه دولت جدید اصلاح‌طلب و آغاز گفت‌وگوهای میان تهران با واشنگتن و کشورهای اروپایی و حصول توافق جدید و لغو تحریم‌های ایران، نهایتا شاهد انزوای مجدد اسرائیل خواهیم بود؛ کما‌اینکه در دوره روحانی و برجام شاهد انزوای اسرائیل بودیم. این را هم بگویم که ‌اسرائیل در دوره آقای رئیسی در جنگ منزوی شد و با پیروزی آقای دکتر پزشکیان، اسرائیل در دیپلماسی هوشمند، منعطف و فعال جمهوری اسلامی ایران منزوی خواهد شد‌. اینجاست که تل‌آویو مجبور به ایجاد یک بالانس جدید سیاسی و دیپلماتیک و امنیتی در منطقه در مقابل تهران است. نکته مهم‌تری که باید به آن اشاره کنم، این است که این موازنه از عهده بنیامین نتانیاهو برنمی‌آید.

یعنی شما تفاوتی بین سیاست و نگاه بنی گانتس و بنیامین نتانیاهو در قبال تهران قائل نیستید؟

چرا یک تفاوت‌های تاکتیکی وجود دارد و اتفاقا به باور من اسرائیل در کوتاه‌مدت مجبور به برگزاری انتخابات زودهنگام، انحلال کنست و پایان دولت نتانیاهو خواهد بود؛ به‌خصوص آنکه اگر مذاکرات جاری در مصر برای آتش‌بس در غزه به نتیجه برسد، نتانیاهو به یک شکست در ائتلاف با راست‌گرایان افراطی خواهد رسید. در نتیجه من برداشتم این است که باید منتظر تحولات پیش‌رو در اسرائیل بود که به یک منازعه جدید داخلی و کنار رفتن صهیونیست‌های دینی به رهبری اسموتریج و بن گویر خواهد انجامید. اینجا مجبورم قدری از محور مصاحبه با شما دور شوم و به مسائل دیگر بپردازم تا موضوع روشن‌تر شود. در همین رابطه شما دیدید که جو بایدن چه موضعی در قبال انتخابات پارلمانی فرانسه گرفت و عنوان کرد «درست در زمانی که تصور می‌شد جریان راست رادیکال در فرانسه به قدرت برسد، چپ‌ها ورق انتخابات را برگرداندند». این اشاره رئیس‌جمهور دموکرات آمریکا فقط به فرانسه نیست، بلکه از یک سو او اشاره به شانس پیروزی‌اش در مقابل دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده دارد و در سوی دیگر می‌تواند به سرنوشت جریان‌های راست‌گرای افراطی دینی در اسرائیل هم اشاره داشته باشد. من خاطرم هست که با شما بحث مفصلی در این رابطه داشتم و حق هم با شما بود و درست می‌گفتید که افراطی‌ترین دولت تاریخ اسرائیل، دولت نتانیاهو بوده است. بنابراین اکنون سرنوشت بنیامین نتانیاهو بین ائتلاف با یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل از جریان سکولار و چپ‌گرا یا ائتلاف با راست‌گرایان افراطی و دینی در نوسان است.

اگر بی‌بی در یک چرخش ۱۸۰‌درجه‌ای به سمت ائتلاف با لاپید برود، چه معنایی برای ایران و منطقه دارد؟

در زودهنگام یعنی به نتیجه رسیدن مذاکرات آتش‌بس و تبادل اسرا و پایان جنگ غزه.

تداوم ائتلاف بی‌بی با راست‌های افراطی و دینی چه معنایی دارد؟

معنایش پایان عمر کنست و برگزاری انتخابات زودهنگام است.

و به باورتان بی‌بی کدام‌یک را انتخاب می‌کند؟

هنوز واقعا زود است به یک ارزیابی و جمع‌بندی قاطع برسیم که نتانیاهو کدام‌یک از این دو مسیر را انتخاب خواهد کرد. البته باید در نظر گرفت که خاستگاه سیاسی نتانیاهو همان جریان راست است، اما اکنون نتانیاهو به ‌دنبال یک وقت‌کشی است که تا دو هفته دیگر در کنگره آمریکا سخنرانی کند و نکته مهم‌تر آنجاست که به نظر من نتانیاهو دارد روی به‌قدرت‌رسیدن مجدد دونالد ترامپ شرط‌بندی می‌کند و با چنین نگاهی اختلاف‌نظر بین تل‌آویو و کاخ سفید طی هفته‌های آینده به‌شدت پررنگ خواهد شد.

باز هم از موضوع اصلی دور شدیم که البته به قول حضرت‌عالی پرداختن به مسائل دیگر اجتناب‌ناپذیر بود. اما سراغ محور گفت‌وگو برویم. در زمانی که بیشتر توجه و تمرکز داخلی در ایران متوجه برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری دوره چهاردهم بود، سایه وقوع جنگ گسترده و فراگیر بین حزب‌الله لبنان و اسرائیل سنگینی می‌کرد و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل تداوم رشد نرخ ارز، سکه و طلا عمل کرده بود. اکنون از نگاه شما با پیروزی پزشکیان و به‌قدرت‌رسیدن مجدد اصلاح‌طلبان، اسرائیل جنگ گسترده با حزب‌الله را کلید خواهد زد؟

من قبل‌تر با شما در این زمینه گفت‌وگوی جدی کرده بودم. خاطرم هست آن زمان بسیاری از رسانه‌ها معتقد بودند در ساعت‌ها و روزهای آینده این جنگ قطعی خواهد بود. اما بگذارید در این گفت‌وگو با شما مجددا بر این نکته تأکید کنم که من شانس وقوع جنگ گسترده و فراگیر را کمتر از قبل می‌دانم و چه‌بسا باور دارم اکنون امکان درگیری بین حزب‌الله لبنان و اسرائیل کمتر از هر زمان دیگری است.

البته من برخلاف شما معتقدم که کماکان سایه جنگ حزب‌الله و اسرائیل وجود دارد که… ‌

ببینید، من به طور کامل منکر وقوع این جنگ نیستم و شانس آن را صفر نمی‌دانم. اما تأکید می‌کنم احتمال وقوع آن کمتر از هر زمان دیگری است. این به معنای آن نیست که این جنگ اصلا اتفاق نمی‌افتد. به هر حال تحولات در خاورمیانه به‌شدت سیال است و امکان بروز هر اتفاقی وجود دارد. با این تفاسیر شاید گفته شما در نهایت به وقوع بپیوندد و شاهد جنگ گسترده بین حزب‌الله و اسرائیل هم باشیم. فعلا من چنین تصوری ندارم و شانس وقوع آن را کم می‌دانم.

حتی اگر چنین باشد که شما می‌گویید، با پیروزی پزشکیان سیاست خارجی دولت چهاردهم چگونه خواهد بود؟ در منظومه راهبردی جمهوری اسلامی ایران، ظرفیت مسعود پزشکیان چقدر است؟

سؤال بسیار مهمی را پرسیدید و اجازه دهید در پاسخ به این پرسش یک ارزیابی کلی از سیاست خارجی آقای دکتر پزشکیان داشته باشیم. به باور من دیپلماسی دولت چهاردهم با پیروزی آقای دکتر پزشکیان بازگشتی به سیاست مرحوم هاشمی‌رفسنجانی خواهد بود؛ یعنی بازتولید یک دولت توسعه‌گرا و تنش‌زدا که…

جناب شمس‌الواعظین اقتضائات دهه ۷۰ دوره هاشمی‌رفسنجانی با سال ۱۴۰۳ زمین تا آسمان متفاوت است… ‌

بله، متفاوت است.

پس این رجعت و بازتولید چه معنایی می‌دهد؟

من پاسخ به این سؤال شما را از یک نگاه کلان‌تر می‌دهم، چون معتقدم ‌سیاست خارجی ایران به طور کلی باید در چارچوب گزینه‌های تاکتیکی، ذیل گفته شما منظومه راهبردی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران تعریف و مشخصا در قبال فلسطین و لبنان تعریف شود، یعنی دولت‌ها نباید فراتر از آن را تفسیر کنند‌.

با این جمله شما به‌شدت موافقم، اما همین جمله به معنی آن نیست که حضرت‌عالی قائل به نبود اختیارات دولت و دستگاه سیاست خارجی در قبال تحولات فلسطین و لبنان هستید؟

خیر، منظور من این است که اختیارات هر دولتی باید ذیل منظومه راهبردی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قبال فلسطین و لبنان تعریف شود، نه بیشتر. این به معنای نبود اختیارات لازم نیست. در نتیجه اگر من می‌گویم الگوی آقای هاشمی‌رفسنجانی در دولت آقای پزشکیان تکرار می‌شود، گویی من به شما می‌گویم که این الگو مورد پذیرش خود جمهوری اسلامی ایران است.

این گفته شما چه معنایی در بطن خود دارد؟ عبور از خط قرمزها در آن مستتر است؟

خیر، اگر من می‌گویم الگوی آقای هاشمی‌رفسنجانی در دولت آقای پزشکیان تکرار می‌شود، گویی من به شما می‌گویم که این الگو مورد پذیرش خود جمهوری اسلامی ایران خواهد بود؛ به این معناست که ‌اولا هرچه مورد پذیرش و اجماع فلسطینی‌ها باشد، در نهایت مورد تأیید رسمی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود و به چیزی بیشتر از آن نخواهند پرداخت و دوم آنکه اگر دولت و کشور مستقل فلسطینی، حتی در مرزهای ۱۹۶۷ تشکیل شود، ایران دیگر مخالفتی با آن نخواهد کرد و پیگیر سیاست از نهر تا بحر نخواهد بود‌.

مگر می‌شود؟!

بله، من معتقدم اگر دولت و کشور مستقل فلسطینی، حتی در مرزهای ۱۹۶۷ تشکیل شود، ایران دیگر مخالفتی با آن نخواهد کرد و پیگیر سیاست از نهر تا بحر نخواهد بود؛ یعنی اگر چنین کشور فلسطینی تشکیل بشود و ایده از نهر تا بحر مدنظر جمهوری اسلامی ایران اجرا نشود، تهران مخالفتی با تشکیل کشور فلسطینی نخواهد داشت‌.

من اینجا با شما مخالفم، چون به نظر می‌رسد که این ایده (از نهر تا بحر)، اساس سیاست خارجی ایران در قبال فلسطین است؟

بله، اینجا باید یک روشنگری صورت بگیرد. به نظر من با یک قرائت تاکتیکی شاید جمهوری اسلامی ایران آن را یک گام اول بداند؛ یعنی به رسمیت شناختن کشور فلسطینی‌ حتی در مرزهای ۱۹۶۷ یک گام اول باشد که باید مورد پذیرش و حمایت رسمی همه کشورهای جهان اسلام از‌جمله خود ایران قرار بگیرد.

پس باید به قبل برگردم و سؤالم را این‌گونه بپرسم که در چنین منظومه‌ای قرائت دولت آقای پزشکیان چه خواهد بود. همان باز‌تولید سیاست خارجی اکبر هاشمی‌رفسنجانی؟

بله، همان باز‌تولید سیاست خارجی هاشمی‌رفسنجانی به انضمام سیاست خارجی دولت آقای خاتمی که… .

بگذارید که دوباره با شما مخالفت جدی داشته باشم. مگر در دولت رئیسی همان‌گونه که شما عنوان کردید، مطرح نشده بود که اگر خود فلسطینی‌ها قائل به راهبرد دو کشوری باشند، ایران فلسطینی‌تر از فلسطینی‌ها نخواهد بود؟! تا اینجای کار حق با شماست، اما من از ماشاءالله شمس‌الواعظین می‌پرسم که اینجا خط افتراق و خط تمایز دولت رئیسی با دولت پزشکیان کجاست؟ وقتی ما جلوتر از فلسطینی‌ها نباشیم و ایده از نهر تا بحر را به قیمت تشکیل کشور فلسطینی، حتی در مرزهای ۱۹۶۷ کنار بگذاریم، پس نتیجه آن‌همه هزینه مالی، انسانی، لجستیکی، امنیتی دیپلماتیک و… چه می‌شود؟

اینجا تحلیل‌تان قدری رادیکال شده است. ببینید باید این‌گونه تفسیر کرد که «هر روایتی از طرف دولت‌ها در ایران در حقیقت دور یا نزدیک‌شدن به گزینه‌های درون منظومه راهبردی جمهوری اسلامی ایران است و این امر لزوما به معنای کنار‌گذاشتن آن سیاست‌ها نیست». من برای اینکه شما را روشن کنم، به همین تحولات فلسطین باز‌می‌گردم. مگر دولت بایدن نگفت که همسو با اسرائیل باید حماس در غزه نابود شود.

بله… .

اما اکنون می‌بینید که مذاکرات مصر با پیش‌فرض بقای حماس در غزه در حال جریان است. پس اکنون گزینه‌ها فرق کرده است، اما اسرائیل و آمریکا تأکید دارند که دیگر حماس نباید خطر و تهدیدی برای امنیت اسرائیل باشد. «پس ما در دیپلماسی و سیاست خارجی چیزی وحی منزل و یک امر قاطع و بدون تغییر نداریم. باید مجموعه‌ای از قطعات را در کنار هم بگذاریم که یک تصویر کلی را نمایندگی می‌کند و هرکدام از این قطعات تابعی از شرایط مکانی و زمانی است و این می‌تواند تفسیری از همان سیاستی باشد که در دوره آقای رئیسی هم پی گرفته شد؛ کمااینکه در دوره مرحوم هاشمی‌رفسنجانی، آقای خاتمی و حسن روحانی پی گرفته شد و در ادامه در دولت دکتر پزشکیان هم پی گرفته خواهد شد.

باز هم مخالفم. به هر حال ما در دوره روحانی شاهد سطحی از قرائت دوگانه و دوقطبی‌سازی ناظر به میدان و دیپلماسی بودیم که در دوره رئیسی به هم‌پوشانی میدان و دیپلماسی رسید. اما در کل ثابت شد حیطه نقش‌آفرینی همه دولت‌ها در این منظومه راهبردی تقریبا نزدیک به صفر است که… .

اشتباه نکنید، نزدیک به صفر نیست. دولت‌ها هم می‌توانند نقش‌آفرین باشند. من این را به شما بگویم که در قبال جنگ فلسطین و اسرائیل ما فقط دو راه پیش‌رو داریم؛ یا باید به سمت جنگ تمام‌عیار پیش برویم که تکلیف را یکسره کنیم یا اینکه به راه‌حل‌های مقطعی و کوتاه‌مدت دیپلماتیک، متناسب با ظرفیت‌ها و توانمندی‌ها بسته به میزان مقاومت مردم فلسطین در برابر تهاجم وحشیانه اسرائیل قائل باشیم.

و تصور شما چیست؟

تصور من این است که، نه ایران، بلکه کل جامعه جهانی بعد از این جنگ ۹ماهه در غزه اکنون قائل به راهکار دوم است و سعی می‌کند راه‌حل‌های مقطعی و کوتاه‌مدت دیپلماتیک را در پیش بگیرد تا در نهایت به تشکیل کشور مستقل فلسطینی منجر شود. ضمنا گزینه دوم هم گزینه‌ای نیست که ایران از آن فاصله جدی داشته باشد.

به چه دلیل؟

چون اگر گزینه دوم را انتخاب نکنیم، یعنی اینکه ایران قائل به گزینه اول و جنگ گسترده در منطقه خاورمیانه و تقابل با اسرائیل است و این را برای اطلاع شما بگویم که سیاست ورود‌نکردن به جنگ‌ها ربطی به جمهوری اسلامی ایران، حاکمیت و نهادهای نظامی، امنیتی و دفاعی هم ندارد، بلکه ایران به‌عنوان یک مجموعه سرزمینی، حتی در دوره پهلوی هم خواهان ورود به جنگ‌ها نبوده است. من به تاریخ باز‌می‌گردم. ایران در دوره پهلوی با وجود آنکه اشغال شد، اما در جنگ جهانی دوم اعلام بی‌طرفی کرد، کما‌اینکه در جنگ اول و دوم خلیج فارس هم ایران در همین نظام جمهوی اسلامی ایران اعلام بی‌طرفی کرد. اما در زمانی که پای دفاع از تمامیت سرزمینی در هشت سال جنگ تحمیلی مطرح بود، ما وارد جنگ شدیم. پس منظومه راهبردی ایران، چه قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب ورودنکردن به جنگ بوده و حیطه اختیارات دولت‌ها در نظام جمهوری اسلامی ایران هم متناسب با راهکار دوم به سمت پیروزی‌های مقطعی دیپلماتیک در جهت به رسمیت شناختن کشور مستقل فلسطینی، ذیل راهبرد دو کشوری خواهد بود.

با این گفته‌تان هم مخالفم. من نیز مانند شما به تاریخ باز‌می‌گردم و شاهد مثال می‌آورم. مگر ایران به واسطه نگرانی از قدرت‌گیری مارکسیست‌ها به دستور محمدرضا پهلوی در ۱۹۷۳ میلادی (پاییز ۱۳۵۲ شمسی) در نبرد ظفار عمان ورود نکرد؟! پس می‌توان مشابه همین سناریو را برای وقوع جنگ گسترده بین حزب‌الله و اسرائیل در نظر گرفت… .

ببینید، اساسا ورود ایران به جنگ ظفار در عمان متفاوت از تمام مسائل است.

چرا؟

چون همان‌طور که گفتید، یکی از مهم‌ترین متحدان استراتژیک منطقه ایران یعنی عمان مورد تهدید مارکسیست‌ها قرار گرفته بود و ایران باید در نطفه آن را خفه می‌کرد که این کار را هم کرد و بعد هم خود مارکسیست‌ها که یوسف بن علوی هم جزء آنها بود، با سطان قابوس به صلح رسیدند و در قدرت سهیم شدند و حتی وزیر امور خارجه عمان شد.

این می‌تواند تأیید گفته من باشد که اگر ایران تهدیدی در جنوب لبنان احساس کند، شاید به این مسئله ورود کند. مگر غیر از این است؟!

جنگ ظفار یک جنگ تمام‌عیار نبود، اما مسئله لبنان کاملا متفاوت است.

تفاوتش در چیست؟

در این است که جنگ در لبنان امتدادی از یک جنگ کلان منطقه‌ای خواهد بود. اینجا دیگر باید تفاوت و تمایز قائل شد. من گفتم و دوباره تأکید می‌کنم که باید ورود ایران در نبرد ظفار را کاملا فاکتور بگیریم. اگر ایران به نام مدافعین حرم یا زینبیون و فاطمیون در عراق و سوریه و لبنان و جاهای دیگر ورود کرده است، ذیل همان منظومه راهبردی است و ربطی هم به ورودنکردن به جنگ ندارد. ایران در همه ادوار آغاز‌کننده هیچ جنگی نبوده است و در دولت آقای پزشکیان می‌توان یک سیاست منطقی را برای اجرای این منظومه راهبردی بدون جنگ و خون‌ریزی بیشتر پیش برد.

The post شمس‌الواعظین:دیپلماسی دولت چهاردهم بازگشت به سیاست هاشمی خواهد بود appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

مشروح گفت‌وگوی شمس‌الواعظین را می‌خوانید.

درباره ریشه‌های مشکلات اخیر در منطقه و حمله اسراییل به کنسولگری ایران در سوریه این روزها صحبت‌های بسیار می‌شود. شما وضعیت را چگونه تحلیل می‌کنید؟ آیا ایران باید اقدام به حمله مستقیم کند یا صبر استراتژیک را توصیه می‌کنید؟

از آغاز بحران اخیر غزه، یک مساله محوری وجود داشت که اروپا، ایالات‌متحده و ایران روی آن اتفاق‌نظر داشتند و آن عدم گسترش قلمروی جنگ بود. حتی در ارتباط با ورود حوثی‌ها به دریای سرخ و حمله به کشتی‌های اسراییل، بنا به توصیه‌های ایران موضوع بسیار محدود باقی ماند تا مناقشه گسترش پیدا نکرده و ابعاد منطقه‌ای پیدا نکند. وقتی نبردی جنبه منطقه‌ای پیدا می‌کند، پای عوامل و بازیگران بسیار زیادی که خنثی هستند (مصر، اردن و عربستان) به مناقشه باز می‌شود و ایران نمی‌تواند جنبشی به عرض خاورمیانه را علیه اسراییل بسیج کند. اینکه توفان‌الاقصی به هدف‌های مقطعی و تاکتیکی و استراتژیک خود دست پیدا کند. تنها فردی که موافق گسترش نبرد بود، نتانیاهو بود (توجه کنید نمی‌گویم ارتش و حاکمیت اسراییل).

چرا برای نتانیاهو مهم بود که نبرد به سایر کشورها گسترش پیدا کند؟ برخی معتقدند این نوع تصمیمات بدون تایید هیات حاکمه اسراییل امکان اجرایی شدن نداشته است؟

نتانیاهو وعده پیروزی مطلق را به افکار عمومی اسراییل داده است. حتی کارشناسان اسراییلی هم به این ادعا خندیدند. این پرسش طرح شد که چرا با گذشت ۶ ماه از جنگ چنین وعده‌ای مطرح شده است؟ اساسا پیروزی‌ها نسبی هستند. نتانیاهو به دنبال این بود که با گسترش دامنه جنگ، بازیگران بیشتری به ویژه ایالات‌متحده، انگلیس و حتی اعضای ناتو را وارد منازعه سازد، به همین دلیل نتانیاهو در ماه‌های ابتدایی مناقشه به غرب هشدار می‌داد که تروریسم، نهایتا اروپا و غرب را هم درگیر می‌کند! در حالی که اساسا حماس چنین جنبشی نیست و به دنبال جهانی شدن و عملیات‌های تروریستی نیست. مطابق دسته‌بندی‌های سازمان ملل این جنبش، جنبشی آزادی‌بخش است و مطابق کنوانسیون‌های جهانی مجوز پیگیری مطالبات خود را دارد. با گذشت زمان اما نتانیاهو احساس کرد، اوضاع برخلاف میل او حرکت می‌کند. علاوه بر اینکه در اروپا و امریکا تظاهرات گسترده‌ای علیه اسراییل برگزار شد، آرام‌آرام دولت‌های غربی هم تحت فشار خیابانی مردم، فاصله خود را با اسراییل بیشتر کردند. مثلا یک نمونه در انگلیس تظاهراتی در حمایت از فلسطین شد که پس از جنگ جهانی دوم بی‌سابقه بود. این روند در استرالیا، فرانسه، آلمان و سایر کشورها ادامه داشت. نتانیاهو احساس کرد نه تنها بدنه اجتماعی کشورها را از دست داده بلکه تداوم این روند روی گفتمان دولت‌ها هم اثر گذاشته است. فشارهای داخلی اسراییل، خانواده‌های اسرا و رقبای سیاسی هم وجود داشت؛ همه این گزاره‌ها باعث شد نتانیاهو به این نتیجه برسد که باید به منافع ایران حمله کرده و عامل ایران را وارد معادله کند.

اما چرا وارد ساختن ایران به نبرد برای نتانیاهو مهم است؟

ورود ایران به ماجرای جنگ به هر اندازه که باشد (منظورم واکنش به حمله به کنسولگری نیست) بدون تردید باعث ورود امریکا به مناقشه می‌شود. معاهده‌ای میان دو کشور وجود دارد که هر زمان امنیت اسراییل به خطر بیفتد، امریکا موظف به ورود در معادله یاد شده به نفع اسراییل است. نتانیاهو قصد داشت با ورود امریکا، پای اروپا و ناتو را هم به موضوع باز کند و برای خود دستاورد خلق کند. قبلا تلاش‌هایی برای وارد ساختن حزب‌الله به ماجرا کرد، اما به دلیل هوشیاری حزب‌الله و سایر دلایل این فضا ایجاد نشد. هر اندازه ارتش اسراییل دامنه نفوذ عملیاتی خود در خاک لبنان را بیشتر می‌کرد، حزب‌الله کنترل شده‌تر عمل می‌کرد. در ارتباط با ایران با زدن یک هدف مهم (کنسولگری) احساس نتانیاهو این بود که ایران بلافاصله وارد عمل می‌شود. سردار زاهدی عنصر مهمی در سپاه قدس محسوب می‌شد و حمله به مرکز دیپلماتیک ایران بسیار عجیب بود. معتقدم سرلشکر باقری به درستی این حرکت را جنون‌آمیز خطاب کرد. اما نگاه نتانیاهو این بود که ایران سریعا وارد عمل می‌شود و در نتیجه اسراییل از بن‌بست غزه خارج شده و جنگ هم منطقه‌ای می‌شود. با منطقه‌ای شدن مناقشه، اسراییل نفس راحتی می‌کشد و فشارها بین کشورهای ناتو و امریکا تقسیم می‌شود. ایران دست نتانیاهو را خواند و چنین پاس گلی به او نداد. اجازه دهید فراتر بروم، معتقدم رهبران ایران به ‌شدت صحنه بازی را تحت‌نظر دارند و با کنترل دقیق اجازه دادند مناسبات ارتباطی مربوط به امریکا و اسراییل همچنین اروپا و اسراییل به شکل تازه‌ای بروز کند و عامل ایران این فضای تازه را به‌هم نزند. معتقدم ایران این عمل را هوشیارانه و مطالعه شده انجام داده است.

اما برخی افراد و جریانات رادیکال و برانداز این صبر را به معنای ضعف ایران تفسیر و تحلیل می‌کنند؟

در امور نظامی، صبر استراتژیک به هیچ وجه به معنای ضعف نیست. اتفاقا به معنای هوشمندی و هوشیاری است. در واقع ایران در حال ایجاد فرصت‌باروری و عمیق‌تر کردن شکاف‌های میان دولت‌های بایدن و نتانیاهو است.

اخیرا حمله اسراییل به امدادگران جهانی، باعث تغییر کامل مواضع دولت‌های غربی شده است. غرب دیگر به ادعاهای اسراییل اعتمادی ندارد. کشورهای اروپایی و غربی معتقدند اسراییل رسما دروغ می‌گوید. حتی معتقدند کارکنان اسراییل در ماجرای ۷ اکتبر با حماس همکاری داشته‌اند و لازم است از طریق عدم ارسال سلاح و عدم حمایت‌های لجستیکی تحت فشار قرار بگیرد. به یک معنا نتانیاهو به یک بن‌بست تحقیرآمیز رسیده. اولا ایده گسترش منطقه‌ای جنگ را عملیاتی نکرد و بعد هم بازی را در افکار عمومی جهانی باخت. مکالمه اخیر بایدن با نتانیاهو از منظر محتوا و لحن بی‌سابقه است. درخواست‌های مشخصی در دیدار بایدن-نتانیاهو مطرح شده و اسراییل در حال اجرای این درخواست‌هاست. هم‌اکنون برخی از کمک‌های انسان‌دوستانه از گذرگاه بیت حانون در شمال باریکه غزه برای نخستین‌بار در حال ورود است. این خواسته ایالات‌متحده است که طی ماه‌های قبلی توجهی به آن نمی‌شد. برخی از کامیون‌ها حامل‌‌ کمک‌های پزشکی و برخی دیگر حاوی کمک‌های انسان‌دوستانه و نیازمندی‌های مردم شمال غزه است. در واقع اسراییل در حال اجرای خواسته‌های بایدن است. ایران اما در حال تماشای صحنه‌ای است که به سود ایران، فلسطینی‌ها و حماس تغییر کرده است. با ورود ایران به نبرد، ممکن است این دگرگونی‌ها متوقف شوند. در کل معتقدم ایران هوشمندانه عمل می‌کند.

آیا این دگرگونی‌ها از منظر استراتژیک هم دستاوردی ایجاد می‌کند؟

به نظرم به زودی شاهد تحولات مثبتی در منطقه خواهیم بود. نخست) مذاکرات قاهره فعال می‌شود. ویلیام برنز براساس اخبار وارد قاهره شده و حماس دعوت شده است. دوم) اسماعیل هنیه شرط کرده هر نوع مذاکراتی باید با اصل برقراری دایمی آغاز شود. مصری‌ها هم قول مساعد برای این خواسته داده‌اند؛ بنابراین هیات حماس در حال حرکت به سمت قاهره هستند. سوم) یکی از خواسته‌های بایدن این بود که نتانیاهو اختیارات هیات موصاد و شین بت (مذاکره‌کننده اسراییلی در گفت‌وگوهای قاهره) را افزایش دهد. قبلا این اختیارات بسیار محدود بود و هیات اسراییلی قادر به مذاکره نبود و مدام مذاکرات را ترک می‌کرد. اسراییلی‌ها روز شنبه تعطیل هستند و کابینه امنیتی اسراییل شنبه شب تشکیل جلسه می‌دهد تا نماینده اسراییل برای گفت‌وگوهای قاهره اعزام شود. ارزیابی شخصی من این است که گفت‌وگوهای روز یکشنبه قاهره در مقایسه با گفت‌وگوهای قبلی، احتمال موفقیت بیشتری خواهد داشت. (اگر نگویم که به نتیجه می‌رسد) پس از موضوع مذاکرات قاهره، موضوع عملیات اسراییل در رفح کاملا به حاشیه رانده شده است. نه اسراییل دیگر امکان حمله رفح را دارد نه امریکا چنین اجازه‌ای به او می‌دهد. فضای بین‌المللی و منطقه‌ای هم مساعد نیست و بنابراین وضعیت غزه به سمت نوعی از راه‌حل‌های مورد تایید فلسطینی‌ها در حال انجام است.

در عرصه داخلی ایران اما برخی طیف‌های رادیکال جناح راست ایران، مواضع جنگ‌طلبانه‌ای اتخاذ کردند. برخی چهره‌های اصولگرا در صدا و سیما حاضر شدند و خواستار پاسخ مستقیم و کوبنده ایران به آنچه تحقیرهای مستمر اسراییل نامیدند، شدند. این نوع مواضع را پیش از این در ماجرای مذاکرات برجامی هم شاهد بودیم که مواضع تندروهای دست راستی ایران با مواضع اسراییلی‌ها نزدیکی خاصی داشت. اگر قرار بود مطالبات این طیف‌های رادیکال محقق شود ایران با چه شرایطی مواجه می‌شد؟

از زمان قبل از حضرت مسیح تا به امروز گفته می‌شود که ماجرای سیاست را باید به سیاستمداران و مسائل جنگی را باید به نظامیان واگذار کرد. در ارتباط با مسائل جنگی ایران نظامیان برجسته و استراتژیست‌های قابلی دارد. این تعریف نیست، واقعیتی است که حتی امریکایی‌ها و غربی‌ها هم به آن اشاره کرده‌اند. مثلا در مذاکرات مرتبط با کمیته جنگ علیه داعش در بغداد، وقتی نماینده ایران روبه‌روی نمایندگانی از کشورهای امریکا، فرانسه، انگلیس و… نشسته و دیدگاه‌هایش را ارائه می‌کرد، با تعریف و تمجید نمایندگان کشورهای مقابل مواجه می‌شدند. این مقوله باید کارشناسان سیاسی و حزبی ایران را محتاط‌تر کند. ایران نظامیان پخته و برجسته‌ای دارد. پختگی هم با انفعال و تسلیم شدن و سکوت تفاوت دارد. پختگی یعنی مطالعه دقیق صحنه، پیدا کردن نقطه جغرافیای موضوع، بررسی چگونگی کنش‌ها و واکنش‌های سایر بازیگران و نهایتا اتخاذ معقول‌ترین تصمیمات در راستای منافع ملی. این اتفاق در حوزه نظامی در ارتباط با ایران در حال وقوع است. یک زمانی مرحوم محتشمی‌پور اولین سفیر ایران در دمشق از جناح چپ، در دوران جنگ می‌گفت، صدام، خالدبن ولید زمانه شده و ایران باید در کنار صدام علیه امریکا بجنگد. این برخوردهای رادیکال از هر دو جناح مشاهده می‌شود. اگر قرار بود براساس منطق تندروهای دو جناح عمل شود، ایران باید در همه دهه‌های عمر خود وارد جنگ می‌شد. هیچ جنگی هم بدون پیامدهای بلندمدت نیست. همین امروز ایران در حال پرداخت تبعات اقتصادی، انسانی، تاریخی و… ناشی از جنگ تحمیلی ۸ ساله است. برخی افراد و جریانات نمی‌دانند معنای ناامنی، آوارگی و جنگ چیست. تصور می‌کنند دکمه موشک را فشار دادن و فرمان حمله را صادر کردن، بدون تبعات بعدی است.

ولی نمی‌توان نسبت به تجاوز اسراییل هم بی‌تفاوت ماند. به هر حال اسراییل به کنسولگری ایران حمله کرده و باید پاسخی در خور بگیرد.

مهم‌ترین مساله ایجاد ولوله یا نوعی ترس، وحشت و نگرانی در حوزه استحفاظی حریف است. رسیدن به این دستاورد، مهم‌ترین گام کشورها در نبردهاست. اینکه حریف از ترس روی یک پای خود بایستد و هر روز نگران حمله شما باشد، موضوع مهمی است. برخی افراد رادیکال احتمالا مطالعات کافی ندارند. ۲۸ سفارتخانه اسراییل از روز جمعه تعطیل شده‌اند. بسیاری از مراکز فرهنگی و مراکز تجمع یهودیان در اسراییل و مالزی و ترکیه و… تعطیل شده است. سفرهای یهودیان به کشورهای مختلف تعطیل شده و ارتش اسراییل فرمان ممنوعیت این سفرها را داده است. اقتصاد اسراییل در حال ورود به یک بحران عمیق است. همه این گزاره‌ها ناشی از سیاست هوشمندانه ایران است. ایران اعلام کرده در پاسخگویی تردیدی ندارد، اما هر زمان صلاح بداند، این حمله را صورت می‌دهد. پیشنهادم به اصولگرایان رادیکال آن است که اجازه دهند نظامیان در مواجهه‌های نظامی راهبردهای خود را عملیاتی کنند. همان‌طور که همواره از نظامیان می‌خواهیم که در عرصه سیاست حضور پیدا نکنند و ابتکار عمل را به فعالان سیاسی بسپارند. در عرصه‌های نظامی هم باید از سیاستمداران تقاضا کرد که ابتکار عمل مسائل نظامی را به نظامیان بسپارند و اطمینان داشته باشند که نیروهای خودی با هوشمندی در حال مدیریت صحنه هستند.

آیا ممکن است انتخابات امریکا و حضور ترامپ این فضا را به نفع اسراییل تغییر دهد؟

۴۸ هزار ساکن ایالت میشیگان، رای عدم التزام به بایدن در صندوق‌های مقدماتی ریخته‌اند. همواره افراد الزام رای به نامزدها را می‌دادند اما این بار ۴۸ هزار نفر اعلام کرده‌اند نمی‌خواهند به بایدن رای دهند! این روند به دلیل حمایت‌های بایدن از اسراییل شکل گرفته است. این همان افرادی هستند که باعث پیروزی بایدن در انتخابات قبلی شدند. بنابراین رخدادهای غزه در عرصه داخلی امریکا هم بسیار اهمیت دارد. امسال بسیاری از پزشکان و نخبگان مسلمان امریکایی برای افطاری ریاست جمهوری امریکا دعوت شدند، اما بسیاری از این پزشکان حاضر به شرکت در افطاری بایدن نشدند. اینکه می‌بینید، بایدن به سرعت در حال ترمیم مواضع قبلی خود در رابطه با دولت نتانیاهو (و نه امنیت اسراییل) است در اثر این فشارهاست.

حضور ترامپ این فضا را به نفع اسراییل تغییر نمی‌دهد؟

ترامپ هم در نخستین گفت‌وگوهای خود درخصوص مسائل منطقه خاورمیانه خواستار پایان دادن اسراییل به جنگ است و اعلام کرده اوضاع به ضرر اسراییل در حال حرکت است. دیگر جناحی در امریکا باقی نمانده که نسبت به رفتارهای اسراییل مواضع منتقدانه نداشته باشد.

The post شمس‌الواعظین: سیاسیون امور نظامی را به نظامیان بسپارند appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

ماشاالله شمس‌الواعظین، روزنامه‌نگار و تحلیلگر مسائل خاورمیانه در گفت‌وگویی تاکید کرد: «تماس اخیر جو بایدن و نتانیاهو را در دو سطح می‌توان بررسی کرد؛ سطح اول، پاسخگویی بایدن به نیاز داخلی ایالات متحده آمریکاست. مطابق آماری که به دست بایدن رسیده و از سوی شورای امنیت ملی آمریکا مطرح شده، آمار اقبال جناح چپ حزب دموکرات نسبت به بایدن به شدت کاهش یافته است. ۴۸ هزار عضو حزب دموکرات در انتخابات مقدماتی این حزب، عدم التزام رای به جو بایدن را مطرح کرده‌اند. این ۴۸ هزار نفر احتمالاً مربوط به ایالت میشیگان و همان رقمی است که بایدن در انتخابات پیشین مقابل ترامپ به دست آورد و پیروز شد. این مسئله به آن معناست که اگر بایدن به همین روش ادامه دهد، احتمال شکست حزب دموکرات در انتخابات امسال بالا می‌رود. به همین دلیل تمام دستگاه حاکمیت ایالات متحده، حزب دموکرات و جناح محافظه‌کار این حزب در قبال جناح چپ (نسل جوان حزب دموکرات) با چالش مواجه شده‌اند.»

او با اشاره به اینکه سطح دوم جنگ اسرائیل علیه غزه‌ است، افزود: «این نکته بسیار مهم است که اکثر ژنرال‌های اسرائیلی با ایالات متحده و ژنرال‌های پنتاگون تماس مستقیم گرفتند. این موضوع در اسرائیل بی‌سابقه است. آنها در تماس‌ها اعلام کردند که «نخست‌وزیر کنونی اسرائیل عقل خود را از دست داده است. آمارها و موضوعاتی که بنیامین نتانیاهو آن را پیروزی مطلق می‌نامد طنز است و ما در این جنگ پیروز نمی‌شویم. نه حماس را از بین می‌بریم و نه قدرت حماس را. آنها ارتش اسرائیل را بازی می‌دهند.»

توجه به این مسئله مهم است که بعد از دو، سه ماه از آغاز جنگ ارتش اسرائیل رسماً اعلام کرد که عملیات در شجاعیون و مناطق شمالی باریکه غزه تمام شده است. اما ناگهان با شلیک موشک به سمت شهرک‌های یهودی‌نشین از شمال غزه و به‌طور مشخص از بیت حانون و شجاعیه مواجه شدند. ارتش اسرائیل دوباره به آن منطقه بازگشت و فاجعه بیمارستان شفا رخ داد. اطلاعاتی که به ایالات متحده و پنتاگون مخابره شد این بود که بعد از گذشت ۱۸۰ روز از جنگ، افق پیش روی اسرائیل شکست و ناکامی است و ایالات متحده باید به سرعت دامن خود را از این ماجرا پاک کند. چراکه آمریکا در تمام مراحل این جنگ مشارکت صددرصدی داشته است. بسیاری از پایگاه‌های ایالات متحده از قبرس تا دوبی و قطر مشغول کمک به اسرائیل بودند تا در این جنگ پیروز شود.»

این تحلیلگر مسائل خاورمیانه گفت: «جو بایدن نمی‌خواهد روابط خود را با اسرائیل به هم بزند. می‌خواهد اسرائیل به خط اعتدال بازگردد. ایالات متحده آمریکا بیشتر از هر کشور دیگری می‌داند که در نوار غزه کشتار رخ می‌دهد. چراکه در این گفت‌وگو به نتانیاهو اطلاعات می‌دهد و می‌گوید که «اسرائیل تنها کشوری است که اعتقاد دارد غزه در آستانه ورود به گرسنگی نیست.»

نکته دوم که جو بایدن به آن اشاره می‌کند این است که «تمام هم‌پیمانان جهانی اسرائیل در حال برگشتن از این شرایط هستند و به ما اطلاع دادند که اسرائیل بیش از حد لازم مرزهای اخلاقی را در هم ‌نوردیده است و اقدامات آن قابل دفاع نیست.»

جو بایدن در این تماس سه خواسته مشخص را مطرح کرده و می‌گوید: «در نتیجه ایجاد تغییرات ماهوی در این سه بُعد می‌توانیم روابط‌مان را براساس گذشته در حوزه‌های کمک‌های بلاشرط تسلیحاتی، مالی و… ادامه دهیم. اول، برقراری آتش‌بس است. دوم، دادن اختیارات بیشتر به شین‌بت (سازمان امنیت داخلی اسرائیل) و موساد (سرویس اطلاعات خارجی اسرائیل) در گفت‌وگوهای مربوط به توقف جنگ در قاهره؛ نکته سوم، گشایش تمام گذرگاه‌ها برای رساندن کمک‌های انسانی به مردم غزه از جمله بازگشایی گذر اریز در بیت‌حانون و فعال کردن بندر اشدود برای دریافت کمک‌ها و رساندن آن به نوار غزه است.»

او با اشاره به این که هر سه خواسته مورد توجه اسرائیل قرار گرفته، تاکید کرد: «گذرگاه اریز باز شده و بندر اشدود نیز آماده است. دولت اسرائیل اعلام کرده که اختیارات بیشتری به نمایندگان گفت‌وگوهای آتش‌بس داده است. ویلیام برنز، رئیس سازمان سیا اوایل هفته آینده وارد قاهره خواهد شد و اسرائیل نیز آمادگی برای ورود به گفت‌وگوها را اعلام کرده است. تقریباً می‌توان گفت روابط اسرائیل روی ریل حرکت به سمت عادی شدن افتاده و خصمانه نشده است. چراکه ایالات متحده آمریکا در قتل‌عام فلسطینی‌ها و تلاش برای از بین بردن حماس کاملاً مشارکت دارد.»

شمس‌الواعظین درباره وضعیت داخلی اسرائیل گفت: «اطلاعاتی که از شهرهای اسرائیل منتشر شده، وحشتناک است. در اثر تهدیدهای چند روز اخیر ایران مبنی بر بی‌پاسخ نماندن حمله به کنسولگری دمشق، مردم به سوپرمارکت‌ها هجوم برده‌اند. خرید ژنراتورهای کوچک برق آنقدر افزایش یافته که ارتش اسرائیل بیانیه‌ای داده مبنی بر اینکه اتفاقی رخ نداده و هیچ تدابیر خاصی اعلام نکردیم. فقط اعلام کردیم که هوشیار باشید، به بسته‌های مشکوک نزدیک نشوید و به پایتخت‌های دیگر سفر نکنید. اما اسرائیلی‌ها ترسیدند. اسرائیلی‌ها اصلاً به طولانی شدن دوره‌های جنگ عادت ندارند. به همین دلیل جنگ‌های اسرائیل به روز شمارش می‌شود.

مثلاً می‌گویند جنگ ۶ روزه یا ۳۳ روزه و… جنگ اخیر غزه بیش از ۶ ماه طول کشیده و وزیر دفاع تقاضای افزایش جذب نیرو از طلبه‌های تورات‌خوان کرده که آنها هم اعلام کردند اسرائیل را ترک خواهند کرد. بنابراین در پاسخ به این سوال که آیا اسرائیل شبیه کشورهای جنگ‌زده شده است؟ باید گفت که به تدریج این اتفاق در حال رخ دادن است. ماه‌های اول و دوم اسرائیل با پاشیدن پول تلاش کرد این اتفاق رخ ندهد اما با طولانی شدن دوره جنگ این اتفاق در حال افتادن است.

اسرائیلی‌ها به شدت از پاسخ ایران وحشت کرده‌اند. ضمن آنکه از حجم، مکان و قدرت واکنش ایران بی‌خبر هستند. مهاجرت معکوس در حال رخ دادن است و هواپیمایی اسرائیل اعلام کرده که تاکنون نیم میلیون اسرائیلی تن به مهاجرت معکوس به کشورهای اروپایی داده‌اند و ادامه داشتن این شرایط برای اسرائیل خطرناک است. به همین دلیل می‌توان گفت که اسرائیل به پایان خط نزدیک می‌شود. پایان خط به معنای پایان خط موجودیت نیست بلکه پایان خط جنگ کنونی علیه غزه است.»

منبع: هم‌میهن

The post شمس‌الواعظین: اسرائیلی‌ها به شدت از پاسخ ایران وحشت کرده‌اند appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

متن زیر گفت‌وگوی یورونیوز است با ماشاالله شمس‌الواعظین دربارۀ جنبه‌های گوناگونی از جنگ حماس و اسرائیل.

یورونیوز: جناب شمس الواعظین، به نظر شما انگیزۀ اصلی حماس از حمله به اسرائیل چه بود؟ برخی گفته‌اند این حمله واکنشی بود به احتمال برقراری رابطۀ رسمی بین اسرائیل با عربستان و سایر کشورهای عربی. رهبر ایران هم در آخرین سخنرانی‌اش، به برقراری این روابط واکنش نشان داد. برخی آن را واکنشی به اقدامات اسرائیل در ایران می‌دانند که آخرین موردش ظاهرا حمله به یکی از شهرهای موشکی سپاه پاسداران در حوالی خرم‌آباد بود. برخی هم افزایش فشارهای اسرائیل بر فلسطینی‌ها را دلیل این حمله می‌دانند. نظر شما چیست؟

به نظر من مجموعه‌ای از این عوامل انگیزۀ اصلی جنبش حماس برای حمله به اسرائیل بوده است. ولی من علی‌الحساب این حمله را محصول واکنش ایران به خرابکاری‌های اسرائیل در ایران نمی‌دانم. جنبش حماس در چند ماه اخیر هشدارهای زیادی به اسرائیل داد و این در اطلاعیه‌هایش مشخص است. مهم‌ترین این هشدارها مربوط به اقدامات یهودیان افراطی و وضع محدودیت از سوی پلیس اسرائیل برای نمازگزاران فلسطینی در مسجدالاقصی است. حماس هشدار می‌داد که با آتش بازی نکنید، قدس قبله‌گاه اول مسلمانان است و … اسرائیل این تهدیدها را چندان جدی نمی‌گرفت. حتی در حملاتی که چند وقت قبل، واحدهای قدس علیه اسرائیل انجام دادند، نتانیاهو شخصا گفت حماس مایل نیست در اوضاع کنونی علیه اسرائیل وارد جنگ شود؛ چون حماس را در نوار غزه صاحب دولت می‌دانست و تصورش این بود که حماس چون باید پاسخگوی مردم غزه باشد، وارد جنگ نمی‌شود. در واقع تصور اسرائیلی‌ها این بود که حماس به تدریج در حال پذیرش ایدۀ «تشکیل دولت فلسطین در درون مرزهای ۱۹۶۷» است. و این به معنای تایید موجودیت اسرائیل از سوی حماس بود.

یورونیوز: این جنگ ناقض این تصور اسرائیلی‌ها است؟

بله، این جنگ از زمان اعلام موجودیت اسرائیل، بی‌سابقه بوده؛ از حیث حملاتی که به اسرائیل صورت گرفته. ضمنا جنگ‌های قبلی بین دولت‌ها بوده ولی این جنگ بین یک گروه فلسطینی با دولت اسرائیل است و با جنگ‌های ۱۹۶۷ و ۱۹۷۳ تفاوت دارد.

یورونیوز: البته جنگ ۳۳ روزه هم جنگ بین دولت اسرائیل با یک گروه نظامی بود نه یک دولت دیگر.

بله، ولی در این جنگ حملات بی‌سابقه‌ای به خاک اسرائیل صورت گرفته است. جنگ ۳۳ روزه و این جنگ، یک چیز را نشان می‌دهند و آن اینکه تئوری ارتش شکست‌ناپذیر اسرائیل دارد فرومی‌پاشد و جنبش مقاومت فلسطین و حزب‌الله لبنان می‌توانند این ارتش را وادار به شکست بکنند.

یورونیوز: آخر شکست‌خوردن ارتش اسرائیل باید ثمره‌ای عینی داشته باشد. مثلا به نابودی اسرائیل منتهی شود یا خسارات وارده بر اسرائیل را بیشتر از خسارات طرف مقابل بکند. ولی در همان جنگ ۳۳ روزه هم خسارت‌های لبنان خیلی بیشتر از خسارات وارده بر اسرائیل بود. انگار حزب‌الله و حماس همین که تا حدی بتوانند مقاومت کنند در برابر ارتش اسرائیل و دچار آن خفت ارتش‌های عربی نشوند، برایشان در حکم نوعی پیروزی است.

ضمن تایید فرمایش شما، اندکی فراتر می‌روم. برای اینکه تلفات اسرائیل در همین جنگ، تلفات یک جنگ کلاسیک بوده است. نکتۀ دوم اینکه، این جنگ نشانۀ فروپاشی «قدرت بازدارندگی ارتش اسرائیل» بوده است. این بسیار مهم است. ارتش اسرائیل مبتنی بر تئوری بازدارندگی است و به این توان خودش می‌بالد. یعنی حرفش این است که اگر جرات دارید، ما را بزنید. و کسی نمی‌توانست ارتش اسرائیل را بزند. اسرائیل عملیات‌های نظامی و تروریستی شگفت‌انگیزی انجام داده است. پس الان چه شده که ارتش قوی اسرائیل با قدرت بازدارندگی بسیار بالایش، به گونه‌ای که هیچ یک از دولت‌های عرب توان ورود به جنگ با اسرائیل را نداشتند، مورد چنین حمله‌ای از سوی حماس واقع شده و دچار این وضعیت و این سردرگمی شده است؟ جنگ ۳۳ روزه در سال ۲۰۰۶ نیز مصداق نقض قدرت بازدارندگی ارتش اسرائیل بود. حزب‌الله و حماس این بازدارندگی دیرپای ارتش اسرائیل را از بین برده‌اند.

یورونیوز: و به نظرتان چرا چنین شده؟

برای اینکه راه حل سیاسی فلسطین دچار یک انسداد قطعی شده است. اسرائیل علاقه‌مند به برقراری صلح و برپایی فرمول «دو دولت در یک سرزمین» نیست. بنابراین ناکامی و ناامیدی فلسطینی‌ها، عواملی‌اند که به آن‌ها جسارتی بخشیده که توان بازدارندگی ارتش اسرائیل را نادیده بگیرند و نقض کنند.

یورونیوز: انسداد راه حل سیاسی مسئلۀ فلسطین، تا حدی محصول عملکرد دولت ترامپ نبوده است؟

محصول عملکرد همۀ دولت‌های ایالات متحده است. الان دولت بایدن در حالی که فرمول «دو دولت در یک سرزمین» را تایید می‌کند، کلیۀ تلاش‌های خودش را متمرکز کرده است بر روی طرح آبراهام و افزودن عربستان سعودی به روند صلح با اسرائیل.

یورونیوز: آیا خود این سیاست نمی‌تواند نهایتا به تشکیل دو دولت در یک سرزمین کمک کند؟

خیر. صلح منفرد اعراب و اسرائیل نتیجۀ معکوس خواهد داشت و تجربۀ تاریخی این ادعا را تایید می‌کند. نمی‌خواهم بگویم حماس این عمل را انجام داد تا جلوی صلح عربستان و اسرائیل را بگیرد ولی می‌خواهم تاکید کنم که یکی از پیامدهای عملیات طوفان اقصی می‌تواتند به تاخیر افتادن صلح عربستان سعودی و اسرائیل باشد.

یورونیوز: به تلفات بالای اسرائیل در این جنگ اشاره کردید. آیا این تلفات بالا ناشی از بدویت حماس نبوده است؟ صحنه‌های خشونت نیروهای حماس شگفت‌انگیز بود.

من معتقدم در جنگ‌ها پدیدۀ «اخلاق» اصلا وجود خارجی ندارد.

یورونیوز: ولی اسرائیل فخری‌زاده را ترور کرد در حالی که همسرش هم کنارش بود اما همسر فخری‌زاده ترور نشد. ولی نیروهای حماس از قتل زنی که یک توریست آلمانی بود هم نگذشتند.

اسرائیل هم در روز دوم این جنگ، یک ساختمان مسکونی را بمباران کرد و آن را بر سر ساکنانش خراب کرد. خبر اول دنیا هم شد. اخلاقیات در جنگ‌ها، پیش‌شرط‌هایی دارد که اسرائیل گاهی آن‌ها را رعایت می‌کند تا پیامی بفرستد. ولی اگر ارتش اسرائیل یا موساد مخیر می‌شد به کشتن همسر فخری‌زاده و شکست عملیات، کدام را انتخاب می‌کرد؟

یورونیوز: الان به نظر شما لازم بوده نیروهای حماس زنان و توریست‌ها و شرکت‌کنندگان در آن جشنوارۀ موسیقی را بکشند؟

آخر شما در جنگ‌ها مرز نمی‌شناسید. شناسنامۀ کسی را نمی‌توانید ببینید.

یورونیوز: ولی نیروهای حماس یک سری شهروند عادی را کشته‌اند. حداکثر می‌توانستند آن‌ها را دستگیر کنند.

البته اسیر زیاد گرفته‌اند. ولی من نمی‌خواهم چیزی را این‌جا تایید یا رد بکنم. اسرائیل مدعی است که اخلاقی‌ترین ارتش دنیا را دارد. به نظر من این ادعا واقعیت ندارد و به همین دلیل به آنچه دربارۀ حماس نیز گفته می‌شود، با اندکی تردید باید نگاه کرد.

یورونیوز: آیا در جنگ ایران و عراق، وقتی ارتش و سپاه ایران وارد خاک ایران می‌شدند، این طور با زنان عراقی رفتار می‌کردند؟ یعنی رفتارشان مثل رفتار حماس با زنان اسرائیلی و اروپایی در یکی دو روز اول این جنگ بود؟ اگر جنگ اخلاق ندارد، ایرانی‌ها هم در جنگ با عراق این طور رفتار می‌کردند؟

در جنگ شهرها، بله؛ ما همه چیز را گذاشتیم کنار. در موشک‌باران‌ها، بسیاری از موشک‌های ما در بغداد افتاد روی سر مردم عادی عراق. به نظر می‌آید باید از ایده‌آلیسم فاصله بگیریم و اندکی رئالیست شویم.

یورونیوز: داریوش شایگان جایی گفته بود هر چه فاصلۀ فیزیکی بیشتر باشد، جنایت آسان‌تر است. یعنی شما به راحتی می‌توانید یک دگمه را فشار دهید و بمب را بیندازید روی یک شهر. ولی در فاصلۀ نزدیک و رودررو، یعنی وقتی سربازان یک ارتش وارد یک شهر می‌شوند، کشتن زنان و سایر شهروندان عادی کار سخت‌تری است و معمولا ارتش‌های حرفه‌ای چنین کاری نمی‌کنند. چنین اقدامی، بدویتی می‌خواهد که در جنگ بوسنی شاهدش بودیم. در آن جنگ صرب‌ها چنین رفتاری با مسلمانان داشتند.

بله، ولی من می‌خواهم یک نکته را توضیح دهم. ساکنان شهرک‌های یهودی‌نشین، اکثرا مسلح‌اند و کوچکترین حرکتی از سوی فلسطینی‌ها را با شلیک مستقیم به فلسطینی‌ها پاسخ می‌دهند. این اواخر روزانه دو سه فلسطینی کشته می‌‌شدند به بهانۀ اینکه می‌خواستند با ماشین یک اسرائیلی را زیر بگیرند. سازمان ملل هم به اسرائیل گفت که شما روزانه دارید فلسطینی می‌کشید. هر روز. بحث «اخلاق» این‌جا کجا رفته بود؟

یورونیوز: این‌ها شهروندانی بودند که می‌توانستند در معرض حمله باشند. منظور من این بود که ارتش‌ها در مواجهه با غیرنظامیان حرفه‌ای‌تر عمل می‌کنند. در حملۀ حماس این رفتار حرفه‌ای وجود نداشت. اگر ارتش مصر به اسرائیل حمله کرده بود، چنین رفتاری با غیرنظامیان می‌داشت؟

هنگامی که ارتش اسرائیل در ۱۹۸۲ به بیروت حمله کرد، من در بیروت بودم و مناظری دیدم که دیگر اخلاق را از جنگ حذف‌شده و رخت‌بربسته یافتم. ساختمان یازده‌طبقه را ویران می‌کردند چون یکی از رهبران نظامی مخالف اسرائیل در طبقۀ سوم آن ساختمان بود. آریل شارون حرف مهمی زد. او سوار بر تانک شد و در آستانۀ ورود به بیروت بود. او گفت من نمی‌توانم از شهروندانی که روبرویم سبز می‌شوند، شناسامه‌شان را بخواهم.

یورونیوز: تا قبل از این جنگ، تصاویری که از تقابل فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها منتشر می‌شد، گویای بیرحمی اسرائیلی‌ها و مظلومیت فلسطینی‌ها بود. انتشار تصاویر سبعیت حماس در این جنگ، آیا به ضرر فلسطینی‌ها نشد؟ الان افکار عمومی جهان می‌گوید این‌ها هم مثل آن‌ها هستند و اگر قدرت پیدا کنند، در ستمگری کم از طرف مقابل ندارند. آیا چهرۀ مظلوم فلسطین، که مایۀ مشروعیت مبارزۀ فلسطینی‌ها بود، با این تصاویر مخدوش نشد؟

چرا، پاسخ من به این سوال شما مثبت است. ولی این سوال مهم را هم باید جواب داد که آیا مظلومیت مردم فلسطین، کک کسی را در جایی گزیده بود؟!

یورونیوز: به هر حال بسیاری از مردم دنیا با فلسطینی‌ها همدلی داشتند.

ولی روی مردم دنیا نمی‌توانید حساب کنید. باید دید قدرت دست کیست و کجاست. موازنۀ قوا باید پدید آید. حماس این کار را کرد. برابری قدرت و موازنۀ وحشت اگر برقرار نشود، به نظر من جنگ اعراب و اسرائیل ادامه پیدا می‌کند. بسیار هم بدتر از این خواهد شد. یک جا بالاخره باید برابری نیروها و موازنۀ قوا برقرار شود. اسرائیل اگر احساس کند همۀ قدرت‌های جهانی پشتش نیستند یا اگر پشتش هستند، نیروی مقاومت فلسطینی‌ها بتواند این معادله را تغییر دهد، در این صورت اوضاع به سود نیروی قوی تغییر خواهد کرد. این قاعدۀ مناسبات بین‌المللی شده است متاسفانه. اگر از منظر «اخلاق» می‌خواهید بررسی کنید این معادله را، به نظر من غلط است. کاملا ستمکارانه و ظالمانه است. اما اگر واقع‌گرا باشید، وضع همین است. آقای بایدن در روز اول جنگ یک بیانیه‌ داد. من که سعی می‌کنم خوش‌بین باشم به رفتار ایالات متحده به عنوان یکتاابرقدرت جهانی، حیرت‌زده شدم. بایدن گفت آمریکا کنار اسرائیل است، تا هر جایی که فکر می‌کنید. معنای این حرف این است که اسرائیل دستش باز است که یک بمب اتم بکوبد در نوار غزه.

یورونیوز: جمهوری‌خواهان آمریکا منتقد موضع دولت بایدن هستند و گفته‌اند قانونی تصویب می‌کنند برای حمایت عملی از اسرائیل. یعنی این حرف‌های بایدن را تعارف و لفاظی می‌دانند. برخی افراد هم معتقدند دولت بایدن چنانکه باید حامی اسرائیل نیست. دربارۀ این تحلیل چه نظری دارید؟

من اصلا موافق این تحلیل نیستم. دولت بایدن دیروز هفت میلیارد دلار کمک بلاعوض به اسرائیل اختصاص داد. کمک سالانۀ آمریکا به اسرائیل سه میلیارد دلار است اما الان آمریکا اعلام کرده هفت میلیارد دلار کمک بلاعوض می‌کند به اسرائیل و علاوه بر این، هر کمک دیگری که لازم باشد، ارائه خواهد کرد.

یورونیوز: پس این تحلیل را محصول نظرات بدبینانۀ مخالفان دولت بایدن می‌دانید.

بله. من معتقدم هر دولت، چه جمهوری‌خواه چه دموکرات، نسبت یک چیز وحدت نظر دارند و آن هم «امنیت اسرائیل» است. و هیچ نوع کوتاهی در این زمینه نمی‌کنند. جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها دربارۀ اسرائیل اختلافات روبنایی دارند ولی اختلاف اساسی ندارند.

یورونیوز: به استفادۀ فرضی از بمب اتمی در نوار غزه اشاره کردید. اگر اسرائیل از بمب اتمی تاکتیکی در نوار غزه استفاده کند، تشعشعات چنین انفجاری دامنگیر خود اسرائیل نمی‌شود؟ حتی اگر خسارتی متوجه خود اسرائیل نشود، چقدر احتمال دارد دولت اسرائیل به چنین اقدامی مبادرت بورزد تا بگوید اگر شما ما را غافگیر کردید، ما هم یک برگ تازه رو می‌کنیم تا برای آینده، قدرت بازدارندگی‌مان احیا شود؟

این حرف خیلی مهم است ولی دربارۀ این تئوری یا احتمال باید بگویم که دولت اسرائیل در سرزمینی زیست می‌کند که بیشترین عرضش ۷۰ کیلومتر است و کمترین عرضش ۱۰ کیلومتر است. این سرزمین، یعنی فلسطین تاریخی، عمق استراتژیک ندارد. کل فلسطین تاریخی ۲۸ هزار کیلومتر مربع است که ۶۰ درصد آن عبارت است از کرانۀ باختری رود اردن و نوار غزه. ۴۰ درصدش هم می‌ماند برای دولت اسرائیل. یعنی حدود ۱۱ هزار کیلومتر مربع. بنابراین به کار بردن هر نوع سلاح کشتار جمعی، ولو تاکتیکی، پیامدهای فاجعه‌بارش شامل حال خود اسرائیل هم می‌شود. این‌جا ناکازاکی و هیروشیما نیست.

یورونیوز: خودتان گفتید معنی حرف بایدن این است که اگر اسرائیل از بمب اتمی هم استفاده کند، باز آمریکا پشت اسرائیل است.

منظورم این نبود که اسرائیل در نوار غزه چنین کاری بکند. اسرائیل این جنگ را زیر سر تهران می‌داند و معتقد است از زمانی که فرماندۀ سپاه قدس، قاسم سلیمانی، بوسیلۀ ارتش ایالات متحدۀ آمریکا ترور شد، تقابل ایران و اسرائیل جدی‌تر شده است. بنابراین جنگ کنونی «جنگی بین جنگ‌ها» است. جنگ، نهایتا بین ایران و اسرائیل به عنوان دو قدرت منطقه‌ای است. من از این موضوع شگفت‌‌زده می‌شوم که ارتش اسرائیل با چه جراتی می‌خواهد با کشوری مقابله کند که وسعتش صد برابر فلسطین تاریخی است و جمعیتش ۸۵ میلیون نفر است و این جزو استراتژی‌اش است که هر گونه جنگ با اسرائیل منجر به نابودی اسرائیل خواهد شد و همۀ عِده و عُده‌اش را دارد فراهم می‌کند برای تحقق این تئوری. ارتش اسرائیل با اینکه ایران قدرت فائقۀ منطقه باشد موافق نیست. در نتیجه، دو سه قدرت منطقه‌ای فعلا مشغول جنگ‌های نیابتی‌اند. تا اینکه به تدریج این جنگ‌های نیابتی، جای خودش را به یک جنگ مستقیم بدهد.

یورونیوز: شرایط فعلی خاورمیانه، تا حدی شبیه شرایط اروپا در دوران قبل از جنگ جهانی اول نیست؟ در نیمۀ دوم قرن نوزدهم هم جنگ‌های متعددی در اروپا رخ داد و مسائل مهمی حل‌نشده باقی ماند و سرانجام کار به جنگ جهانی اول کشیده شد.

بله، چنانکه گفتم، جنگ فعلی، جنگی میان جنگ‌ها است. حماس الان در ویترین است. اگر توپ به چرخش خودش ادامه بدهد، احتمال ورود حزب‌الله به جنگ نیز وجود دارد. البته نه در شکل همه‌جانبه‌اش.

یورونیوز: رئیس موساد هم به جمهوری اسلامی ایران هشدار داده که در فکر استفاده از شرایط فعلی نباشید.

بله، ولی حزب‌الله تصمیمات منفردانۀ خودش را با توجه به مقتضیات منطقه اتخاذ می‌کند. رئیس هیات اجرایی حزب‌الله اعلام کرده که ما در جنگ طوفان اقصی بی‌طرف نیستیم. این حرف خیلی مهم است.

یورونیوز: گروهی که همۀ بودجه‌اش را از جمهوری اسلامی می‌گیرد، چطور می‌خواهد منفردانه دربارۀ ورود یا عدم ورود به این جنگ تصمیم بگیرد؟

تصمیم و حمایت دو مقوله‌اند. اگر اسرائیل تصمیم بگیرد به نوار غزه حملۀ زمینی بکند، آمریکا از ارتش اسرائیل حمایت اطلاعاتی می‌کند ولی نیروی نظامی نمی‌فرستد به غزه. مگر اینکه اسرائیل با تهدید موجودیتی مواجه شود.

یورونیوز: به نظرتان این جنگ می‌تواند تا تهران کش بیاید؟

تا اطلاع ثانوی، خیر.

یورونیوز: توانایی حماس در غافلگیر کردن نهادهای اطلاعاتی اسرائیل و همین طور توانایی نظامی‌اش، بسیاری از کارشناسان را متعجب کرده و آن‌ها معتقدند این توانایی محصول حمایت سپاه پاسداران است. نظر شما چیست؟

اگر این طور باشد، اسرائیل باید عمیقا در مناقشه‌اش با ایران تجدید نظر کند؛ چون در این صورت، درگیری اسرائیل و ایران به معنای تهدید موجودیتی برای اسرائیل است. این نکته هم بسیار عجیب بود که در روز اول جنگ، در عرض شش ساعت، هجده شهرک یهودی‌نشین در طول ۲۵ کیلومتر در خطوط تماس با نوار غزه، به تصرف نیروهای حماس درآمد. اگر به جای هزار نیروی زبدۀ حماس، ۲۰۰ هزار نفر در چنین عملیاتی شرکت کنند. دربارۀ عرض فلسطین تاریخی هم که توضیح دادم. این ۲۰۰ هزار نیروی فرضی، در چنین عرض کمی، حقیقتا در حکم تهدید موجودیتی برای اسرائیل‌ خواهند بود. اسرائیل هم کاملا به این موضوع واقف است. ارتش اسرائیل می‌گوید فاصلۀ ما با نابودی، فاصلۀ کوتاهی است و بستگی دارد به عناصری مثل غافلگیری. اما ایران شبیه یک شبه قاره است و هر جایش تصرف شود، جاهایی از آن باقی می‌ماند برای مقاومت در برابر نیروی مهاجم. منظورم اولین حمله است. اگر در اولین حمله غافلگیر شویم و بخشی از ایران تصرف شود، بخش‌های دیگرش همچنان باقی است و ملت ایران فرصت دارد از شوک خارج شود و در برابر مهاجم، ایستادگی کند.

یورونیوز: اگر اسرائیل به ایران حمله کند، جنگ طبیعتا زمینی نخواهد بود چراکه اسرائیل قادر به انجام چنین عملیاتی نیست. بنابراین قاعدتا یک جنگ هوایی خواهد بود. اگر این روند فعلی، موجودیت اسرائیل را حقیقتا به خطر بیندازد، آیا نهایتا ممکن است منتهی شود به حملۀ اتمی یا غیراتمی اسرائیل به ایران؟

اسرائیل قبلا اعلام کرده که اگر موجودیتش به خطر بیفتد، از همۀ سلاح‌هایش استفاده می‌کند. اما اسرائیل فاقد عمق استراتژیک است و نسبت به ایران موقعیت راهبردی بسیار ضعیفی دارد. همین نقطه‌ضعف، عامل بازدارنده‌ای است که به سود ایران عمل می‌کند و مانع حملۀ اتمی یا حتی غیراتمی اسرائیل به ایران می‌شود. به نظر من بعد از جنگ طولانی ایران و عراق، جنگی که صدام می‌خواست ظرف یک هفته در آن پیروز شود ولی هشت سال گرفتارش شد، تا دویست سال آینده هیچ کشوری جرات حمله به ایران را پیدا نخواهد کرد!

The post شمس‌الواعظین: اسرائیل فاقد عمق استراتژیک است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.