رصدخبر | دیپلماسی ؛ جمیله کدیور نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی وضعیت کنونی میان ایران و آمریکا را « تعادل وحشت» می‌خواند. مشروح یادداشت او را که در شماره ۱۲ بهمن روزنامه اطلاعات منتشر شد را بخوانید.

از زمان شروع اعتراضات دی ماه تاکنون، مواضع دونالد ترامپ در قبال ایران از حمایت از اعتراضات و تشویق به سرنگونی تا تمرکز بر موضوع هسته‌ای و مذاکره و تهدید نظامی نوسانات زیادی داشته و به موازات آن انتقال نیرو و تجهیزات نظامی آمریکا به منطقه اوج گرفته‌است. از این جهت مواضع یک ماه اخیر ترامپ قابل تامل و تحلیل است؛ بخصوص از این جهت که این اظهارات به قیمت جان جمعی از شرکت‌کنندگان در ناآرامی‌های اخیر ایران منجر شد که متاثر از تبلیغات شبکه‌های فارسی زبان خارج از کشور، دل در گرو ادعاهای ترامپ و چشم به راه حمله خارجی به ایران جان دادند و در صورت حمله نظامی به ایران نیز آتش جنگی برافروخته می‌شود که دامن متحدینش را فرا می‌گیرد و پیامدهای جبران ناپذیر غیرقابل کنترلی ایجاد می‌کند.

نگاهی گذرا به مواضع ترامپ در یک ماه اخیر،این نوسانات را نشان می‌دهد:

یکم. فردای شروع اعتراضات در کشور، در ۸دی نتانیاهو، نگرانی خود را به ترامپ مبنی بر بازسازی برنامه هسته‌ای ایران ابراز کرد. ترامپ در کنفرانس مشترک با نتانیاهو در مارالاگو، تهران را به حملاتی «حتی شدیدتر از قبل» در صورت اثبات ادعاهای اسرائیل تهدید ، اما تأکید کرد که امیدوار است اوضاع به چنین گزینه نظامی منجر نشود. او گفت: «شنیده‌ام که ایران در تلاش است دوباره (توان نظامی خود را) بازسازی کند. اگر این کار را بکنند، ما انتخاب دیگری نخواهیم داشت جز اینکه خیلی سریع آن را نابود کنیم. ما آنها را در هم خواهیم کوبید.» ترامپ همچنین در پاسخ به سئوالی در مورد اعتراضات ایران گفت: «آنها مشکلات زیادی دارند؛ تورم وحشتناکی دارند، اقتصادشان اصلاً خوب نیست و من می‌دانم که مردم خیلی خوشحال نیستند، اما فراموش نکنید هر بار که اعتراضی یا تجمعی شکل می‌گیرد، کوچک یا بزرگ، آنها شروع به تیراندازی به مردم می‌کنند. من این الگو را سال‌هاست که دیده‌ام. نارضایتی بسیار شدیدی وجود دارد.» وی در پاسخ به سئوال دیگری در مورد تغییر حکومت هم گفت:” قرار نیست اینجا بایستم و درباره سرنگونی یک حکومت صحبت کنم. اما آنها می‌دانند کجای کار هستند و وضعیتشان اصلاً خوب نیست.» این اظهارات در شرایطی بیان شد که اعتراضات مسالمت‌آمیز و نیروهای حافظ نظم با مدارا با معترضین مواجهه داشتند.

دوم. چهار روز بعد، در۱۲دی، ترامپ در حساب کاربری در شبکه اجتماعی تروث سوشال با لحنی تهدیدآمیز نوشت: «اگر ایران به روی معترضان مسالمت‌جو شلیک کند و آنها را با خشونت بکشد که رویه آنهاست، ایالات متحده آمریکا به نجات آنها خواهد آمد. ما در آماده باش کامل برای شلیک و اقدام فوری هستیم و آماده حرکتیم.» این کلمات تحریک‌کننده مداخله‌جویانه هم در شرایطی مطرح شد که هنوز اتفاقات تلخ بعدی رخ نداده بود.

سوم. با تهدید به «ضربه سخت» در ۱۴دی ، ترامپ درجمع خبرنگاران گفت که «ما اوضاع را از نزدیک زیر نظر داریم. اگر آنها مثل گذشته شروع به کشتن مردم کنند، فکر می‌کنم خیلی سخت از طرف ایالات متحده ضربه خواهند خورد.» او تهدید نظامی علیه ایران را با عملیات‌ موفقیت‌آمیز قبلی دولتش (بازداشت مادورو در ونزوئلا) مقایسه کرد تا نشان دهد تهدیدش جدی است و گفت:«ببینید در ونزوئلا چه اتفاقی افتاد. همه می‌گفتند مادورو هرگز کنار نمی‌رود، اما او حالا کجاست؟ او در بازداشت ماست. ما دقیقاً همان سطح از تمرکز و قاطعیت را روی ایران داریم. الگو همان است.» در همان پرواز، تصویری از ترامپ در کنار سناتور لیندزی گراهام منتشر شد که کلاهی با شعارMake Iran Great Again در دست داشتند. سخنان ترامپ که به صراحت از الگوی «ربودن یا بازداشت رهبر یک کشور» برای ایران سخن می‌گفت،منجر به تشویق عناصری شد که در روزهای بعد درصدد بهره‌برداری از اعتراضات بحق مردم در خیابان‌ها و انحراف آن به حرکت‌های خشونت‌آمیز بودند.

چهارم. بعد از ورود عناصر فرصت‌طلب و تروریست و تجزیه‌طلب در بین معترضان و حوادث خونین ۱۸و ۱۹دی، ترامپ ۲۰دی در تروث ‌سوشال برای کمک اعلام آمادگی کرد و نوشت: «ایران آزادی را پیش روی خود می‌بیند، شاید بیش از هر زمان دیگر.ایالات متحده آمریکا آماده کمک است.» در پست دیگری در همان روز، خبر برافراشتن پرچم شیر و خورشید بر فراز سفارت ایران را در لندن بازنشر کرد.

پنجم. در ۲۲دی ، تعرفه ۲۵درصدی برای کشورهایی که با ایران معامله می‌کنند، وضع کرد تا فشار اقتصادی بر ایران را به حداکثر برساند.

ششم. ترامپ عبارت «کمک در راه است» را دو بار در۲۳دی تکرار کرد. او در قامت یک رهبر شورشی، ابتدا در پستی در تروث سوشال خطاب به معترضان نوشت: «میهندوستان ایرانی، به اعتراض ادامه دهید و نهادهای دولتی را تصرف کنید. نام سرکوبگران را ثبت کنید زیرا آنها بهای سنگینی خواهند پرداخت.» او با اعلام لغو تمامی دیدارهای برنامه‌ریزی شده با مقامات ایرانی تا زمان توقف کشتار معترضان،عبارت «کمک در راه است» را اعلام کرد و در پایان نوشت: «ایران را دوباره با عظمت کنید!» این پیام ضمن اعلام حمایت آشکار از معترضان، تغییر لحن قابل‌توجهی نسبت به هشدارهای قبلی داشت. ترامپ عملاً معترضان و عوامل نفوذی را تشویق به خشونت و اقدام علیه ساختار قدرت در ایران کرد. چند ساعت بعد در همان روز، طی سخنرانی در کلوب اقتصادی دیترویت، پیام «کمک در راه است» را مجدداً تکرار کرد و وقتی خبرنگاران درباره معنای دقیق آن پرسیدند، با ابهام پاسخ داد: «باید خودتان متوجه شوید، متاسفم!» او درهمان روز در گفتگو با سی‌بی‌اس هم هشدار داد که اگر مقامات ایران دست به اعدام معترضان بزنند، شاهد اقدامات شدید خواهند بود.

هفتم. در کمتر از ۲۴ساعت، در چرخشی آشکار، ترامپ در۲۴دی گفت که بر اساس اطلاعاتی که به گفته او از «منابع موثق» دریافت کرده، کشتار در ایران متوقف شده است و اعدام‌ها نیز انجام نخواهد شد و طبق این اطلاعات، در حال حاضر برنامه‌ای برای اجرای احکام اعدام وجود ندارد. اوهمچنین هشدار داد ازسرگیری کشتار یا اجرای اعدام‌ها، واکنش‌امریکا رابه دنبال خواهد داشت.

هشتم. در۲۶دی ترامپ از ایران به خاطر «لغو اعدام بیش از ۸۰۰نفر» تشکر کرد و در تروث سوشال نوشت: «من خیلی به این واقعیت که تمام اعدام‌های برنامه‌ریزی‌شده که قرار بود دیروز انجام شوند (بیش از ۸۰۰مورد از آنها)، توسط رهبری ایران لغو شده است، احترام می‌گذارم.»

نُهم. در ۲۷دی ، درگفتگو با پولیتیکو گفت:«زمان آن رسیده که به دنبال رهبری جدیدی در ایران باشیم…»

دَهم. ترامپ در۶بهمن به اکسیوس گفت که ناوگان ایالات متحده در سواحل ایران بزرگتر از ناوی است که او به ونزوئلا فرستاده است. او با تاکید بر اینکه اوضاع با ایران «در حال تغییر و تعلیق» است، در عین حال گفت که دیپلماسی همچنان یک گزینه است و ایران خواهان توافق است: «آنها می‌خواهند معامله کنند. من این را می‌دانم. آنها بارها تماس گرفته‌اند. آنها می‌خواهند صحبت کنند وبه‌شدت تشنه معامله‌اند.»

یازدهم. مهمترین تغییر در۸بهمن رخ داد، زمانی که ترامپ صریحاً تهدید نظامی را به برنامه هسته‌ای ایران مرتبط کرد و خواستار تن دادن ایران به توافق و جلوگیری از دستیابی آن به سلاح‌های هسته‌ای شد، بدون هیچ اشاره‌ای به اعتراضات یا سرکوب. او در تروث سوشال تهدید به حمله گسترده کرد و هشدار داد: «با اعزام ناوگان عظیم دریایی (آرمادا) به منطقه، اگر ایران به توافق جدیدی تن ندهد، حمله بعدی بسیار مخربتر از حملات سال گذشته به تأسیسات هسته‌ای خواهد بود.» او ضمن تهدید و تاکید بر «سرعت و خشونت» نوشت: «امیدوارم ایران به سرعت “به میز مذاکره بیاید” و برای یک معامله عادلانه و منصفانه – بدون سلاح هسته‌ای – مذاکره کند، معامله‌ای که برای همه طرف‌ها خوب باشد. زمان در حال اتمام است، واقعاً حیاتی است! همانطور که قبلاً به ایران گفتم، معامله کنید! آنها این کار را نکردند و “عملیات چکش نیمه‌شب” رخ داد، یک تخریب بزرگ برای ایران. حمله بعدی بسیار بدتر خواهد بود! نگذارید این اتفاق دوباره رخ دهد…»

دوازدهم. ترامپ در حاشیه مراسم اکران مستند “ملانیا” ۱۰بهمن تاکید کرد که ایران برای جلوگیری از اقدام نظامی باید دو کار انجام دهد:
۱. برنامه هسته‌ای را کنار بگذارد.
۲. کشتار معترضان را متوقف کند. ا و گفت که مقامات تهران برای اجتناب از حمله نظامی، به دنبال گفتگو و معامله با ایالات متحده هستند.

درحالی‌که از۲بهمن، تشدید آرایش نظامی آمریکا با اعزام ناوهای هواپیمابر و ناوشکن و تجهیزات دیگر به منطقه وارد مرحله جدیدی شده، «ابهام استراتژیک» جای خود را به «آرایش نظامی علنی» داده است تا فشار نهایی بر ایران برای پذیرش شروط آمریکا اعمال شود. شروط اعلام‌شده آمریکا عبارتند از:
-تعطیلی کامل برنامه هسته‌ای ایران
-توقف غنی‌سازی داخلی و تحویل همه مواد غنی‌شده
-محدودیت برد و تعداد موشک‌های بالستیک ایران
– توقف حمایت نظامی، مالی و لجستیکی از گروه‌های مقاومت

این درحالیست که علاوه بر گزینه نظامی، تشدید فشار اقتصادی بر ایران و خفه کردن صادرات نفت آن مشابه آنچه در ونزوئلا اتفاق افتاد، استراتژی دیگر ترامپ است. برخی هم از تصرف جزیره خارک که ۹۰درصد نفت ایران از آن فرآوری و صادر می‌شود و قطع شریان مالی ایران گفته‌اند.

در حالی که ایران و ایالات متحده به سمت تشدید تنش نظامی جدید پیش می‌روند، خواسته‌های اصلی هر دو طرف همان خواسته‌های سال‌های گذشته بوده و تغییری نکرده است. در چنین وضعی، جنگ اجتناب‌ناپذیر و نتیجه آن باخت-باخت است. اکنون طیف وسیعی از گزینه‌ها شامل حملات محدودتر با اهدافی خاص، یا عملیاتی بزرگتر برای بی‌ثبات کردن کشور و شعله‌ور کردن اعتراضات بیشتر و سرنگونی در مخیله ترامپ است. ترامپ به صراحت از احتمال توسل به گزینه نظامی و تهدید به حملات سنگین‌تر به عنوان یک ابزار فشار استفاده کرده و علیرغم شعارهای حمایتی از معترضان، هدف نهایی او همچنان بر تحت فشار قرار دادن ایران به تسلیم هسته‌ای و جلوگیری از جنگ تمام عیار است. او همچنان به طور علنی ایران را تهدید می‌کند تا با اعمال فشار، آن را به میز مذاکره بکشاند و در نهایت توافقی با شروط زیاده‌خواهانه حداکثری به ایران تحمیل کند.

از اظهارات ترامپ در چند روز گذشته، مشخص است که او بیشتر به مذاکره برای تحمیل شرایط خودعلاقه دارد تا اقدام نظامی که چشم‌انداز روشنی ندارد. احتمال درگیر شدن در جنگی با پیامدهای گسترده منطقه‌ای، تاکنون به وضوح دست ترامپ را بسته است. اگر ایران تهدیدات خود را عملی کند، جنگ ممکن است کل منطقه را درگیر کند و ترامپ قطعاً از عهده مدیریت آن برنمی‌آید. هر اقدامی که منجر به بی ثباتی ایران شود، دومینووار به بی ثباتی منطقه و متحدین منطقه‌ای آمریکا می‌انجامد و اثرات آن به خارج از منطقه سرایت می‌کند. به‌عبارتی بی‌ثباتی یا فروپاشی جمهوری اسلامی ایران به منزله تحکیم منافع آمریکا و متحدینش در منطقه نخواهد بود. ایران هم به دلیل بحرانهای چندگانه، خصوصاً بحران اقتصادی باید اهتمام خود را برای لغو تحریم‌ها مصروف کند وگرنه وارد دور جدیدی از شورش‌های گرسنگان و بهره‌برداری و دخالت عوامل خارجی خواهد شد.

ما در لحظه «تعادل وحشت» هستیم. ترامپ به دنبال یک بردِ تبلیغاتی بزرگ بدون هزینه‌ جنگ است و ایران به دنبال لغو تحریم‌ها برای مواجهه با بحران‌های چندلایه. روزهای سرنوشت ساز پیش رو، مستلزم تصمیمات عاجل، معقول و شجاعانه از سوی همه طرف‌ها است.

The post جمیله کدیور: در لحظه «تعادل وحشت» هستیم appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی ؛ سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه امروز جمعه ۱۰ بهمن ماه در نشست خبری مشترک با هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه در استانبول ضمن ابراز خرسندی از حضور در ترکیه و دیدار و گفت‌وگو با همتای ترکیه‌ای گفت: ترکیه و ایران همسایه و دوست روزهای آسان و دشوار برای یکدیگر بوده‌ و هستند. تاریخ مناسبات دو کشور در طول قرون متوالی همواره برادرانه و دوستانه بوده است. در تحولات اخیر و به‌ویژه در جریان تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی علیه ملت ایران و همچنین در حوادث ژانویه که از خارج از کشور توسط عوامل اسرائیل هدایت شد، دوستان ما در ترکیه همواره حامی و همراه ما بودند و مقامات کشور ترکیه مواضع بسیار ارزشمند و اصولی اتخاذ کردند.

وی ادامه داد: از جانب جمهوری اسلامی ایران، از مواضع مسئولانه رئیس‌جمهور، وزیر امور خارجه و دیگر مقامات ترکیه تشکر و قدردانی می‌کنم. همچنین از تسلیتی که جناب آقای فیدان به خاطر قربانیان این فاجعه تروریستی در ماه ژانویه به ملت ایران ابراز داشتند، سپاسگزارم.

تحولات منطقه‌ای در مسیر خطرناکی در حال حرکت است

عراقچی افزود: دو کشور اتفاق‌نظر داریم که تحولات منطقه‌ای به دلیل مداخلات نامشروع برخی قدرت‌های فرامنطقه‌ای در مسیر خطرناکی در حال حرکت است. رژیم اسرائیل با دسیسه‌های شوم و متعدد به دنبال کشاندن دیگران به سمت جنگ، تضعیف و تجزیه کشورهای منطقه و تداوم توسعه‌طلبی و فزون‌خواهی‌های خود است.

رئیس دستگاه دیپلماسی ایران ادامه داد: این درک مشترک در منطقه وجود دارد که سیطره‌طلبی و جنگ‌افروزی رژیم صهیونیستی هیچ حد و مرزی ندارد و همه ملت‌های منطقه را موضوع طمع‌ورزی خود می‌داند. این خطر واقعی و ملموس است و از جانب تمام کشورهای منطقه به خوبی درک شده است.

عراقچی خاطرنشان کرد: برای مقابله با این تهدیدات مشترک که با حمایت متأسفانه نامحدود دولت آمریکا و برخی دیگر از دولت‌های غربی صورت می‌گیرد، کشورهای اسلامی و کشورهای منطقه باید هماهنگ عمل کنند.

ایران از هر ابتکار عملی که باعث حفظ صلح و ثبات در منطقه باشد، استقبال می‌کند

وی با اشاره به اینکه در دیدار با برادرم آقای فیدان در خصوص خطرات هرگونه تنش جدید و تأثیرات مخرب آن بر امنیت و ثبات کل منطقه گفتگو کردیم، افزود: ما معتقدیم امنیت هر یک از کشورهای منطقه، امنیت کل منطقه است و ناامنی و جنگ به معنای جنگ در کل منطقه خواهد بود. ما از هرگونه ابتکار عملی که باعث حفظ صلح و ثبات در منطقه، کاهش تنش‌ها و خنثی کردن توطئه‌های شوم صهیونیستی باشد، استقبال می‌کنیم.

وی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران همواره موضعی مسئولانه نسبت به بهره‌گیری از ابزار دیپلماسی برای تأمین منافع ملی ایران و صیانت از صلح و ثبات منطقه داشته است. ما به هیچ عنوان حاضر به پذیرش دیکته و تحمیل نیستیم. تجربه‌های پیشین نشان‌دهنده عدم صداقت و حسن نیت آمریکا در بحث مذاکره بوده است.

ایران آماده مشارکت در هر روند دیپلماتیکی است که معنادار، منطقی و منصفانه باشد

عراقچی خاطرنشان کرد: با این حال، ایران آماده مشارکت در هر روند دیپلماتیکی است که معنادار، منطقی و منصفانه باشد و منافع و نگرانی‌های مشروع و قانونی ما در آن لحاظ شود. جمهوری اسلامی ایران آماده ورود مجدد به مذاکرات هسته‌ای است. جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گاه به دنبال سلاح‌های هسته‌ای نبوده و این سلاح‌ها هیچ جایگاهی در محاسبات امنیتی ما ندارند. ما آماده اعتمادسازی در خصوص صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای خود بوده‌ایم و همچنان هستیم.

عراقچی گفت: ما آماده ورود به مذاکرات هستیم اگر این مذاکرات از موضع برابر، بر اساس منافع متقابل و با احترام متقابل همراه باشد. اگر مذاکرات به صورت عادلانه و منصفانه برگزار شود، جمهوری اسلامی ایران آماده مشارکت در این گفتگوها و مذاکرات است.

استقبال تهران از گفت‌وگو میان کشورهای منطقه با هدف کاهش تنش

رئیس دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: ما از رویکرد دولت ترکیه برای مالکیت منطقه‌ای استقبال می‌کنیم، از گفتگوهای منطقه‌ای به منظور تثبیت صلح و ثبات در منطقه حمایت می‌کنیم و آماده مشارکت در هرگونه گفتگویی بین کشورهای منطقه هستیم که به منظور ایجاد صلح، کاهش تنش و تحکیم ثبات در منطقه باشد.

وی ادامه داد: ما با دوست عزیزم جناب آقای فیدان در خصوص مسائل غزه، سوریه، لبنان، عراق و دیگر چالش‌های منطقه صحبت کردیم. همان‌طور که ایشان نیز فرمودند، ما در سوریه خواهان حفظ تمامیت ارضی، خاتمه تجاوزات رژیم صهیونیستی، ثبات و تشکیل دولت مبتنی بر آرای شهروندان و مشارکت همه اقشار در سوریه هستیم و در نهایت خواهان ثبات و وحدت این کشور هستیم و آن را در راستای ثبات منطقه ارزیابی می‌کنیم.

تاکید ایران بر توجه به خواست مردم در عراق و انجام گفت‌وگوی ملی در لبنان

عراقچی خاطرنشان کرد: در عراق معتقدیم باید به خواست مردم عراق در انتخابات اخیر توجه شود. ما به مردم عراق برای انتخابات عادلانه و با مشارکت بالای مردم تبریک می‌گوییم و هرگونه مداخله زورگویانه که نافی حاکمیت ملی این کشور باشد را رد می‌کنیم.

وی با اشاره به تحولات لبنان گفت: در لبنان تأکید داریم که باید گفتگوی ملی بین همه طوایف و گروه‌های مختلف صورت بگیرد و برای دکترین راهبرد امنیت ملی لبنان، خود مردم لبنان، گروه‌های لبنانی و طوایف لبنان باید تصمیم بگیرند و ما از نتیجه این گفتگوها حمایت می‌کنیم.

عراقچی خاطرنشان کرد: در فلسطین و غزه، پایان نسل‌کشی فلسطینیان، محاکمه و مجازات جنایتکاران مورد درخواست جامعه بین‌المللی است و تسریع در ارائه کمک‌های بشردوستانه به مردم غزه ضروری است. ما از تلاش‌هایی که دولت ترکیه برای صلح در غزه انجام داد، قدردانی می‌کنیم.

وی ادامه داد: همچنین از نقش سازنده برادرانمان در ترکیه، به ویژه رئیس‌جمهور محترم جناب آقای اردوغان و وزیر محترم امور خارجه جناب آقای فیدان، صمیمانه تشکر و قدردانی می‌کنم و از هرگونه مشارکت دولت ترکیه برای کمک به ایجاد صلح و ثبات در منطقه حمایت می‌کنیم و علاقمند به همکاری هستیم.

رئیس دستگاه دیپلماسی ادامه داد: ما در خصوص مسائل دوجانبه و گسترش همکاری‌های اقتصادی و رفع چالش‌های موجود نیز صحبت کردیم که به دلیل کمبود وقت وارد جزئیات آن نمی‌شوم ولی دو طرف اراده جدی دارند که همکاری‌های اقتصادی خود را گسترش دهند.

وزیر خارجه ایران در پایان گفت: بار دیگر از مواضع اخیر مقامات ترکیه، شخصیت‌های سیاسی، نمایندگان پارلمان، احزاب، اندیشمندان، نخبگان، رسانه‌ها و کلیه اقشار ملت شریف ترکیه در حمایت از جمهوری اسلامی ایران در برابر توطئه‌های رژیم صهیونیستی تشکر و قدردانی می‌کنم.

ایران و ترکیه منافع و نگرانی مشترک در منطقه دارند

سیدعباس عراقچی در ابتدای بخش پرسش و پاسخ در این نشست خبری گفت: سفر من از قبل برنامه‌ریزی شده بود. این سفر در پاسخ به سفر جناب آقای هاکان فیدان به ایران در نوامبر گذشته انجام شد. ما و ترکیه مشورت‌های مستمری با یکدیگر داریم. منافع مشترک و نگرانی‌های مشترکی در روابط دوجانبه و همچنین در مسائل منطقه‌ای داریم و به همین دلیل به طور مداوم با یکدیگر مشورت می‌کنیم و رفت‌وآمد داریم.

وزیر خارجه خاطرنشان کرد: ظرف هفته گذشته تقریباً هر شب تلفنی با یکدیگر صحبت کردیم. ما بسیار برای دیدگاه‌های دوستانمان در ترکیه ارزش قائل هستیم و از پیشنهاد آن‌ها برای کمک به مسیر دیپلماسی در شرایط پیچیده کنونی صمیمانه قدردانی و تشکر می‌کنیم. در صورتی که لازم باشد، حتماً با یکدیگر همکاری خواهیم کرد. ترکیه دوست ماست، همسایه ماست و همسایگان ما در اولویت ما هستند.

ما هنوز برنامه‌ای برای دیدار با آمریکایی‌ها تنظیم نکرده‌ایم

سیدعباس عراقچی در ادامه این نشست خبری در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران گفت: ما هنوز برنامه‌ای برای دیدار با آمریکایی‌ها تنظیم نکرده‌ایم. همان‌طور که گفتم، ما برای مذاکراتی عادلانه و منصفانه آمادگی داریم. مقدمات چنین مذاکراتی باید ابتدا فراهم شود؛ هم در مورد شکل گفتگوها، هم در مورد محل گفتگوها و هم در مورد موضوع گفتگوها.

وی ادامه داد: من امروز در این خصوص صحبت‌های بسیار خوبی با آقای فیدان داشتم و ما به این مشورت‌ها با دوستان خودمان در منطقه ادامه خواهیم داد. امیدوارم بتوانیم به‌زودی به یک چارچوب مشخص برسیم که بتواند مذاکراتی شرافتمندانه را تضمین کند.

نتایج مذاکره در میز مذاکره روشن می‌شود، نه قبل از مذاکره

رئیس دستگاه دیپلماسی ایران با تاکید بر اینکه مذاکره با دیکته‌کردن تفاوت دارد، گفت: نتایج مذاکره در میز مذاکره روشن می‌شود، نه قبل از مذاکره. اگر یک طرف بخواهد خواسته‌های خود را از قبل تحمیل کند، این دیگر اسمش مذاکره نیست و جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گاه وارد چنین مذاکراتی نمی‌شود. مذاکراتی که همراه با تهدید باشد، اسمش مذاکره نیست و ما وارد چنین مذاکراتی نمی‌شویم.

توانمندی‌های دفاعی ایران و موشک‌های ایران هرگز موضوع هیچ مذاکره‌ای نخواهد بود

وزیر خارجه در ادامه این نشست خبری گفت: باید قاطعانه عرض کنم که توانمندی‌های دفاعی ایران و موشک‌های ایران هرگز موضوع هیچ مذاکره‌ای نخواهد بود. هیچ کشوری – فکر می‌کنم – آماده نیست که در مورد امنیت خود و دفاع خود با کشور دیگری مصالحه کند. امنیت مردم ایران به هیچ وجه به هیچ کس دیگری مربوط نیست و ما توانمندی‌های دفاعی خود را به هر میزان که برای دفاع از کشور لازم باشد، حفظ خواهیم کرد و گسترش خواهیم داد.

حمله دوباره آمریکا به ایران از محدوده یک جنگ دوجانبه فراتر خواهد رفت

رئیس دستگاه دیپلماسی ایران در پاسخ به پرسش دیگری گفت: در مورد تهدیدات آمریکا، ما این را بارها گفته‌ایم و من یک بار دیگر تکرار می‌کنم؛ جمهوری اسلامی ایران همان‌طور که برای مذاکره آمادگی دارد، برای جنگ نیز آمادگی دارد. ما حتی آماده‌تر از قبل از جنگ ۱۲روزه هستیم و همان‌گونه که در آن زمان با قدرت به نیروهای متجاوز پاسخ دادیم، این بار نیز به همان شکل خواهد بود.

وی افزود: این بار تصور من این است که به دلیل ورود مستقیم آمریکا، شرایط با جنگ گذشته تفاوت بسیار زیادی خواهد داشت و متأسفانه ممکن است از محدوده یک جنگ دوجانبه فراتر برود و این خاصیت شرایط موجود است. همان‌طور که قبلاً گفتم، امیدوارم عقلانیت حاکم شود و کسانی که به دنبال کشاندن منطقه به یک جنگ تمام‌عیار هستند، در اهداف خود ناموفق بمانند.

اگر سپاه با داعش مبارزه نمی‌کرد، اروپایی‌ها مجبور بودند در خیابان‌های خود با تروریسم مقابله کنند؛ آنها ناسپاس هستند

وزیر امور خارجه ادر مورد تصمیم اتحادیه اروپا برای تروریستی اعلام کردن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، گفت: تنها می‌توانم برای اشتباهات راهبردی و محاسباتی سنگین آنها تاسف بخورم. متاسفانه، اتحادیه اروپا نهاد رو به افولی است که نقش خود را در روابط بین‌الملل از دست داده و حتی منافع خود را نیز به درستی درک نمی‌کند

وی ادامه داد: اگر سپاه نبود که با تروریسم داعشی و دیگر اشکال تروریستی مبارزه کند، اروپایی‌ها مجبور بودند در خیابان‌های خود با تروریسم مقابله کنند. این یک ناسپاسی نسبت به کسانی است که با خون خود و فداکاری‌ خود، منطقه ما و حتی دنیا را از یک گروه تروریستی خطرناک نجات دادند. اتحادیه اروپا اشتباه کرده است و مطمئنم به این اشتباه خودشان به زودی پی خواهد برد. توصیه می‌کنم که اتحادیه به جای این قبیل اقدامات احساسی، به عقلانیت برگردد.

دولت آمریکا توسط واسطه‌های مختلف بارها از ما درخواست مذاکره کرده است

سید عباس عراقچی در پاسخ به پرسش دیگری درباره مذاکره ایران و امریکا گفت: دولت آمریکا توسط واسطه‌های مختلف بارها از ما درخواست مذاکره کرده و این درخواست خودشان را مرتب تکرار می‌کنند. جمهوری اسلامی ایران برای مذاکره هیچ مشکلی ندارد ولی مذاکره در سایه تهدید نمی‌تواند شکل بگیرد حتما باید تهدیدات خودشان را کنار بگذارند و رویکرد خودشان را برای یک مذاکره عادلانه و منصفانه همانطوری که آقای ترامپ در پست خودشان گفتند، عوض کنند.

وی افزود: اگر برای چنین مذاکره‌ای آمادگی داشته باشند و تهدیدات را کنار بگذارند جمهوری اسلامی ایران هیچگاه دیپلماسی را کنار نگذاشته و نخواهد گذاشت.

آمریکایی‌ها مجبور شدند به تهدید و درخواست همزمان برای مذاکره روی بیاورند

وزیر امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره موضع گیری های متناقض ایالات متحده در بحث مذاکرات گفت: تضاد در مواضع آمریکایی‌ها کاملا مشهود هست. چند نکته روشن وجود دارد: حمله نظامی یک گزینه نیست، آمریکایی ها حمله نظامی را در گذشته نزدیک یک بار امتحان کردند و به هیچ یک از اهدافی که داشتند نرسیدند و به همین دلیل هست که دوباره مجبور شدند که به تهدیدات و درخواست‌های خودشان برای مذاکره همزمان روی بیاورند.

وی ادامه داد: اگر یک تجربه شکست خورده را هر چند بار دیگه که تکرار بکنند نتیجه مشابه خواهند گرفت و به هیچ یک از اهداف خودشان نمی رسند.

The post عراقچی: درباره مسائل دفاعی مذاکره نمی‌کنیم appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی ؛ مجید نیلی، سفیر ایران در آلمان در حساب رسمی خود در برنامه ایکس نوشت:

این اقدامی است با ۴ پیامد:

۱. هدیه‌ای مستقیم به تروریسم شوم و سازمان‌یافته و تروریست‌های شناسنامه‌دار با محوریت رژیم اسرائیل، در حالی‌که رهبران اروپایی می‌دانند امنیت اروپا وامدار نقش بی‌بدیل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در شکست داعش و جلوگیری از گسیل آنها به اروپا بوده است؛ (نتیجه: مصداق روشن ناسپاسی)

۲. تروریستی‌خواندن نیروی مسلح رسمی یک کشور مستقل، مقتدر و موثر، ایجاد کننده رویه‌ای خطرناک در روابط بین الملل؛ (نتیجه: حرکت آگاهانه در مسیر تشدید تنش)

۳. بلندتر شدن دیوار بی‌اعتمادی نسبت به بانیان و حامیان مصوبه دیروز، در پی بدعهدی‌های مکرر آن‌ها در برجام، فعال کردن مکانیسم ماشه، اعمال تروریسم اقتصادی و مداخلات مستقیم و غیرقانونی در امور داخلی یک کشور با پوشش «حقوق بشر گزینشی»؛ (نتیجه:کاهش وزن و اعتبار اروپا در معادلات غرب آسیا)

۴. اطلاق عنوان بی مبنای «تروریست» به یک نهاد حاکمیتی که یادآور منطق زور و «قانون جنگل» است. (نتیجه: تضعیف بنیان‌های حقوق بین‌الملل)

و پیام آن: جای تاسف است که اروپا به‌جای اصلاح رفتار، آگاهانه مسیر پرهزینه تقابل را انتخاب کرده است.

The post <span style='color:#888;font-size:13px;'>سفیر ایران در آلمان مطرح کرد؛ </span><br> ۴ پیامد اقدام خصمانه اتحادیه اروپا علیه سپاه appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | جهان؛ مرشایمر(مرسایمر) پنجشنبه شب در اظهاراتی ویدیویی در یوتیوب گفت: ما شاهد فروپاشی امپراتوری آمریکا هستیم، اما نه از خارج بلکه از درون. این فروپاشی متاثر از ملغمه نامتجانسی از تکبر امپراتوری و ناکارآمدی دیپلماتیک است.

این اندیشمند آمریکایی افزود: ایالات متحده آمریکا در حال حاضر درگیر سیاست خارجی‌ای است که فقط می‌توان آن را تلاشی سراسیمه برای اعمال دوباره سلطه بر دنیایی توصیف کرد که به سرعت از کنترلش خارج می‌شود.

مرشایمر تصریح کرد: ما در حال تماشای سناریویی هستیم که در آن آمریکا فعالانه در حال بیگانه شدن با مهمترین متحدان اروپایی خود است و همزمان با آن درگیر اقدامات نظامی در نیمکره خود می‌شود. این اقدامات ناقض قوانین بین‌المللی است.

وی افزود: اخبار اخیر در مورد انتصاب یک فرستاده ویژه به گریلند و قطع اشتراک اطلاعاتی میان آمریکا و انگلیس تحولاتی هستند که ناشی از رفتار خارج از قاعده و پس‌لرزه‌های یک زلزله بزرگ ژئوپولیتیک است که ساختار امنیت غربی پس از ۱۹۴۵ را تهدید می‌کند.

به گفته مرشایمر، از دیدگاه واقعگرایی، تمایل آمریکا برای کنترل گرینلند کاملا منطقی است. دولت‌ها به دنبال بقا هستند و برای این منظور باید قدرت خود را به حداکثر برسانند. کنترل جغرافیای قطب شمال یکی از راه‌های افزایش قدرت است. اما اجرای این تمایل یکی از عوارض خطرناک تفکر فعلی آمریکا را آشکار می‌کند.

این نظریه‌پرداز آمریکایی گفت: رویکرد ترامپ در انتصاب یکی از وفاداران سیاسی‌اش یعنی جف لاندری فرماندار لوئیزیانا به عنوان فرستاده ویژه به گریلند و رفتار با قلمرو یک کشور مستقل به مثابه املاک و مستغلات یک اقدام ضدونقیض دیپلماتیک و اعلان تمایلات سلطه‌جویانه است.

وی خاطرنشان کرد: واشنگتن با این اقدام مفهوم حاکمیت را که زیربنای نظام بین‌المللی است، آشکارا به سخره گرفته است. پیامی که به پایتخت‌های اروپایی فرستاده می‌شود این است که واشنگتن دیگر آنها را شرکای خود در ساختار امنیت جمعی نمی‌بیند.

مرشایمر گفت: وضعیت منطقه کارائیب و دخالت انگلیس در آن یک فاجعه راهبردی است. گزارش‌ها حاکی است که انگلیس یعنی نزدیک‌ترین شریک اطلاعاتی ما، هسته اصلی ائتلاف اطلاعاتی «پنج چشم» و روابط ویژه انگلیس و آمریکا اشتراک اطلاعاتی با ایالات متحده در کارائیب را متوقف کرده است. چرا؟ زیرا آمریکا در حال حملاتی یکجانبه به شناورهای مظنون به حمل مواد مخدر است و همه سرنشین‌های آنها را به قتل می‌رساند. این اقدام ناقض قوانین بین‌الملل است و انگلیس نمی‌خواهد در این تحولات که آن را جنگی غیرقانونی می‌داند، همدست شود.

ایالات متحده همچون یک هژمون رفتار می‌کند که عقلش را از دست داده است و در حیاط خلوت خود یعنی کارائیب با خشونت رفتار می‌کند و نسخه‌ای به شدت نظامی شده از دکترین مونرو را اجرا می‌کند.

متن کامل اظهارات انتقادی «جان مرشایمر» نظریه‌پرداز و تحلیلگر آمریکایی علیه سیاست‌های ترامپ به شرح زیر است:

شاهد فروپاشی درونی آمریکا هستیم

ما شاهد ازهم‌ گسیختن امپراتوری آمریکا هستیم؛ نه از بیرون، بلکه از درون؛ فرایندی که به‌واسطه‌ آمیزه‌ای آشفته از غرور امپراتوری و ناتوانی دیپلماتیک پیش می‌رود؛ آمیزه‌ای که اگر پیامدهایش تا این اندازه هولناک و پرمخاطره نبود، می‌توانست مضحک به نظر برسد.

ایالات متحده در حال حاضر سیاست خارجه‌ای را دنبال می‌کند که جز تلاشی سراسیمه برای بازتحمیل سلطه در جهانی که به‌سرعت از کنترلش خارج می‌شود، نام دیگری نمی‌توان بر آن گذاشت و نتایج آن چیزی کمتر از فاجعه‌بار نیست. با وضعیتی روبه‌رو هستیم که در آن آمریکا به‌طور فعال مهم‌ترین متحدان خود در اروپا را از خود می‌راند، و هم‌زمان در نیم‌کره‌ خود دست به عملیات نظامیِ مستقیم می‌زند که ناقض حقوق بین‌الملل است؛ در حالی که قدرت‌های بزرگ شرق، به‌ویژه چین و روسیه، با شادمانی و انتظار نظاره‌گرند. تازه‌ترین اخبار درباره‌ انتصاب یک فرستاده‌ ویژه برای گرینلند و گسست در تبادل اطلاعاتی با بریتانیا، رویدادهایی منفرد و ناشی از رفتار غیر متعارف اداری هستند.

این‌ها لرزه‌های یک زلزله‌ی عظیم ژئوپلیتیک‌اند که معماری امنیتی غرب را که از سال ۱۹۴۵ تاکنون پابرجا بوده تهدید به فروپاشی می‌کند. اجازه دهید از وضعیت گرینلند آغاز کنیم؛ موضوعی که بسیاری در رسانه‌های جریان اصلی آن را یک مضحکه، حاشیه‌ای بی‌اهمیت، یا نمونه‌ای دیگر از ویژگی‌های خاص دونالد ترامپ تلقی می‌کنند. خندیدن به این ایده آسان است که فرماندار جف لندری لوئیزیانا، مردی بدون داشتن تجربه دیپلماتیک برای مذاکره درباره‌ خرید یک قلمرو خودمختار منصوب شود.

اما تقلیل دادن این ماجرا به دلقک‌بازی، به معنای نادیده گرفتن تغییر عمیق در راهبرد کلان آمریکا است که این اقدام نمایندگی‌اش می‌کند. این «واقع‌گرایی تهاجمی» در خام‌ترین و پرداخت‌نشده‌ترین شکل آن است. ایالات متحده به نقشه نگاه می‌کند، ذوب شدن قطب شمال را می‌بیند، گشایش مسیرهای جدید کشتیرانی را می‌بیند، و ذخایر عظیم عناصر نادر خاکی را می‌بیند که برای فناوری و جنگ قرن بیست‌ویکم حیاتی‌اند.

واشنگتن همچنین اهمیت راهبردی تنگه گرینلند، ایسلند و بریتانیا را می‌بیند؛ گلوگاهی که مسیر ورود قدرت دریایی روسیه به اقیانوس اطلس است. از منظر صرفاً واقع‌گرایانه، تمایل آمریکا به کنترل گرینلند کاملاً عقلانی است. دولت‌ها در پی بقا هستند و برای بقا باید قدرت خود را به حداکثر برسانند.

کنترل جغرافیای قطب شمال راهی برای حداکثرسازی قدرت است. اما شیوه‌ اجرای این خواست، از یک آسیب‌شناسی خطرناک در تفکر کنونی آمریکا پرده برمی‌دارد. دیپلماسی هنر این است که کاری کنی دیگران آنچه تو می‌خواهی را انجام دهند.

رویکرد دونالد ترامپ یعنی گماردن یک وفادار سیاسی مانند لندری و برخورد با قلمرو یک کشور مستقل همچون ملکی مشکل‌دار در بازار املاک نقطه‌ی مقابل دیپلماسی است. این اعلام نیت امپراتوری است. وقتی به واکنش کپنهاگ نگاه می‌کنید، مسئله صرفاً ناراحتی نیست؛ بلکه هشداری عمیق و جدی است.

وزیر خارجه‌ دانمارک این اقدام را کاملاً غیرقابل‌قبول خواند. اتحادیه اروپا برای دفاع از تمامیت ارضی پادشاهی دانمارک وارد عمل شده است. این امر خارق‌العاده است.

ما درباره‌ یک متحد ناتو سخن می‌گوییم؛ کشوری که در افغانستان و عراق در کنار نیروهای آمریکایی خون داده است، اما اکنون با همان منطق غارتگرانه‌ای با آن رفتار می‌شود که معمولاً از یک فاتح متخاصم انتظار می‌رود. مفهوم حاکمیت که سنگ‌بنای نظام بین‌الملل است آشکارا از سوی واشنگتن به سخره گرفته می‌شود. پیامی که به هر پایتخت اروپایی مخابره می‌شود، روشن است.

ایالات متحده دیگر شما را شریکانی در یک سازوکار امنیت جمعی نمی‌بیند. شما را دولت‌های تابعی می‌بیند که قلمرو و منابعشان، اگر قیمت مناسب باشد یا فشار به اندازه‌ی کافی بالا رود، قابل تملک است. این ما را به انتصاب مشخص جف لندری می‌رساند.

در دنیای دیپلماسیِ پرمخاطره، «افراد همان سیاست‌اند». با اعزام مردی که صلاحیتش «معامله‌گری» و چاپلوسی سیاسی است، نه یک دیپلمات کارکشته که ظرایف شورای قطب شمال یا قانون اساسی دانمارک را بفهمد، ترامپ نشان می‌دهد که برای نظم بین‌المللی مبتنی بر قواعد اهمیتی قائل نیست. او نشان می‌دهد که معتقد است می‌تواند دولت کپنهاگ را دور بزند و مستقیماً با گرینلندی‌ها سخن بگوید و حتی برای تحقق اهداف آمریکا به جدایی‌طلبی دامن بزند.

این بازی خطرناکی است. ملی‌گرایی قدرتمندترین نیروی سیاسی روی کره‌ی زمین است؛ دهه‌هاست این را گفته‌ام.

نمی‌توان یک ملت را صرفاً خرید. گرینلندی‌ها هویت خود، آرمان‌های خود و رابطه‌ی خاص خود با دانمارک را دارند. این فرض که می‌توان آن‌ها را مانند قطعه‌ای زمین در یک معامله‌ی املاک منهتن خرید، سوءبرداشتی بنیادین از طبیعت انسان و واقعیت سیاسی است.

سیاست آمریکا در کارائیب یک فاجعه است

همین نابینایی نسبت به ملی‌گرایی است که ایالات متحده را از ویتنام تا عراق، و از باتلاقی به باتلاق دیگر کشانده است؛ و اکنون می‌بینیم که این منطق درباره نزدیک‌ترین متحدان‌مان به کار گرفته می‌شود. اما اگر وضعیت گرینلند یک فاجعه‌ دیپلماتیک است، وضعیت کارائیب در ارتباط با بریتانیا یک فاجعه‌ راهبردی است. گزارش‌هایی داریم مبنی بر اینکه بریتانیا نزدیک‌ترین شریک اطلاعاتی ما، «رابطه‌ی ویژه»، هسته‌ اتحاد پنج چشم، تبادل اطلاعات با ایالات متحده درباره‌ عملیات‌ها در کارائیب را متوقف کرده است.

چرا؟ زیرا ارتش آمریکا به‌صورت یک‌جانبه به کشتی‌های مظنون به حمل مواد مخدر حمله می‌کند و همه‌ سرنشینان را می‌کشد؛ اقدامی که ناقض حقوق بین‌الملل و تشریفات دادرسی است. بریتانیایی‌ها نمی‌خواهند در آنچه جنگی غیرقانونی می‌دانند، شریک جرم باشند.

بریتانیا کشوری که بر پایه‌ی اطلاعات نادرست، ایالات متحده را در فاجعه عراق همراهی کرد اکنون به این نتیجه رسیده است که آمریکا بیش از حد یاغی، بیش از حد خشن و بیش از حد غیرقابل‌پیش‌بینی است که بتوان اطلاعات حساس را به آن سپرد. این شکافی در ابعادی تاریخی است. اتحاد پنج چشم، دستگاه عصبی قدرت غرب است.

این اتحاد سازوکاری است که به‌واسطه‌ آن جهان انگلیسی‌زبان قدرت خود را اعمال می‌کند و آگاهی محیطی‌اش را در سراسر جهان حفظ می‌نماید. اگر بریتانیا در حال قطع این ارتباط است، به این معناست که اعتمادی که شالوده‌ این اتحاد بود، تبخیر شده است. ایالات متحده مانند یک هژمونِ ازخودبی‌خود رفتار می‌کند؛ در حیاط خلوت خود، یعنی کارائیب، با خشونت می‌تازد، نسخه‌ای فوق‌نظامی‌شده از دکترین مونرو را اجرا می‌کند، و هم‌زمان متحدانی را که برای اعمال قدرت در اوراسیا به آن‌ها نیاز دارد، از خود می‌راند.

کشته شدن ۷۶ نفر بر روی این کشتی‌ها آن‌گونه که گزارش شده بدون محاکمه و بدون طی تشریفات قانونی، رفتاری از جنس همان چیزی است که در رژیم‌های اقتدارگرا محکومش می‌کنیم. وقتی ایالات متحده چنین می‌کند، نه‌تنها اقتدار اخلاقی خود را که منِ واقع‌گرا ارزش چندانی برایش قائل نیستم، هرچند در حفظ اتحادها کارکرد عملی دارد نابود می‌کند، بلکه همکاری را برای دموکراسی‌های لیبرالی که مقید به قوانین داخلی و معاهدات بین‌المللی‌اند، ناممکن می‌سازد. آنچه می‌بینیم، تراژدی کلاسیک سیاست قدرت‌های بزرگ است که به‌صورت زنده رخ می‌دهد، اما با شتابی بیشتر به‌دلیل بی‌کفایتی.

ایالات متحده با یک رقیب هم‌ترازِ در حال صعود به نام چین و یک اخلال‌گرِ احیاشده، هرچند از نظر اقتصادی ضعیف، به نام روسیه مواجه است. برای موازنه با این تهدیدها، منطق پایه‌ای واقع‌گرایانه حکم می‌کند که آمریکا باید اتحادهایش را تقویت کند، غرب را منسجم سازد، و اطمینان یابد که اروپا و جهان انگلیسی‌زبان همگام با واشنگتن حرکت می‌کنند. اما در عوض، دقیقاً خلاف این کار را می‌کنیم.

با دانمارک بر سر سرزمینی که از نظر حقوقی نمی‌توانیم تصاحبش کنیم، درگیر می‌شویم. بریتانیایی‌ها را وادار می‌کنیم به‌دلیل رفتار شبه‌عدالت‌خواهانه‌ی ما در آب‌های آزاد، از دستگاه اطلاعاتی‌مان جدا شوند. ائتلافی را که برای مهار چین به آن نیاز داریم، از هم می‌گسلانیم.

شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین اگر هم می‌خواستند، نمی‌توانستند سناریویی بهتر از این بنویسند. آن‌ها نظاره‌گر ازهم‌دریدگیِ غرب هستند. بیایید به پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این وضعیت برای مردم آمریکا نگاه کنیم؛ زیرا اینجاست که واقعیت خود را نشان می‌دهد.

سیاست خارجی امری انتزاعی نیست. به امنیت شما و به جیب شما مربوط است. وقتی ایالات متحده اتحادیه‌ی اروپا را از خود می‌راند، بزرگ‌ترین رابطه‌ی تجاری و سرمایه‌گذاری خود را به خطر می‌اندازد.
اروپا آمریکا را شریک قابل اعتمادی می‌ داند؟

اگر اروپایی‌ها به این نتیجه برسند که آمریکا دیگر شریک قابل اعتمادی نیست یا بدتر از آن، تهدیدی غارتگر برای تمامیت ارضی آن‌هاست شروع به پوشش ریسک خواهند کرد. به‌دنبال خودمختاری راهبردی خواهند رفت. تجارت خود را متنوع خواهند کرد.

حتی ممکن است به سازگاری با چین روی آورند. این یعنی بازارهای کالاهای آمریکایی می‌تواند کوچک شود. یعنی با افزایش موانع تجاری، هزینه‌ی کالاها در ایالات متحده بالا برود.

یعنی جایگاه دلار آمریکا به‌عنوان ارز ذخیره‌ جهانی که به ما اجازه می‌دهد کسری‌های عظیم داشته باشیم و ارتش‌مان را تأمین مالی کنیم ــ می‌تواند به چالش کشیده شود؛ زیرا اروپا و آسیا به‌دنبال جایگزین‌هایی برای یک نظام مالیِ سلاح‌سازی‌شده تحت اداره‌ی واشنگتنی آشفته خواهند رفت. افزون بر این، لفاظی انزواطلبانه‌ای که در تحلیل به آن اشاره شده ــ بازگشت به شیوه‌ تفکر دهه‌ ۱۹۲۰ ــ نام‌گذاری نادرستی است. انزواطلبی به معنای در خانه ماندن و به کار خود پرداختن است.

سیاست‌های ترامپ تهاجم یک جانبه افراطی در جهان است

آنچه می‌بینیم انزواطلبی نیست. تهاجمِ یک‌جانبه‌ی افراطی است. بدترین ترکیب ممکن از هر دو جهان است.

ما در حال فاصله گرفتن از ساختارهای همکاری‌ای هستیم که ثبات جهان را حفظ می‌کنند؛ ساختارهایی مانند ناتو و سازمان ملل متحد. اما در عین حال، هر جا که صلاح بدانیم، به‌صورت تهاجمی و یک‌جانبه ــ چه از نظر نظامی و چه دیپلماتیک ــ مداخله می‌کنیم، بدون آن‌که از مشروعیت یا حمایت متحدان برخوردار باشیم. این وضعیت، ایالات متحده را در موقعیتی آسیب‌پذیر قرار می‌دهد.

ما بیش‌ازحد درگیر شده‌ایم، از پشتیبانی کافی برخوردار نیستیم و هرچه بیشتر ــ حتی در نگاه دوستان‌مان ــ به‌عنوان یک دولت مطرود دیده می‌شویم. مالیات‌دهنده آمریکایی هزینه‌ ارتشی را می‌پردازد که به شیوه‌هایی به کار گرفته می‌شود که امنیت ما را کاهش می‌دهد، نه افزایش. انتصاب جف لندری نماد دولتی است که دیگر به‌عنوان یک کنشگر عقلانی در صحنه‌ی جهانی عمل نمی‌کند.

این انتصاب نشان می‌دهد که وفاداری به رئیس، مهم‌تر از شایستگی یا منافع ملی تلقی می‌شود. این ویژگی شاخص رژیم‌های رو به زوال است. وقتی دستگاه اداری را تصفیه می‌کنید، کارشناسان را به حاشیه می‌رانید، جامعه‌ اطلاعاتی را نادیده می‌گیرید، و دیپلمات‌ها را با حامیان مالی و نزدیکان سیاسی جایگزین می‌کنید، توان تدوین یک راهبرد منسجم را از دست می‌دهید.

در نتیجه، اشتباه می‌کنید. دچار خطای محاسبه می‌شوید. و در عصر هسته‌ای، خطای محاسبه همان جاده‌ای است که به آخرالزمان ختم می‌شود.

دانمارکی‌ها مردمی مؤدب‌اند، اما در عین حال ملتی سرافراز با تاریخی هزارساله هستند. این تصور که آن‌ها به‌سادگی تسلیم می‌شوند، یک خیال‌پردازی است. اگر تسلیم نشوند چه؟ آیا ایالات متحده دانمارک را تحریم خواهد کرد؟ آیا از نیروی دریایی برای محاصره‌ گرینلند استفاده می‌کند؟ این‌ها در نگاه نخست مضحک به نظر می‌رسد، اما ما در مسیری حرکت می‌کنیم که در آن، امور مضحک به رفتارهای عادی بدل می‌شوند.

تنش در کارائیب نیز به همان اندازه گویای این ذهنیت خطرناک است. کارائیب عملاً یک دریاچه‌ آمریکایی است. ما در آن‌جا برتری کامل داریم.

پس چرا لازم است عملیاتی انجام دهیم که تا این اندازه تهاجمی باشد و بریتانیایی‌ها را از خود براند؟ این رفتار از احساس ناامنی خبر می‌دهد. یک هژمونِ بااعتمادبه‌نفس نیازی ندارد برای اثبات اقتدار خود به قایق‌های ماهیگیری شلیک کند. یک هژمونِ رو به افول ــ که نسبت به مرزهایش دچار پارانویاست و برای نمایش قدرت درمانده است ــ دقیقاً چنین می‌کند.

این رفتارِ قدرتی است که هراسان است؛ و یک ابرقدرتِ هراسان، خطرناک‌ترین کنشگر در نظام بین‌الملل به شمار می‌آید. تصمیم بریتانیا برای خودداری از تبادل اطلاعات، همچون آژیر هشدار است. این یعنی لندن به واشنگتن می‌گوید: شما بیش از حد پیش رفته‌اید.

شما از خطوطی عبور می‌کنید که ما نمی‌توانیم همراه شما از آن‌ها عبور کنیم. اگر بریتانیا را از دست بدهیم، چشم‌ها و گوش‌های خود را در بخش‌هایی از جهان که به‌شدت به آن‌ها نیاز داریم، از دست خواهیم داد. همچنین باید بُعد سیاست داخلی در داخل ایالات متحده را نیز در نظر بگیریم.

این نمایش تهاجمی با هدف جلب نظر یک پایگاه داخلی طراحی شده است؛ پایگاهی که احساس می‌کند مورد ظلم قرار گرفته، عقب مانده و نسبت به خارجی‌ها بدبین است. این همان سیاستِ رنجش و کینه است که به‌صورت سلاح در قالب سیاست خارجی به کار گرفته شده است. با درگیر شدن با دانمارک و با رفتار خشن در کارائیب، دولت در چشم حامیان خود قدرتمند جلوه می‌کند.
رویکرد اول آمریکا یا آمریکای تنها

در ظاهر، این رویکرد «اول آمریکا» به نظر می‌رسد، اما در واقع «آمریکای تنها» است. و آمریکای تنها، موجودیتی به‌مراتب ضعیف‌تر و آسیب‌پذیرتر از آمریکایی است که در رأس یک ائتلاف نیرومند غربی قرار دارد.

کارگر متوسط آمریکایی هیچ سودی از ناتوانی جف لندری در خرید گرینلند نمی‌برد. خانواده‌ی معمولی آمریکایی به این دلیل که ما سرویس‌های اطلاعاتی بریتانیا را از خود رانده‌ایم، امن‌تر نشده است. برعکس، آن‌ها در معرض خطر بیشتری قرار دارند، زیرا شبکه‌ی امنیتی‌ای که ما را در برابر تروریسم و تهدیدهای دولتی محافظت می‌کند، اکنون پر از شکاف شده است.

شکاف‌هایی که خودمان ایجاد کرده‌ایم. اکنون اجازه دهید زاویه‌ی دید را گسترش دهیم و به موازنه‌ی قدرت جهانی نگاه کنیم. ظهور چین واقعیت ژئوپلیتیک تعیین‌کننده‌ی دوران ماست.

چین رقیبی هم‌تراز با اقتصادی عظیم و ارتشی رو به رشد است. برای مهار چین، ایالات متحده به یک ائتلاف نیاز دارد. ما به‌تنهایی از عهده‌ی این کار برنمی‌آییم.

جغرافیای آسیا بسیار گسترده است. ما به ژاپن نیاز داریم، به کرهٔ جنوبی نیاز داریم، به استرالیا نیاز داریم، و لازم است اروپا از نظر اقتصادی و فناورانه در کنار ما باشد. اما با تحقیر اروپا و با تهدید تمامیت ارضی یک کشور اروپایی، عملاً اروپا را از خود می‌رانیم.

ما به اروپایی‌ها پیام می‌دهیم که نمی‌توانند به ما اعتماد کنند. این دقیقاً همان شکافی است که پکن از آن بهره می‌برد. چین هم‌اکنون در حال ورود به قطب شمال است و خود را «کشوری نزدیک به قطب شمال» می‌نامد.

آن‌ها یخ‌شکن می‌سازند. در گرینلند سرمایه‌گذاری می‌کنند. اگر ایالات متحده گرینلندی‌ها و دانمارکی‌ها را از خود بیگانه کند، به نظر شما آن‌ها به چه کسی روی خواهند آورد؟ ممکن است صرفاً برای ایجاد موازنه در برابر زورگویی آمریکا، به سمت چین بروند و از پکن برای سرمایه‌گذاری و زیرساخت کمک بگیرند.

این همان طنز تلخ تراژدی است. در تلاش برای تصاحب گرینلند به‌منظور دور نگه داشتن چین، تهاجم ناشیانهٔ ترامپ ممکن است در عمل درِ ورود چین را کاملاً باز کند. همین منطق دربارهٔ روسیه نیز صادق است.

روسیه نقش «اخلال‌گر» را ایفا می‌کند. آن‌ها می‌خواهند ناتو را تضعیف کنند. آن‌ها می‌خواهند غرب را دچار شکاف کنند.

هر بار که ایالات متحده به یکی از متحدان ناتو توهین می‌کند، ولادیمیر پوتین جام خود را بالا می‌برد. انسجام ناتو بر مادهٔ ۵ استوار است؛ تعهدی که می‌گوید حمله به یک عضو، حمله به همهٔ اعضاست. اما این انسجام، به اعتماد روزمره و احترام متقابل میان کشورهای عضو نیز وابسته است.

اگر عضو اصلی ائتلاف در پی الحاق قلمرو یک عضو کوچک‌تر باشد، ائتلاف اعتبار خود را از دست می‌دهد. چرا استونی یا لهستان باید به این اعتماد کنند که ایالات متحده از حاکمیت آن‌ها دفاع خواهد کرد، وقتی خود آمریکا فعالانه در حال تضعیف حاکمیت دانمارک است؟ این منطق از هم می‌پاشد. اعتبار تضمین امنیتی آمریکا سریع‌تر از یخ‌های گرینلند در حال ذوب شدن است.
سیاست های ترامپ دنیا را وارد دوره ای از بی ثباتی و جنگ کرده است/ جهان انبار باروت

ما وارد دوره‌ای از بی‌ثباتی عمیق می‌شویم. قواعد بازی در حال بازنویسی‌اند؛ نه از راه اجماع، بلکه با زور عریان و خطاهای فاحش. خطر جنگ رو به افزایش است؛ نه لزوماً چون کسی خواهان جنگ جهانی است، بلکه چون وقتی نرده‌های محافظ دیپلماسی را برمی‌دارید، وقتی کانال‌های تبادل اطلاعات را خاموش می‌کنید، و وقتی استراتژی را با تصمیم‌های آنی و احساسی جایگزین می‌کنید، حادثه اجتناب‌ناپذیر می‌شود.

کشتی‌ها به هم برخورد می‌کنند. هواپیماها سرنگون می‌شوند. سوءتفاهم‌ها تشدید می‌شوند.

بدون اعتماد و بدون سازوکارهای کاهش تنش، این حوادث می‌توانند به‌سرعت از کنترل خارج شوند. ما این وضعیت را در سال ۱۹۱۴ دیده‌ایم. اکنون نیز نشانه‌های مقدماتی آن را می‌بینیم.

جهان به انبار باروت تبدیل شده است. ایالات متحده که زمانی آتش‌نشان بود، اکنون با شعله‌افکن در حال دویدن است. این تغییر، بر تک‌تک شهروندان آمریکایی اثر می‌گذارد.

این وضعیت بر ثبات دلار تأثیر می‌گذارد. بر زنجیره‌های تأمین که کالاها را به فروشگاه محلی شما می‌رسانند اثر می‌گذارد. و بر احتمال آن‌که پسران و دختران شما به جنگی فرستاده شوند که می‌شد از آن جلوگیری کرد، اثر مستقیم دارد.

ما فقط دربارهٔ خطوط روی نقشه یا مراسم دیپلماتیک صحبت نمی‌کنیم. موضوع، امنیت بنیادین کشور است. این تصور که می‌توان صرفاً با زورگویی به رفاه و امنیت رسید، یک توهم خطرناک است.

جهان برای چنین رویکردی بیش از حد بزرگ، بیش از حد پیچیده و بیش از حد مسلح است. دیگر کشورها منافع خود، غرور خود و ابزارهای مقاومت خود را دارند. نادیده گرفتن این واقعیت، دعوت مستقیم به فاجعه است.

انتصاب فرماندار لندری نشانه‌ای از یک بیماری عمیق‌تر است. این اقدام بیانگر پیروزی نمایش‌های سیاسی داخلی بر کشورداریِ جدی و مسئولانه است. این، حرکتی سطحی و غیرجدی در برابر مسئله‌ای بسیار جدی است.

قطب شمال مسئله‌ای جدی است. رقابت با چین مسئله‌ای جدی است. ثبات ناتو مسئله‌ای جدی است.

برخورد با این مسائل به‌عنوان فرصت‌هایی برای رانت‌دهی سیاسی و تیترسازی رسانه‌ای، قصور در انجام وظیفه در مقیاسی عظیم است. سکوت یا همراهی طبقهٔ سیاسی در واشنگتن در برابر این رفتارها نیز به همان اندازه گویاست. صداهای خردمندانه بسیار اندک شده‌اند.

نخبگان حاکم یا خریداری شده‌اند یا مرعوب. ما به‌سوی صخره‌ها رانده می‌شویم و ناخدا به‌جای تمرکز بر نجات کشتی، با خدمه بر سر این‌که چه کسی بهترین کابین را داشته باشد، مشغول جر و بحث است؛ آن هم در حالی که بدنهٔ کشتی در حال شکافتن است. به سخنان مقام‌های دانمارکی توجه کنید.

آن‌ها سردرگم‌اند. آزرده‌خاطرند. اما در زیر این احساسات، اراده‌ای رو به سخت‌تر شدن در حال شکل‌گیری است.

شدت یافتن بلوک های رقیب سیاسی در اثر سیاست های مرکانتیلیستی و مسابقه های تسلیحاتی

اروپا به‌تدریج درمی‌یابد که تنها مانده است. این آگاهی به جهانی پراکنده‌تر منجر خواهد شد؛ جهانی متشکل از بلوک‌های رقیب، سیاست‌های تجاری مرکانتیلیستی و مسابقه‌های تسلیحاتی. این بازگشت به روزگار تیره و تار اوایل قرن بیستم است؛ و همه می‌دانیم آن دوران چگونه پایان یافت.

آن دوران با آتش و خون پایان یافت. ایالات متحده هشتاد سال تلاش کرده است از بازگشت به آن جهان جلوگیری کند. اکنون اما خود ما پیشاپیش دیگران، راه بازگشت به ورطه را هموار می‌کنیم.

رویکرد «معامله‌گرانه» در بازار املاک کارآمد است، زیرا یک مرجع بالادستی ــ نظام قضایی ــ برای اجرای قراردادها وجود دارد. اما در روابط بین‌الملل، چنین مرجع بالاتری وجود ندارد. تنها چیزی که هست، آنارشی است.

وقتی اعتماد را از بین ببرید، دیگر قاضی‌ای نیست که به او شکایت ببرید. فقط قدرت باقی می‌ماند. و ما با رفتارهای احمقانه، قدرت خود را به هدر می‌دهیم.

وضعیت روابط با بریتانیا شاید فوری‌ترین زنگ خطر باشد. تبادل اطلاعات، بالاترین نشانهٔ اعتماد است؛ یعنی به اشتراک گذاشتن اسرار، منابع و روش‌های خود.

یعنی خود را در برابر یک کشور دیگر آسیب‌پذیر کردن. این‌که بریتانیا بگوید «بس است»، رأی بی‌سابقه‌ای به بی‌اعتمادی نسبت به قضاوت آمریکا است. یعنی آن‌ها بر این باورند که قضاوت آمریکایی‌ها آن‌قدر معیوب و آن‌قدر خطرناک شده که جایگاه اخلاقی و حقوقی خودِ بریتانیا را به خطر می‌اندازد.

این همان قناری در معدن زغال‌سنگ است؛ نشانه‌ای هشداردهنده. اگر بریتانیا در حال فاصله گرفتن است، یعنی باقی ساختار ائتلاف از درون در حال پوسیدن است. ما با احتمال پایان غرب به‌عنوان یک واحد سیاسی منسجم روبه‌رو هستیم.

به کدام سو می رویم؟ آمادگی برای جنگ خودکشی است

پس آینده چه در پیش دارد؟ اگر اصلاح مسیر صورت نگیرد ــ که با توجه به رهبری کنونی بعید به نظر می‌رسد ــ ما به‌سوی برخوردی اجتناب‌ناپذیر حرکت می‌کنیم. شاید برخوردی دیپلماتیک باشد که ناتو را در هم بشکند. شاید برخوردی نظامی در کارائیب یا قطب شمال باشد.

شاید هم برخوردی اقتصادی باشد، با تشدید جنگ‌های تجاری. اما مسیر روشن است: ما از جهانی با رقابتِ مدیریت‌شده، به جهانی با درگیریِ مهارنشده در حال حرکت هستیم.

ایالات متحده به قدرتی غیرقابل پیش‌بینی، تهاجمی و منزوی تبدیل می‌شود. و در دنیای بی‌رحم سیاست بین‌الملل، انزوا مقدمهٔ شکست است. ما داریم خودمان را مات می‌کنیم.

ما با نابود کردن ائتلاف‌هایی که می‌توانستند به پیروزی‌مان در جنگ کمک کنند، خود را برای جنگ آماده می‌کنیم. این راهبردی است از جنس خودکشی که در لباس قدرت پنهان شده است. از توجه شما سپاسگزارم.

این زمانه، زمانه‌ای خطرناک است؛ شاید خطرناک‌ترین دوران زندگی ما. باید چشم‌هایمان را باز نگه داریم و واقعیت قدرت را آن‌گونه که هست، درک کنیم. فارغ از توهمات، من با تحلیل‌های بیشتری بازخواهم گشت، زیرا متأسفانه این وضعیت ادامه خواهد یافت ــ و به احتمال زیاد، نه در جهتی بهتر.

ایرنا

The post مرشایمر: امپراتوری آمریکا از درون در حال فروپاشی است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | جهان ؛ پلیس بلژیک صبح امروز (سه‌شنبه) در چارچوب تحقیقات درباره سوءاستفاده احتمالی از منابع مالی اتحادیه اروپا، به چند نقطه از جمله مقر سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا در بروکسل، کالج اروپا در بروژ و چند منزل شخصی یورش برد.

به گزارش پایگاه خبری «لکو» فرانسه، مأموران پلیس در ساعات اولیه صبح با توقیف اسناد و بازداشت سه نفر، تحقیقات درباره اتهاماتی شامل «تقلب در مناقصات»، «فساد» و «تعارض منافع» را آغاز کردند.

شاهدان گفته‌اند حدود ۱۰ مأمور لباس‌شخصی ساعت ۷:۳۰ صبح وارد ساختمان سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا شدند و این یورش توسط یک مقام دیگر اتحادیه نیز تأیید شده است.

به گفته چهار فرد مطلع، تحقیقات پس از طرح اتهاماتی علیه سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا و کالج اروپا درباره سوءاستفاده از بودجه‌های عمومی اتحادیه در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ آغاز شده است. این پرونده اکنون به یکی از بزرگ‌ترین رسوایی‌های اخیر در نهادهای اروپایی تبدیل شده و فشارها بر مدیریت کالج اروپا افزایش یافته است؛ کالجی که ریاست آن بر عهده «فدریکا موگرینی» مسئول سابق سیاست خارجه اتحادیه اروپاست.

اطلاعات موجود نشان می‌دهد که سه نفر در این پرونده بازداشت شده‌اند که در میان آنان فدریکا موگرینی نیز حضور دارد.

این عملیات مشترک با حضور پلیس فدرال بلژیک، دفتر مبارزه با تقلب اتحادیه اروپا و تحت نظارت دادستانی اروپا انجام شده است.

تحقیقات بر این تمرکز دارد که آیا کالج اروپا یا نمایندگان آن به اطلاعات محرمانه مربوط به مناقصه راه‌اندازی «آکادمی دیپلماتیک اتحادیه اروپا» دسترسی داشته‌اند یا خیر. این آکادمی برنامه‌ای سالانه برای آموزش دیپلمات‌های اروپایی در بروژ است که بودجه آن توسط سرویس اقدام خارجی اروپا تأمین می‌شود.

به گفته منابع مطلع، یکی از محورهای تحقیقات خرید یک ساختمان به ارزش ۳.۲ میلیون یورو توسط کالج اروپا در سال ۲۰۲۲ است؛ ساختمانی که برای اسکان دیپلمات‌های شرکت‌کننده در دوره‌های آکادمی مورد استفاده قرار گرفت. این خرید در دوره‌ای انجام شد که کالج اروپا با فشار مالی روبه‌رو بود و تنها مدت کوتاهی پیش از صدور مناقصه‌ای انجام شد که در نهایت حدود ۶۵۴ هزار یورو بودجه در اختیار همان کالج قرار داد.

تاکنون هیچ‌کس رسماً متهم نشده و نتیجه‌گیری نهایی از سوی نهادهای اروپایی اعلام نشده است.

کالج اروپا و آکادمی دیپلماتیک اتحادیه اروپا هر دو تحت مدیریت فدریکا موگرینی قرار دارند. او از سال ۲۰۲۰ رئیس کالج و از سال ۲۰۲۲ مدیر آکادمی شده است. در ۲ سال تحت بررسی، سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا نیز تحت مدیریت «جوزپ بورل» قرار داشت.

سخنگوی او به درخواست رسانه‌ها برای اظهار نظر پاسخ نداده است.

سخنگوی کالج اروپا نیز از اظهار نظر خودداری کرد و یک مقام سرویس اقدام خارجی اروپا نیز گفت اطلاعاتی درباره این پرونده ندارد. پلیس فدرال بلژیک نیز تاکنون پاسخی ارائه نکرده است.

The post موگرینی بازداشت شد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی ؛ وزیر امور خارجه در مصاحبه با برنامه «مع موسی الفرعی» با بیان اینکه اگر طرف آمریکایی آمادگی خود را برای یک توافق عادلانه و متوازن، مبتنی بر منافع متقابل نشان دهد، ایران قطعاً موضوع را بررسی خواهد کرد، تاکید کرد: ما هیچ‌گاه میز مذاکره را ترک نکرده‌ایم، زیرا دیپلماسی جزئی اصیل از رویکرد و اصول ما است.

مشروح مصاحبه سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با برنامه «مع موسی الفرعی» به شرح ذیل است:

مجری: شما به‌تازگی سفری به مسقط داشتید؛ این سفر در شرایطی انجام شد که تعداد زیادی از وزرای کشورهای دیگر نیز در اینجا حضور داشتند. این بار در مسقط چه چیزی در حال شکل‌گیری است؟

عراقچی: نشست امروز در مسقط از نظر من نشستی بسیار مهم و بسیار جالب درباره موضوع میانجی‌گری بود. سلطنت عمان امروز به‌عنوان کشوری شناخته می‌شود که در عرصه میانجی‌گری بین کشورها وزن و صدای مهمی دارد.

این یک سنت دیپلماتیک مهم و ریشه‌دار است که عمان سال‌هاست آن را دنبال می‌کند. جمهوری اسلامی ایران نیز از جمله کشورهایی بوده که از این ظرفیت عمان بهره‌مند شده است. ما در سال ۲۰۱۰ گفت وگوهایی را با طرف آمریکایی در عمان آغاز کردیم که به‌صورت پنهانی و غیرعلنی برگزار می‌شد. آن گفت‌ وگوها به آغاز مذاکرات مربوط به «برنامه جامع اقدام مشترک» منجر شد و نتیجه آن، شروع مذاکرات رسمی بر سر برجام بود. این روند در نهایت به حصول توافق انجامید.

سال گذشته نیز عمان دوباره نقش میانجی میان ایران و آمریکا را بر عهده گرفت. عمان مدیریت مذاکرات غیرمستقیم بین دو طرف را برعهده داشت. اما این بار، متأسفانه نتیجه موفقی حاصل نشد. پس از پنج دور مذاکره، در حالی که برای دور ششم آماده می‌شدیم، طرف آمریکایی مسیر دیپلماتیک و تلاش‌های میانجی‌گرانه را نقض کرد.

امروز نیز با هماهنگی یک مؤسسه نروژی و چند مؤسسه اروپایی دیگر، نشستی در عمان ویژه موضوع میانجی‌گری برگزار شد. در این نشست تبادل تجربیات میان کشورهای مختلف در این زمینه انجام شد. به‌نظر من بحث‌ها بسیار سودمند بود؛ محور آن نیز این واقعیت بود که حقوق بین‌الملل و نظام‌های بین‌المللی، متأسفانه تحت تأثیر گرایش آمریکا به استفاده از زور در روابط بین‌الملل قرار گرفته‌اند.

به‌این‌ترتیب، روابط بین‌الملل از حالت مبتنی بر قانون، به روابطی مبتنی بر زور تغییر یافته‌اند. این موضوع در مداخلات نظامیِ دلخواه و اجرای عملیات ترور در هر نقطه‌ای که اراده کنند، آشکار است. آنچه امروز شاهد هستیم موجب نگرانی جدی جهانی شده است. به‌گمان من، این موضوع، محور اصلی بحث‌های امروز بود.

مجری: آیا این بدان معناست که اکنون بار دیگر باب میانجی‌گری میان ایران و طرف‌های دیگر در حال گشوده‌شدن است؟

عراقچی: باب مذاکره و میانجی‌گری همیشه باز است و این امکان در هر زمان وجود دارد، مشروط بر آنکه قواعد رعایت شود. اصل نخست دیپلماسی و مذاکره این است که دو طرف با نیت واقعی برای تبادل منصفانه و برابر به میز مذاکره بیایند. اما اگر هدف یکی از طرفین تحمیل خواسته‌های خود باشد، چنین مذاکره‌ای شکل نمی‌گیرد و ثمری ندارد.

علت اصلی مشکل در روابط ایران و آمریکا، که مانع آغاز مذاکرات در حال حاضر است، رویکرد آمریکا مبتنی بر تحمیل خواسته‌ها و زیادی خواهی‌های آن است. متأسفانه ما بارها این رفتار را در تعاملاتمان با آنها دیده‌ایم. اگر طرف آمریکایی آمادگی خود را برای یک توافق عادلانه و متوازن، مبتنی بر منافع متقابل نشان دهد، جمهوری اسلامی ایران قطعاً موضوع را بررسی خواهد کرد. ما هیچ‌گاه میز مذاکره را ترک نکرده‌ایم، زیرا دیپلماسی جزئی اصیل از رویکرد و اصول ما است.

مجری: تفاوت میان مذاکرات ۲۰۱۰ و مذاکرات اخیر در مسقط چیست؟ در ۲۰۱۰ مذاکرات محرمانه بود و چیزی منتشر نشد، اما مذاکرات اخیر علنی و با جزئیات اعلام شد. همان‌طور که همیشه گفته می‌شود و شما بهتر می‌دانید: «کارهایتان را در پنهان انجام دهید». چرا مذاکرات اخیر علنی بود؟ آیا همین علنی بودن باعث نتیجه‌نگرفتن آن شد؟

عراقچی: عدم موفقیت مذاکرات امسال به‌دلیل علنی‌بودنشان نبود، بلکه به‌دلیل طمع و زیاده‌خواهی آمریکا بود. در سال ۲۰۱۰ مذاکرات پنهانی آغاز شد و سپس علنی شد و به مذاکرات میان آمریکا و ۱+۵ تبدیل شد. این روند در ۲۰۱۵ به توافق انجامید. مذاکرات اخیر نیز می‌توانست همان مسیر را طی کند؛ گفت‌ وگوها غیرمستقیم آغاز شد و اگر مسیر درست و متوازنی دنبال می‌شد، امکان رسیدن به توافق وجود داشت.

مشکل اصلی مذاکرات سال جاری ـ که موجب ناکامی آنها شد ـ گرایش آمریکا به تحمیل خواسته‌هایش بود؛ آنها با سیاست «غنی‌سازیِ صفر» وارد مذاکره شدند. ما از ابتدا گفتیم چنین چیزی ممکن نیست و باید به راه‌حلی میانه رسید. هیچ کشوری را نمی‌توان از حق مشروعش محروم کرد؛ البته می‌توان شفافیت و اعتمادسازی را مطالبه کرد و ما آماده آن هستیم. اما چشم‌پوشی از حقوق اساسی‌مان هرگز مطرح نیست.

بنابراین تنها راه، رسیدن به راه‌حلی متوازن است که منافع همه طرف‌ها را در نظر بگیرد. من آن روزها جمله‌ای گفتم که امروز هم تکرار می‌کنم: «اگر غنی‌سازی صفر می‌خواهید، توافقی میان ما نخواهد بود». اما اگر «بمبِ صفر» می‌خواهید، ما توافق خواهیم کرد و امکان دستیابی به توافق کاملاً وجود دارد. با این حال، معتقدم برخی عوامل در داخل آمریکا نمی خواستند که این مذاکرات به نتیجه برسد و همین باعث شد که مذاکرات به نتیجه نرسد.

مجری: بر اساس اطلاعات برخی از حاضران در آن مذاکرات، گفته شده که شما به توافقات پیشرفته و نزدیک به یک تفاهم رسیده بودید، به‌گونه‌ای که جلسه پیش از حمله به تهران، در آستانه اعلام توافق بود. آیا موضوع غنی‌سازی علت آن حمله نبود؟

عراقچی: ما خیلی به توافق نزدیک بودیم و در پنج دور مذاکرات به‌میانجی‌گری عمان، راه‌حل‌های متعددی بررسی شد و به راه‌حل‌هایی رسیدیم که می‌توانست مشکل را حل کند. اما این راه‌حل‌ها در واشنگتن رد شد و در نهایت نیروهای خواهان جنگ در آنجا غالب شدند و کشور و منطقه را به مسیر تأسف‌باری کشاندند.

مجری: آیا تهران همچنان مسقط را تنها میانجی معتبر برای گفت‌وگو با آمریکا می‌داند، با توجه به اینکه آن حمله، نه فقط به ایران، بلکه توهینی به عمان به‌عنوان میانجی نیز بود؟

عراقچی: ما عمان را به‌دلیل سابقه درخشانش در میانجی‌گری انتخاب کردیم؛ عمان بارها این نقش را ایفا کرده و موفقیت‌های ملموسی داشته است. ما کاملاً به حسن نیت برادرانمان در عمان و به خرد سلطان معظّم اعتماد داریم و به همین دلیل این دور از مذاکرات را با میانجی‌گری آن آغاز کردیم. من معتقدم عمان همواره قادر به ادامه این نقش سازنده بوده و هست.

در واقع مشکل اصلی میان ما و آمریکا نه در میانجی یا سازوکار میانجی‌گری، بلکه در ماهیت رویکرد آمریکا نهفته است. همان‌طور که اشاره کردید، ما در میانه مذاکرات بودیم که آمریکا و اسرائیل حمله را آغاز کردند؛ نخستین موشکی که اسرائیل شلیک کرد، عملاً «وسط میز مذاکره» فرود آمد. این رفتار، همان‌گونه که گفتید، توهینی آشکار به دیپلماسی، مذاکره و میانجی‌گری و البته به عمان بود و بسیار تأسف‌بار است.

مجری: اکنون نگاه شما به رویکرد کلی حاکم بر روابط بین‌الملل چیست؟ اکنون پس از این رخدادها در منطقه، گویی منطقه با «قانون جنگل» اداره می‌شود و رژیم اسرائیل دست بالا را در تصمیمات مربوط به منطقه دارد.

عراقچی: بله، متأسفانه سیاست‌های آمریکا واقعاً جهان را به چنین سمتی سوق می‌دهد، و آنچه شما «قانون جنگل» نامیدید، دقیق‌ترین توصیف وضعیت کنونی است، و عملاً به قاعده غالب تبدیل شده است.

وقتی مفهوم «صلح از راه قدرت» مطرح می‌شود، معنایش این است که پیروز کسی است که قدرت بیشتری دارد، در حالی که قاعده درست آن است که صلح از راه دیپلماسی برقرار شود. اما اگر مقصود برقراری صلح از طریق قدرت باشد، نتیجه‌ای جز جنگ‌های بیشتر و رویارویی‌های مکرر نخواهد داشت، چون هر طرف تلاش می‌کند قوی‌تر شود تا اراده‌اش را تحمیل کند. این رویکرد آمریکا در عمل تمام دستاوردهای بشری از پایان جنگ جهانی دوم تاکنون را تضعیف می‌کند.

بیش از هشت دهه است که همه کشورهای جهان در تلاش‌اند روابط بین‌المللی مبتنی بر قانون را تثبیت کنند، اما این روابط متأسفانه امروز به‌سمت روابط مبتنی بر زور در حال حرکت است؛ چیزی که «قانون جنگل» نام دارد؛ جایی که هرکس زور بیشتری دارد، برای خود و برای کسانی که تحت حمایتش هستند، مصونیت ایجاد می‌کند، و هرچه می‌خواهد انجام می‌دهد بدون اینکه کسی بتواند او را بازخواست کند.

متأسفانه در منطقه ما نیز شاهدیم که رژیم صهیونیستی هیچ خط قرمزی را باقی نگذاشته و همه را نقض کرده است؛ این رژیم به جنایت‌ها و کشتارهای روزانه خود ادامه داده، بیمارستان‌ها، مدارس، مساجد، کلیساها و همه مراکز را بمباران کرده است، و تنها خط قرمز باقی‌مانده، حمله به تأسیسات هسته‌ای صلح آمیز بود،که آن را هم در ایران مرتکب شد.

این رژیم هر زمان و هر کجا که خواسته حمله کرده است؛ در دو سال گذشته به هفت کشور تجاوز کرده، و هم‌اکنون نیز اراضی سه کشور را اشغال کرده است. با این حال، از مصونیت کامل آمریکا و برخی کشورهای اروپایی برخوردار است، که به او برای هر کاری که می‌خواهد پوشش می‌دهند. این وضعیت متأسفانه منطقه را دقیقاً به همان سمتی می‌برد، که شما اشاره کردید؛ و بهترین توصیف آن همان «قانون جنگل» است.

مجری: امروز دو قطب قدرت در منطقه وجود دارد—با پوزش که این دو را در یک سؤال کنار هم قرار می‌دهم: ایران و اسرائیل.آیا امکان طرح موضوع گفت‌وگوی مستقیم میان تهران و تل‌آویو وجود دارد؟

عراقچی: ما هیچ‌گونه مشروعیتی برای رژیم صهیونیستی قائل نیستیم؛ این رژیم متعلق به این منطقه نیست، و بر پایه غصب سرزمین ملت فلسطین شکل گرفته است، و ادامه موجودیت خود را با جنایت‌ها، کشتارها و نسل‌کشی حفظ کرده است. بنابراین ما هیچ مشروعیتی برای این رژیم قائل نیستیم.

مجری: گفته می‌شود ضربه‌ای که شما را نکشد، قوی‌ترتان می‌کند. اکنون حمله اسرائیل به ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

عراقچی: این واقعیت است؛ همان‌گونه که اشاره کردید، جنگ ۱۲ روزه بی‌تردید خسارت‌های سنگین و هزینه‌های زیادی بر ما تحمیل کرد، اما در دل خود برکاتی نیز داشت، مهم‌ترین آنها این بود که موشک‌ها و سلاح‌های ما برای نخستین‌بار در یک جنگ واقعی آزمایش شدند؛ این ظرفیت‌ها را به‌طور کامل به کار گرفتیم، و همه نقاط قوت و ضعف برای ما آشکار شد، امروز می‌توانم با اطمینان بگویم که از نظر دفاعی در جایگاهی بهتر از پیش از ۱۳ ژوئن قرار داریم، یعنی پیش از آغاز جنگ اخیر؛ چه از نظر کمیت و چه کیفیت تسلیحات و موشک‌هایمان.

نقاط ضعف خود را شناختیم و همچنین نقاط ضعف دشمن را، و بسیاری از آنها را برطرف کردیم. همچنین بسیاری از سیاست‌هایمان را بازنگری کردیم. به‌نظر من امروز از نظر دفاعی در وضعیتی بهتر از قبل از جنگ اخیر هستیم، و باور داریم کشورهای بزرگ، همچون انسان‌های بزرگ، در سختی‌ها شناخته می‌شوند؛
زیرا مشکلات هستند که کشورها را همچون انسان صیقل می‌دهند و نیرومندتر و استوارتر می‌سازند.

مجری: با وجود قدرتی که ایران در جنگ علیه اسرائیل نشان داد، اما تل‌آویو همچنان با کمک آمریکایی‌ها تهدید به تکرار آن می‌کند.

عراقچی: اسرائیل آن جنگ را نه فقط با حمایت آمریکا، بلکه با مشارکت مستقیم آمریکا آغاز کرد.رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، چند روز پیش اعتراف کرد که آمریکا همه چیز را برنامه‌ریزی و اجرا کرده است، و آن جنگ در درجه نخست، جنگ آمریکا بود.

بنابراین در میدان نبرد، ما تنها با اسرائیل نمی‌جنگیدیم، بلکه با اسرائیل، آمریکا و چندین کشور دیگر که پشتیبانی دفاعی به آنها می‌دادند، روبه‌رو بودیم. با اطمینان کامل می‌گویم، اگر آنها تصمیم به تکرار این تجربه شکست‌خورده بگیرند،
نتیجه‌ای جز همان شکست گذشته برایشان نخواهد داشت.

مجری: در سریالی که اسرائیل در نتفلیکس با نام «تهران» ساخت، ادعا شده بود که تل‌آویو توانسته در جامعه ایران نفوذ کند و از آن بهره ببرد. برخی تحلیلگران، به‌ویژه نزدیک به فضای سیاسی ایران،می‌گویند ضعف ایران تا حدی ناشی از خیانت برخی عوامل داخلی بوده است.امروز تا چه اندازه ایران می‌تواند «دشمن داخلی» را پیش از «دشمن خارجی» تعریف کند؟

عراقچی: اولاً من فیلم‌های تخیلی تماشا نمی‌کنم.این سریال نیز اثری تخیلی مبتنی بر روایت‌پردازی و داستان‌سازی است. اما وجود عناصر نفوذ و جاسوسی امری طبیعی است،
در خود اسرائیل نیز همین وضعیت وجود دارد؛ اخیراً در اسرائیل اعلام شد شخصی در یک مرکز حساس دستگیر شده که اطلاعات در اختیار ایران قرار می‌داد، این یک واقعیت است نه فرضیه.

جنگ اخیر باعث شد بسیاری از شکاف‌های امنیتی را ببندیم،همان‌طور که گفتم، جنگ تجربه‌های ارزشمندی به ما داد، زیرا نقاط ضعفمان را آشکار کرد و ما آنها را برطرف کردیم. آنها تصور می‌کردند اگر این جنگ آغاز شود، ملت ایران به خیابان‌ها آمده و علیه دولت و نظام اعتراض می‌کند؛ اما آنچه رخ داد کاملاً برعکس بود، ملت به خیابان آمد تا از دولت و کشور حمایت کند. در نتیجه انسجام ملی ما تقویت شد.

آنها فکر می‌کردند اگر فرماندهان نظامی‌مان در ساعات نخست جنگ ترور شوند، نیروهای مسلح ما فرو می‌پاشند، اما بالعکس، فرماندهان جایگزین فوراً منصوب شدند، و نیروهای مسلح با روحیه‌ای بالاتر جنگیدند. این جنگی که رژیم صهیونیستی آغاز کرد، بر پایه سوء‌تفاهم و محاسبات اشتباه بود، و همان‌طور که گفتم، تکرار این اشتباه نتیجه‌ای جز شکست مشابه به همراه نخواهد داشت.

مجری: عالیجناب، پوزش می‌خواهم اگر سؤال من کمی تند باشد، اما نکته‌ای که درباره ایران مشاهده می‌شود این است که از زمان بنی‌صدر در اواخر دهه هفتاد میلادی و اوایل دهه هشتاد، و حتی تا دوره احمدی‌نژاد، تقریباً هر رئیس‌جمهور یا مقام بلندپایه‌ای که از دولت خارج می‌شود، خود را در جایگاه «اپوزیسیون» معرفی می‌کند؛ و این موضوع گویی نشانه‌ای از مشکلی در سازوکار اداره حاکمیت و تصمیم‌گیری در ایران است.

عراقچی: آنچه شما گفتید فقط مختص ایران نیست. می‌توانم نمونه‌هایی از کشورهای متعدد بیاورم که در آنها نیز چنین پدیده‌ای وجود داشته است؛ برخی افراد پس از پایان دوره مسئولیت‌شان به مخالفان تبدیل می‌شوند و مواضعی متفاوت اتخاذ می‌کنند، و این امر طبیعی است. رئیس‌جمهور احمدی‌نژاد و دیگر رؤسای جمهوری پس از ترک منصب، ممکن است دیدگاه‌ها و مواضع خاص خود را داشته باشند؛ و این دیدگاه‌ها در داخل ایران قابل تحمل و قابل جذب است و بخشی از نظام موجود به شمار می‌رود.

تنها استثنا بنی‌صدر بود که سرانجام کارش به خیانت کشید و از کشور گریخت. اما سایر مسئولان همه در چارچوب نظام باقی مانده‌اند و نظرات خود را بیان می‌کنند. این در حقیقت نشانه‌ای از پویایی، انعطاف‌پذیری و گشودگی نظام است؛ زیرا اگر چنین نبود، آن‌گاه می‌شد مشروعاً درباره نقاط خلل و ضعف پرسش کرد.

مجری: مردم و ناظران عرب، و همچنین ایرانیان، پس از میانجی‌گری چین در مارس ۲۰۲۳ و نزدیکی تهران و ریاض بسیار امیدوار شدند. امروز این نزدیکی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

عراقچی: ما برای ابتکار چین ارزش بسیاری قائل هستیم. روابط ایران و عربستان سعودی که با میانجی‌گری چین آغاز شد، اکنون مسیر بسیار مثبتی را طی می‌کند. امروز ما روابط مستحکمی با عربستان داریم. مشورت‌ها میان ما ادامه دارد، رفت‌وآمدها برقرار است، و قرار است معاون وزیر خارجه عربستان طی روزهای آینده به تهران سفر کند.

نشست‌های سه‌جانبه ایران، عربستان و چین نیز به‌طور منظم برگزار می‌شود و قرار است نشست بعدی طی روزهای آینده تشکیل شود. ما خدا را برای این روند شکرگزاریم.

ایران و عربستان دو کشور بزرگ منطقه‌اند و همکاری و تفاهم میان آنها نقش مهمی در تقویت صلح و ثبات منطقه دارد. ما قطعاً در همین مسیر حرکت می‌کنیم. البته برخی اختلاف‌نظرها درباره موضوعات خاص وجود دارد و این طبیعی است، اما مهم آن است که این اختلافات را از طریق گفت‌وگو و مشورت‌های سیاسی و دیپلماتیک حل کنیم. و من نسبت به آینده این روابط بسیار خوش‌بین هستم.

مجری: به‌طور کلی، وقتی به منطقه نگاه می‌کنیم، خاورمیانه امروز شاهد تحولاتی است که زمانی کاندولیزا رایس با عنوان «خاورمیانه جدید» وعده داده بود. آنچه زمانی در محافل خصوصی اسرائیل گفته می‌شد، اکنون نتانیاهو آشکارا اعلام می‌کند؛ او درباره «اسرائیل بزرگ» سخن می‌گوید و با گستاخی از مرزهایی صحبت می‌کند که حتی کشورهای عربی دیگر را نیز در بر می‌گیرد. شما این وضعیت را چگونه ارزیابی می کنید و ایران تا چه اندازه این خطر را جدی می‌داند؟ آیا این «گلوله برفی» ممکن است به دیگر کشورهای عربی نیز برسد؟

عراقچی: به‌نظر من، آمریکا هرگز غرب آسیا یا خاورمیانه را به‌درستی درک نکرده است. شواهد آن، همین طرح‌هایی است که طی سال‌های گذشته ارائه داده است: طرح «خاورمیانه بزرگ»، «خاورمیانه جدید»، «اسرائیل بزرگ»، و سپس طرح‌های مربوط به عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی و موارد مشابه. همان‌گونه که گفتید، خاورمیانه منطقه‌ای بسیار پویا و پیچیده است که مشکلات و بحران‌های متعدد دارد و با جنگ‌ها و تنش‌های مختلف روبه‌رو بوده است.

ما باور داریم آینده این منطقه تنها به دست کشورهای منطقه ساخته می‌شود و امنیت آن نیز تنها از طریق همکاری کشورهای منطقه قابل تحقق است. در حالی که دخالت‌های خارجی مانع دستیابی به امنیت و ثبات می‌شود. طبیعی است که قدرت‌های خارجی برای حفظ حضور خود در منطقه بهانه می‌خواهند، و به همین دلیل تلاش می‌کنند حالت همیشگی تنش را حفظ کنند.

اما سیاست ما، که آن را با همه کشورهای خلیج فارس و غرب آسیا مطرح کرده‌ایم، این است که ترتیبات امنیتی جدیدی باید فقط با مشارکت کشورهای منطقه و بدون حضور قدرت‌های خارجی تشکیل شود. البته رسیدن به این مرحله نیازمند تلاش‌های زیاد و مستمر است.

مجری: از امنیت منطقه که در دست کشورهای منطقه باشد سخن گفتید؛ اما خود منطقه گرایش‌های متفاوتی دارد. برخی کشورها با شتاب به‌سمت عادی‌سازی با تل‌آویو می‌روند؛ برخی دیگر با ایران اختلاف دارند و حضور ایران را نیز دخالت در امور عربی می‌دانند. شاید لازم است ابتدا مسائل داخلی حل شود؟

عراقچی: من فکر می کنم نتانیاهو جنایت‌های بسیاری در منطقه ما مرتکب شده است، از نسل‌کشی گرفته تا اشغالگری، اما او یک کار انجام داده که می‌توان آن را مثبت دانست: اینکه برای همه منطقه ثابت کرد تهدید واقعی «اسرائیل» است، نه ایران و نه هیچ کشور دیگری.

طی سال گذشته آشکارتر شد که کشورهای منطقه تنها خودشان می‌توانند از خود دفاع کنند؛ و در مواجهه با اسرائیل نمی‌توان بر هیچ قدرت خارجی تکیه کرد. وقتی اسرائیل حمله کرد، هیچ‌یک از سیستم‌های دفاعی که از آمریکا خریداری شده بود نتوانست کمکی کند، و حمله انجام شد. امروز این واقعیت روشن شده که ایران تهدیدی برای منطقه نیست، بلکه می‌تواند عاملی کمک‌کننده برای صلح و امنیت منطقه باشد. ما نیز بخشی از این منطقه‌ایم و راهی جز همکاری منطقه‌ای برای صلح نمی‌بینیم.

در منامه، برادر عزیزم وزیر خارجه عمان، آقای البوسعیدی، سخنان بسیار مهمی ایراد کرد که این حقیقت را با نهایت وضوح بیان کرد. من چیزی فراتر از آنچه ایشان فرمودند ندارم که اضافه کنم. با این‌حال، مخالفت‌های زیادی با این دیدگاه وجود دارد و اتهام‌هایی همچنان مطرح می‌شود، و همان نوار تکراری همیشگی ادامه دارد.

The post عراقچی: برخی در داخل آمریکا نمی‌خواستند مذاکرات به نتیجه برسد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی؛ مشروح نامه سید عباس عراقچی به آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد و سانگ جین کیم رئیس شورای امنیت که پیرامون بدعهدی سه کشور اروپایی و ایالات متحده آمریکا و نیز غیر قانونی بودن سازوکار موسوم به اسنپ‌بک نوشته شده، بدین شرح است.

آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد
سانگ جین کیم، رئیس شورای امنیت

بسم الله الرحمن الرحیم

مکاتبه حاضر باموضوع تلاش‌های مذبوحانه اخیر فرانسه، بریتانیا و ایالات متحده آمریکا برای نگه داشتن برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران در دستور کار شورای امنیت از طریق تلاش برای احیای قطعنامه‌هایی که بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) خاتمه یافته‌اند، ارسال می‌گردد. در این خصوص، مایلم موضع اصولی جمهوری اسلامی ایران را به شرح زیر مجدداً یادآور شوم:

همان‌گونه که در مکاتبات پیشین توضیح داده‌ام، ابلاغیه سه کشور اروپایی برای آغاز فرآیند سازوکار موسوم به اسنپ‌بک از لحاظ حقوقی و رویه‌ای معیوب بوده و لذا کان‌لم‌یکن می‌باشد. این اقدام از سه کشور مزبور در حالی رخ داد که خود آنان از ایفای تعهداتشان سر باز زده، از به‌کارگیری سازوکار حل‌وفصل اختلافات در برجام امتناع ورزیده، به‌طور مستمر قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) را با مطالبه ترتیباتی فراتر از دامنه آن تضعیف نموده و حتی حملات نظامی علیه تأسیسات صلح‌آمیز تحت پادمان آژانس در ایران را توجیه کرده‌اند. استناد آنان به سازوکار موسوم به اسنپ‌بک، سوء‌استفاده آشکار از روند می‌باشد.

تلاش‌ها برای احیای قطعنامه‌های خاتمه‌یافته نه‌تنها از لحاظ حقوقی بی‌اساس است، بلکه از منظر سیاسی و اخلاقی نیز توجیه‌ناپذیر می‌باشد. موضوعات مربوط به برنامه هسته‌ای ایران پیش‌تر از طریق برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ حل‌وفصل شده است. علاوه بر این، اقدامات نظامی غیرقانونی رژیم اسرائیل و ایالات متحده آمریکا علیه تأسیسات هسته‌ای ایران اوضاع را به‌طور اساسی دگرگون ساخته و قطعنامه‌های خاتمه‌یافته را منسوخ و منفک از واقعیات موجود نموده است.

بند عملیاتی ۱۱ قطعنامه ۲۲۳۱ تصریح می‌نماید که شورای امنیت باید «دیدگاه‌های کشورهای ذی‌ربط را مدنظر قرار دهد». مایه تأسف است که علی‌رغم مواضع روشن سایر اعضای برجام، مشخصاً ایران، چین و فدراسیون روسیه، رئیس شورا پیش‌نویس قطعنامه‌ را به رأی گذاشت.

همان‌گونه که در نامه مشترک وزرای امور خارجه چین، ایران و روسیه مورخ ۲۸ اوت ۲۰۲۵ تأکید شد، شورای امنیت نمی‌تواند بر مبنای ابلاغیه معیوب سه کشور اروپایی اقدام نماید. هرگونه اقدام که برخلاف یا در تعارض با قطعنامه ۲۲۳۱ باشد، نمی‌تواند تعهدات حقوقی برای کشورهای عضو سازمان ملل متحد ایجاد نماید.

علاوه بر این، در خصوص رأی‌گیری پیرامون پیش‌نویس قطعنامه ارائه‌شده از سوی جمهوری کره، دو عضو دائم شورای امنیت یعنی چین و روسیه، به همراه الجزایر و پاکستان صراحتاً اعلام کردند که تحریم‌ها منسوخ بوده و باید ملغی باقی بمانند.

خودداری رئیس شورا، جمهوری کره و گویان از رأی مثبت نیز بیش از پیش عدم مشروعیت آن پیش‌نویس را برجسته ساخت.

شکست این پیش‌نویس تأیید کرد که هیچ کشوری ملزم به احیای محدودیت‌های پیشین نمی‌باشد. حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد به‌روشنی بیان می‌دارند که تعهدات نمی‌توانند ناشی از روندهای نامعتبر یا فقدان اجماع در شورا ایجاد گردند.

نتیجه رأی‌گیری مورخ ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۵ در خصوص پیش‌نویس قطعنامه روسیه و چین به‌منظور تمدید فنی قطعنامه ۲۲۳۱ بار دیگر نشان داد که شورای امنیت دچار تفرقه بوده و فاقد اجماع در خصوص بازگرداندن تحریم‌ها علیه ایران است.

این وضعیت بازتاب همان شرایط اکتبر ۲۰۲۰ است؛ زمانی که ایالات متحده آمریکا به‌طور غیرقانونی در پی آغاز فرآیند سازوکار موسوم به اسنپ‌بک برآمد. در آن زمان، رئیس شورا در نامه مورخ ۲۵ اوت ۲۰۲۰ صراحتاً اعلام نمود که شورا در موقعیت اقدام در این خصوص قرار ندارد.

متعاقباً، در نامه مورخ ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۰، سیزده عضو تأیید کردند که نامه آمریکا به‌منزله ابلاغیه آغاز فرآیند سازوکار موسوم به اسنپ‌بک ذیل بند ۱۱ قطعنامه ۲۲۳۱ محسوب نمی‌گردد فلذا هیچ روند خودکاری فعال نشده است. در اکتبر ۲۰۲۰، دبیرکل و دبیرخانه نیز با استناد به اختلافات و فقدان اجماع در شورا، از اجرای سازوکار تحریم‌ها یا احیای آن خودداری ورزیدند.

بدینوسیله با عنایت به مراتب فوق و همان‌گونه که در بیانیه مورخ ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۵ خود در نشست شورای امنیت به‌صراحت بیان داشتم، اعلام می‌دارد:

– سه کشور اروپایی با نقض تعهدات خود ذیل برجام و قطعنامه ۲۲۳۱، هرگونه صلاحیت برای استناد به «نقض اساسی» را از دست داده‌اند. استناد آنان به سازوکار موسوم به اسنپ‌بک صرفاً سوء‌استفاده آشکار از روند است.

– پیش‌نویس قطعنامه ارائه‌شده از سوی رئیس شورا در تاریخ ۱۹ سپتامبر جهت رأی‌گیری، الزامات قطعنامه ۲۲۳۱ را برآورده نساخته و نمی‌تواند تحریم‌هایی را که پیش‌تر خاتمه یافته‌اند احیا نماید.

– تلاش‌های سه کشور اروپایی و ایالات متحده برای احیای تحریم‌های خاتمه‌یافته کان‌لم‌یکن و بی‌اعتبار است.

– قطعنامه ۲۲۳۱ طبق توافق باید منقضی گردد. کلیه محدودیت‌های مرتبط با موضوع هسته‌ای ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ به‌طور دائم پایان خواهند یافت. جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گونه تلاش برای تمدید، احیا یا اجرای آن‌ها پس از این تاریخ را به‌رسمیت نخواهد شناخت.

بر این اساس، جمهوری اسلامی ایران قاطعانه بازگرداندن ادعایی قطعنامه‌های خاتمه‌یافته ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) را مردود می‌داند؛ نه ایران و نه هیچ عضو سازمان ملل متحد الزامی به تبعیت از چنین اقدامات غیرقانونی ندارند.

جناب آقای دبیر کل،

به حس مسئولیت‌پذیری شما اتکا داریم تا اطمینان حاصل شود که برخی دولت‌های غربی که خارج از چهارچوب قانون و با انگیزه‌های محدود سیاسی عمل می‌نمایند، مجاز به سوءاستفاده از دبیرخانه برای اعمال اجبار سیاسی علیه ایران نشوند. چنین سوءاستفاده‌ای اعتبار و بی‌طرفی سازمان ملل را تضعیف کرده و اقتدار شورای امنیت را فرسایش خواهد داد.

از این‌رو، از جنابعالی می‌خواهیم مانع از هرگونه تلاش برای احیای سازوکارهای تحریمی، از جمله کمیته تحریم‌ها و هیئت کارشناسان، شوید. هیچ‌یک از منابع سازمان ملل نباید به چنین اقدامات غیرقانونی اختصاص یابد یا در حمایت از آن‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

جمهوری اسلامی ایران همواره آمادگی خود را برای دیپلماسی با هدف دستیابی به راه‌حل‌های عادلانه، متوازن و پایدار نشان داده است.

متأسفانه، سه کشور اروپایی و ایالات متحده با این تصور نادرست که ایران در برابر اجبار تسلیم خواهد شد، مسیر تقابل را برگزیده‌اند. تاریخ، نادرستی این تصور را ثابت کرده است و بار دیگر نیز چنین خواهد نمود.

جمهوری اسلامی ایران به‌طور قاطع به دفاع از حقوق و منافع حاکمیتی خود ادامه خواهد داد. هرگونه تلاش برای آسیب‌رساندن به ایران با پاسخ‌های مقتضی مواجه خواهد شد و مسئولیت کامل آن بر عهده کسانی خواهد بود که تقابل و فشار را بر همکاری ترجیح داده‌اند.

موجب امتنان خواهد بود چنانچه مکاتبه حاضر به‌عنوان سند مجمع عمومی و شورای امنیت سازمان ملل متحد توزیع گردد.

احترامات فائقه را تجدید می‌نماید.

سید عباس عراقچی

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

The post عراقچی: بازگرداندن قطعنامه‌‌های خاتمه‌یافته ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ مردود است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی ؛ «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه در یادداشتی در روزنامه گاردین به بیان دیدگاه جمهوری اسلامی ایران درباره روابط با اروپا و غرب پرداخت. متن کامل این یادداشت به شرح زیر است.

بیش از دو دهه است که اروپا در کانون بحران ساختگیِ پیرامون برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای کشور من قرار دارد. نقش اروپا از بسیاری جهات انعکاسی از وضعیت گسترده‌تر روابط قدرت در سطح بین‌المللی است. اروپا که زمانی نیرویی تعدیل‌کننده و درصدد مهار آمریکایِ جنگ طلب بود، امروز خود عاملی در راستای تقویت زیاده خواهی‌های واشنگتن شده است. هفته گذشته سه کشور اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) اعلام کردند که روند بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران (اسنپ بک) را فعال نموده اند؛ این سازوکار با هدف تنبیه «عدم اجرای قابل توجه» تعهدات در توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ (برجام) طراحی شده بود. اما رفتار اخیر اروپا فاقد هرگونه مبنای حقوقی است، زیرا این اقدام سلسله حوادثی که ایران به موجب آن تدابیر جبرانی قانونی خود در چارچوب توافق اتخاذ کرد را نادیده می‌گیرد.

سه کشور اروپایی می‌خواهند جهان فراموش کند که این آمریکا بود – و نه ایران – که به صورت یکجانبه از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) خارج شد. این سه کشور اروپایی همچنین می خواهند عدم پایبندی خود به تعهدات ناشی از این توافق را از یاد برده و حمایت شرم آور خود از بمباران ایران در خرداد ماه سال جاری را نیز به فراموشی بسپارند. همان‌گونه که چین و روسیه نیز تأکید کرده‌اند، اجرای سلیقه ای تعهدات بین المللی از سوی سه کشور اروپایی این اقدام آنها را کاملاً بی‌اعتبار می‌سازد. شاید چنین به نظر برسد که انگلیس، فرانسه و آلمان از سر لجبازی دست به این اقدام زده اند، اما واقعیت این است که آنها عامدانه و با این تصور که می توانند با این عمل در سایر موضوعات مطروحه جایگاهی برای خود دست و پا کنند به این مسیر خطرناک کشانده شده‌اند. این یک اشتباه محاسباتی فاجعه‌بار است که قطعاً نتیجه‌ای معکوس خواهد داشت. رئیس‌جمهور ترامپ به روشنی نشان داده است که سه کشور اروپایی را بازیگرانی حاشیه‌ای می‌داند و کنار گذاشتن اروپا در مسائل اصلی مرتبط با آن، از جمله مناقشه روسیه و اوکراین، یکی از نمونه های بارز این امر می باشد. پیام واشنگتن کاملاً شفاف است: اگر این سه کشور اروپایی به دنبال ایفای نقش پررنگ تری هستند، باید وفاداری بی‌قید و شرط خود را ثابت کنند. تصاویر اخیر مربوط به حضور رهبران اروپایی در دفتر بیضی در برابر رئیس جمهور ترامپ، این واقعیت را به‌روشنی نشان می‌دهد.

اما اوضاع همیشه این‌گونه نبوده است؛ زمانی که تروئیکای اروپایی(E۳) در سال ۲۰۰۳ با هدف مهار پیامدهای تهاجم دولت جورج بوش به افغانستان و عراق شکل گرفت، ایران از این ابتکار استقبال کرد. اما مذاکرات زمانی فروپاشید که اروپا نه ظرفیت ارائه پیشنهادات واقعی از خود نشان داد و نه جرئت ایستادگی در برابر واشنگتن را. در آن زمان، همکاران من می‌خواستند ۲۰۰ سانتریفیوژ برای غنی‌سازی در مقیاس کوچک در اختیار داشته باشد، تا بدین شیوه خواسته های حداکثری آمریکا را از طریق این سه کشور اروپایی برآورده نمایند. در آن روزها جنگی آغاز نشد، و یکی از دلایل آن هزینه های سنگین انسانی و مادی ای بود که آمریکا به دلیل اشغال غیرقانونی همسایگان شرقی و غربی ایران پرداخته بود.
پس از هشت سال جدال تحریم و سانتریفیوژ میان ایران و غرب، که در طی آن کشور من ۲۰ هزار سانتریفیوژ – یعنی صد برابر بیشتر از سال ۲۰۰۵ – به دست آورد، دو تحول اساسی زمینه‌ساز گفت‌وگوی بی‌سابقه شد: پذیرش غنی‌سازی در ایران از سوی سه کشور اروپایی و آمریکا، و پذیرش آمریکا به‌عنوان طرف مذاکره از سوی ایران. این تحول به صورت مستقیم منجر به امضای برجام شد. معامله روشن و شفاف بود: نظارت بی‌سابقه و اعمال محدودیت در مورد برنامه غنی‌سازی ایران به ازای لغو تحریم‌ها. این فرمول کارآمد بود.
اما یک دهه بعد، اکنون تقریباً به نقطه آغازین بازگشته‌ایم. رئیس جمهور ترامپ در سال ۱۳۹۹ ضمن متوقف کردن مشارکت آمریکا در برجام و بازگرداندن همه تحریم‌ها، زنجیره‌ای اجتناب‌پذیر از بحران‌ها را کلید زد. من تعمداً از اصطلاح «متوقف کردن مشارکت» استفاده می‌کنم، زیرا برجام یک «برنامه اقدام» است نه یک «معاهده» و هیچ بندی در خصوص خروج در آن پیش بینی نشده است.

در آغاز، این سه کشور اروپایی به امید حفظ این توافق تاریخی وعده جبران داده و به صورت علنی اعلام کردند که “لغو تحریم‌های هسته‌ای و عادی‌سازی روابط تجاری و اقتصادی با ایران بخش های اساسی این توافق می باشد”. وزیر دارایی فرانسه با صراحت اعلام کرد که اروپا “رعیت دیگران” نبوده و این در حالی بود که مابقی کشورهای اروپایی تاکید داشتند که “استقلال راهبردی” آنها تداوم تجارت با ایران را تضمین می کند و مزیت هایی را نیز، از فروش نفت و گاز گرفته تا مبادلات بانکی، به مردم من وعده دادند. اما هیچ‌کدام تحقق نیافت. در واقع، اگر سه کشور اروپایی بتوانند اجرای تنها یک مورد از تعهدات خود را اثبات کنند، ایران با آغوش باز از پیگیری کلیه حقوق خود در چارچوب سازوکار بازگشت تحریم‌ها (اسنپ بک) صرف‌نظر خواهد کرد.

اروپا در حالی که به تعهداتش عمل نکرده، انتظار دارد ایران یکجانبه تمام محدودیت‌ها را بپذیرد. با همین ذهنیت، این سه کشور اروپایی از محکوم کردن حمله آمریکا علیه کشور من در خرداد ماه سال جاری و در میانه برگزاری گفتگوهای دیپلماتیک امتناع ورزیدند و امروز نیز خواستار برگرداندن تحریم‌های سازمان ملل متحد علیه ایران به بهانه رد گفتگو از سوی ایران هستند. همانطور که به همتایان خود در سه کشور اروپایی هشدار داده‌ام این بازی نتیجه‌ دلخواه آنها را نخواهد داشت. این امر نتیجه عکس داشته و منجر به حاشیه راندن بیشتر این سه کشور اروپایی با حذف آنها از دیپلماسی پیش رو خواهد شد و عواقب منفی فراوانی علیه اعتبار و جایگاه جهانی کل اروپا به بار خواهد آورد.

ضمن اذعان به تغییر ماهیت و نقش این سه کشور اروپایی، باید گفت که هنوز زمان و ضرورت انجام گفتگوهای صادقانه وجود داشته و این گفتگو باید با درک واقعی از معنای “مشارکت” در برجام شروع شود. این درک در کنار “حسن نیت” پیش شرط اساسی برای “اجرای مفاد توافق” می باشد. منطقی نیست که سه کشور اروپایی ادعای مشارکت در توافقی که مبتنی بر غنی‌سازی اورانیوم در ایران بوده را داشته باشند و همزمان از ایران بخواهند غنی سازی را کنار بگذارد. تشویق و حمایت آشکار از حملات نظامی غیرقانونی علیه تأسیسات هسته‌ای ایران که تحت حمایت حقوق بین‌الملل هستند – کاری که صدراعظم آلمان با وقاحت انجام داد – هیچ‌گاه نمی‌تواند نشانه «مشارکت» باشد. در حالی که رفتارهای غیرقانونی علیه ملت ایران منجر به مطالباتی مبنی بر «نه به مذاکره مجدد» گردیده است، اما ایران همچنان برای دیپلماسی آماده است.

برای خروج از این بازی باخت-باخت، سه کشور اروپایی باید رویکرد مخرب خود را تغییر دهند؛ نه برای راضی کردن ایران، بلکه با درک این امر که قربانی کردن منافع امنیتی در یک پرونده نمی تواند برای آنها در سایر موضوعات ایجاد نقش کند. ایران آماده رسیدن به معامله ای واقع‌بینانه و پایدار است که شامل نظارت‌های دقیق و اعمال محدودیت بر غنی‌سازی در برابر لغو تحریم‌ها باشد. عدم توجه به فرصت زود گذر موجود جهت تغییر رویکرد، می تواند پیامدهایی ویرانگر در مقیاسی جدید برای منطقه و فراتر از آن داشته باشد.

شاید اسرائیل بخواهد وانمود کند که قادر به جنگیدن به نیابت از غرب است، اما همانگونه که در خرداد ماه سال جاری نشان داده شد واقعیت این است که نیروهای مسلح قدرتمند ایران آماده‌اند و توان آن را دارند یک بار دیگر اسرائیل را وادار به پناه بردن به “پدرخوانده” خود کند. حرکت شکست‌خورده اسرائیل در تابستان سال جاری میلیاردها دلار هزینه بر دوش مالیات‌دهندگان آمریکایی گذاشت، تجهیزات حیاتی ارتش آمریکا را با کاهش جدی مواجه کرد و واشنگتن را به‌عنوان بازیگری بی مسئولیت نشان داد که که مستعد کشانده شدن به جنگ های تحمیلی از سوی یک رژیم یاغی است. اگر اروپا واقعاً به دنبال راه‌حل دیپلماتیک است و اگر رئیس جمهور ترامپ می‌خواهد توان خود را صرف مسائل واقعی کند و نه بحران‌های ساخته‌شده در تل‌آویو، باید به دیپلماسی زمان و فضای لازم برای موفقیت بدهند. گزینه جایگزین به‌هیچ‌وجه خوشایند نخواهد بود.

The post عراقچی: اروپا باید برای موفقیت دیپلماسی زمان و فضای لازم را ایجاد کند appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی ؛ اما شبکه العربیه بلافاصله بخشی جعلی به این گفت‌وگو افزود و مدعی شد که او گفته است: «احتمال وقوع جنگ میان ایران و اسرائیل همچنان بالاست.»

برخى رسانه‌های داخلی هم این بخش جعلی را بازنشر کردند .

این تحریف آشکار، بخشی از سناریوی رسانه‌ای جریان سعودی ـ صهیونیستی است. هدف آن نه اطلاع‌رسانی، بلکه ایجاد هراس، تخریب وجهه ایران و آماده‌سازی افکار عمومی برای تجاوزات جدید رژیم صهیونیستی است.

وقتی رسانه‌ای مثل العربیه چنین جمله‌ای می‌سازد، در واقع می‌خواهد دو پیام را همزمان منتقل کند:
۱٫ به منطقه: ایران عامل بی‌ثباتی است و هر لحظه ممکن است جنگ به‌پا کند.
۲٫ به اسرائیل: شرایط بین‌المللی برای حمله به ایران یا تاسیسات هسته‌ای آن آماده است.

این دقیقاً همان جنگ شناختی است که دشمنان ملت ایران سال‌هاست دنبال می‌کنند: تحریف کلمات، جعل روایت و وارونه‌سازی واقعیت‌ها برای مشروعیت دادن به سیاست‌های تجاوزکارانه.

جمهوری اسلامی بارها تأکید کرده است که مسیر اصلی‌اش دیپلماسی و دفاع از صلح در منطقه است؛ اما در عین حال به صراحت اعلام کرده هر تجاوزی با پاسخ سخت و پشیمان‌کننده مواجه خواهد شد

The post تحریف رسانه‌ای العربیه؛ عملیات روانی برای مشروعیت‌بخشی به تجاوزات اسرائیل appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی ؛ متن کامل یادداشت محمدجواد ظریف را می‌خوانید:

غرب آسیا در یک نقطه عطف خطرناک قرار دارد. فجایعی که در غزه در جریان است، تجاوز اخیر علیه ایران که با مقاومت مردم و نیروهای مسلح کشورمان دفع شد، و تداوم بی‌ثبات‌سازی سوریه، به وضوح نشان می‌دهد که برای بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و حامیان جهانی‌اش، تنها تهدید به اصطلاح وجودی در واقع «صلح و آرامش» است. این دوگانه‌سازی برای اسرائیل—آپارتاید داخلی و درگیری منطقه‌ای دائمی—بنیان‌های نظم منطقه‌ای و جهانی را تهدید می‌کند. هرچند دفاع قدرتمند ضروری است، اما راه‌حلی پایدار مستلزم یک ابتکار عمل جسورانه دیپلماتیک و یک تغییر تاریخی برای ایران و منطقه است: گذار از پارادایم عمیقاً ریشه‌دار تهدید به پارادایم توانمندساز امکان. این گذار شامل موارد زیر است: گسترش روابط با همسایگان و کشورهای جنوب جهانی، ایجاد یک مشارکت منطقه‌ای جدید در میان مسلمانان غرب آسیا، و ازسرگیری گفت‌وگو با اروپا و ایالات متحده.
مدت‌هاست که کشورهای منطقه در چرخه‌های تعارض و فرصت‌های ازدست‌رفته گرفتار شده‌اند. ساختن آینده‌ای متفاوت نیازمند بصیرت، شجاعت و تصمیمی آگاهانه برای گسست از جبرگرایی تاریخی است. برای ایران، این تغییر از درون آغاز می‌شود و به محیط پیرامونی اش تابش می‌یابد. ایران با اثبات اینکه طعمه‌ای آسان نیست و در برابر دو متجاوز مسلح به سلاح هسته‌ای می‌تواند مقاومت کند، این ظرفیت را دارد که این انتقال حیاتی را از رویکردی متمرکز بر مقابله با تهدیدات دائمی به رویکردی معطوف به بهره‌برداری از فرصت‌ها انجام دهد. این گذار نه تنها امکان‌پذیر است، بلکه عمیقاً به نفع ایران، منطقه و جامعه جهانی است. تحقق آن مستلزم عزم راسخ داخلی و عدم مداخله خارجی است؛ انگیزه عدم مداخله نه لزوماً اخلاقیات یا حقوق بین‌الملل، بلکه صرفاً منافع ملی است.
بزرگترین امکان ایران در مردمش نهفته است. هزاره‌های تاریخ گواه تاب‌آوری خارق‌العاده آنان است. متجاوزان خاک ایران را اشغال کرده‌اند، اما همواره در فرهنگ پایدار ایران جذب شده و هرگز نتوانسته‌اند ارزش‌های خود را بر مردم ایران تحمیل کنند. این تاب‌آوری عامل تعیین‌کننده‌ای است که دشمنان ظاهراً برتر را ناکام کرده است؛ از تجاوز عراق در سال ۱۳۵۹ (۱۹۸۰) (با حمایت قدرت‌های جهانی) تا شرارت اخیر نتانیاهو و دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا. به همین دلیل است که چهار دهه «فشار خداکثری» و «تحریم‌های فلج‌کننده» نتوانسته به اهداف خود دست یابد.
علیرغم محدودیت‌های بی‌سابقه جهانی—از قطعنامه‌های شورای امنیت ملل متحد گرفته تا محدودیت‌های صادراتی که عمداً برای جلوگیری از پیشرفت فناوری ایران طراحی شده‌اند—مردم ایران به صورت بومی پیشرفت‌های علمی و فناورانه، به‌ویژه در حوزه دفاعی و انرژی هسته‌ای را به دست آورده‌اند. بنابراین، مردم ایران سزاوار محدودسازی نیستند، بلکه برترین دارایی کشور هستند که باید توانمند شوند، پرورش یابند و امکان شکوفایی به آنان داده شود.
دومین رکن حیاتی پارادایم فرصت و امکان‌ برای ایران، منطقه پیرامونی آن است. ایران با داشتن مرز با پانزده کشور، در یک چهارراه بی‌نظیر اوراسیایی قرار دارد. مهم‌تر آنکه، منطقه دارای پیوندهای تاریخی و فرهنگی عمیق و گسست‌ناپذیری است که طی قرن‌ها توسط شاعران، عارفان، فیلسوفان و دانشمندان ایرانی بافته شده است. این پیوندها در برابر تغییر امپراتوری‌ها، تهاجمات و آشوب‌ها پایدار مانده‌اند.
با این‌وجود، همکاری منطقه‌ای واقعی همچنان دست‌نیافتنی باقی مانده است. در چندین دهه‌ فعالیت دیپلماتیک، در تدوین ابتکاراتی مشارکت داشته‌ام که همواره به دلیل پارادایم سوءظن و تهدید خنثی شده‌اند. از پیشنهاد امنیت خلیج فارس در طول جنگ ایران و عراق، تا اعلامیه ناکام همکاری با همسایگان در ساحل جنوبی خلیج فارس پس از تجاوز عراق به کویت در سال ۱۳۶۹ (۱۹۹۰)، و ابتکارات بعدی مانند «مجمع گفت‌وگوی منطقه‌ای»، «پیمان عدم تجاوز»، «پویش صلح هرمز (طرح امید)»، «انجمن گفت‌وگوی مسلمانان غرب آسیا (موده)»، و آخرین مورد یعنی «شبکه خاورمیانه برای پژوهش و پیشرفت اتمی (مِناره)»—همه این ابتکارات به دلیل بی‌اعتمادی متقابل با تردید مواجه شدند.
اما تنش‌آفرینی‌های اخیر اسرائیل، ادراک جدیدی از آسیب‌پذیری مشترک در منطقه ایجاد کرده است. اکنون یک پنجره فرصت حیاتی وجود دارد. ایران، همراه با بحرین، مصر، عراق، اردن، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی، سوریه، ترکیه، امارات متحده عربی و یمن—و با امکان گسترش به پاکستان، آسیای مرکزی و قفقاز—باید از این فرصت استفاده کند. تحت نظارت ملل متحد، می‌توانیم میثاق جدیدی با گذار راهبردی از پراکندگی به هم‌افزایی ایجاد کنیم. کریدورهای مشترک انرژی، چارچوب‌های قوی عدم اشاعه و همکاری هسته‌ای، همکاری اقتصادی و وحدت فرهنگی می‌توانند به پیش‌ران رفاه مشترک تبدیل شوند.
از منظر پارادایم فرصت و امکان، ایران و حتی روسیه و ترکیه می‌توانند توافق اخیر بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان در واشنگتن را نه به‌عنوان تهدید، بلکه فرصتی ببینند؛ فرصتی برای احیای پیشنهاد پیشین همکاری ترانزیتی در قفقاز بین ایران، روسیه و ترکیه، به همراه ارمنستان، جمهوری آذربایجان و گرجستان. توافق جدید زمینه‌ای جهانی فراهم می‌کند که ابتکار منطقه‌ای ما در سال ۲۰۱۹ را امکان‌پذیرتر و پایدارتر می‌سازد. همزمان فرصت‌های سرمایه‌گذاری بی‌نظیری برای بخش خصوصی در ایالات متحده و سایر کشورها ایجاد خواهد کرد.
شاید به دلیل سرخوردگی ایران از تجربیات گذشته، سومین رکن تغییر پارادایم، یعنی دیپلماسی جهانی، چالش‌برانگیزترین باشد. با این وجود، من به‌طور قاطع معتقدم که ایران و جامعه جهانی منافع وجودی مشترکی در پشت سر گذاشتن آن تجربیات و ساختن آینده‌ای متفاوت دارند.
ایران طی دهه‌ها سهم قابل‌توجهی در ثبات جهانی داشته است. به‌عنوان عضو مؤسس ملل متحد، بانی ابتکارات برجسته‌ای بوده است: پیشنهاد سال ۱۳۵۳ (۱۹۷۴) برای ایجاد منطقه عاری از سلاح هسته‌ای در خاورمیانه، ابتکار «گفت‌وگوی تمدن‌ها» در سال ۱۳۷۶ (۱۹۹۷)، و برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۱۳۹۴ (۲۰۱۵). متأسفانه، قدرت‌های بزرگ جهان همواره این ابتکارات نیک‌اندیشانه ایرانی را ناکام کرده‌اند.
الگوی تاریخی آشکار است: واکنش تهاجمی غرب به ملی‌سازی نفت ایران در سال ۱۳۳۰ (۱۹۵۱) که به کودتای ۱۳۳۲ (۱۹۵۳) انجامید؛ حمایت آن از تجاوز صدام حسین علیه ایران در سال ۱۳۵۹ (۱۹۸۰)؛ اقداماتش که امکان داد اسرائیل صاحب صدها کلاهک هسته‌ای شود؛ برچسب زدن به ایران به‌عنوان بخشی از «محور شرارت» در سال ۱۳۸۱ (۲۰۰۲)، علیرغم همکاری ایران پس از ۱۱ سپتامبر؛ و کارزار بی‌امان دروغ‌پردازی علیه برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران. عجیب‌تر آنکه، این یورش توسط اسرائیل پیگیری شده که از امضای پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) خودداری کرده و به داشتن زرادخانه بزرگ هسته‌ای نامشروع معروف است.
سرگذشت برجام نماد وعده‌های تحقق‌نیافته دیپلماسی است. این توافق در سال ۱۳۹۴ (۲۰۱۵) در سراسر جهان به‌عنوان پیروزی دیپلماتیک مورد تحسین قرار گرفت. اما تصمیم ترامپ برای خروج از توافق سه سال بعد، به‌طور عمیقی اعتقاد به دیپلماسی را در داخل ایران خدشه‌دار کرد. فراتر از تحریم‌های خردکننده، اقدام اخیر اروپا برای فعال‌سازی سازوکار حل اختلاف برجام در میانه حملات رژیم صهیونیستی به تاسیسات ایران، به‌شدت ریاکارانه است. اروپا به‌طور سیستماتیک به مدت هفت سال از انجام تعهدات خود در چارچوب برجام و قطعنامه‌های شورای امنیت ملل متحد قصور کرد. معامله اصلی – عادی‌سازی روابط اقتصادی در ازای پایبندی تأییدشده هسته‌ای – زمانی درهم شکست که ایالات متحده از برجام خارج شد و ناتوانی و یا بی‌رغبتی اروپا به اجرای تعهداتش حتی در سازوکار‌های اقتصادی ابتدایی مانند سازوکار پیشنهادی خود موسوم به اینستکس – ابزاری برای دور زدن تحریم‌های آمریکا – ثابت شد. ایران، در مواجهه با عدم پایبندی ایالات متحده و سه کشور اروپایی – فرانسه، آلمان و بریتانیا – از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ (۲۰۱۷-۲۰۲۱) به‌طور قانونی اقدامات جبرانی برجام را فعال کرد. به‌جای پایبندی به دیپلماسی، سه کشور اروپایی در ماه ژوئن صراحتاً حملات نظامی رژیم صهیونیستی علیه ایران را تأیید کردند؛ فردریش مرس، صدراعظم آلمان، حتی تا آنجا پیش رفت که گفت رژیم صهیونیستی دارد «کار کثیف» غرب را انجام می‌دهد. تأیید جنگ توسط اروپا و سپس توسل به سازوکار حل اختلاف دیپلماتیک توافق هسته‌ای – برای همان اهدافی که جنگ در تحقق آن‌ها شکست خورد – باور ایران به دیپلماسی را بیش از پیش خدشه‌دار کرده است.
با توجه به این سابقه تلخ تاریخی، متقاعد کردن مردم و دولت ایران به دیپلماسی به عنوان یک امکان و فرصت چالشی بزرگ خواهد بود. اما گزینه جایگزین – مسیر جنگ‌های بی‌پایان – بی‌تردید منجر به فروپاشی نظم منطقه‌ای، افراط‌گرایی فزاینده و هرج‌ومرجی می‌شود که غرب آسیا و فراتر از آن را دربرخواهد گرفت. این مسیر خطر غرق شدن ایالات متحده و غرب در باتلاقی با ابعادی تاریخی را در پی دارد.
ایالات متحده و اروپا – و نه فقط ایران – دارای منافع وجودی در تشویق تغییر پارادایم مورد بحث هستند. آنها با انتخاب جنگ در میانه مذاکرات، عملاً در دیپلماسی را به‌روی خود بسته‌اند. اکنون بار مسئولیت تغییر مسیر بر دوش آن‌هاست، اگر انتظار پاسخ متقابل از سوی ایران را دارند. ایران نیز با مشارکت در یک گفت‌وگوی چندوجهی، آینده‌نگر و نتیجه‌محور، منافع زیادی به‌دست می‌آورد – و مصائب عظیمی را دفع می‌کند. مسیر پیش رو می‌تواند شامل ایجاد یک شبکه منطقه‌ای برای عدم اشاعه و همکاری هسته‌ای صلح‌آمیز (طرح مناره)، احتمالاً همراه با یک توافق عدم تجاوز بین ایران و آمریکا باشد.
ما نمی‌توانیم گذشته را نادیده بگیریم، و نباید از آموختن از آن دست بکشیم. اما باید از زندانی شدن در شکست‌های گذشته خودداری کنیم. در غیر این صورت، خود را محکوم به تکرار حلقه بی‌پایان فجایع می‌کنیم.
جنگ‌افروزان با بستن هر پنجره‌ای به‌روی دیپلماسی رشد می‌کنند. ما باید فرصت را برای تحکیم پارادایم مخرب تهدید و خاموش کردن امید از آن‌ها بگیریم. زمان انتخاب اکنون فرا رسیده است. انتخاب برای ایران، منطقه و قدرت‌های جهانی روشن است: تکرار فاجعه‌بار گذشته، یا شجاعت ساختن مشترک آینده. اکنون زمان تغییر پارادایم است.

The post ظریف: زمان تغییر پارادایم فرا رسیده است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.