رصدخبر | سیاست ؛ حضرت آیت‌الله خامنه‌ای عصر امروز در دیدار رئیس جمهور و هیأت وزیران، با اشاره به ضرورت تقویت مؤلفه‌های قدرت و عزت ملی، «معیشت مردم» را از مهمترین مسائل کشور خواندند و با تأکید بر اقدامات جدی‌تر برای «انضباط بازار» و رفع دغدغه مردم درباره افزایش بی‌ضابطه قیمت کالاها، در زمینه ضرورت «غلبه فضای کار و تلاش و امید» بر «حالت نه جنگ نه صلح»، تقویت تولید، پیگیری تصمیمات تا حصول نتایج، استفاده از فرصت موجود اجماع‌سازی برای انجام کارهای مهم، حل مشکل مسکن، پرهیز از اسراف به‌ویژه در دستگاه‌های دولتی و توجه مسئولان و اصحاب قلم و بیان به تبیین نقاط قوت حقیقی و امیدآفرین کشور و جامعه، توصیه‌های مهمی بیان کردند.

ایشان همچنین با اشاره به جنایات و فاجعه‌آفرینی حیرت‌انگیز رژیم صهیونیستی در غزه، راه مقابله با این وضعیت را قطع روابط تجاری و سیاسی کشورهای معترض به‌خصوص کشورهای اسلامی با این رژیم دانستند.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با تشکر از رئیس جمهور، مسئولان، مدیران و کارکنان فعال مجموعه دولت -به‌ویژه دستگاه‌هایی که در آزمون ۱۲ روزه جنگ به معنای حقیقی کلمه فداکاری کردند-، «انگیزه»، «روحیه» و «پرکاری» رئیس جمهور را مورد تقدیر قرار دادند و افزودند: سفر بسیار خوب آقای پزشکیان به چین، زمینه‌های بالقوه اقتصادی-سیاسی به همراه آورد که این نتایج مفید باید پیگیری شود.
ایشان مسئولانی که با مردم حرف می‌زنند و اصحاب قلم و بیان را به «روایت قدرت، قوت و تشریح امکانات فراوان کشور» و «پرهیز از روایت ضعف و ناتوانی» توصیه کردند و افزودند: علاوه بر مسئولان و اصحاب قلم و بیان، مطبوعات و صداوسیما هم در این زمینه وظیفه دارند.
رهبر انقلاب، سخنان رئیس جمهور در این دیدار را نمونه‌ای از روایت «قدرت و امید و توانایی» دانستند و گفتند: انگیزه و همت و روحیه قوی، زمینه‌ساز تحقق خواسته‌ها و اهداف است.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به لزوم بهره‌گیری از هر ساعتِ فرصت گذرای خدمت به مردم، گفتند: اگر فرصت خدمت را قدر بدانیم و با پرهیز از کم‌کاری و موازی‌کاری، سرگرم مسائل متفرقه نشویم، مشکلات، نه در درازمدت بلکه در میان‌مدت، حتماً حل خواهد شد.
ایشان اقدامات بسیار جدی‌تر در عرصه اقتصادی و معیشت مردم را ضروری برشمردند و تأکید کردند: در حل مشکلات نباید منتظر تحولات بیرونی بود؛ البته هرکس وظیفه‌ای در این زمینه دارد انجام می‌دهد اما باید با انگیزه و همت و امید و روحیه‌ی کار و تلاش، بر حالت «نه جنگ نه صلح» که دشمن درصدد تحمیل آن است، غلبه کرد؛ چرا که این حالت برای کشور ضرر و خطر دارد.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تقویت مؤلفه‌های قدرت ملی و عزت ملی را وظیفه دولت‌ها دانستند و افزودند: مهمترینِ این مؤلفه‌ها، روحیه و انگیزه و یکپارچگی و امیدواری ملت است که باید در حرف و در عمل، این عوامل را ایجاد و تقویت کرد و مانع تضعیف آنها شد.
توجه به اولویت‌بندی صحیح کارها، توصیه دیگر رهبر انقلاب به هیأت دولت بود. ایشان گفتند: تعیین اولویت‌ها از خطوط اصلی مدیریت است که در این مسئله باید به دو عامل «فوریت» و «زیرساخت بودن» مسائل توجه کرد.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با تشکر از آقای عارف معاون اول رئیس جمهور بخاطر تحرک و تلاش و تشکیل جلسات پیگیری تصمیمات دولت، افزودند: دولت‌ها مسئول تأمین نیازهای عمومی و مشترک مردم هستند؛ مانند معیشت، امنیت، بهداشت، فرهنگ و سبک زندگی که باید در این عرصه‌ها، اولویت‌ها و سرفصل‌های اساسی را به دقت تعیین کرد.
رهبر انقلاب تحقق اهداف، معارف و شرایع اسلامی را اساس تشکیل نظام خواندند و گفتند: امام از روز اول همین مبانی را مطرح کرد و اگر کسی چیز دیگری بگوید، خلاف گفته است.
ایشان، پیگیری تصمیمات را تا رسیدن به نتیجه، از مهمترین کارها دانستند و گفتند: آقای رئیس جمهور با سفرهای استانی، رفتن به وزارت‌خانه‌ها و تماس نزدیک با مردم و مدیران، این پیگیری را انجام می‌دهد اما لازم است این روحیه در بدنه و مدیران میانی هم ایجاد شود؛ نه اینکه تصمیمات در سلسله‌مراتب مدیریتی، کمرنگ شود و وقتی به سرانگشتانِ اجرایی رسید، عملاً چیزی از تصمیمات نمانده باشد.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با ابراز خشنودی از امکان اجماع‌سازی در کشور، افزودند: همدلی و همراهی و همکاری رؤسای سه قوه تحسین‌برانگیز است اما بخش‌های تصمیم‌ساز و تصمیم‌گیر هم باید در این روند فعال باشند.
ایشان فرصت کنونی اجماع‌سازی در کشور را با وجود سلیقه‌های گوناگون، بیشتر از گذشته خواندند و گفتند: باید از این فرصت برای کارهای مهم از جمله سبک‌کردن بدنه دولت و کاهش تعداد دستگاه‌هایی که بود و نبودشان یکی است، استفاده کرد.
چند توصیه درباره مسئله مهم کشور یعنی «اقتصاد»، تکمیل‌کننده سخنان رهبر انقلاب در دیدار با رئیس جمهور و هیأت وزیران بود.
نخستین توصیه ایشان به «توجه به تولید و احیای واحدهای تولیدی» اختصاص داشت.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای گفتند: همه کسانیکه مسئله اقتصاد را واقعی و عملی درک می‌کنند، متَفق‌القولند که تولید کلید پیشرفت اقتصادی ایران است؛ بنابراین، باید توجه ویژه‌ای به تولید کرد، از جمله اینکه برق این واحدها را -مگر در حالت اضطرار- قطع نکرد.
«تأمین به‌موقع و کامل کالاهای اساسی»، دیگر توصیه رهبری به مسئولان اجرایی بود.
ایشان گفتند: ذخایر کالاهای اساسی باید کاملاً اطمینان‌بخش باشد؛ این کار با از بین بردن گرانی‌های ناشی از سودجویی منفعت‌طلبان، در سفره مردم اثر مستقیم دارد و تهدید غذایی را هم از بین می‌برد.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، با انتقاد از انحصار واردات برخی کالاهای اساسی، این کار را موجب بسته‌شدن دستان مسئولان خواندند و گفتند: واردات کالاهای اساسی و مباشران این کار را رقابتی و کالاها را از مبادی متفاوت تهیه کنید؛ چرا که این مسئله به‌گفته برخی کارشناسان باعث کاهش قیمت ارزی خریدها و قیمت ریالی آنها در کشور می‌شود .
رهبر انقلاب بار دیگر به مسئله مهم معیشت مردم پرداختند و گفتند: در باب معیشت مردم به‌گونه‌ای عمل کنید که مردم بتوانند حدود ده قلم کالای اساسی را بدون دغدغه افزایش قیمت تهیه کنند؛ نه اینکه قیمت‌ها امروز و فردا دو برابر شود.
ایشان کالابرگ را با اشاره به گفته برخی مطّلعان از مسائل اقتصادی، از راه‌های دسترسی بدون دغدغه مردم به ده قلم کالای اساسی خواندند.
«انضباط بازار» نکته دیگری بود که رهبر انقلاب با تأکید بر آن گفتند: به‌گونه‌ای بازار را مدیریت کنید که مردم احساس نکنند بازار رها شده است و قیمت‌ها «امروز و فردا» و «اینجا و آنجا» متفاوت است؛ چرا که این احساس به روحیه مردم صدمه می‌زند.
ایشان توجه به «ذخایر مورد نیاز گاز زمستان» و «برنامه‌ریزی برای تأمین کسری گاز از طریق واردات» را ضروری برشمردند و گفتند: توصیه دیگر، توجه به مسئله مسکن است که در این زمینه پیشنهادهایی برای حل نسبی مشکل وجود دارد که مسئولان باید آنها را تا حصول نتیجه دنبال کنند.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به عوامل منجر به کاهش تولید نفت همچون روشها و تجهیزات قدیمی، افزودند: از دانش تحصیل‌کردگان جوان برای حل مشکلات و تحول در تولید و استخراج نفت استفاده کنید. همچنین در زمینه صادرات نفت تحرک بیشتری لازم است و باید مشتریان نفت را متنوع و متعدد کرد.
ایشان، «کنترل مصرف و پرهیز از اسراف» را ضروری خواندند و با اشاره به اسراف بخش زیادی از منابع کشور در بخش دولتی گفتند: در زمینه آب، برق، گاز و ساختمان‌های دولتی اسراف وجود دارد. همچنین در زمینه سفرهای غیرلازم و یا همراهان بیش ازحد نیاز و یا اقامت در هتل‌های گران‌قیمت، اسراف‌هایی انجام می‌شود که باید از آنها جلوگیری کرد.
رهبر انقلاب در بخش پایانی سخنانشان با اشاره به انبوه جنایات و فاجعه‌آفرینی حیرت‌انگیز صهیونِ ملعون که با اعلام بدون شرم و حیا از طرف آنها در حال انجام است، تأکید کردند: اگرچه این جنایات به پشتیبانی قدرتی همچون آمریکا انجام می‌شود اما راه برای مقابله با این وضعیت بسته نیست و کشورهای معترض بخصوص کشورهای اسلامی باید روابط بازرگانی و حتی روابط سیاسی خود را با رژیم صیهونیستی به‌کلی قطع و آن را منزوی کنند.
ایشان رژیم صهیونیستی را منزوی‌ترین و منفورترین رژیم جهان خواندند و افزودند: یکی از خطوط اصلی دیپلماسی ما نیز باید ترغیب دولتها به قطع روابط بازرگانی و سیاسی با این رژیم جنایتکار باشد.

پزشکیان: اگر همه با هم متحد باشیم هیچ قدرتی توان به زانو درآوردن ایرانیان را نخواهد داشت

در ابتدای این دیدار، رئیس‌جمهور در گزارشی از اهمّ برنامه‌ها و فعالیت‌های دولت در یک سال گذشته، مشکلاتی همچون ناترازی انرژی، خشکسالی و برخی مسائل خارجی را از چالش‌های سال اول دولت چهاردهم برشمرد و گفت: با توجه به تأثیر مستقیم انرژی بر مسئله تولید برای حل مشکل انرژی تلاش زیادی کردیم که منجر به بهبود وضعیت نسبت به سال گذشته شد؛ البته هنوز ناترازی جبران نشده و باید از مردم و تولیدکنندگان برای قطع ناگزیر برق و گاز عذرخواهی کنیم.
پزشکیان برنامه وزارت نیرو برای کاهش مصرف برق در سال جاری را مؤثر دانست و افزود: در زمینه آب با توجه به پیش‌بینی استمرار خشکسالی، تیم‌های کارشناسی از اساتید برجسته برای حل مشکل شکل گرفته است.
رئیس‌جمهور به برنامه دولت برای نصب ۷ هزار مگاوات برق خورشیدی تا پایان سال اشاره کرد و افزود: در زمینه ذخایر سوخت، امسال ذخایر به بیش از ۳ میلیارد مترمکعب افزایش یافت تا در زمستان مشکل کمتری نسبت به سال گذشته داشته باشیم.
پزشکیان، ارتقاء انسجام ملی را دستور کار مهم دولت خواند و افزود: اگر همه با هم متحد باشیم هیچ قدرتی توان به زانو درآوردن ایرانیان را نخواهد داشت و همچنانکه در جنگ تحمیلی اخیر، همدلی مردم باعث ناامیدی دشمن شد، با جلب مشارکت مردم می‌توان بر همه مشکلات غلبه کرد.
رئیس‌جمهور «رشد اقتصادی و مهار تورم» را اولویت دیگر دولت اعلام کرد و افزود: گسترش دولت و افزایش هزینه‌های آن از جمله عوامل اصلی تورم است که قصد داریم با همکاری مجلس و دستگاههای دیگر، ساختار اداری را اصلاح و دولت را کوچک و چابک کنیم و با اصلاح ساختار بودجه، پرداخت بر اساس عملکرد را دنبال کنیم. البته یکی دیگر از عوامل تورم نیز مشکلات نظام بانکی است که در این زمینه بانک مرکزی وظیفه نظارت و کنترل دارد.
رئیس جمهور، «گسترش عدالت آموزشی» را دستور کار دیگر دولت خواند و با اشاره به بهره‌برداری از ۲۴۰۰ مدرسه جدید در سال جدید تحصیلی افزود: نهضت عظیم مدرسه‌سازی را با الگوی محله‌محوری و استفاده از مشارکت مردمی دنبال می‌کنیم.
رئیس‌جمهور، تخصیص کالابرگ به ۷ دهک جامعه را از جمله اقدامات دولت برای «افزایش رفاه اجتماعی و کاهش هزینه‌های معیشت مردم» خواند و گفت: مصمم هستیم که هر ماه به مردم کالابرگ داده شود.
پزشکیان، پیگیری طرح «پزشک خانواده و نظام ارجاع» را از اولویت‌های دولت در بخش سلامت دانست و با تجلیل از نقش‌آفرینی و خدمات تحسین‌برانگیز کادر بهداشت و درمان در جنگ تحمیلی اخیر، برنامه دولت در بخش دیپلماسی را توسعه روابط خارجی خواند و گفت: روابط کشور با همه همسایگان در زمینه‌های مختلف بهتر از گذشته است و با تقویت این روابط و همکاری‌ها، تصور اروپا و آمریکا مبنی بر متوقف کردن ما با تحریم راه به جایی نخواهد برد.
پزشکیان با اشاره به تفاهم‌ها و توافقات مهم جمهوری اسلامی با کشورهایی همچون روسیه، چین، عراق، ترکیه و کشورهای اوراسیا، افزود: طرفین مصمم هستند آنچه بر روی کاغذ نوشته شده، عملیاتی شود.
رئیس‌جمهور توسعه زیرساخت‌های حیاتی با تکیه بر تکمیل کریدورهای اساسی و تکمیل بنادر و آزادراه‌ها را مورد توجه دولت دانست و با تأکید بر تکمیل راه‌آهن زاهدان به چابهار تا پایان سال گفت: از نقاط درخشان جنگ اخیر، فعالیت پر حجم کامیونداران در حمل و نقل کالا از بنادر بود.
پزشکیان برنامه دولت در بخش نفت و گاز را افزایش ۲۵۰ هزار بشکه‌ای تولید روزانه نفت در سال جاری خواند و با اشاره به جمع‌آوری بیش از ۱۰ میلیون مترمکعب گازهای فِلر در سال جاری، افزود: ارزش این میزان گاز معادل ۷۰۰ میلیون دلار است و برنامه دولت بازگرداندن کل گازهای فلر به چرخه، ظرف یک تا دو سال آینده است.
رئیس‌جمهور گفت: دولت قول می‌دهد با همه وجود برای رفع نارسایی‌ها تلاش کند و معتقدیم همه مشکلات با توکل بر خدا، هدایت‌های رهبری معظم انقلاب، مشارکت و همدلی مردم و انسجام و هماهنگی استثنایی که امروز بین قوای سه‌گانه و همچنین نیروهای مسلح وجود دارد قابل حل است و بر همه آنها فائق خواهیم آمد.

The post رهبر انقلاب: از بین بردن گرانی‌ها در سفره مردم اثر مستقیم دارد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | سیاست ؛ بهزاد نبوی،فعال سیاسی اصلاح‌طلب گفت‌وگویی مبسوط با شماره روزیکشنبه ۱۶ شهریور اعتماد داشته که متن آن را می‌خوانید.

‌از منظر داخلی مهم‌ترین عامل یا عواملی که باعث بروز جنگ ۱۲‌روزه شد کدام موارد هستند؟

ریشه‌های بروز جنگ ۱۲‌روزه سیاست‌های بلندمدت ایران است که به دلیل شرایط فعلی کشور صلاح نمی‌دانم، نبش قبر کرده و به آنها بپردازم. اما عملکرد مردم ایران در قبال این تهاجم ددمنشانه به‌شدت مورد تایید من است. به خصوص عملکرد نیروهای مسلح، واکنش مردم در عدم پاسخگویی به اهداف و خواسته‌های دشمنان و عملکرد دولت در رتق و فتق امور کشور در دوره بحران قابل قبول است.

‌انتخابات‌های ایران طی سال‌های اخیر با کاهش مستمر مشارکت همراه بوده است. تا چه اندازه این کاهش مشارکت‌های عمومی، باعث طمع دشمنان در حمله به ایران شده است؟ اهمیت این موضوع زمانی برجسته می‌شود که بدانیم پیش از این در دهه ۷۰ خورشیدی مشارکت بالای مردم در انتخابات دوم‌خرداد ۷۶ باعث از دستور کار خارج شدن پروسه حمله به ایران شد.

اسراییل در حال حاضر به خصوص با توجه به مشکلاتی که برای مناطق نفوذ ایران در منطقه ایجاد شده به ترتیب اولویت، ۳هدف کلی را در مواجهه با ایران دنبال می‌کند. قبل از ذکر این موارد لازم است اشاره کنم این صحبت‌ها بر اساس تحلیل‌های شخصی من است نه اطلاعات مستند و رسمی. در واقع اطلاعات موثقی از جزییات این موضوعات ندارم. اما معتقدم اولویت اول اسراییل از حمله به ایران، تجزیه ایران، اولویت دوم، سرنگونی نظام جمهوری اسلامی و نهایتا عدم دستیابی ایران به انرژی هسته‌ای است. در مورد هدف سوم، اروپا و امریکا هم با اسراییل همسو هستند. اما در دو هدف دیگر یا همسویی وجود ندارد یا اختلاف نظرهایی میان آنها (اسراییل و امریکا و اروپا) به چشم می‌خورد. البته نمی‌توان انکار کرد که کاهش مشارکت مردم در انتخابات ایران و مواردی مانند آن، اسراییل را به سمت این اشتباه راهبردی کشاند که انتقادات عمومی و نارضایتی‌های داخلی، می‌تواند سبب همسویی مردم با نتانیاهو شود! اما اینکه آیا موضوع کاهش مشارکت مردم در انتخابات و در دیگر بزنگاه‌های سیاسی و اجتماعی دلیل اصلی جنگ اسراییل علیه ایران است ؟ معتقدم که اینگونه نیست و دلایل دیگری هم در این میان وجود دارد.

‌این روزها یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی که افکار عمومی ایرانیان را درگیر ‌کرده این است که آیا جنگ ایران و اسراییل خاتمه پیدا کرده یا نه؟ به عبارت دیگر آیا راهبردهایی که حاکمیت ایران اتخاذ کرده باعث کم شدن سایه جنگ می‌شود یا نه؟

به نظر من هم هنوز جنگ تمام نشده است. یکی از دلایلی که به پرسش ابتدایی شما پاسخ ندادم همین مساله است. اما با سیاست‌های مدبرانه می‌شود از تکرار مشکلات جلوگیری کرد. به عنوان مثال نجنگیدن با همه دنیا و ارزیابی صحیح توانایی‌های خودمان مهم است. برخی اظهارات عجیب و هزینه‌ساز مانند اینکه قرار است ترامپ را ترور کنیم، نیویورک را بمباران می‌کنیم یا کاخ سفید را تبدیل به حسینیه خواهیم کرد! نتیجه‌ای جز بی‌اعتمادی مردم و افزایش هزینه‌های کشور ندارد. برای رفع این مشکلات مهم‌ترین راهبرد، همانی است که در همه گفت‌وگوهای قبلی بر آن تاکید می‌کنم و آن تجدید‌نظر در سیاست‌های خارجی کشور است. از این طریق است که می‌توانیم مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم را هم حل کرده و در مسیر تنش‌زدایی و رشد گام‌ برداریم.

‌بسیاری از دشمنان ایران تصور می‌کردند به دلیل افزایش نارضایتی‌های عمومی و گسترش انتقاد از سیستم سیاسی، بلافاصله پس از آغاز جنگ، مردم بیرون می‌ریزند و فضایی برای سقوط جمهوری اسلامی فراهم می‌شود. اما ایرانیان در یک کنشگری عجیب پشت تمامیت ارضی و کشور ایستادند. در مواجهه با این رفتار مردم چه باید کرد؟

مهم‌ترین تقدیری که باید از مردم صورت گیرد، حل مشکلات اقتصادی و معیشتی آنها از طریق تجدید نظر در سیاست‌های حوزه خارجی است. به اعتقاد من این مهم‌ترین ضرورت و مساله است.

‌برای حل مشکلات به پارادایم شیفت‌هایی نیاز است. اخیرا موضوع تغییر بنیادین از سوی مقامات مطرح شده است. اگر قرار باشد اصلاح پارادایمی صورت گیرد این اصلاحات در کدام بخش‌ها باید صورت گیرد؟

پاسخ به این پرسش را در سوال قبلی دادم. اصلاحات سیاسی، گسترش آزادی‌ها، رفع فیلترینگ و… مسائل مهمی هستند اما اصلی‌ترین مطالبه مردم حل مساله اقتصاد و معیشت است. این مطالبه همه اقشار مردم است و یک مطالبه فراگیر محسوب می‌شود. برای شما از چین مثال می‌زنم. چین کشوری است که از انقلاب آن چیزی جز استبداد و دیکتاتوری باقی نمانده است. حاکمیت این کشور توانسته حدود ۱٫۵میلیارد چینی را با توسعه اقتصادی و بهبود وضعیت رفاهی مردم راضی نگه دارد. با وجود اینکه در چین استبداد و دیکتاتوری وجود دارد و آزادی‌های قابل توجهی به مردم داده نمی‌شود، اما چون سیستم توانسته شکم مردم را سیر کند و به نیازهای ضروری آنها پاسخ دهد و سطحی از رفاه را تدارک ببیند، مردم در مقابل حاکمیت نایستاده‌اند .

‌شما تجربه حضور در ساختارهای اجرایی را در دولت شهید رجایی داشته‌اید. این روزها برخی طیف‌های تندرو با ادبیات هتاکانه و فحاشی در خصوص دولت و رییس‌جمهور صحبت می‌کنند و از عدم کفایت سیاسی رییس‌جمهور می‌گویند. این فضا را چطور تحلیل می‌کنید؟ آیا در یک چنین فضایی دولت می‌تواند رشد اقتصادی را محقق کند؟

معتقدم این نوع رفتارها تصنعی است و جریانات تندرو برای اینکه عقب نیفتند روی آن مانور می‌کنند. معتقدم حتی در این مجلس هم بابت عدم کفایت و عزل رییس‌جمهور توفیقی نخواهند یافت و کلیت مجلس، هرگز پاسخ مثبتی به آنها نمی‌دهد. این رادیکال‌ها می‌خواهند از قافله عقب نیفتند، بنابراین به چهره دولت چنگ می‌کشند. علی‌القاعده برخی مسوولان که به راحتی در زمان بیانیه دادن گروه‌های سیاسی اعلام نظر کرده و گروه‌های سیاسی را تهدید می‌کنند، در چنین مواردی که یک فرد یا جریان رییس‌جمهور کشور را عامل موصاد خطاب می‌کند! هم باید ورود کرده و واکنش نشان دهند. من معتقد به خفه کردن صدای منتقدان نیستم اما صحبت‌هایی از این دست که «رییس‌جمهور عامل موصاد است»، موضوعی نیست که به راحتی بتوان از کنار آن گذشت. اگر اسناد و مدارکی وجود دارد باید ارایه شود و در غیر این صورت لازم است با تهمت‌زنندگان برخورد قانونی شود.

‌به بیانیه اخیر جبهه اصلاحات اشاره کردید، در مورد بیانیه اخیر اصلاح‌طلبان از قول شما اظهارات متناقضی مطرح شده. من شخصا بلافاصله پس از بیانیه با شما صحبت کردم و نظر شما را جویا شدم. اما خوب است برای مخاطبان هم درباره این بیانیه صحبت کنید.

در مورد بیانیه اصلاح‌طلبان نظرم را گفتم. دیدم انصاف‌نیوز از قول من مطلبی را منتشر کرده که درست نبود. خواستم تکذیبیه‌ای منتشر کنند که البته انجام شد. من با بیانیه جبهه اصلاحات عمدتا به دلیل وارد کردن مسائل سیاست داخلی در بحث سیاست خارجی و به دلایلی که در پاسخ‌های قبلی به شما گفتم موافق نبودم. معتقدم این مسائل باید از طریق گفت‌وگوهای خصوصی با مسوولان حل و فصل شوند. جبهه اصلاحات اقداماتی را هم در این زمینه (گفت‌وگو با مسوولان) صورت داده و همچنان نیز پیگیری می‌کند. اما در عین حال با بخشی از بیانیه که بسیاری از افراد انتقاد داشتند، همسو بودم. نه تنها همسو بودم بلکه نظراتی تندتر از جبهه اصلاحات نیز داشتم. منتقدان به بیانیه اصولا دو‌دسته هستند. دسته‌ای ضمن پذیرش اصل مطالب و محتوای بیانیه، نسبت به زمان طرح بیانیه انتقاد دارند. با یکی از افراد که صحبت کردم این نظر را داشت که چرا تعلیق غنی‌سازی در قبال رفع تحریم جابه‌جا نشده است. یعنی گفته نشده ابتدا باید رفع تحریم صورت گیرد بعد ایران اقدام به تعلیق غنی‌سازی کند! ممکن است مطالبه درستی باشد. شخصا به این موضوع توجه نکرده بودم، اما این دوستان استدلال داشتند که بهتر است اینگونه طرح مساله می‌شد. بنابر این طیفی از منتقدان اصل بیانیه را قبول دارند اما به لحن و زمان بیانیه انتقاداتی دارند. البته به نظرم افرادی که در چهارچوب تشکل‌های اصلاح‌طلب کار می‌کنند باید این مسائل را خصوصی و در جلسات غیر‌علنی در اختیار جبهه قرار دهند. دسته دوم تندروهای جنگ‌طلب داخلی و نفوذی‌های سیاسی هستند. نباید از نفوذی‌های سیاسی غفلت کرد. طیف‌هایی که نمی‌خواهند مشکلات کشور حل شود و مدام بر طبل جنگ می‌کوبند. این دسته بر دولت انتقاد می‌کنند چرا با امریکا مذاکره کرده و قصد داری در آینده هم مذاکره کنی؟!

‌صحبت از بحث مذاکره با آمریکا شد که این روزها حسابی گرم است. شما چه نظری درباره اصل مذاکره با امریکا، چه مذاکراتی که قبل از جنگ ۱۲‌روزه صورت گرفت و چه مذاکراتی که پس از آن انجام شد، دارید؟

به نظر من مذاکره با امریکا قبل از جنگ ۱۲‌روزه منطقی بود و تلاش برای گفت‌وگو با امریکا در آینده هم عاقلانه است. مذاکره با اروپا هم باید ادامه یابد. در عین حال باید مراقب باشیم که مکانیسم ماشه به کشورمان تحمیل نشود. اینها همگی به ضرر کشور و مردم ماست.

‌آقای نبوی ما شاهد نوع خاصی از برخوردهای دوگانه در خصوص موضوعات مختلف در کشور هستیم. مثلا جبهه اصلاحات بیانیه‌ای می‌دهد و دامنه وسیعی از انتقادات در خصوص آن مطرح می‌شود و حتی برخی مسوولان قضایی تهدید به برخورد قضایی می‌کنند اما در عین حال تندترین تهمت‌ها و هتک حرمت‌ها و فحاشی‌ها علیه شخص رییس‌جمهور و دولت صورت می‌گیرد اما هیچ صدایی از مقابله قانونی به گوش نمی‌رسد. این برخورد‌های دوگانه را چطور می‌توان تحلیل کرد؟

چند روز قبل از صدور بیانیه، بارها با مسوولان ذیربط درباره موضوعات مورد نظر مردم دیدار کردم . مسوولان دیدگاه‌های متفاوتی با برخی اظهارات که در رسانه‌های گروهی از قول آنها مطرح می‌شود، داشته و دارند. شخصا امیدوارم دیدگاه اصلی مسوولان کشور همانی باشد که در جلسات با اعضای جبهه اصلاحات مطرح می‌کنند. معتقدم برخی موضوعات مهم را می‌توان در گفت‌وگوهای فی‌مابین و به شکل خصوصی حل کرد.

‌اگر قرار باشد مهم‌ترین مطالبات مردم دسته‌بندی شوند، اولویت‌ها متعلق به کدام مطالبات است؟

در جبهه اصلاحات کارگروهی با نام رفع حصر، آزادی زندانیان سیاسی و حفظ حقوق شهروندی تشکیل شده است. این کارگروه تلاش می‌کند مطالبات مردم در این زمینه‌ها را پیگیری کند. جلسات مختلفی با مسوولان برگزار می‌شود و مطالبات جبهه منتقل می‌شود. من خودم در برخی از این کمیته‌ها حضور دارم. اما معتقدم مشکلات اصلی مردم این موارد نیستند. هرچند این موارد هم ذیل درجات بعدی مطالبات مردم قرار می‌گیرند. مشکل اصلی مردم که بقای کشور و سیستم سیاسی هم در گروی آن است، حل مشکلات اقتصادی و معیشتی است. مساله‌ای که حل آنها می‌تواند کشور را به سمت جلو هدایت کرده و عدم توجه به آنها، جمهوری اسلامی را دچار مشکلات جدی کند.

‌در جلساتی که با مسوولان رده‌بالای کشور برای حل مشکلات داشتید تا چه اندازه دیدگاه مسوولان را برای تغییر پارادایم و حل مشکلات جدی دیدید؟ آیا اراده تغییر در مسوولان وجود دارد؟

من رویکرد مسوولان را در کل مثبت دیدم. تا جایی که ما ارتباط داریم، مسوولان دیدگاه‌های مثبتی برای تغییر پارادایم‌ها دارند.

The post بهزاد نبوی: باید مراقب باشیم که مکانیسم ماشه به کشورمان تحمیل نشود appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | سیاست ؛  مسعود پزشکیان در نشستی رسانه‌ای با سه تن از فعالان رسانه‌ای-سیاسی،  سید محمدعلی ابطحی، عبدالله گنجی و علیرضا معزی، در پاسخ سوالی درباره موضع دولت نسبت به فعال شدن اسنپ‌بک اظهار داشت: اصلاً دنبال فعال شدن اسنپ‌بک نیستیم؛ اما این جای پرسش دارد که برخی کشورهای اروپایی که خودشان ناقض بسیاری از قوانین بین‌المللی هستند، امروز ما را متهم می‌کنند که چارچوبی را رعایت نکرده‌ایم! چگونه می‌توان از چنین کشورهایی این‌گونه ادعاها را پذیرفت؟

رئیس جمهوری افزود: این یک‌ سوی ماجراست، اما دغدغه اصلی من، حتی پیش از بحث اسنپ‌بک که طبعاً نمی‌خواهیم فعال شود، آن چیزی است که در داخل کشور در حال رخ دادن است. نگرانی اصلی من درباره نغمه‌ها و صداهایی است که بلند می‌شود و می‌خواهد همین وحدت و انسجام نوپایی را که تازه در حال شکل‌گیری‌ست، تضعیف کند.

پزشکیان با بیان اینکه در حال حاضر، تمام فکر و ذکر بنده همین مسئله است، تصریح کرد: ترس من از اسنپ‌بک یا تهدیدهای خارجی نیست؛ واهمه اصلی‌ام از اختلافات داخلی، از شکاف‌های درونی و درگیری‌هایی است که گاه بر سر مسائل جزئی ایجاد می‌شود. دشمنان نیز طمع‌شان دقیقاً بر همین اختلافات است.

رئیس جمهوری گفت: اختلافاتی که زمانی شکل می‌گیرد که حقوق شهروندی افراد نادیده گرفته می‌شود؛ گروهی بر مصدر قدرت می‌نشیند و گروهی دیگر اساساً در بازی قدرت جایی نمی‌یابد. در چنین فضایی، بدیهی است که طرف مقابل از این شرایط بهره‌برداری می‌کند تا تمام مشکلات را به گردن ما بیندازد. به‌نظر من، مسئله فقط تحلیل نیست؛ گره‌های بسته‌شده در درون انسان‌ها، وقتی راهی برای بیان نمی‌یابند، خود را در قالب خشم، نارضایتی یا اتهام به جهت‌گیری‌های کلان کشور بروز می‌دهند.

پزشکیان با تاکید بر اینکه من خودم اعتقادم بر این است که حرفی را که از اسلام و دین زده‌ایم، باید در جامعه پیاده کنیم، خاطرنشان کرد: راستی، عدالت، صداقت، انسانیت و انصاف، اگر در جامعه جاری شود، حتی اگر موشک نداشته باشیم، یا اف۱۶ نداشته باشیم و آن‌ها اف۳۵ داشته باشند، باز هیچ‌کس به این سادگی نمی‌تواند به خاک و آب ما طمع کند.

رئیس جمهوری با بیان اینکه ما در اینجا گیر داریم، نه آن‌طرف، اظهار داشت: حتی اگر ما موشک هم داشته باشیم، ولی مردم را نداشته باشیم، هیچ قدرتی نداریم. نمی‌گویم که نباید آن‌ها را داشته باشیم، ما باید قدرت داشته باشیم تا کسی جرئت نکند به ما حمله کند. اما مهم‌تر از آن، وحدت و انسجام داخلی است. باید به همدیگر احترام بگذاریم، حق همدیگر را بپذیریم. یعنی این‌گونه نیست که فقط ابزار نظامی برای اقتدار کافی باشد.

دنبال جنگ نیستیم

پزشکیان افزود: ما دنبال جنگ نیستیم، ولی اگر بخواهند تجاوز کنند، با قدرت جلوی آن‌ها می‌ایستیم. ما نمی‌خواهیم بجنگیم و از روز اول هم این را گفته‌ایم، اما از جنگ هم هراسی نداریم. مردم ما هم نشان داده‌اند که اگر قرار باشد جنگی در بگیرد، انسجام و وحدت داخلی با قدرت بسیار بیشتری شکل خواهد گرفت.

رئیس جمهوری در بخش دیگری از سخنانش درباره برنامه‌های مهم دولت برای مبارزه با فساد و ایجاد شفافیت تصریح کرد: اکنون گروهی از سوی دولت مسئول پیگیری چهار موضوع کلیدی شده است: ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌ها، کد زمین، کاداستر منافع (یا جی‌نف)، و کد محل. این کد محل هم نه به‌صورت تک‌بعدی، بلکه سه‌بعدی طراحی شده است. اگر بتوانیم این حلقه‌ها را به یکدیگر متصل کنیم، دیگر حتی فرزند، برادر، دوست یا خویشاوند من هم نمی‌تواند مبلغی دریافت کند بدون مشخص بودن مبدأ و مقصد آن مبلغ.

فاصله عفت و حجاب بسیار است

پزشکیان همچنین در پاسخ به سوالی درباره موضوع قانون عفاف و حجاب در واکنش به اظهارنظر یکی از سوال کنندگان مبنی بر اینکه «فاصله بین عفت و حجاب بسیار زیاد است»، گفت:‌ اصلاً عفت چیز دیگری است و آن روند، چیز دیگری. یعنی اگر کسی در خارج از کشور زندگی می‌کند و چادر یا روسری ندارد، آیا معنایش این است که بی‌عفت است؟ چنین برداشتی حداقل در ذهن من نمی‌گنجد. کلیت ماجرا این است که نباید کاری کنیم که کشور با دعوا و اختلاف جلو برود. بله، اگر قرار است رفتار مردم تغییر کند، این تغییر، روش دارد و باید با روش خودش انجام شود.

متن کامل این گفت‌وگو به شرح زیر است:

پزشکیان در ابتدای این گفت وگو اظهار کرد: بسم الله الرحمن الرحیم. در هفته دولت، پیش از هر چیز باید یاد امام را گرامی بداریم. همچنین باید از شهدایی یاد کنیم که در همین ایام بر اثر اقدامات تروریستی جان خود را از دست دادند. این نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی ایران از ۴۰ یا ۵۰ سال پیش تاکنون، همواره قربانی ترور و جنایت بوده است. در حالی که برخی به جمهوری اسلامی تهمت می‌زنند که حامی ترور است یا در منطقه ناامنی ایجاد می‌کند، تاریخ به‌روشنی ثابت می‌کند که نظام ما از آغاز تاکنون قربانی ترورها بوده و بزرگان و بهترین فرزندان خود را در این مسیر از دست داده است. متأسفانه در جنایت اخیر نیز فرماندهان، دانشمندان و عزیزانی را در ادامه همان روند از دست داده‌ایم. به هر حال، یاد و نامشان گرامی باد. امیدوارم خداوند یاری کند تا بتوانیم با وحدت و انسجام، برای استقلال و سربلندی کشورمان گام برداریم. خوشحالم که فرصتی پیش آمده تا در خدمت شما باشیم، دغدغه‌های شما را بشنویم و در حد توان پاسخ بدهیم.

در ادامه علیرضا معزی فعال رسانه ای اظهار کرد یاد و نام شهیدان باهنر و رجایی را هم گرامی می‌داریم. تشکر می‌کنم از اینکه این فرصت را در اختیار ما قرار دادید تا گفت‌وگویی تا اندازه‌ای متفاوت و صمیمانه با شما داشته باشیم.

سید محمد علی ابطحی در این نشست پرسید پس از جنگی که اتفاق افتاد، به‌نظر می‌رسد مهم‌ترین مسئله امروز جامعه، تعلیقی است که مردم در آن به‌سر می‌برند. این بلاتکلیفی، به‌گمان من، از خود جنگ هم سخت‌تر است. مردم نمی‌توانند سرمایه‌گذاری کنند، بازارها و شرکت‌ها امکان برنامه‌ریزی ندارند. پرسش اصلی این است که دولت چگونه می‌خواهد این وضعیت را مدیریت و مردم را از این حالت خارج کند؟ بیشترین دغدغه‌ای که امروز در کوچه و خیابان مطرح می‌شود، چه به زبان آورده شود و چه در دل باقی بماند، این است که بالاخره جنگ خواهد شد یا نه! مردم ما جنگ را تجربه کرده‌اند و آنچه می‌خواهند عزت است، نه جنگ. به نظر می‌رسد پر کردن این فاصله و پاسخ به این نگرانی وظیفه دولت و مسئولان اجرایی است. اگر برای این موضوع برنامه‌ای دارید، مناسب است در اینجا توضیح بفرمایید تا از نگرانی‌های مردم کاسته شود.

پزشکیان در پاسخ به این پرسش توضیح داد: ما دنبال جنگ نبودیم، نیستیم و نخواهیم بود. اما همان‌طور که در ابتدای گفت‌وگو هم اشاره کردم، از روز اولی که انقلاب شروع شد، دشمنان دست به ترور زدند، به دنبال کودتا بودند و در پی تجزیه کشور برآمدند. این چیز تازه‌ای نیست. امروز هم با تحلیل‌هایی که انجام داده بودند و برنامه‌هایی که داشتند، حتی با تکیه بر هوش مصنوعی، این‌گونه برداشت کرده بودند که ایران در ضعیف‌ترین حالت ممکن قرار دارد. به‌نظر من و بر اساس تحلیلی که در ذهن داشتم، آن‌ها چنین می‌پنداشتند که وقتی حمله کنند، روز دوم و سوم مردم به خیابان‌ها می‌ریزند و سپس نظام، انقلاب و کشور ساقط می‌شود.

اصلاً علت اینکه من در آن مقطع کاندیدای ریاست جمهوری شدم این نبود که بخواهم رئیس جمهور باشم؛ قصد و نیت من افزایش مشارکت در جامعه و کشور بود، زیرا این خطر را به‌روشنی احساس می‌کردم. عدم حضور مردم یعنی ضعف و ناتوانی یک جامعه. هر چقدر بتوانیم مردم را در صحنه نگه داریم و با مردم و برای مردم زندگی کنیم، طبیعتاً قدرت بیشتری پیدا می‌کنیم تا اینکه یک گروه یا یک جناح خاص قدرت را به دست بگیرد و بخواهد حکومت‌داری کند.

وی افزود: تصور آن‌ها این بود که به هر حال مردم در کشور ناراضی‌اند. در ابتدا آمدند و مرزهای ما را هدف قرار دادند. در مرزها خبری نبود جز پاسگاه‌هایی که برای کنترل ورود مزدوران ایجاد شده بود. آن‌ها تلاش کردند از بخش‌های مختلف وارد شوند. سپس مراکز نیروی انتظامی ما را زدند، با این تحلیل که مردم به خیابان خواهند ریخت و کسی جلودارشان نخواهد بود. از نگاه آن‌ها، مسئله قطعا تمام می‌شد و کار به پایان می‌رسید. این روند چیز تازه‌ای نیست.

من چه در زمان انتخابات و چه پس از آن، همواره شعارم این بود که باید در داخل کشور وحدت و انسجام ایجاد کنیم. اگر وحدت و انسجام داشته باشیم، قدرتی پایان‌ناپذیر خواهیم داشت، زیرا وقتی مردم کنار هم باشند هیچ قدرتی به این سادگی طمع نمی‌کند که وارد کشور شود. حضرت امام هم زمانی (در واکنش به احتمال حمله نظامی آمریکایی‌ها) فرموده بود که حالا اگر آمدند و زدند، بالاخره باید بیاییند پایین؛ با این مردم چه خواهند کرد؟

اگر ما وحدت و انسجام داخلی خود را تقویت کنیم که به سمت آن در حال حرکت هستیم، کشور بیمه می‌شود. کاری که از دست من برمی‌آید این است که اختلافات و دعواها را کنار بگذارم و وحدت و انسجام را در کشور توسعه و گسترش دهم. اگر در روند سخنرانی‌ها و گفت‌وگوهای مقام معظم رهبری نیز دقت کنید، شاه‌بیت کلامشان همین وحدت و انسجام داخلی است. حتی در جریان سخنرانی‌های مربوط به همان ۱۲ روز جنگ، به آن برادرمان گفتند از ایران بگو و از ایران یعنی همان کشوری که اگر … .

رئیس جمهوری در پاسخ به این پرسش ابطحی که یعنی جنگ می‌شود یا نمی‌شود؟ منظورم آینده است؛ عنوان کرد: ما اگر وحدت داشته باشیم، آن‌ها نمی‌توانند طمع کنند. آن‌ها طمع کرده بودند که اگر جنگی شکل بگیرد، بتوانند کار را تمام کنند. اصلاً تصور نمی‌کردند ما باقی بمانیم. ما دنبال جنگ نیستیم، ولی اگر بخواهند تجاوز کنند، با قدرت جلوی آن‌ها می‌ایستیم. ما نمی‌خواهیم بجنگیم و از روز اول هم این را گفته‌ایم، اما از جنگ هم هراسی نداریم. مردم ما هم نشان داده‌اند که اگر قرار باشد جنگی در بگیرد، انسجام و وحدت داخلی با قدرت بسیار بیشتری شکل خواهد گرفت.

پزشکیان در پاسخ به ابطحی که گفت ولی مردم جنگ نمی‌خواهند و اینکه بعد از این جنگی نشود، مسئولیتش با شماست که تلاش کنید یادآور شد: مگر ما می‌خواهیم؟ ما داریم تلاش می‌کنیم، ولی آمریکا و اسرائیل به‌دنبال تجزیه ایران هستند، دنبال ساقط کردن ایران‌اند. هیچ ایرانی دلش نمی‌خواهد کشورش تجزیه یا با ذلت تسلیم شود.

وی افزود: در دوران دانشجویی، کتابی می‌خواندم که مربوط به دوران جنگ ویتنام بود. نویسنده آن، میچل کلر، از تحلیل‌گران آمریکایی بود و عنوان کتابش «جنگ بی‌پایان» بود. او در این کتاب توضیح می‌داد که ایالات متحده، حاضر نیست از منافع گسترده‌ای که در مناطق مختلف جهان دارد، صرف‌نظر کند. در مقابل، در بسیاری از این کشورها، افرادی آگاه و با غیرت حضور دارند که اجازه نمی‌دهند این منابع به‌آسانی به‌دست آمریکا بیفتد. نویسنده نتیجه می‌گیرد که همین تقابل منافع، باعث شکل‌گیری جنگی بی‌پایان شده است؛ چون آمریکا نمی‌خواهد عقب‌نشینی کند و ملت‌ها هم حاضر نیستند تسلیم شوند. او مثال‌های متعددی می‌آورد و با صراحت می‌گوید که سیاست آمریکا این است که منابع و امکانات ملت‌ها را با کمترین هزینه تصاحب کند و مردم آن کشورها نیز باید بی‌هیچ مقاومتی تسلیم شوند.

رئیس جمهوری تاکید کرد: خب، ابتدا تلاش می‌کنند قومیت‌ها را تحریک کنند. اگر این روش نتیجه ندهد، کشورها را به جان یکدیگر می‌اندازند. اگر آن هم مؤثر نباشد، مستقیماً وارد میدان می‌شوند. در پس چهره ظاهراً زیبا و جذابی که از خود به نمایش می‌گذارند، حقیقتی شیطانی پنهان است؛ چهره‌ای که وقتی دقیق‌تر نگاه می‌کنیم، می‌بینیم با بی‌پروایی زنان، کودکان، سالمندان و بیماران را می‌کشند. اما همین‌ها وقتی می‌خواهند با مردم صحبت کنند، شعار دموکراسی می‌دهند و می‌گویند آمده‌ایم تا دست این کشورها را برای آزادی باز کنیم. سؤال اینجاست، کسانی که مدعی آزادی ملت‌ها هستند، چرا در غزه، فلسطین، سوریه و مناطق دیگر، این فجایع را بر سر زنان و کودکان می‌آورند؟ آن‌ها چه گناهی کرده‌اند؟ این‌ها دروغ می‌گویند. روندی که وجود دارد، کاملاً مشخص است. آن‌ها هرگز از اقدامات خود دست نخواهند کشید، اما اگر ما در کشور خود با وحدت و انسجام بایستیم، تصور می‌کنم به این سادگی نتوانند طمع کنند، چون این ماجرا برایشان بسیار گران تمام خواهد شد.

در کشور بی عدالتی می بینم

در ادامه عبدالله گنجی پرسید که جنابعالی در تبلیغات انتخاباتی‌تان و حتی تا دو ماه پس از آن، بر اساس آنچه من جمع‌آوری کرده‌ام، بیش از ۵۰ بار فرموده‌اید که برنامه‌تان مبتنی بر سیاست‌های کلی نظام و برنامه هفتم توسعه است. قطعاً همین‌طور هم هست، با آن روحیه شفاف و یک‌دستی که در شما وجود دارد، اما این موضوع هنوز برای افکار عمومی کاملاً ملموس نیست. سیاست‌های کلی، اسناد بالادستی هستند و به‌تنهایی برنامه اجرایی محسوب نمی‌شوند. این سیاست‌ها باید در قالب برنامه‌های کارشناسی‌شده و اجرایی یا از مسیر ابلاغیه‌ها و قوانین، جنبه عملیاتی پیدا کنند. از طرف دیگر، ممکن است برخی بخش‌های برنامه هفتم، با توجه به شرایط امروز کشور، قابل اجرا نباشند یا نیاز به بازنگری داشته باشند. به‌عنوان مثال، در برنامه هفتم آمده است که وزارت نیرو باید ۱۵ میلیارد متر مکعب صرفه‌جویی در مصرف آب داشته باشد. از سوی دیگر، در همین برنامه تأکید شده که وزارت جهادکشاورزی باید سه محصول پرمصرف مانند برنج، گندم و یونجه را به مرحله خودکفایی برساند. این سه محصول، هر سه وابسته به آب هستند. حال سؤال اینجاست که چگونه می‌توان هم صرفه‌جویی گسترده در مصرف آب را محقق کرد و هم خودکفایی در این محصولات پرآب‌بر را؟

دولت چگونه می‌خواهد این دو جهت‌گیری متعارض را با هم جمع کند و شما سیاست‌های کلی نظام را در حوزه اجرا دقیقاً چگونه به پیش می‌برید؟ اعضای کابینه تا چه اندازه نسبت به این سیاست‌ها هم‌گرا هستند؟ ضمناً اجازه بدهید یک نکته تکمیلی هم اضافه کنم. من در طول این بیست‌وهفت، بیست‌وهشت سال، واقعاً ندیده‌ام و بارها هم این ادعا را مطرح کرده‌ام که روزنامه‌ای، نخبگانی یا دانشگاهی‌ای در جریان همسو با دولت، حتی یک پاراگراف یا مقاله در تأیید یا تبیین سیاست‌های کلی نظام نوشته باشد. اگر کسی خلاف این را ثابت کند، من حاضرم عذرخواهی کنم. حال سؤال این است که شما چطور می‌خواهید سیاست‌های کلی نظام را از سطح سند، به سطح گفتمان و اجرا برسانید؟

پزشکیان در پاسخ به این پرسش تصریح کرد: ببینید، در همان انتخابات هم دعوا بر سر این بود که می‌گفتند شما برنامه ندارید. از نگاه من، خب من یک آدم دانشگاهی‌ام و آدم تنبلی هم نبوده‌ام. در دوران دانشگاه هم غالباً جزو رتبه‌های برتر می‌شدم و در امتحانات هم سهمیه نداشتم. همین‌طور عادی، تلاش می‌کردم، درس می‌خواندم. جاهایی هم که کم می‌آوردیم، مربوط به زمانی بود که اصلاً حضور نداشتیم؛ در جبهه بودیم، درگیر جنگ بودیم و همین باعث می‌شد که نتوانیم در امتحانات حاضر باشیم. بنابراین درک می‌کنم برنامه یعنی چه.

من می‌فهمم وقتی فردی می‌آید و حزبی پشت سر او نیست و فعالیت حزبی هم ساختار مشخصی ندارد، چطور با مشکل روبه‌رو می‌شود. چون بسیاری از حزب‌های ما، نه تشکیلات به‌معنای واقعی دارند و نه گفتمان و مانیفستی روشن. وقتی می‌گوییم حزب، باید چارچوب، برنامه و سیاست مشخصی داشته باشد، اما اغلب این احزاب چنین نیستند. چه اصولگراها، چه اصلاح‌طلب‌ها، چه سایر جریان‌هایی که در قالب حزب فعالیت می‌کنند، وقتی از آن‌ها بپرسید برنامه شما برای بهداشت و درمان چیست، هر کدام یک حرف متفاوت می‌زنند. برای آموزش‌وپرورش چه برنامه‌ای دارید؟ باز هم پاسخ‌ها متفاوت است. برای سیاست خارجی، اقتصاد، فرهنگ …، من حداقل ندیده‌ام که پاسخ‌های هم‌راستا و منسجم وجود داشته باشد. ممکن است بگویند ما برنامه نوشته‌ایم، اما بین آنچه نوشته‌اند و آنچه در عمل و در سخن می‌گویند، فاصله زیادی وجود دارد.

به هر حال، ما برای حوزه‌هایی مثل بهداشت، درمان، آموزش‌وپرورش و سایر حوزه‌ها برنامه ارائه کرده‌ایم، اما آنچه امروز در کشور می‌بینیم، از نظر من، بی‌عدالتی است.

وی افزود: در نتیجه، از همان ابتدا عرض کردم که من نمی‌توانم به‌سادگی برنامه بنویسم، آن هم بدون پشتوانه حزبی. در حالی‌که اگر حزبی وجود داشته باشد، باید چارچوب مشخصی هم داشته باشد. اعتقاد من این است که حزبی با آن تعریف واقعی در کشور ما وجود ندارد. احزاب هستند، اما هنوز به‌صورت ساختارمند رشد نکرده‌اند. شاید هم ما اجازه نداده‌ایم، یا حاکمیت این فرصت را به آن‌ها نداده که بتوانند رشد کنند، چارچوب خود را پیدا کنند و در میدان عمل وارد شوند. در چنین شرایطی، تنها کاری که می‌شود کرد، تکیه بر همان سیاست‌های کلی‌ای است که پیش‌تر تدوین شده. این سیاست‌ها حاصل کارشناسی نهادهای مختلف در کشور هستند؛ مجموعه دانشگاهیان، مجموعه دولت و در نهایت هم مجمع تشخیص مصلحت نظام، همه کنار هم آمده‌اند، جمع‌بندی کرده‌اند و این‌ها شده سیاست‌های کلان نظام. یعنی این اسناد، پشتوانه کارشناسی محکمی دارند. بنابراین هر کاری که ما انجام دهیم، بهتر از آنچه در سیاست‌های کلی آمده، نخواهد بود.

رئیس جمهوری گفت: برنامه هم دقیقاً همین مسیر را طی می‌کند. برنامه را دولت‌ها با تمام کارشناسان‌شان تدوین می‌کنند، سپس وارد مجلس می‌شود و آنجا مورد بررسی و اصلاح قرار می‌گیرد، تا در نهایت به یک چارچوب مشخص تبدیل شود. حال این سؤال پیش می‌آید که آیا این برنامه‌ها قابل اجرا هستند یا نه. من از روز اول گفتم که اگر چیزی در برنامه وجود داشته باشد که قابل اجرا نباشد، صادقانه اعلام خواهیم کرد که این بند قابل اجرا نیست و دلایل آن را هم شفاف بیان خواهیم کرد.

در حال حاضر هم با مجلس، در مورد بسیاری از بندهای برنامه وارد گفت‌وگو شده‌ایم. علت اینکه تا حالا فرصت برای گفت‌وگو فراهم نشده، کاملاً مشخص است. شما می‌دانید از زمانی که ما مسئولیت را بر عهده گرفتیم، مدام با حادثه مواجه بوده‌ایم. انواع و اقسام اتفاقات و بحران‌ها را پشت سر گذاشتیم تا به این نقطه رسیدیم. طبیعی است که برخی نمی‌خواهند ما پا بگیریم و مسیر پیشرفت را طی کنیم، اما ما با قدرت به دنبال حرکت به جلو هستیم و این راه را به حول و قوه الهی، با پشتوانه مردم و با هدایت مقام معظم رهبری ادامه خواهیم داد. من بارها گفته‌ام که چشم‌اندازی که مقام معظم رهبری تعریف کرده‌اند، حتی مستقل از اینکه کسی به رهبری باور داشته باشد یا نه، به‌خودی‌خود چشم‌اندازی زیباست. این چشم‌انداز می‌گوید من می‌خواهم برترین باشم، مستقل باشم، می‌خواهم در اقتصاد، در صنعت، در رفتار انسانی الگو و الهام‌بخش باشم.

دولت یکی از عوامل تورم است

پزشکیان یادآور شد: این حرف را هر کسی بزند، می‌توان از آن محکم دفاع کرد. این چشم‌انداز چیزی نیست که با یک دوره ۲۰ ساله تمام شود، بلکه یک نگاه عمیق و ماندگار است. منِ نوعی هم که چنین نگاهی دارم، دلم می‌خواهد کشورم، جامعه‌ام، محله‌ام، دانشگاه و مدرسه‌ام، در هر جایی که هستم، بهترین باشد و الگو شود. بنابراین خودم و همه کسانی را که در این مسیر هستند، تشویق می‌کنم که تلاش کنیم به آن نقطه برسیم. خب، نرسیدیم و دلایل زیادی هم دارد که فعلاً وارد آن بحث نمی‌شوم. در نتیجه، قوانینی که اکنون نوشته شده و چارچوب برنامه را تشکیل می‌دهد، معطوف به شرایطی که ما امروز در کشور داریم، در حال بازنگری است. هدف این است که آن بخشی را که می‌توانیم اجرا کنیم، به مرحله اجرا برسانیم و آن بخشی را که امکان‌پذیر نیست، با مجلس به مشورت بگذاریم و صادقانه بگوییم به این دلایل مشخص، امکان اجرای آن وجود ندارد.

اکنون این گفت‌وگوها و بازنگری‌ها در جریان است. یکی از بحث‌هایی که این روزها با سازمان برنامه و بودجه دارم، دقیقاً همین موضوع است و روی آن مصرّ هستم. البته همه این‌ها زمان‌بر است. بعد شما ممکن است بگویید که، گفتید اما عملی نشد؛ حتی ما در همان روزهای اول شروع به کار، در سال گذشته، وقتی برای نخستین‌بار می‌خواستیم بودجه را بنویسیم، به دوستان عزیزمان گفتیم بودجه را به شکل عملکردی بنویسند، اما نوشتن بودجه عملکردی، گفتنش ساده است، نوشتنش به این سادگی نیست.

رئیس جمهوری تاکید کرد: یکی از عوامل اصلی تورم‌ها و مشکلات اقتصادی، خود دولت است. این دولت است که هزینه ایجاد می‌کند، در حالی‌که منابع ندارد. وقتی منابع نیست، پول چاپ می‌شود. وقتی پول چاپ شد، تورم ایجاد می‌شود. در نتیجه، اگر بتوانیم ساختار دولت را بر پایه داشته‌ها و ظرفیت‌ها گسترش دهیم، یا برای آن کار و شغل تعریف کنیم، حداقل می‌توانیم مانع از تولید تورم شویم. لازمه این کار هم این است که بسیاری از سازمان‌ها، بنگاه‌ها و مراکزی که در حال موازی‌کاری هستند، جمع‌آوری و سامان‌دهی شوند.

پزشکیان در ادامه در پاسخ به این پرسش ابطحی که حالا به هر صورت، می‌خواهیم بدانیم دولتی که شما تحویل گرفتید، ظرفیت اجرای برنامه‌ها را داشت؟ عنوان کرد: این هم خودش یک بحث جداگانه است. ما در ساختار توسعه، معمولاً سه شاخص اصلی داریم؛ فرد، سازمان و جامعه. به‌قول برخی، ظرفیت‌های فردی، سازمانی و اجتماعی را باید در کنار هم دید. از نظر فردی، اگر تک‌تک آدم‌ها را بررسی کنیم، متخصصین خوبی داریم، اما از نظر سازمانی، وضعیت ما واقعاً خوب نیست.

از همان ابتدای انقلاب برای انتخاب پست‌ها، دنبال بهترین افراد نرفتیم، بلکه بیشتر دنبال گزینه‌های حزبی و جناحی گشتیم. بعد هم وقتی مشکلی پیش آمده، گفتیم مشکل از این فرد است، او را برداریم، اما مشکل با تعویض افراد حل نمی‌شود.

ما افرادی داریم که سال‌هاست در این حوزه‌ها کار کرده‌اند و هنوز هم مسئله باقی مانده است. چرا؟ چون به جای حل مشکل، آدم‌ها را عوض کرده‌ایم. در حالی که مسئله، خود آدم‌ها نیستند. باید مسئله را حل کنیم.

ابطحی در ادامه یادآور شد که معیار افرادی که وارد دولت می‌شوند، بسیار مهم است. اصلاً اشکال کار همین‌جاست. کسانی که امروز به‌عنوان دزد یا اختلاس‌گر شناخته می‌شوند، همه از فیلتر گزینش عبور کرده بودند و رئیس جمهوری در این باره افزود: این افراد به‌خاطر جناح‌بندی‌های ما به چنین جایگاهی رسیدند. همه‌شان همین‌طور بودند، تفاوتی نمی‌کند. مگر گروه‌های دیگر چنین نکرده‌اند؟ پس مشکل این افراد نیستند، سیستم ما مشکل دارد. تا زمانی که این سیستم اصلاح نشود، هر کسی را هم که در رأس قرار دهید، نتیجه‌ای نخواهد داشت؛ حتی اگر از بهترین‌ها باشد. آیه‌ای در قرآن هست که می‌فرماید: « ن النفس لاماره بالسوء»؛ یعنی نفس انسان به بدی فرمان می‌دهد. اگر افراد را رها کنید تا به‌تنهایی و بدون نظارت کاری انجام دهند، حتی آن‌هایی که خیلی خیلی خوب‌اند هم ممکن است مرتکب تخلف شوند؛ این ساختار است که نباید اجازه تخلف بدهد.

وی تاکید کرد: پرسش اصلی این است که چگونه باید این سیستم را اصلاح کرد. و خب، این پرسش چیزی نیست که بتوان آن را در دو جمله خلاصه کرد و انتظار داشت قانع‌کننده باشد. بررسی سیستم خودش نیاز به گفت‌وگوهای طولانی و تحلیلی دارد، شاید هفته‌ها زمان ببرد تا بتوانیم بفهمیم که گره کار کجاست و چه باید کرد. من بارها این موضوع را با یک مثال پزشکی توضیح داده‌ام. ما در پزشکی، هر هفته کنفرانس‌هایی داریم تحت عنوان «مرگ‌ و میر و عوارض». در این کنفرانس‌ها کسی به‌دنبال مقصر نمی‌گردد، بلکه سؤال اصلی این است؛ چرا بیمار فوت کرد؟ چرا دچار عارضه شد؟ هیچ پزشکی نمی‌خواهد بیمار دچار مشکل شود، اما اگر این اتفاق افتاده، یعنی جایی را ندیده، چیزی از قلم افتاده، خطایی صورت گرفته است.

در این جلسات، کسی را به‌خاطر مرگ یا عارضه‌ی بیمار محاکمه نمی‌کنند. بلکه تلاش می‌کنند او را آگاه کنند تا بار دیگر آن اشتباه تکرار نشود. حالا اگر شما بیایید و فقط فرد را حذف کنید و نفر بعدی را جای او بگذارید، ممکن است او بدتر عمل کند. ما مدام در حال عوض کردن آدم‌ها هستیم و چون دنبال حل مسئله نیستیم، مشکل همچنان پابرجاست.

دنبال اسنپ بک نیستیم

معزی در ادامه گفت: در شرایطی که کشور با مسائل و چالش‌های متعددی روبه‌روست، تقریباً اجماعی در میان متفکران، تحلیلگران و ناظران فضای سیاسی شکل گرفته مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی ایران برای عبور از وضعیت فعلی، نیازمند اتخاذ یک تصمیم سخت است؛ تصمیمی که انتظار می‌رود از سوی رئیس جمهور اتخاذ شود. این انتظار بر سه دلیل استوار است؛ نخست آنکه دکتر پزشکیان در زمانی که نامزد انتخابات ریاست جمهوری شد، به دشواری وضعیت کشور آگاه بود و با علم به سنگینی مسئولیت، تصمیم به ورود به این عرصه گرفت.

دوم، پیشینه تخصصی و حرفه‌ای رئیس جمهور در عرصه پزشکی و تجربه سال‌ها حضور در اتاق عمل، او را با لحظاتی سرنوشت‌ساز از جنس مرگ و زندگی مواجه کرده که نیازمند تصمیم‌گیری‌های بسیار دشوار بوده است. همین ویژگی در ذهن جامعه، اعتماد به قدرت تصمیم‌گیری در شرایط بحرانی را تقویت کرده است.

سوم، تحولات یک‌سال گذشته، زمینه‌های لازم برای اتخاذ چنین تصمیمی را فراهم کرده و در افکار عمومی نیز زمینه‌ی شنیدن و همراهی با این تصمیم به‌وجود آمده است. اما پرسش اصلی اینجاست که این تصمیم سخت چه باید باشد؟ برخی بر این باورند که تصمیم سخت آن است که نظام جمهوری اسلامی ایران باید بر مؤلفه‌های امنیت ملی و راهبردهای کلان خود بیش از گذشته پافشاری و اصرار ورزد و با ادامه همین مسیر، راه حفظ ایران و حل مسائل را هموار کند.

برخی معتقدند که باید بر همان مسیری که تاکنون پیموده شده، با قدرت و صراحت بیشتری پافشاری شود. از این منظر، بسیاری از آنچه به‌عنوان اصلاح‌طلبی یا بازنگری در ساختارها مطرح می‌شود، نباید منجر به تغییر در مؤلفه‌هایی شود که پایه‌های استراتژی ملی جمهوری اسلامی ایران را تشکیل می‌دهند، بلکه حتی باید آن مؤلفه‌ها را پررنگ‌تر کرد و برجسته‌تر ساخت. در مقابل، دیدگاهی نیز وجود دارد که بر لزوم بازنگری و تغییر در راهبردهای ملی تأکید می‌ورزد. این گروه معتقد است که حتی اگر این تغییر منجر به شکل‌گیری تقابل‌های جدید و جدی شود، باز هم باید در مسیر اصلاح مؤلفه‌های بنیادین امنیت و سیاست خارجی و داخلی حرکت کرد. تقابل، یعنی همین نکته‌ای که شما می‌فرمایید، می‌گوید اگر جنگ را خواستند شروع بکنند، ما حتماً تقابل می‌کنیم، تقابل خیلی جدی هم می‌کنیم. یعنی تقابل خارجی.

پزشکیان در این باره گفت: ببینید، یک اصل وجود دارد که از همان ابتدا به آن باور داشتم؛ نخست وحدت و انسجام داخلی است. وحدت جامعه داخلی با محوریت رهبری امکان‌پذیر است. اگر قرار باشد این محور کنار گذاشته شود، انسجامی شکل نخواهد گرفت و هر کسی ساز خود را خواهد زد. این ستون اصلی خیمه نظام می‌تواند افراد را گرد یک محور جمع کند و به انسجام برساند. البته وحدت و انسجام ملی در شرایطی معنا پیدا می‌کند که شکاف‌های موجود برطرف شود. با وجود اینکه مردم به صحنه آمده‌اند، اما هنوز فاصله زیادی با نقطه مطلوب داریم. به نظر می‌رسد نشانه‌هایی از بی‌عدالتی و تبعیض همچنان وجود دارد؛ از جمله تبعیض نژادی، قومی، جنسیتی، قبیله‌ای یا حزبی. حتی گاهی از برخی تریبون‌ها مانند صداوسیما، مجلس، صداهایی شنیده می‌شود که به‌جای ترمیم، به شکاف‌ها دامن می‌زند. این شکاف‌ها، به‌ویژه اگر تعمیق یابد، می‌تواند بسیار خطرناک‌تر از مکانیزم‌هایی نظیر اسنپ‌بک باشد.

وی تصریح کرد: ما به دنبال فعال شدن اسنپ بک نیستیم. اصلاً دنبال این نیستیم؛ اما این جای پرسش دارد که برخی کشورهای اروپایی که خودشان ناقض بسیاری از قوانین بین‌المللی هستند، امروز ما را متهم می‌کنند که چارچوبی را رعایت نکرده‌ایم! چگونه می‌توان از چنین کشورهایی این‌گونه ادعاها را پذیرفت؟ این یک‌ سوی ماجراست. اما دغدغه اصلی من، حتی پیش از بحث اسنپ‌بک که طبعاً نمی‌خواهیم فعال شود، آن چیزی است که در داخل کشور در حال رخ دادن است. نگرانی اصلی من درباره نغمه‌ها و صداهایی است که بلند می‌شود و می‌خواهد همین وحدت و انسجام نوپایی را که تازه در حال شکل‌گیری‌ست، تضعیف کند. هنوز بسیاری از مردم باور ندارند؛ همان‌طور که گفته می‌شود در حوزه اقتصاد در ابهام هستند، در موضوع وحدت نیز چنین‌اند. به باور من، باید برای مردم، برای همه اقوام و گروه‌هایی که در این سرزمین زندگی می‌کنند، اثبات کنیم که هر کسی بر اساس شایستگی حق دارد در مسیر رشد و مسئولیت قرار گیرد. این دغدغه اصلی من است و تمام تلاش خود را می‌کنم که این انسجام داخلی تقویت شود.

رئیس جمهوری یادآور شد: طبیعتاً، وقتی رهبری نظام مسیری را ترسیم می‌کند و می‌فرمایند که باید چنین کرد، دیگر شایسته نیست که کسی برخیزد و ساز مخالف بزند یا به اختلافات دامن بزند. من نظر خودم را می‌دهم. بارها گفته‌ام، زمانی که برجام به مجلس آمد، مقام معظم رهبری فرموده بودند که نظر بدهید. نظر من این بود که باید برجام را بپذیریم. در آن مقطع برخی مخالفت می‌کردند و می‌گفتند نباید این توافق پذیرفته شود. در حالی که مقام معظم رهبری نفرموده بودند نظر مرا بگویید، بلکه خواسته بودند نظر خود را ارائه دهیم و من نظر خود را گفتم. بدیهی‌ست که هر تصمیمی که رهبری بگیرند، اطاعت می‌کنم، اما وقتی از من نظر خواسته می‌شود، بر اساس استدلالی که در ذهن دارم، پاسخ می‌دهم. همان زمان هم معتقد بودم که پذیرش برجام به‌مراتب بهتر از نپذیرفتن آن است و امروز هم بر همین باورم.

پزشکیان تاکید کرد: در خصوص موضوع اسنپ‌بک هم که این روزها برخی می‌گویند نباید اجازه داد فعال شود، همان کسانی که روزی به‌کلی با برجام مخالف بودند، حالا می‌گویند دیدید اسنپ‌بک فعال شد؟ این تناقض است. وقتی که اصلاً اصل برجام را نمی‌پذیرفتند، حالا چگونه درباره‌اش نقد می‌کنند؟ واقعیت این است که در قالب برجام، حق غنی‌سازی ایران به رسمیت شناخته شد و امتیازاتی برای کشور در نظر گرفته شد که در غیاب آن، ممکن است دیگر پذیرفته نشود.

منظورم این است که ارائه نظر و نقد در مراحل تصمیم‌سازی، طبیعی و پذیرفتنی است، اما وقتی رهبری تصمیم می‌گیرند و مسیر را مشخص می‌کنند، دیگر ساز مخالف زدن انسجام را تضعیف می‌کند. حتی اگر مسیر انتخابی، از نظر برخی ضعیف باشد، ولی با وحدت و انسجام آن را دنبال کنیم، قدرت ملی ما بسیار بیشتر خواهد بود تا اینکه یک راه بسیار قوی و درست انتخاب شود، اما در مسیر اجرای آن درگیری و اختلاف داخلی وجود داشته باشد. این کلیت نگاه من است. ما به‌هیچ‌وجه به دنبال آن نیستیم که اسنپ‌بک فعال شود یا استقبال کنیم از اینکه چنین سناریویی پیش برود. تمام تلاش خود را به کار بسته‌ایم تا جلوی چنین اتفاقی را بگیریم.

بخش عمده مشکلات زاییده تحریم هاست

پزشکیان در پاسخ به این پرسش معزی که شما اعتقاد ندارید که اسنپ‌بک مسئله مهمی نیست؟ توضیح داد: اصلاً، چه کسی گفته که تحریم مهم نیست؟ آن تئوری‌هایی که می‌گویند تحریم‌ها هیچ اهمیتی ندارند، با واقعیت‌ها سازگار نیستند. مشکلاتی که امروز با آن مواجه هستیم، بخش عمده‌اش زاییده تحریم‌هاست. هیچ‌کس نگفته تحریم‌ها بی‌تأثیرند. مقام معظم رهبری نیز همواره تأکید دارند که این تحریم‌ها ظالمانه‌اند.

برخی افراد که ادعای درک از واقعیت دارند، خودشان اعتراف می‌کنند که تحریم‌ها می‌توانند از خودِ جنگ هم کشنده‌تر باشند. چون وقتی تحریم‌ها اعمال می‌شود، دارو نمی‌رسد، مواد حیاتی نمی‌رسد و کسانی که در شرایط بحرانی قرار دارند، زندگی‌شان بیشتر به خطر می‌افتد. بنابراین نمی‌شود ساده از کنار تحریم‌ها گذشت یا آن‌ها را کم‌اهمیت جلوه داد.

پزشکیان در پاسخ به این پرسش ابطحی که امروز و فردا کردن در برخی تصمیم‌گیری‌ها، مخصوصاً در مواجهه با مسائل کلان و حیاتی کشور، باعث شده که بخشی از ظرفیت دولت یا انتظار جامعه بلاتکلیف بماند. آیا این برداشت را تأیید می‌کنید؟ و اگر نه، تحلیل شما از این وضعیت چیست؟ یادآور شد: در چی؟ حالا می‌گویم. بله، ممکن است در برخی مسائل حق با شما باشد. برای اینکه ما ناچاریم اولویت‌بندی کنیم. برخی موارد را می‌گوییم فعلاً رها کنیم و به اولویت‌های مهم‌تر بپردازیم.

ابطحی در این باره افزود: موضوعی که درباره آن در جامعه شناخته شده‌اید، انتصاب یا عدم عزل برخی افراد است. اگر چنین باشد، خود این امر نوعی به تعویق‌انداختن تصمیمات ضروری محسوب می‌شود. به عنوان مثال، اگر در وزارتخانه تحت مدیریت شما، افرادی وجود دارند که پس از گذشت یک سال، واقعاً توانایی انجام مسئولیتی که به آنان واگذار شده را ندارند، اما همچنان در سمت خود باقی می‌مانند، این ادامه حضور می‌تواند مصداقی از همان تعلل و تسویف باشد.

از سوی دیگر، بنده مصداق بارز تسویف را در مسئله فیلترینگ می‌دانم. نباید گمان کرد که فیلترینگ یک موضوع فرعی و کم‌اهمیت است. در حال حاضر، بیشترین اقشار و نسل‌ها در جامعه با مسئله اینترنت مواجه‌اند. فضای مجازی به عامل اصلی اطلاع‌یابی تبدیل شده است. مرجعیت اجتماعی از نهادهایی چون خانواده، دین، روحانیت یا حتی چهره‌های فرهنگی به فضای مجازی منتقل شده است. هیچ‌یک از این مراجع سنتی، به اندازه آن تلفن همراه هوشمندی که کودک یا نوجوان در دست دارد، تأثیرگذار نیستند.

امروز بخش مهمی از آموزش و دسترسی به اطلاعات، وابسته به فضای مجازی است. در عین حال، استفاده از این فضا مستلزم دسترسی به فیلترشکن یا وی‌پی‌ان شده که خود، دروازه‌ای به محتوای ناسالم و تهدیدآمیز نیز فراهم می‌آورد. بنابراین، وضعیت فعلی هم از منظر فرهنگی و هم از منظر امنیت اجتماعی، جای تأمل جدی دارد.

بارها از دوران انتخابات تاکنون، خود شما بارها اشاره فرمودید که سران سه قوه درباره این موضوع اتفاق‌نظر دارند و حتی گفتید که نشانه‌ای از مخالفت رهبری هم در این وضعیت ندیدید. اما در عمل این «نشدن» همچنان ادامه دارد. مثال روشن‌ش قانون حجاب است که گفتید من اجرا نمی‌کنم و خب، اجرا هم نشد. حالا مسئله فیلترینگ که مخاطبش بسیار گسترده‌تر است، چه سرنوشتی دارد؟ بعد از جنگ اخیر، یکی از نخستین مطالبات مردم که در نظرسنجی‌ها هم آمد، همین موضوع فضای مجازی و فیلترینگ بود. مردم انتظار دارند که حداقل بعد از این‌همه فشار و سختی، یک تسهیلی صورت بگیرد. حتی همان اعلام باز شدن یک اپلیکیشن هم که انجام شد، نوعی حالت منت‌گذاشتن داشت؛ مثلاً گفتند که واتساپ باز شده، ولی بعداً می‌بینیم چه می‌شود.

وی ادامه داد: من به‌عنوان کسی که در فضای مجازی فعال هستم، به‌خوبی می‌بینم که چه حجمی از بی‌اعتمادی و دل‌زدگی در میان کاربران وجود دارد. هر روز میلیون‌ها نفر، برای انجام ساده‌ترین فعالیت‌های مجازی، ناچارند از فیلترشکن استفاده کنند. این کار نه‌فقط امنیت ارتباطات را به خطر می‌اندازد، بلکه یک زخم پنهان به اعتماد عمومی نسبت به دولت، نظام و کلیت حاکمیت وارد می‌کند. این موضوع یک مطالبه جدی ملی است، نه یک موضوع حاشیه‌ای. انتظار این است که حضرت‌عالی این مسأله را جدی‌تر بگیرید و از تسویف و تعویق بیشتر پرهیز شود.

بیش از پیش به مسئله وحدت توجه کنیم

رئیس جمهوری در ادامه گفت: ببینید، موضوع فیلترشکن و فضای مجازی را کاملاً قبول دارم؛ چالشی جدی هم هست. اما آنچه ما دنبال می‌کنیم، این نیست که با دعوا و تقابل حل‌ش کنیم. تلاش‌مان این است که اقناع کنیم، که نشان بدهیم این روند فعلی غلط است. این‌که کاربران با وی‌پی‌ان به اینترنت دسترسی پیدا می‌کنند، واقعاً بدتر از فیلترینگی است که اعمال شده. تصور اینکه با فیلتر کردن مسئله‌ای حل شده، تصور نادرستی است. این نکته را هم در جلسات به دوستانی که در حوزه سیاست‌گذاری و تصمیم‌سازی فعالیت دارند، منتقل کرده‌ام. واقعاً هم در این زمینه چالش داریم. اما نگاه ما این نیست که با دستور یا تقابل پیش برویم. چون همان‌طور که می‌دانید، مجموعه‌ای از اختیارات در ساختارهای مختلف نظام توزیع شده و این‌طور نیست که ما همه ابزارهای اجرایی را در اختیار داشته باشیم. بنابراین، با وجود همه فشارها و چالش‌ها، اولویت ما این است که با گفت‌وگو، منطق و اقناع مسیر را جلو ببریم.

وی تصریح کرد: رهبری مرکزی را تشکیل داده‌اند که مسئولیت تصمیم‌گیری درباره سیاست‌های مرتبط با این حوزه را بر عهده دارد. در همان مرکز، پس از بررسی‌های کارشناسی، زمان‌بندی مشخصی برای اجرای برخی اقدامات تعیین شد؛ از جمله باز شدن برخی پلتفرم‌ها. حتی پیش از وقوع جنگ اخیر، بر اساس همان زمان‌بندی، قرار بود پلتفرم‌هایی بازگشایی شوند. نمایندگان آن پلتفرم‌ها نیز به ایران آمده بودند و قرار بود در کشور دفتر تأسیس کنند، اما درگیری‌های اخیر این روند را به تأخیر انداخت.

اکنون نیز تلاش‌ها بر آن است که همان برنامه مصوب اجرا شود و پلتفرم‌ها طبق زمان‌بندی باز شوند. نیت من و مسیر تلاشم این بوده که این اقدامات در چارچوب مصوبات موجود و بدون ایجاد تنش یا اختلاف انجام شود.

پزشکیان در پاسخ به این نکنه که خب به نظر شما دیر نشده است؟ عنوان کرد: جامعه هر روز به این موضوع نیاز دارد. خب آن چهار نفر باید راجع به همه مردم ایران که سران سه قوه هم جزئی از آنان هستند، نظر بدهند؟ خطری که از نظر من پیش از هر چیز باید به آن توجه کرد، مسأله وحدت است. ساختاری که امروز با آن مواجه هستیم همین است که می‌بینیم؛ در این ساختار، نهادهایی مثل مجلس وجود دارند که تصمیم‌گیری می‌کنند. حال ممکن است من شخصاً با بسیاری از قوانینی که در مجلس تصویب شده، موافق نباشم یا آن‌ها را نپذیرم، اما این به معنای نادیده‌گرفتن اصل ساختار نیست.

وی درباره اینکه مجلس البته ساختار متفاوتی دارد، اما بالاخره تصمیم‌گیری درباره چنین موضوعی، در نهایت، دبیر آن شورا یا مرکز، امکانات و … از سوی دولت تعیین می‌شود یادآور شد که اینکه دبیر را ما انتخاب می‌کنیم، به این معنا نیست که همه کارها را هم دولت به‌تنهایی می‌تواند انجام دهد. نهایتاً افرادی که در آن مرکز یا شورا حضور دارند، باید به تصمیمات رأی بدهند. بنابراین فرآیند، این‌قدر ساده نیست که از بیرون گود بشود گفت «لنگش کن».

من که نگفتم «لنگش کن». الان هم همین را می‌گویم. اگر قرار بود آن‌طور عمل کنم، تا حالا این کار را کرده بودم. ما داریم همین مسیر را جلو می‌رویم، اما با روشی که منجر به اختلاف و درگیری نشود. چون برای من، اصل، آن وحدت و انسجام داخلی است؛ نه فقط فیلترشکن یا مسائل مشابه. اگر کاری انجام شود که عده‌ای هم بابتش کف بزنند، اما در داخل منجر به شکاف و درگیری شود، این کشور را به‌مرور از درون دچار فرسایش می‌کند.

رئیس جمهوری در پاسخ به پرسش دیگری از ابطحی مبنی بر اینکه آیا تعداد مخاطبان خودتان را هم بررسی می‌کنید؟ تاکید کرد: افرادی که در این حوزه تصمیم‌گیر هستند، نقش سیاست‌گذار دارند و طبیعتاً تأثیرگذارند. برای اینکه بتوان اقدامی مؤثر انجام داد، باید با این افراد به گفت‌وگو نشست، زبان مشترک یافت و به نگاه مشترک رسید. این مسیری است که ما در آن گام برداشته‌ایم و با جدیت در حال تلاش هستیم تا این اتفاق بیفتد. اطمینان دارم که این اتفاق خواهد افتاد، اما باید در نظر داشت که مسائل اجتماعی، تغییر نگرش‌ها و اصلاح رفتارها فرآیندهایی زمان‌بر هستند. حتی اگر از منظر علمی هم بخواهید بررسی کنید، خواهید دید که این‌گونه روندها نیازمند صبر و استمرار است. به این سادگی نیست. مسئله فنی نیست، بلکه به نگاه افراد بستگی دارد. گروهی از افراد آنجا حضور دارند و ما نیز بخشی از همان جمع هستیم.

پزشکیان درباره اینکه خب آن افراد به هر حال رأی داده‌اند، اما مردم به شما رأی داده‌اند، نه به آن‌ها توضیح داد: اینکه شما در مقام نظریه‌پردازی بگویید «می‌شود»، به این معنا نیست که واقعاً امکان‌پذیر است. کسی که در میدان عمل قرار دارد و پیچیدگی‌ها را می‌شناسد، می‌تواند قضاوت کند که این مسائل به همین سادگی قابل حل نیست. ما بارها با یکدیگر دچار اختلاف شدیم، چون گمان کردیم با حذف و کنار گذاشتن دیگران می‌توان مسائل را حل کرد. هر بار کسانی که با ما مخالف بودند کنار گذاشته شدند و بعد که آن‌ها به قدرت رسیدند، گروه مقابل را حذف کردند. سال‌هاست که همین چرخه ادامه دارد، اما مسئله اصلی همچنان باقی‌ست، چون به‌جای حل مشکل، صرفاً درگیر منازعه شده‌ایم.

وی افزود: اما درباره مسئله نیروی انسانی و مدیریت، نکته کلیدی آن است که مدیریت، علم است. آنچه پیش‌تر هم اشاره کردم، به ساختار بازمی‌گردد. در ساختار اداری ما، افرادی که فاقد تخصص و تجربه لازم بودند، صرفاً به‌دلیل هم‌سویی جناحی یا سیاسی، در جایگاه‌هایی قرار گرفتند که شایستگی‌اش را نداشتند. فردی که کارشناس نبوده، یکباره به ریاست یک سازمان یا نهاد رسیده و این مسئله موجب شده تا مسیر طبیعی ارتقای منابع انسانی طی نشود و نظم ساختار اداری دچار اخلال شود. مسئله فقط این نیست که من امروز فلان فرد را کنار بگذارم؛ بلکه باید دید آیا فردی که امروز در جایگاهی قرار دارد، از مسیر درست آمده یا نه و آیا اصلاً کسی که واقعاً توانمند باشد، در دسترس هست یا نه. بسیاری از کسانی که در جایگاه‌های حساس قرار گرفتند، محصول همان سازوکار معیوب‌اند. به همین دلیل، می‌بینیم که وضعیت کشور در حوزه‌هایی چون آب، برق، گاز و منابع مالی، به مرز بحران رسیده است.

رئیس جمهوری یادآور شد: در یکی از جلسات، خدمت مقام معظم رهبری عرض کردم که بسیاری از اقدامات نادرست ما در گذشته، نه از روی ناآگاهی، بلکه علی‌رغم آگاهی کامل صورت گرفته است. مگر نمی‌دانستیم که توسعه بی‌رویه جمعیتی و صنعتی در تهران، کرج، قزوین و اطراف آن‌ها، بدون تأمین منابع آبی، چه تبعاتی خواهد داشت؟ حالا که با بحران آب مواجهیم، کسی باید پاسخ دهد که آب را از کجا باید تأمین کرد. یا در موضوع گاز، آیا از ابتدا مشخص نبود که میزان گاز کشور محدود است و نباید بدون برنامه، توسعه بی‌رویه ایجاد می‌کردیم که امروز، وسط زمستان، گاز خانه‌های مردم قطع شود؟ این‌ها مسائل کاملاً روشن و قابل پیش‌بینی بودند که متأسفانه در تصمیم‌گیری‌ها نادیده گرفته شدند. مدیرانی که این سیاست‌ها را اجرا کردند، همگی در دل همین سیستم پرورش یافتند. حالا اگر من بخواهم فردی را برای حل این مشکلات منصوب کنم، چه کسی را بیاورم؟ بسیاری از همین افراد، در شکل‌گیری این وضعیت نقش داشته‌اند. بنابراین، راه‌حل فقط در تغییر افراد نیست؛ راه‌حل در اصلاح مسیر و ساختار است و البته اگر بخواهیم وارد جزئیات این مباحث شویم، بحثی مفصل و زمان‌بر خواهد بود.

واهمه اصلی ام اختلافات داخلی است

عبدالله گنجی نیز در ادامه یادآور شد: آقای دکتر، حالا چون این جلسه یک جمع خودمانی نیست، الزاماً هم نمی‌خواهم سؤالی به آن معنا مطرح کنم، بلکه بیشتر قصد دارم یک مسئله طبیعی را با شما در میان بگذارم و نظر شما را جویا شوم. این موضوع در ذهن بسیاری از مردم ما و خصوصاً نخبگان جامعه وجود دارد؛ به‌ویژه نخبگانی که در تحلیل رابطه ایران با غرب، آمریکا، اروپا یا رژیم صهیونیستی فعال‌اند. به‌طور خاص، در فضای فکری این گروه از نخبگان، به‌طور مطلق، جمهوری اسلامی به عنوان مقصر معرفی می‌شود. مثلاً اگر پرسیده شود جمهوری اسلامی در این ۴۵ سال چه ظلمی به آلمان، فرانسه یا انگلستان کرده که این‌چنین علیه کشورمان صف‌آرایی کرده‌اند، معمولاً پاسخی وجود ندارد، اما در نهایت، این ایران است که به عنوان «غرب‌ستیز» معرفی می‌شود.

من شخصاً این مسئله را به‌خوبی درک نمی‌کنم. یعنی انگار در آن سوی ماجرا، هیچ مقصری وجود ندارد. حتی در شرایطی که آمریکا صراحتاً وارد روند مذاکرات شده و در ضمن آن اقدامات تنش‌زایی هم انجام داده، باز هم برخی تحلیلگران داخلی می‌گویند باید به سمت «مذاکره فراگیر» رفت، بدون اینکه روشن کنند منظورشان از «فراگیر» چیست یا مشخص سازند که این مسیر دقیقاً چه چیزی را حل خواهد کرد؟

حال سؤال من این است که اگر فرض کنیم در ایران جمهوری اسلامی مستقر نبود و حتی رژیم صهیونیستی هم به رسمیت شناخته شده بود، آیا ایران در چنین شرایطی امکان غنی‌سازی هسته‌ای یا دستیابی به توان موشکی را داشت؟ ذهن بخش زیادی از جامعه به این سمت هدایت شده که تمام مشکلات، ناشی از حمایت جمهوری اسلامی از آرمان فلسطین است، اما حتی اگر چنین حمایتی وجود نمی‌داشت، آیا واقعاً رژیم صهیونیستی دست از پروژه‌های نظامی‌اش در منطقه برمی‌داشت؟

وی افزود: به باور من، رژیم صهیونیستی اهداف راهبردی مستقل و بلندمدتی را در منطقه دنبال می‌کند که اساساً ارتباطی با ماهیت نظام سیاسی ایران ندارد. نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی علناً از ایده اسرائیل بزرگ سخن می‌گوید و حملات نظامی این رژیم به سوریه در دوره‌های مختلف، چه زمان اسد و چه زمان جولانی ادامه داشته است. همین رژیم در گذشته عراقِ تحت حکومت صدام را بمباران کرد و امروز هم همان رفتار را ادامه می‌دهد. با این همه، هنوز ذهنیت قالب این است که جمهوری اسلامی مقصر اصلی این تنش‌هاست. حتی بعضی تصور می‌کنند که اگر ایران رژیم صهیونیستی را به رسمیت بشناسد یا از آرمان فلسطین دست بکشد، مشکلاتش حل می‌شود. در حالی که به‌نظر می‌رسد اصل مسئله این نیست، بلکه آن‌ها یک نظم امنیتی و نظامی خاصی را برای منطقه طراحی کرده‌اند و می‌خواهند همه کشورها از جمله ایران، تابع آن باشند. برای مثال، اگر قرار باشد مصر جنگنده اف-۱۶ داشته باشد، حتماً اسرائیل باید اف-۳۵ داشته باشد. این منطق حتی درباره اردن نیز حاکم است. هدف آن‌ها تثبیت برتری راهبردی در کل منطقه است، نه فقط در برابر ایران جمهوری اسلامی. آیا شما با این نگاه موافقید؟ یا معتقدید که راه‌حل مسائل کنونی، اتخاذ یک تصمیم سخت و یا تغییر راهبردی در سیاست خارجی است، آن‌گونه که برخی از تحلیلگران مانند آقای معزی پیشنهاد می‌دهند؟

رئیس جمهوری در این باره گفت: ببینید، این آیه هست که می‌گوید: «ما أصابکم من مصیبه فبما کسبت أیدیکم ویعفو عن کثیر»؛ یعنی هر مشکلی که پیش می‌آید، از خود ماست. اینکه آن‌ها چه می‌کنند یک طرف ماجراست، اما طرف دیگر ما هستیم. حضرت علی علیه‌السلام در نخستین خطبه پس از رسیدن به خلافت، به همین نکته اشاره می‌فرماید و تأکید می‌کند که اگر جامعه‌ای بر پایه تقوا شکل بگیرد، ریشه‌دار می‌شود، ثمر می‌دهد و دیگر در آن، تشنگی و هلاکت معنا ندارد. اگر در جامعه‌ای تشنگی، گرفتاری و بحران هست، نشانه آن است که اختلافات و ناهماهنگی‌های درونی وجود دارد. حضرت راه‌حل را در بازگشت به خانه‌های خود، اصلاح روابط درونی و توبه می‌دانند و می‌فرمایند در چنین شرایطی فقط خداوند شایسته ستایش است و هر کس باید خودش را ملامت کند، نه دیگران را. من باز هم برمی‌گردم به این نکته که ما در داخل کشور، هنوز نتوانسته‌ایم آن انسجام، عدالت، وحدت و سایر اصولی را که از آن‌ها سخن می‌گوییم، به‌درستی پیاده کنیم. به هر دلیلی، اگر ما بتوانیم به همان شعارهایی که خودمان داده‌ایم در عمل پایبند باشیم، اساساً نیازی نیست که در برابر دیگران موضع‌گیری کنیم. بسیاری از حرف‌هایی که امروز مطرح می‌شود، ریشه در تبعیض دارد؛ بخشی از آن ناشی از بی‌عدالتی است، بخشی از آن به‌دلیل نادیده گرفتن انسان‌هاست، نادیده گرفتن قومیت‌ها، جنسیت‌ها و تمامیت‌خواهی‌هایی است که گاه در درون خود ما شکل گرفته است.

وی افزود: وقتی فردی ایرانی روبه‌روی من ایستاده، اما من او را شهروند درجه‌چندم حساب می‌کنم، طبیعی است که او نیز مرا نپذیرد. بنابراین، همان‌طور که در تعابیر دینی آمده، اصل، اصلاح روابط درونی است؛ ما باید مشکل خودمان را حل کنیم، پیش از آنکه بخواهیم به دیگران بپردازیم. در حال حاضر، تمام فکر و ذکر بنده همین مسئله است. ترس من از اسنپ‌بک یا تهدیدهای خارجی نیست؛ واهمه اصلی‌ام از اختلافات داخلی، از شکاف‌های درونی و درگیری‌هایی است که گاه بر سر مسائل جزئی ایجاد می‌شود. دشمنان نیز طمع‌شان دقیقاً بر همین اختلافات است. اختلافاتی که زمانی شکل می‌گیرد که حقوق شهروندی افراد نادیده گرفته می‌شود؛ گروهی بر مصدر قدرت می‌نشیند و گروهی دیگر اساساً در بازی قدرت جایی نمی‌یابد. در چنین فضایی، بدیهی است که طرف مقابل از این شرایط بهره‌برداری می‌کند تا تمام مشکلات را به گردن ما بیندازد. به‌نظر من، مسئله فقط تحلیل نیست؛ گره‌های بسته‌شده در درون انسان‌ها، وقتی راهی برای بیان نمی‌یابند، خود را در قالب خشم، نارضایتی یا اتهام به جهت‌گیری‌های کلان کشور بروز می‌دهند.

رئس جمهوری عنوان کرد: من خودم اعتقادم بر این است که حرفی را که از اسلام و دین زده‌ایم، باید در جامعه پیاده کنیم. راستی، عدالت، صداقت، انسانیت و انصاف، اگر در جامعه جاری شود، حتی اگر موشک نداشته باشیم، یا اف۱۶ نداشته باشیم و آن‌ها اف۳۵ داشته باشند، باز هیچ‌کس به این سادگی نمی‌تواند به خاک و آب ما طمع کند. ما در اینجا گیر داریم، نه آن‌طرف. حتی اگر ما موشک هم داشته باشیم، ولی مردم را نداشته باشیم، هیچ قدرتی نداریم. نمی‌گویم که نباید آن‌ها را داشته باشیم، ما باید قدرت داشته باشیم تا کسی جرئت نکند به ما حمله کند. اما مهم‌تر از آن، وحدت و انسجام داخلی است. باید به همدیگر احترام بگذاریم، حق همدیگر را بپذیریم. یعنی این‌گونه نیست که فقط ابزار نظامی برای اقتدار کافی باشد.

آیا من عقل کل هستم؟ تا همین دیروز، در همین کشور، عده‌ای نشسته بودند و صلاحیت نماینده شدن به من نمی‌دادند. خب، مقام معظم رهبری چرا باید مداخله کند که ارزیابی‌ها درست صورت بگیرد؟ این‌ها همه از مسائل داخلی ماست. آن حرف‌ها و انتقاداتی که مطرح می‌شود، به‌خاطر این است که ما در داخل کشور نتوانستیم آن شعارهایی را که می‌دهیم، اجرا کنیم. اگر به همان شعارها و گفته‌هایمان عمل کنیم، مگر ممکن است کسی انسان عالم، عادل، منصف را ببیند و از او بدش بیاید؟ بله، کسانی هستند که غرض دارند، می‌خواهند تجاوز کنند، که درباره آن‌ها گفته شده «انذرتهم ام لم تنذرهم لا یؤمنون»، اما اکثریت مردم، دنبال صداقت، انصاف و درستی هستند و ما در اینجا دچار کاستی هستیم. این همان چیزی است که مشکل اصلی ما را تشکیل می‌دهد.

پزشکیان در پاسخ به این پرسش معزی مبنی بر اینکه در ایام انتخابات و تبلیغات ریاست جمهوری، دو گزاره بسیار پرتکرار را به‌عنوان محور اصلی برنامه‌هایتان مطرح می‌کردید؛ یکی مسئله وفاق ملی و دیگری تأکید بر اتکا به نظر کارشناسان. شما بارها گفتید که راه‌حل بسیاری از مشکلات کشور، از دل همین دو مسیر می‌گذرد. اکنون که بیش از یک سال از آغاز مسئولیت ریاست جمهوری می‌گذرد، به‌طور مشخص بفرمایید در این مدت، کدام‌یک از مسائل کشور را واقعاً با اتکا به نظر کارشناسان حل کرده‌اید یا روند حل آن آغاز شده و در مسیر پیگیری قرار دارد؟ گفت: ببینید، در موضوع وفاق و وحدت، تجربه دفاع در جنگ ۱۲ روزه اخیر نشان داد که حتی اگر درصدی از این انسجام ملی و منطقه‌ای حاصل شود، تأثیرگذار خواهد بود. ما نیز در دولت تلاش کرده‌ایم این روند را به‌صورت عملی دنبال کنیم. به‌عنوان نمونه، در استان سیستان و بلوچستان، استانداری منصوب شد که از اهل‌سنت و از قوم بلوچ بود؛ این انتخاب با اطلاع و بی‌مخالفت از سوی رهبری انجام گرفت. در کردستان نیز فردی اهل‌سنت و کرد به عنوان استاندار منصوب شد. این اقدامات، گام‌هایی عملی در جهت تحقق وفاق ملی بوده‌اند. در سطح مدیریتی، از زنان در سمت‌های مختلفی از جمله معاونت‌ها، سازمان‌ها و مسئولیت‌های اجرایی استفاده شده است. البته طبعاً مسائل اجتماعی را نمی‌توان یکباره حل کرد، اما روندی آغاز شده که به‌تدریج در حال تثبیت است. همین موضوع حجاب نیز از جمله حوزه‌هایی بود که احساس کردم اگر بخواهم تصمیمی اتخاذ کنم، باید با در نظر گرفتن ظرفیت جامعه باشد.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا می‌توان مسئله حجاب را مصداقی از این دانست که شما با اتکا به نظر کارشناسان، جلوی بروز یک مشکل را گرفتید؟ یادآور شد: این تصمیم، پیش از هر چیز برآمده از باور شخصی بنده بود. البته برخی از کارشناسان هم همین نظر را داشتند، اما واقعیت این است که من توان یا درک اجرایی لازم برای پیش‌برد آن مسیر خاص را نداشتم. برداشت من این بود که اگر آن اقدام صورت بگیرد، ممکن است فضای کشور به سمتی برود که دیگر امکان مدیریت آن وجود نداشته باشد و در جامعه تنش یا درگیری شکل بگیرد؛ و من مأمور به چنین کاری نیستم. بنده خودم به حجاب باور دارم؛ در خانواده‌ام همه چادری هستند، اما معنای این باور، نفی افراد دیگر نیست. یعنی اگر کسی چادری نبود، دلیل بر نادرست بودن نگاه یا بی‌ارزش بودن او نیست. این نگاهی است که بنده با همین باور و همین شیوه، زندگی می‌کنم.

رئیس جمهوری در پاسخ به پرسش دیگر معزنی مبنی بر اینکه یعنی شما باور دارید که اساساً این قانون از نظر نام‌گذاری دچار اشکال بوده است؛ یعنی ترکیب «حجاب و عفاف» یادآور شد: من که نمی‌توانم حالا که مجلس تصمیم گرفته، بگویم این قانون اشکال دارد یا ندارد؛ واقعیت این است که من بلد نبودم آن را اجرا کنم. اصلاً عفت چیز دیگری است و آن روند، چیز دیگری. یعنی اگر کسی در خارج از کشور زندگی می‌کند و چادر یا روسری ندارد، آیا معنایش این است که بی‌عفت است؟ چنین برداشتی حداقل در ذهن من نمی‌گنجد. کلیت ماجرا این است که نباید کاری کنیم که کشور با دعوا و اختلاف جلو برود. بله، اگر قرار است رفتار مردم تغییر کند، این تغییر، روش دارد و باید با روش خودش انجام شود. قرآن هم می‌گوید: «ادعُ إلی سبیلِ ربّک بالحکمه و الموعظه الحسنه و جادلهم بالتی هی أحسن»؛ بله، این دستور است.

اما در رابطه با مسائلی که اکنون جامعه از جمله دانشگاه‌ها و نخبگان ما با آن مواجه هستند، مانند مسئله آب، مسائل اجتماعی و موضوعات مختلف اقتصادی، چند دانشگاه فعالیت خود را آغاز کرده‌اند تا ابعاد این مشکلات را بررسی کنند. از ما خواسته‌اند که به آن‌ها سه تا چهار ماه فرصت بدهیم تا بنشینند و راه‌حل ارائه دهند. اینکه فقط بگوییم ۱۵ میلیارد متر مکعب آب مصرف نشود، کافی نیست. باید کسی توضیح بدهد که چگونه باید این کار را انجام داد. اگر صرفاً من دستور بدهم که مصرف قطع شود و در پی آن مشکلاتی برای مردم به‌وجود بیاید، منطقی نیست. باید برای آن راه‌حل اجرایی ارائه شود.

وی تصریح کرد: در مورد محیط‌زیست نیز دانشگاه‌ها وارد عمل شده‌اند. تصمیم بر این شده که تیم‌های دانشگاهی و نخبگان علمی با استانداران جلساتی داشته باشند و استانداران نیز با بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان استانی، برای هر مسئله راه‌حل مشخصی آماده کنند و آن را در مجمع استانداران ارائه دهند. ان‌شاءالله خواهید دید که چه مسیری را در پیش گرفته‌ایم. باور من این است که این مشکلات راه‌حل علمی دارند، اما ارائه این راه‌حل‌ها تنها از عهده کسانی برمی‌آید که هم علم دارند و هم تجربه. صرف علم نظری کافی نیست.

برای مثال، اساتید حوزه آب در دانشگاه‌ها، مانند رئیس دانشگاه تهران، رئیس دانشگاه فردوسی مشهد و رئیس دانشگاه علامه، به همراه متخصصان‌شان گفته‌اند که باید اقداماتی صورت بگیرد. این درست است که اگر این اقدامات انجام نشود، پیامدهای جدی به‌وجود می‌آید، اما مسئله این است که چگونه باید آن اقدامات را اجرا کرد. در همین راستا قرار شده است با هم بنشینیم، گفت‌وگو کنیم و راهکارهایی تدوین کنیم که قابل اجرا و متناسب با شرایط کشور باشد.

در ادامه این نشست معزی گفت: آقای دکتر، آیا اجازه دارم از سخنان شما چنین برداشت کنم که با توجه به ارجاعاتی که به موضوعاتی مانند فیلترینگ، مسئله آب و دیگر ابرمسائل ایران داشتید، به نظر می‌رسد شما با تشخیصی که از شرایط کشور دارید و با توجه به تعهدی که نسبت به وفاق و وحدت دارید، ممکن است اجرای نظر کارشناسان را به تأخیر بیندازید؟ و پزشکیان پاسخ داد که خیر، فیلترینگ اصلاً فقط بحث کارشناسی نیست، بلکه مسئله‌ای مرتبط با قوانین، مقررات و ساختار حاکمیتی کشور است.

وی ادامه داد: اصلاً مسئله به ساختار اداری کشور برمی‌گردد. من نمی‌توانم به مجلس دستور بدهم که این‌طور بنشیند یا آن‌طور برخیزد. نمی‌توانم به قوه قضائیه بگویم که این زندانیان سیاسی را آزاد کن یا نه. آنچه انجام می‌دهم، در چارچوب اختیاراتی است که دارم، نه صرفاً نظر شخصی. بر اساس آنچه که کارشناسی می‌دانم، اقدام می‌کنم، اما در مواردی که اختیار در دست چند نهاد و ارگان مختلف است، باید تعامل شکل بگیرد. امکان اینکه من مستقیماً به قوه قضائیه دستور بدهم وجود ندارد، حتی اگر در مسائل آن حوزه نیز نظر داشته باشم. در مورد قوه‌ای که مسئولیتش با خودم است، تصمیم را می‌گیرم و آن را با تکیه بر نظر کارشناسی اجرا می‌کنم. اما وقتی موضوع به قوای دیگر مربوط می‌شود، طبیعی است که باید با آن‌ها هماهنگ باشم و تعامل کنیم.

همان‌طور که مجلس الان قانونی را تصویب کرده و من گفتم نمی‌توانم آن را اجرا کنم؛ خب دعوا نکردم. بله، می‌توانستم مقابله کنم، اما نکردم. چون این وفاق و همدلی چارچوب‌هایی دارد و باید حریم یکدیگر را حفظ کنیم تا بتوانیم در کنار هم بمانیم. اینکه حالا من رئیس جمهور هستم و دستور بدهم و دیگران اطاعت کنند، این‌گونه نیست.

پزشکیان در پاسخ به این پرسش که در مواقعی که با قوای دیگر یا نهادهای مختلف به چالش می‌خورید و آن‌ها در برابر یک نظر کارشناسی دولت مقاومت می‌کنند و آن را نمی‌پذیرند، در چنین شرایطی شما چه اقدامی انجام می‌دهید؟ افزود: بستگی به نوع اختیار دارد. اگر مسئله در حوزه اختیارات اجرایی و اداری دولت باشد، ما کار خودمان را انجام می‌دهیم. اما وقتی موضوع به قانون‌گذاری یا قوه قضائیه مربوط می‌شود، حتی اگر چالش هم وجود داشته باشد، در نهایت اختیار در دست آن نهاد است. من نظر خودم را می‌دهم، اما نمی‌توانم دخالت کنم و مثلاً بگویم فلان زندانی باید آزاد شود. شاید دلم بخواهد فردی آزاد شود، اما اینکه بخواهم به آن‌ها بگویم باید چنین کنید، ممکن نیست. با آن نهادها هم وارد چالش نمی‌شوم، چون اختیار در آن حوزه‌ها با من نیست.

رئیس جمهوری در پاسخ به این پرسش ابطحی که آیا یکی از ظرفیت‌های ایجاد وفاق همین نیست که چنین گفت‌وگوهایی شکل بگیرد؟ عنوان کرد: آن طرف مقابل هم باید بپذیرد. ببینید، مسئله اینجاست که این کار زمان‌بر است. ما تا الان بیشتر یاد گرفته بودیم که با هم دعوا کنیم، حالا اینکه یاد بگیریم با هم گفت‌وگو کنیم، خودش زمان می‌برد. بعد از آن هم باید در خلال این گفت‌وگوها بتوانیم به زبان و نگاه مشترک برسیم، که این هم زمان می‌خواهد. بین دانستن، درک کردن و توانستن فاصله وجود دارد. اگر این فاصله‌ها را متوجه نشوم و تصور کنم که حالا چون من یک نظر کارشناسی داده‌ام، پس باید حتماً همان اجرا شود، در حالی که آن حوزه اصلاً در اختیار نهاد یا قوه دیگری است و آن قوه هم تحت مدیریت من نیست، عملاً راه به جایی نخواهیم برد. حفظ انسجام و جلوگیری از به‌هم‌ریختگی، در نهایت با مقام معظم رهبری است. اختلافات میان قوا را ایشان حل‌وفصل می‌کنند. در همین جریان‌ها هم رهنمودهای رهبری باعث شد که تقابل شکل نگیرد و در کنار یکدیگر کار را پیش ببریم. آن وظیفه‌ای که باید رهبری انجام دهند، دارند انجام می‌دهند. جایی که نظرات قوا با هم تفاوت می‌کند، مقام معظم رهبری بر اساس مصلحت کشور می‌نشینند، مسئله را بررسی می‌کنند، رهنمود می‌دهند و مسیر را مشخص می‌کنند.

ابطحی در ادامه یادآور شد: این بحث وفاق واقعاً شاه‌بیت دوران شماست و در حل مشکلات کشور نقش بسیار تعیین‌کننده‌ای داشته. اگر بخواهم صادقانه بگویم، یک سالی که بر دولت شما گذشته، در واقع شبیه به ۱۰ سال بوده؛ یعنی حجم بحران‌ها و اتفاقات سنگینی که در این مدت بر دوش شما، دولت‌تان و کشور گذاشته شده، به اندازه یک دهه بوده است. بنابراین شاید نتوان گفت اکنون یک‌سالگی دولت شماست، بلکه باید گفت ده‌سالگی دولت شماست از حیث فشارها و بحران‌ها.

در همین بحث‌هایی هم که امروز مطرح شد، مشخص است که جوهره‌ راهکارهای شما در سیاست خارجی، سیاست داخلی، ارتباطات و دیگر حوزه‌ها، همه بر پایه‌ وفاق استوار شده و این شایسته‌ تبریک است. این رویکرد وفاق‌آمیز را من در شرایط فعلی ادامه‌ همان اصلاحاتی می‌دانم که در دوره‌ آقای خاتمی پیگیری می‌شد. به‌نظر می‌رسد که امروز، وفاق می‌تواند شکل عمیق‌تری از اصلاحات را در بطن جامعه پیش ببرد. اما در اینجا دو مسئله وجود دارد. نخست اینکه وفاق یک مسیر دوطرفه است. اگر فقط از سمت مدیریت کشور، شما به‌عنوان رئیس جمهور مرتب از وفاق سخن بگویید، اما طرف مقابل همان‌طور که الان هم اشاره کردید … .

پزشکیان در این باره یادآور شد: «لایستوی الحسنه و لا السیئه ادفع بالتی هی احسن فإذا الذی بینک و بینه عداوه کأنه ولی حمیم»؛ قرآن بهت می‌گه چه کار کن.

یکی از دغدغه‌های من این است که اگر وفاق یک‌طرفه باقی بماند، نمی‌تواند پایدار باشد. برای نمونه، در سطوح پایین‌تر، زمانی که وزرای دولت تلاش می‌کنند با این رویکرد وفاق حرکت کنند، ناگهان مشاهده می‌شود که سه یا چهار وزارتخانه کاملاً در اختیار مجلسی قرار گرفته‌اند که از مبانی و شعارهای دولت فاصله دارند. یا در شهرستان‌ها، جوانانی هستند که بر اساس باور خودشان و با اعتقاد به این مبانی وارد میدان شده‌اند، اما حالا می‌بینند به‌خاطر حفظ وفاق، جریاناتی که با این تفکر زاویه دارند در حال میدان‌داری هستند و خود آن‌ها مورد بی‌مهری قرار گرفته‌اند. درست است که رعایت حال مخالفان اقدامی ارزشمند است، اما اگر این رعایت به بهای نادیده گرفتن بدنه حامیان دولت تمام شود، موجب ناامیدی خواهد شد. کسانی که به شما و دولت‌تان امید بسته بودند، توقع داشتند که این تفکر در عمل پیاده شود. و از همه مهم‌تر اینکه وفاقی که این روزها درباره آن صحبت می‌شود، بیشتر ناظر بر تعامل در درون ساختار حاکمیت است. در حالی‌که باید وفاق با مردم نیز جدی گرفته شود. وفاق با مردم یعنی … .

حالا شما با خودتان وفاق کردید، می‌دانید که من با مردم وفاق کردم. همین بحث‌هایی که الان میان مجلس، دولت و سایر نهادها مطرح است، همه درون مجموعه خودمان و میان وفاق‌های هم‌فکر و همراه با نظام است!

وی افزود: ما با حاکمیت وفاق داریم؛ هیچ تردیدی نیست. اینکه یک فرد اهل سنت را به مسئولیت رساندیم، یا فردی از جامعه بلوچ را منصوب کردیم، یعنی با مردم نیز وفاق کرده‌ایم. اینکه در حال حاضر در محله‌ها مردم را وارد عرصه کرده‌ایم، در قالب طرح‌های محله‌محور و تلاش می‌کنیم همه جناح‌ها و گروه‌ها را در این سازماندهی‌ها جای دهیم، این‌ها یعنی داریم به مردم می‌گوییم بیایید و مشارکت کنید. الان با مشارکت مردم نزدیک به ۷ هزار و ۲۰۰ مدرسه در حال ساخت داریم. مردم وارد میدان شده‌اند و دارند کار می‌کنند. فقط در همین شش ماه اخیر، بیش از ۲ هزار مدرسه ساخته شده است؛ این واقعاً اتفاقی استثنایی است.

بیشترین وقت را در آموزش و پرورش گذاشتم

پزشکیان گفت: من بیشترین وقت را در دولت برای وزارتخانه‌ها، به‌ویژه آموزش و پرورش گذاشتم و الان هم دارم همین مسیر را ادامه می‌دهم. اصلاً دارم ادامه هم می‌دهم. هم سخت‌افزارش را می‌سازم، چه از نظر ساختمان و چه از نظر زیرساخت‌های درونی و هم روی نرم‌افزارش دارم کار می‌کنم. این جوان‌ها زاییده‌ فکر و رفتار ما هستند. آن‌ها محصول سیاست‌های ما هستند؛ ما بودیم که این کار را کردیم و آن بلا بر سرشان آمد. این‌ها آینده‌ مملکت ما هستند. هیچ انسانی، هیچ جوانی اگر درست آموزش ببیند، هرگز آب و خاکش، باور و اعتقادش، مردم و قوم و خویش و سرزمینش را به این راحتی نمی‌فروشد. الان داریم تلاش می‌کنیم همان دغدغه‌هایی که شما مطرح می‌کنید، اصلاح شود. این روند از کجا شروع می‌شود؟ از مهدکودک، از مدرسه، از دبیرستان، از دانشگاه. داریم برای همین مراحل وقت می‌گذاریم و واقعاً هم وقت می‌گذاریم، اما تغییر در این حوزه‌ها کار ساده‌ای نیست. به قول معروف «مهری نشسته بر دل به روزگاران، بیرون نمی‌توان کرد الا به روزگاران». این‌گونه نیست که من به‌راحتی بتوانم فردا جواب بدهم در مدرسه چه اتفاقی افتاده است. همین حالا نزدیک به ۷ تا ۸ هزار مدرسه در حال ساخت است. مردم خودشان پای کار آمده‌اند. ما پول نداریم، اما مردم آمده‌اند و دارند این کار را انجام می‌دهند.

رئیس جمهوری در پاسخ به این پرسش که آیا شما فکر نمی‌کنید که بخش زیادی از فرهنگ جامعه امروز، دیگر فقط در مدرسه و مهدکودک و دبستان و دبیرستان شکل نمی‌گیرد؟ به‌عبارتی، بسیاری از عناصر فرهنگی و تربیتی جامعه از محیط‌های دیگری بیرون آمده‌اند و دارند فرهنگ را می‌سازند؟ گفت: روی بخش درونی این روند هم داریم کار می‌کنیم، آن هم با کمک دانشگاهیان. اینکه شما می‌پرسید با نخبگان چه می‌کنید، دقیقاً در همین مسیر است. الان نوع آموزش و مسائل آموزشی را با کمک اساتید دانشگاهی که تخصص و مدرک‌شان در حوزه آموزش است، بررسی می‌کنیم. از آن‌ها کمک می‌گیریم تا ببینیم چگونه باید آموزش داد، چگونه باید رفتار را تغییر داد و آن‌ها در حال طراحی بسته‌های آموزشی هستند. اما این روند زمان‌بر است. یعنی برخلاف ساختمان که می‌شود امروز نشان داد ساخته شده، تغییر دادن انسان‌ها به این سادگی نیست. ولی واقعیت این است که بیش از آن‌که روی ساخت‌وساز کار کنیم، داریم روی انسان‌ها و آموزش آن‌ها کار می‌کنیم. داریم روی همین سبک زندگی، روش فکر، اندیشه و فضای مجازی کار می‌کنیم. می‌دانید، خیلی راحت می‌شود همین موبایلی که دست فرزند من یا یک دانشجوی جوان است، به‌جای اینکه وارد فضایی شود که شما می‌فرمایید نگران‌کننده است، وارد فضایی شود که مربوط به حل مسئله، موضوع درس، یا مسئله محله‌اش باشد. یعنی در همان فضا به‌دنبال حل مسئله برود و پاسخ بیاورد. این ما بودیم که از او چنین چیزی نخواستیم. وقتی دانشجو هیچ راه‌حلی در اختیار ندارد و فقط به او می‌گوییم «نکن»، خب بالاخره باید کاری انجام بدهد. می‌رود سراغ همان کارهایی که ما برایش برنامه‌ریزی نکردیم.

تردیدی ندارم که باید به‌سمت رفع فیلترینگ برویم

وی در پاسخ به این موضوع که ایا رفع فیلترینگ یکی از این کارهایی است که می‌فرمائید تاکید کرد: آن رفع فیلترینگی که شما می‌گویید، اگر برایش برنامه نداشته باشیم، باز هم می‌رود سراغ همان کارهایی که قبلاً انجام می‌داد. من تردیدی ندارم که باید به‌سمت رفع فیلترینگ برویم، اما مسئله فقط این نیست. رفع فیلترینگ به‌تنهایی مشکل را حل نمی‌کند. این، یک بخش ماجراست. بخش مهم‌ترش همان چیزی است که شما اشاره کردید. الان اساتید دانشگاه، آن‌هایی که دوره‌های آموزشی دیده‌اند و علم این کار را دارند، دارند برنامه‌ریزی و طراحی می‌کنند. اما تفاوتش این است که ساختمان را می‌شود نشان داد، قابل لمس است. اما تغییر در آدم‌ها را نمی‌دانم چطور باید نشان داد. مگر اینکه از آن‌ها فیلم بگیریم، عکس بگیریم، مثل پیامبرانی که باید راه را با صبر و حوصله باز کنند.

اساتیدی را دعوت کرده‌ایم که از چهره‌های برجسته و نخبه کشور هستند. این‌طور نیست که افراد معمولی را بیاوریم و صرفاً کاری را پیش ببریم؛ با نخبگان واقعی داریم کار می‌کنیم.

تلاش برای شفافیت

در ادامه گنجی یادآور شد: فساد در کشور ما وجود دارد و کسی هم منکر آن نیست. اما همان‌طور که مقام معظم رهبری فرمودند، در جمهوری اسلامی حتی اگر یک مورد فساد باشد، آن هم زیاد است. ولی در رسانه‌ها و در ذهن مردم، یک مورد فساد گاهی به‌اندازه هزار مورد جلوه می‌کند. وقتی بخواهیم از مردم مصادیق مشخص بخواهیم، لیست روشنی ارائه نمی‌دهند، اما کلیت ذهنیت این است که گمان می‌کنند مثلاً دولت یا حاکمیت با پنج یا شش میلیون حقوق‌بگیر، همه آن‌ها فاسد هستند. در همین زمینه، مقام معظم رهبری تعبیری دارند که می‌فرمایند به‌جز حوزه امنیتی و نیروهای مسلح، همه چیز باید شفاف باشد؛ چون نمی‌توان حوزه‌های امنیتی را مقابل چشم دشمن باز کرد، اما در سایر بخش‌ها، شفافیت ضروری است. سؤال من این است که جنابعالی برای تحقق این «اتاق شیشه‌ای» و برای این شفافیتی که قرار است در طول دوران دولت شما، چه ۴ سال و چه احتمالاً ۸ سال شکل بگیرد، چه برنامه‌ پایه‌ای دارید؟ چون برخورد با فساد، وظیفه قوه قضائیه است، اما در حوزه پیشگیری و ایجاد شفافیت، به‌ویژه با همان تعبیر زیبای اتاق شیشه‌ای، دولت چه گام‌هایی برداشته تا فساد کمتر شود یا حتی از بین برود؟

پزشکیان در این باره اظهار کرد: یکی از دوستان من که خودش هم از استادان دانشگاه و از چهره‌های مورد اعتماد است، اکنون مسئول پیگیری چهار موضوع کلیدی شده است: ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌ها، کد زمین، کاداستر منافع (یا جی‌نف)، و کد محل. این کد محل هم نه به‌صورت تک‌بعدی، بلکه سه‌بعدی طراحی شده است. اگر بتوانیم این حلقه‌ها را به یکدیگر متصل کنیم، دیگر حتی فرزند، برادر، دوست یا خویشاوند من هم نمی‌تواند مبلغی دریافت کند بدون مشخص بودن مبدأ و مقصد آن مبلغ.

در مورد FATF هم خیلی‌ها می‌گویند این سازوکار بد است و دلیل مخالفت‌شان این است که آمریکا از مسیر آن می‌فهمد ما با پول‌ها چه کرده‌ایم. در حالی‌که اصل ماجرا این است که FATF به‌گونه‌ای طراحی شده که در آن، امکان گم شدن پول وجود ندارد. اگر در کشور ما پولی گم می‌شود، یعنی سیستم ما دچار نقص است. اگر همین ماده ۱۶۹ مکرر را بتوانیم به‌صورت واقعی اجرایی کنیم و کد ملی، کد زمین و کد محل را به‌هم متصل کنیم، بسیاری از مشکلات حل خواهد شد. ما قانونی داریم که بر اساس آن خانه‌های خالی باید مشمول مالیات شوند. اما سال‌هاست که اجرا نشده. چرا؟ چون داده‌های آن روشن نیست. ما الان یک گروه تخصصی تشکیل داده‌ایم که فقط روی این داده‌ها کار می‌کنند و در حال پیشرفت هستند. وقتی این داده‌ها شفاف و متصل شود، دیگر کسی نمی‌تواند ادعا کند که مثلاً فلان کار را نکرده. داده‌ها نشان می‌دهد که چه مبلغی به حساب چه کسی واریز شده و باید توضیح دهد این پول از کجا آمده است.

وی ادامه داد: ماده ۱۶۹ مکرر می‌گوید هر ایرانی باید وضعیت مالیاتی خودش را اعلام کند. فرد می‌تواند بگوید هیچ درآمدی ندارد و این هم پذیرفتنی است، اما در آن صورت، نه کارت بازرگانی به او داده می‌شود، نه وام می‌گیرد، نه اجازه خرید خودرو یا ثبت معامله زمین پیدا می‌کند. چون وقتی گفته پول ندارد، باید مشخص شود این خریدها را چگونه انجام داده است. اگر اطلاعات اشتباه بدهد، در مراحل بعدی گیر خواهد افتاد. در کشورهای دیگر موضوع این نیست که مردم همه انسان‌هایی پاک و بدون تخلف هستند، بلکه سیستم آن‌قدر دقیق طراحی شده که اجازه تخلف نمی‌دهد. ما هم باید به‌سمتی برویم که نظام اجرایی کشور به‌گونه‌ای باشد که امکان تخلف از بین برود. اگر بتوانیم این مسیر را کامل کنیم که واقعاً در این دولت داریم برای آن تلاش می‌کنیم، به نقطه‌ای خواهیم رسید که شفافیت واقعی شکل بگیرد.

رئیس جمهوری گفت: اکنون در حال تلاش هستیم تا این سیستم را راه‌اندازی کنیم. در این صورت مشخص خواهد بود که هر فرد کجا زندگی می‌کند، در چه طبقه‌ای قرار دارد و چند خانه دارد. یک خانه می‌تواند مشمول تسهیلات باشد، اما خانه‌های دیگر باید مشمول مالیات شوند. اگر کسی خانه‌ای ندارد و توان مالی کافی ندارد، در آن صورت می‌توانیم به او یارانه بدهیم یا مالیاتی از او نگیریم. همه‌چیز باید متناسب با توان هر فرد باشد. بارها در جلسات دولت به همکارانم گفته‌ام که وقتی می‌خواهیم قانون بنویسیم، نباید چشم‌هایمان را ببندیم و برای همه یک نسخه واحد تجویز کنیم. همان‌طور که وقتی با یک بیمار مواجه می‌شویم، ابتدا فشار خون او را می‌گیریم و بعد نسخه می‌دهیم، در امور اجرایی هم باید متناسب با شرایط مردم تصمیم بگیریم. کسی که ثروت دارد، باید مالیات بیشتری پرداخت کند و کسی که ندارد، باید کمک شود تا بتواند روی پای خود بایستد. البته تبدیل این سیاست‌ها به عمل، کار ساده‌ای نیست. با این حال اکنون یک گروه مشخص، هر روز به‌صورت ویژه فقط بر روی همین موضوع کار می‌کنند تا این سازوکار به‌تدریج اجرایی و نهادینه شود.

پزشکیان در پاسخ به این پرسش که چه زمانی به نتیجه و مرحله عملیات خواهد رسید؟ یادآور شد: تا الان حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد مسیر را پیش رفته‌ایم. ان‌شاءالله داریم تلاش می‌کنیم و حتماً هم تلاش خواهیم کرد که این برنامه‌ها را در همین دولت اجرایی کنیم، به امید خدا.

براساس اعتقادم وارد میدان شدم

در ادامه معزی پرسید: با توجه به این یک سالی که بر شما گذشت، با همه حوادث، بحران‌ها و اتفاقاتی که رخ داد و انگار که زمان با شتابی بی‌سابقه جلو رفت، اگر بخواهیم اشاره‌ای هم بکنیم به آن تفألی که هنگام ورود به ساختمان ریاست جمهوری زدید، آیا بار دیگر کاندیدای ریاست جمهوری خواهید شد؟ و اگر قصد چنین کاری را دارید، فکر می‌کنید مردم چگونه با این تصمیم مواجه خواهند شد؟ آیا همچنان به رأی خود به شما اعتماد دارند؟

پزشکیان پاسخ داد: من بر اساس اعتقادم وارد این مسیر شدم، نه برای پست، قدرت یا مسائل شخصی. به این آب و خاک، به این مردم و به عزت و سربلندی کشورم ایمان دارم. دلم نمی‌خواهد سرزمین ما، مردم ما و کشور ما عقب بمانند یا ضعیف شوند. به همین خاطر، در این مدت هر کاری از دستم برمی‌آمد انجام دادم و با اینکه واقعاً شرایط برایم راحت نبوده، مانده‌ام. خدا را شاهد می‌گیرم که بیرون از این جایگاه زندگی برایم بسیار ساده‌تر بود، اما وقتی پای خدمت به مردم در میان باشد، هر توانی که داشته باشم، حتی اگر لازم باشد تا پای جان، آماده‌ام برای مردم عزیز کشورمان تلاش کنم. مردم ما به من اعتماد کردند، همان‌طور که من هم به آن برادرانی که در انتخابات کاندیدا شدند یا می‌شوند، احترام می‌گذارم. همان زمان هم گفتم، بیایید هر کدام اداره گوشه‌ای از این کشور را به عهده بگیریم، مسئولیت بپذیریم، درستش کنیم، بعد هم در انتخابات بعدی بگوییم ما این‌جا را ساختیم، بلد بودیم، توانستیم. بیایید با هم کمک کنیم تا مملکت را بسازیم، نه اینکه فقط کنار بایستیم و شعار بدهیم یا بگوییم لنگش کن.

وی تصریح کردک من حتی در دولت گذشته هم گفتم بیایید همین محله‌هایی را که محروم هستند، به ما بدهید، بهداشت و درمانش را ما درست کنیم؛ ندادند. یک عده گفتند این می‌خواهد رأی جمع کند، یک عده گفتند می‌خواهد خودش را مطرح کند. گفتند می‌رود آنجا را درست می‌کند و ما زیر سوال می‌رویم. خب شما قدرت دستتان است، مشکل مردم را حل کنید. هر کسی که بتواند مشکل مردم این کشور را حل کند، چه در داخل باشد چه در خارج، ما دستش را می‌بوسیم. چون دنبال این هستیم که مملکت درست شود، نه دنبال پست و مقام.

رئیس جمهوری ادامه داد: اگر روزی برسد که مردم به من رأی ندهند، دستشان را می‌بوسم و می‌روم دنبال زندگی‌ام. همان زمانی که صلاحیت بعضی‌ها تأیید شد و گفتند شما رد شدید، من اصلاً نمی‌خواستم بیایم. من برای پست و مقام نیامده بودم، برای خوردن و چسبیدن به قدرت نیامده بودم. آمده بودم تا هر آنچه که از دستم برمی‌آید و می‌فهمم، تبدیل به قانون و در عمل آن را اجرا کنم. حالا اینکه چقدر موفق بودم یا نبودم، بحث دیگری است. اما از آغاز تا امروز، در تمام این سال‌هایی که از زندگی‌ام گذشته، چه برای خودم، چه برای بچه‌هایم، چه برای خانواده و فامیل، همان موقع گفتم و الان هم می‌گویم، (هیچ امتیازی نگرفته‌ام) اگر کسی پیدا شد که بگوید من چکار کردم، رانتی گرفتم یا رانتی دادم، بیاید بگوید. الان هم به‌دنبال این هستم که صادقانه خدمت کنم. حتماً هم کار ما بی‌نقص نیست، حتماً هم اشکال داریم، گرفتاری داریم؛ این مسیر ساده نیست. برای همین است که به مردم می‌گوییم باید کمک کنند تا کشور را از این وضعیت بیرون بکشیم. اگر مردم بیایند، ان‌شاءالله با هم از این شرایط عبور می‌کنیم، ولی تنهایی قادر به انجام آن نخواهم بود.

وی در پاسخ به این پرسش که از یک‌سالگی دولت و عملکرد همکاران‌تان که حالا یک سال از آغاز به کارشان گذشته، ارزیابی خاصی دارید؟ اظهار کرد: ارزیابی یک‌سالگی همکاران ما مسئله‌ای است که باید بنشینیم و دقیق درباره‌اش صحبت کنیم. همان‌طور که آقای ابطحی هم اشاره کردند، در حوزه مدیریت گفته می‌شود «اجرا کن، حتی اگر اشتباه کردی». کسی را به‌خاطر اشتباه بلافاصله زیر سؤال نمی‌برند یا سرزنش نمی‌کنند، بلکه آموزش می‌دهند. هیچ مدیری نیست که دلش بخواهد بد عمل کند، ولی ممکن است در جریان اجرا با مشکل روبه‌رو شود. این وظیفه ماست که آموزش بدهیم. اگر آموزش دادیم و باز هم فرد همان اشتباه را تکرار کرد، آن وقت باید تصمیم بگیریم که او را کنار بگذاریم، اما نه اینکه به‌محض یک اشتباه، بدون توجه به فرآیند و شرایط، فوراً واکنش تند نشان بدهیم و او را حذف کنیم. باید برای اصلاح فرصت داد و اگر اصلاح‌پذیر نبود، آن زمان تصمیم گرفت. توانایی یعنی علم، آگاهی و مهارت. الآن مثلاً در حوزه‌هایی مثل آب، برق و گاز مشکل داریم و این مشکلات ریشه در مدیریت دارند. موضوع اصلاً بحث هوش نیست، چون فقط با باهوش بودن نمی‌شود مسائل را حل کرد. اگر کسی واقعاً ادعا دارد که می‌تواند مشکلات را حل کند، بیاید وسط میدان.

رئیس جمهوری گفت: یک‌بار در صداوسیما فردی را دعوت کرده بودند و می‌گفت ما ۴۰۰ میلیارد متر مکعب آب داریم و این حرف‌ها که می‌زنند درباره بحران آب بی‌اساس است. حالا من اعلام می‌کنم، شما به همان فرد بگویید اگر واقعاً چنین ادعایی دارد، من حاضرم ۱۰۰ میلیارد تومان به او بدهم بیاید مشکل آب ما را حل کند. ما برای اینکه فقط بتوانیم آب را از طالقان به تهران برسانیم، تا از این مرحله رد شویم، حدود ۷ هزار میلیارد تومان هزینه کردیم. پشت سد آب نیست. زیر پای ما هم چاه‌ها در حال خالی شدن هستند.

اگر کسی ادعا می‌کند که این آب وجود دارد، بیاید نشان دهد این آب کجاست. من که نمی‌بینم، هر کسی که می‌بیند و می‌تواند این مسئله را حل کند، بیاید و حلش کند، ما هم دستش را می‌بوسیم. اینکه فقط بایستند کنار گود و حرف بزنند و بعد هم بگویند ما داریم از طرف مردم صحبت می‌کنیم، انصاف نیست. ما واقعاً با بحران آب مواجه هستیم. قانون برنامه هم همین را می‌گوید، همه اساتید دانشگاه‌ها هم اتفاق‌نظر دارند که باید مصرف آب را کنترل کنیم. اگر کسی هست که برخلاف این نظر، پشت تریبون بیاید و بگوید نه، ما مشکل آب نداریم و این فقط ضعف مدیریت است، بیاید مسئولیت را بگیرد و پاسخ دهد.

ان‌شاءالله خدا کمک کند. واقعاً شرمنده مردم هستیم. امیدوارم با یاری خدا و همراهی مردم عزیزمان، بتوانیم مسائل را حل کنیم. باور من این است که تنها با خود مردم می‌توانیم این مشکلات را پشت سر بگذاریم. ان‌شاءالله.

The post نشست رئیس جمهور با سه فعال رسانه ای/ پزشکیان از اسنپ بک، مشکلات داخلی و خارجی سخن گفت appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

متن یادداشت احسان صالحی که در کیهان روز ۹ اسفند منتشر شد را می‌خوانید.

در دوره غلبه رسانه‌ها، مهم‌تر از واقعیت، تصویری است که از واقعیت در افکار عمومی ساخته می‌شود. قدرت تصویر به حدی است که با وجود تعارض کامل با امر واقع، آن تصویر یا به تعبیر پست مدرن‌ها «حاد واقعیت» می‌تواند مبنای نگرش‌ها و رفتارهای جمعی قرار می‌گیرد. با شبکه‌ای شدن ارتباطات، یک مفهوم دیگر نیز برای تحلیل وقایع، مورد توجه قرار گرفت؛ مفهوم چارچوب/ قاب (framing) که مانوئل کاستلز روی آن پافشاری کرد و گفت در میان انبوهی از پیام‌هایی که از رسانه‌ها به سمت افکار عمومی پمپاژ می‌شود، آن دسته از پیام‌ها قابلیت ماندگاری و تصویرسازی پیدا می‌کنند که حول یک مفهوم کلیدی، قاب‌بندی داشته باشند. در واقع، تصویر نهائی از یک مسئله در ذهن مخاطب، کاملاً تحت تأثیر چارچوب و قابی است که آن موضوع را احاطه می‌کند.

این مقدمه و نظریه پایه، بررسی روش‌مند قاب دولت چهاردهم در افکار عمومی را امکان‌پذیر می‌سازد. دولت چهاردهم که محصول انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری است، در شرایطی کشور را تحویل گرفت که در نتیجه عملکرد سه ساله دولت شهید رئیسی، همه شاخص‌های اقتصادی رو به بهبود بود، فروش نفت به عنوان نمادی از توانایی کشور در مقابله با تحریم در بهترین وضعیت شش سال گذشته خود بود، روابط خارجی از انزوا خارج شده بود به طوری که کشور با ورود به سازمان‌های منطقه‌ای و گروه‌های بین‌المللی مانند شانگهای و بریکس آماده جایابی در نظم جدید و جهش برای احیاء نقش ژئوپلیتیک خود بود، روابط با همه همسایگان در وضعیت عادی و همکاری قرار داشت، با شهادت رئیس‌جمهور در حین خدمت، فضای عاطفی و همبستگی با نهاد دولت به طرز چشمگیری ارتقاء یافته بود و اداره منظم کشور و برگزاری بی‌حاشیه انتخابات ریاست جمهوری در بازه ۷۰ روزه شهادت آیت‌الله رئیسی تا تنفیذ دکتر پزشکیان، از نهاد دولت در افکار عمومی، تصویری مستقر و مشرف به امور ایجاد کرده بود.

دولت چهاردهم در چنین موقعیتی زمام کار را به دست گرفت و رأی‌آوری کامل کابینه معرفی شده به مجلس نیز باعث شد افکار عمومی به آینده امیدوارتر شود. اما در ادامه این مسیر چه اتفاقی افتاد که ظرف کمتر از هفت ماه، اکنون در موقعیتی قرار داریم که بر اساس پیمایش‌های افکار عمومی و به اذعان حامیان دولت، محبوبیت رئیس‌جمهور دچار آسیب شده است؟ به نظر می‌رسد قاب «تعطیلی» ضربه مهمی به تصویر دولت زده است. این قاب صرفاً حول قطعی برق و تعطیلی‌های مکرر مدارس و ادارات شکل نگرفته است، بلکه علاوه‌بر آن استعاره‌ای است از عدم اشراف دولت بر اقتصاد و بازارها که نمود آن در جهش ۹۰ درصدی قیمت ارز و افزایش سرسام‌آور قیمت کالاها و خدمات است.

اما این تصویر چرا ایجاد شده و چگونه باید شکسته شود؟
واکنش فرافکنانه به این پرسش، گره زدن مطلق وضع کنونی به متغیّر خارجی یعنی رأی‌آوری ترامپ است؛ همچنان‌که برخی اظهارات حتی از درون دولت (مثلاً سخنان منتشر شده از مشاور اقتصادی رئیس‌جمهور) در این چارچوب است. اما این‌گونه ساده‌سازی مسئله، بلافاصله پرسش‌های جدیدی از این دست تولید می‌کند که چرا فرد یا گروهی که وزن متغیر خارجی را تا این اندازه سنگین می‌دانسته، با وجود احتمال بالایی که همه تحلیلگران درخصوص پیروزی ترامپ در انتخابات آمریکا می‌دانند، برای اداره دولت در این شرایط پیشقدم و کاندیدا شد. بعلاوه، این‌گونه توصیف از صحنه خیانت به دولت است و مؤیّد پیشنهادهای غیرمنطقی همچون کناره‌گیری است چرا که عملاً تصویری منفعل و بدون عاملیت از دولت می‌سازد.

شناخت مسئله نیمی از حل آن است. تصویری که از دولت با قاب «تعطیلی» شکل گرفته است، به سرعت نیازمند اصلاح است. برای خروج از این تصویر، می‌توان عواملی را پیشنهاد کرد اما مهم‌ترین و مبنایی‌ترین عامل، مسئله عاملیت (کارگزار) است. کارگزاری که در مواجهه با مانع، توقف و انتظار و چشمداشت به لطف بیگانه را انتخاب می‌کند، خود عامل تحکیم قاب «تعطیلی» در افکار عمومی است.
دو نسخه و رویکرد «نگاه به بیرون» و «اتکاء به درون» در دولت‌های آقایان روحانی و رئیسی تجربه شد. بنابراین امروز با دو تجربه متکی به عاملیت مواجهیم نه صرفاً دو ایده. دو تجربه‌ای که یکی «عبرت» و دیگری «الگو» شد.
شهید رئیسی در حالی کار خود را آغاز کرد که تورم در نقطه اوج تاریخی آن قرار داشت، تلفات روزانه کرونا به ۷۰۰ تن رسیده بود و شیوع بیماری باعث تعطیلی آموزش، کسب و کار و تعاملات اجتماعی شده بود، قیمت ارز ظرف سه سال ۸ برابر شده بود، وضعیت آب و برق بحرانی بود، فروش روزانه نفت ایران به حدود ۵۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته و بیش از ۸۰ میلیون بشکه نفت ایران بر روی نفتکش‌ها بدون خریدار باقی مانده بود، به تعبیر آقای جهانگیری معاون اول وقت دولت شرایط حتی از دوره جنگ تحمیلی هم سخت‌تر بود و مسئولان دولت وقت حتی برای پرداخت حقوق مرداد ماه سال ۱۴۰۰ راهی جز استقراض از بانک مرکزی سراغ نداشتند. در یک جمله، افکار عمومی دولت را در قاب «تعطیل و رها کردن جامعه» می‌دید.

شهید رئیسی از دل این شرایط نامناسب اجتماعی و با تصویری که از قاطعیت، جهادی و مردمی بودن او در ریاست قوه قضائیه شکل گرفته بود، برآمد و در آن لحظه تاریخی، اولویت خود را متوجه چالش اصلی یعنی مسئله احیاء سرمایه اجتماعی از طریق تمرکز برای حل چالش‌های اصلی کشور قرار داد. او اعلام کرد مهم‌ترین پروژه‌اش، احیاء امید و اعتماد است و برای دستیابی به آن، روی چند اولویت اساسی دست گذاشت: انتخاب کارگزاران معتقد به حل مسئله از طریق داخل، صیانت از جان مردم و تأمین فوری ۱۰۰ میلیون واکسن کرونا، احیاء نهاد دولت در چشم مردم با حضور مستمر و مؤثر در نقاط بحران‌خیز، پرهیز از منفی‌بافی و بیان مشکلات، بستن باب معطل کردن کار کشور در عین آغاز دور فشرده‌ای از کار منسجم و هدفمند در روابط خارجی.
توضیح هر یک از این سرفصل‌ها و مدل‌سازی از آنها درخور مباحث طولانی است که نتیجه آن تجربه‌نگاری از توفیقات حکمرانی در بستر دولت مردمی و انقلابی است. تجربه‌نگاری از ناکامی‌ها و کامیابی‌های دولت‌ها برای آیندگان بسیار ضروری است. تجربه‌نگاری روشن خواهد کرد که مثلاً چرا دولت آقای روحانی نتوانست با چین برای تأمین واکسن به توافق برسد اما یک تماس تلفنی شهید رئیسی با رئیس‌جمهور چین باعث سرازیر شدن ۱۰۰ میلیون واکسن به ایران و خروج کشور و اقتصاد و روابط اجتماعی از تعطیلی شد؟ تجربه‌نگاری روشن خواهد کرد که چگونه با وجود آنکه وزیر نفت دولت آقای روحانی می‌گفت «هرکس بتواند بیش از این نفت بفروشد بیاید به جای من وزیر شود»، اما دولت سیزدهم موفق شد فروش نفت را به یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز برساند و نقشه زمین‌گیر کردن ایران را خنثی کند؟ تجربه‌نگاری معلوم می‌نماید که چگونه روابط یخ‌زده/ بحران‌زده ایران با همسایگان و سایر کشورهای مایل به همکاری اصلاح شد و در مقابل نقشه منزوی کردن ایران و درگیر کردن آن با همسایگان خود، توانستیم وارد پیمان‌های جدید شویم؟

توفیقات مذکور و مدل‌های دستیابی به آنها، امروز برای زدودن قاب «تعطیلی» از دولت ذی‌قیمت و قابل استفاده است. دولت برای خروج از این قاب نیازمند خروج از وضعیت بلاتکلیفی و روشن کردن ایده اداره کشور است. همچنین ضروری است در کوتاه‌مدت یکی دو اقدام چشمگیر و فراگیر برای بازگشت انتظارات مثبت شکل بگیرد. در عین حال مهم‌ترین رکن مسئله همچنان که گفته شد مسئله عاملیت و به‌کارگیری حکمرانان و کارگزارانی است که ظرفیت‌های کشور را بشناسند، به آنها باور داشته باشند و با برخورد با موانع، علامت و رفتار توقف از خود بروز ندهند. کمک واقعی به دولت و شخص رئیس‌جمهور برای شکستن قاب ناجور تعطیلی از این رهگذر است. شاید بر همین اساس بود که رهبر معظم انقلاب سه روز پیش از انتخابات ریاست جمهوری (۵ تیر ۱۴۰۳) دست روی مسئله عاملیت گذاشتند و فرمودند: «با خداوند خودتان عهد کنید که اگر موفّق شدید و توانستید مسئولیّتی به دست بیاورید، کسان و کارگزاران خود را از کسانی قرار ندهید که ذرّه‌ای با انقلاب زاویه دارند. آن کسی که با انقلاب، با امام راحل، با نظام اسلامی ذرّه‌ای زاویه داشته باشد، او به درد شما نمی‌خورد؛ او همکار خوبی برای شما نخواهد بود. آن کسی که دلبسته‌ آمریکا باشد و تصوّر کند که بدون لطف آمریکا نمی‌شود قدم از قدم برداشت در کشور، او برای شما همکار خوبی نخواهد بود، او از ظرفیّت‌های کشور استفاده نخواهد کرد، او خوب مدیریّت نخواهد کرد؛ آن کسی که راهبرد دین و شریعت را مورد بی‌اعتنائی قرار بدهد، برای شما همکار خوبی نخواهد بود. کسی را انتخاب کنید که اهل دین، اهل شریعت، اهل انقلاب، اهل اعتقاد کامل به نظام باشد.»

The post صالحی: دولت از قاب تعطیلی درآید appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

متن کامل مقاله معاون راهبردی رئیس‌جمهور را می‌خوانید.

در ۹ مرداد ۱۴۰۳ ، مسعود پزشکیان به‌عنوان رئیس‌جمهور جدید ایران سوگند یاد کرد. تنها چند ساعت پس از این مراسم، اسماعیل هنیه، نخست‌وزیر پیشین تشکیلات خودگردان و رئیس دفتر سیاسی حماس، توسط اسرائیل در یک مهمانسرا نزدیک به مجموعه ریاست‌جمهوری ترور شد. هنیه برای شرکت در مراسم تحلیف دعوت شده بود و کشته شدن او در خاک ایران سایه‌ای بر این مراسم افکند. این موضوع همچنین چالش‌هایی را که پزشکیان در پیشبرد برنامه سیاست خارجی‌اش با آن مواجه خواهد شد، نشان داد.

اما پزشکیان به خوبی می تواند با دشواری‌های پیش رو در سال‌های آینده مقابله کند. پزشکیان به این نکته اذعان دارد که جهان در حال گذار به عصر پسا قطبی است که در آن کنشگران جهانی می‌توانند همزمان در زمینه‌های مختلف همکاری و رقابت کنند. او یک سیاست خارجی انعطاف‌پذیر را اتخاذ کرده و به گفتگوهای سازنده و روابط دیپلماتیک اولویت داده و از الگوهای قدیمی فاصله گرفته است. دیدگاه او برای امنیت ایران یکپارچه است و شامل قابلیت‌های دفاعی سنتی و توسعه امنیت انسانی از طریق بهبود در بخش‌های اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی می‌باشد.

پزشکیان به ثبات و توسعه اقتصادی در خاورمیانه علاقه‌مند است. او می‌خواهد با کشورهای عرب همسایه همکاری کند و روابط با همپیمانان ایران را تقویت نماید. اما او همچنین تمایل دارد تا به‌طور سازنده با غرب در تعامل باشد. دولت او برای مدیریت تنش‌ها با ایالات متحده، که به تازگی رئیس‌جمهور جدیدی نیز انتخاب کرده، آماده است. پزشکیان آماده است مذاکراتی از جایگاه برابر درباره توافق هسته‌ای و شاید موارد بیشتری انجام گیرد.

با این حال، همانطور که پزشکیان بیان کرده، ایران به خواسته‌های غیرمعقول تسلیم نخواهد شد. این کشور همیشه در برابر تهاجمات اسرائیل ایستاده و از محافظت از منافع ملی‌اش چشم‌پوشی نخواهد کرد.

سیاست محلی است

این یک لحظه تاریخی برای ثبات است که جهان نباید آن را از دست بدهد. تهران قطعاً این کار را نخواهد کرد. پس از بیش از دو قرن آسیب‌پذیری، ایران—تحت رهبری مقام معظم رهبری—نهایتاً ثابت کرده است که می‌تواند در برابر هرگونه تهاجم خارجی از خود دفاع کند. برای ارتقاء این دستاورد به سطحی بالاتر، ایران، تحت مدیریت جدید خود، قصد دارد روابط خود را با کشورهای همسایه بهبود بخشد تا به ایجاد یک نظم منطقه‌ای که ثبات، ثروت و امنیت را فراهم کند، کمک کند. منطقه ما مدت‌هاست که دچار مداخله‌های خارجی، جنگ‌ها، اختلافات مذهبی، تروریسم، قاچاق مواد مخدر، کمبود آب، بحران پناهندگان و تخریب محیط زیست بوده است. برای مقابله با این چالش‌ها، ما تلاش خواهیم کرد تا به سمت ادغام اقتصادی، امنیت انرژی، آزادی ناوبری، حفاظت از محیط زیست و گفت‌وگوی بین ادیان پیش برویم.

در نهایت، این تلاش‌ها می‌تواند به یک توافق جدید منطقه‌ای منجر شود که وابستگی خلیج فارس به قدرت‌های خارجی را کاهش دهد و ذینفعان را تشویق کند تا با استفاده از سازوکار‌های حل اختلاف به حل اختلافات بپردازند. برای این منظور، کشورهای منطقه می‌توانند به دنبال معاهدات، ایجاد نهادها، تصویب سیاست‌ها و گذراندن اقدامات قانونی باشند. ایران و همسایگانش می‌توانند با تقلید از فرایند هلسینکی، که به تاسیس سازمان امنیت و همکاری در اروپا منجر شد، آغاز کنند. آن‌ها می‌توانند از مأموریتی که شورای امنیت ملل متحد در سال ۱۳۶۶ به دبیرکل ملل متحد در قطعنامه ۵۹۸ داده است، استفاده کنند. این قطعنامه که جنگ ایران و عراق را پایان داد، از دبیرکل خواسته بود تا با ایران، عراق و سایر کشورهای منطقه مشاوره کند تا اقداماتی را برای تقویت امنیت و ثبات در خلیج فارس بررسی کند. دولت پزشکیان بر این باور است که این بند می‌تواند به‌عنوان مبنای قانونی برای مذاکرات جامع منطقه‌ای مورد استفاده قرار گیرد.

البته، موانعی وجود دارد که ایران و همسایگانش باید بر آنها غلبه کنند تا یک نظم منطقه‌ای صلح‌آمیز و یکپارچه را ترویج دهند. برخی اختلافات با همسایگان ریشه‌های عمیق‌تری دارند که تحت تأثیر تفسیرهای مختلف از تاریخ شکل گرفته‌اند. اختلافات دیگر ناشی از تصورات نادرست هستند که عمدتاً ناشی از ارتباطات ضعیف یا ناکافی می‌باشند. برخی دیگر نیز انگاره های سیاسی هستند که توسط نیروهای خارجی به وجود آمده‌اند، مانند ادعاهایی که در مورد ماهیت و هدف برنامه هسته‌ای ایران مطرح می‌شود.

اما خلیج فارس باید به جلو برود. دیدگاه ایران با منافع کشورهای عربی نیز هم‌راستا است، زیرا همه آنها نیز به دنبال یک منطقه پایدارتر و مرفه‌تر برای نسل‌های آینده هستند. بنابراین، ایران و جهان عرب باید بتوانند از طریق اختلافات خود همکاری کنند. حمایت ایران از مقاومت فلسطین می‌تواند به راه‌اندازی چنین همکاری کمک کند. به هر حال، جهان عرب در حمایت از بازگرداندن حقوق مردم فلسطین با ایران متحد است.

شروع دوباره

پس از بیش از ۲۰ سال محدودیت‌های اقتصادی، ایالات متحده و هم‌پیمانان غربی آن باید بپذیرند که ایران به فشار تسلیم نمی شود. اقدامات فزاینده آنها همواره به خودشان آسیب زده است. در اوج آخرین کارزار فشاری ایالات متحده—و فقط چند روز پس از ترور دانشمند هسته‌ای پیشرو ایران، محسن فخری‌زاده—مجلس ایران قانونی را تصویب کرد که به دولت دستور داد تا برنامه هسته‌ای خود را به سرعت جلو ببرد و نظارت بین‌المللی را کاهش دهد. تعداد سانتریفیوژهای ایران از سال ۱۳۹۷—زمانی که رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، از توافق هسته‌ای خارج شد—به شدت افزایش یافته و سطح غنی‌سازی از ۳٫۵ درصد به بالای ۶۰ درصد رسیده است. تصور اینکه هیچ‌یک از این موارد رخ داده باشد اگر غرب رویکرد همکاری را رها نمی‌کرد، دشوار است. در این زمینه، ترامپ که در ژانویه دوباره به مقام ریاست‌جمهوری باز می‌گردد و شرکای واشنگتن در اروپا، تنها باید خود را برای پیشرفت مستمر هسته‌ای ایران سرزنش کنند.

به جای افزایش فشار بر ایران، غرب باید به دنبال راه‌حل‌های مثبت و سودآور باشد. توافق هسته‌ای نمونه‌ای منحصربه‌فرد است و غرب باید به احیای آن بپردازد. اما برای این کار، باید اقدامات مشخص و عملی—شامل اقدامات سیاسی، قانونی و سرمایه‌گذاری‌های مشترک سودآور—انجام دهد تا اطمینان حاصل کند که همان‌طور که وعده داده شده است ایران می‌تواند به‌طور اقتصادی از این توافق بهره‌برداری کند. اگر ترامپ تصمیم به انجام چنین اقداماتی بگیرد، ایران آماده است تا گفت‌وگویی داشته باشد که به نفع تهران و واشنگتن باشد.

در مقیاس وسیع‌تر، سیاست‌گذاران غربی باید بپذیرند که راهبرد‌هایی که هدفشان تقابل ایران و کشورهای عربی با یکدیگر از طریق حمایت از ابتکاراتی مانند آنچه به اصطلاح توافقنامه‌های ابراهیم نامیده می‌شود (که روابط میان کشورهای عربی مختلف و اسرائیل را عادی کرد) بوده، در گذشته ناکام مانده و در آینده نیز موفق نخواهد شد. غرب نیاز به رویکردی سازنده‌تر دارد—رویکردی که به اعتماد به نفس به‌دست‌آمده ایران احترام بگذارد، ایران را به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ثبات منطقه‌ای بپذیرد و به دنبال راه‌حل‌های مشترک برای چالش‌های مشترک باشد. چنین چالش‌های مشترکی می‌تواند تهران و واشنگتن را ترغیب کند تا به مدیریت تعارض و نه تصعید آن بپردازند. تمام کشورها، شامل ایران و ایالات متحده، منافع مشترکی در رفع علل ریشه ای بی‌ثباتی در منطقه‌ دارند.

به عبارت دیگر تمام کشورها در پایان به اشغال اسرائیل مسئولند. آنها باید درک کنند که مقاومت تا زمانی که اشغال ادامه یابد، ادامه خواهد داشت. اسرائیل ممکن است فکر کند می‌تواند به طور دائم بر فلسطینی‌ها پیروز شود، اما نمی‌تواند؛ مردمی که چیزی برای از دست دادن ندارند، نمی‌توانند شکست بخورند. سازمان‌هایی مانند حزب‌الله و حماس، جنبش‌های آزادی بخشی هستند که در پاسخ به اشغال به وجود آمده‌اند و تا زمانی که شرایط کنونی پایدار باشد—به عبارت دیگر، تا زمانی که حق تعیین سرنوشت فلسطینی‌ها به رسمیت شناخته نشود—به ایفای نقش مهم خود ادامه خواهند داد. می‌توان مراحل میانی را هم در نظر گرفت، از جمله آتش‌بس‌های فوری در لبنان و غزه.

ایران می‌تواند به ایفای نقش سازنده‌اش در پایان دادن به وضعیت فجیع فعلی در غزه ادامه دهد و با جامعه بین‌المللی همکاری کند تا به یک راه‌حل پایدار و دموکراتیک برای این درگیری بپردازد. ایران هر راه‌حل قابل قبولی برای فلسطینی‌ها را می پذیرد، اما دولت ما معتقد است که بهترین راه‌حل برای خروج از این بحران صد ساله‌، برگزاری یک همه پرسی است که در آن همه کسانی که بین رود اردن و دریای مدیترانه—مسلمانان، مسیحیان و یهودیان—زندگی می‌کنند و فلسطینی‌هایی که در سده بیستم به دیاسپورا رانده شدند (همراه با نسل‌های بعدی‌شان) قادر به تعیین یک سیستم حکومتی معقول باشند. این در راستای قوانین بین‌المللی است و بر موفقیت آفریقای جنوبی، که نظام آپارتاید به یک دولت دموکراتیک موفق تبدیل شد، بنا شده است.

تعاملات سازنده با ایران و تعهد به دیپلماسی چندجانبه می‌تواند به ایجاد چارچوبی برای امنیت و ثبات جهانی در خلیج فارس کمک کند. این می‌تواند به کاهش تنش‌ها و فراهم آوردن رفاه و توسعه پایدار در طولانی‌مدت یاری رساند. این تغییر برای غلبه بر تضادهای ریشه‌دار حیاتی است. هرچند که امروز ایران اطمینان دارد که می‌تواند برای دفاع از خود بجنگد، اما خواهان صلح است و مصمم به ساختن آینده‌ای بهتر است. ایران می‌تواند یک شریک توانمند و آماده باشد، به شرط اینکه شراکت‌هایش بر مبنای احترام متقابل و پایبندی به برابری باشد. بیایید این فرصت را برای یک شروع جدید از دست ندهیم.

The post ظریف: ایران می‌تواند بجنگد اما آماده صلح است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

مشروح گفت‌وگوی سعید حجاریان نظریه‌پرداز اصلاحات که در شماره روز سه‌شنبه ۲۴ مهر شرق منتشر شده را می‌خوانید.

همان‌طور که اطلاع دارید، این روزها حول مفهوم «وفاق» و نسبت آن با دولت آقای پزشکیان بحث‌های زیاد و درخور توجهی درگرفته است. هدف ما هم در این گفت‌و‌گو گشودن بحثی حول‌و‌حوش همین مفهوم است. به‌عنوان پرسش نخست تعریف شما از وفاق چیست؟

پیش از پاسخ به پرسش شما، لازم است بگویم من قبل از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری یادداشتی انتقادی با عنوان «اصلاح‌طلبان؟ خیر، متشکرم!» خطاب به بخشی از اصلاح‌طلبان نوشتم و پس از آنکه مورد نقد قرار گرفت، تصمیم گرفتم به برخی از آنها پاسخ دهم؛ بنابراین لابه‌لای این پرسش و پاسخ به آن مطلب و بعضی نقدها هم گریزی خواهم زد.

درباره پرسش شما نخست لازم است بحث لغوی کنیم. «وفاق» مصدر است از باب مفاعله؛ یعنی موافقه و خب‌ این نشان می‌دهد که ما با مفهومی طرفینی مواجهیم‌ از جنس دادوستد و بده‌بستان و عقد. بنابراین باید این سؤال را پیش بکشیم که وفاقی که الان مطرح شده است، میان چه ناحیه‌ای انجام شده یا در واقع طرفین عقد چه کسانی بوده‌ یا هستند؟ آیا عقد در بالا (ساخت قدرت) رخ داده است؟ میان پایینی‌ها (جامعه) بوده؟ یا بین پایین (جامعه) و بالا (دولت) اتفاق افتاده است؟ آن چیزی که از مقدمات و نتیجه انتخابات استنباط می‌شود و دست‌کم بخش‌هایی بر آن اصرار می‌ورزند، این است که وفاق میان بالایی‌ها بوده است. البته بخشی از پایینی‌ها، یعنی رأی‌دهنده‌ها هم این فرایند را تسهیل کردند، ولی به هر حال بخش زیادی در انتخابات شرکت نکردند. اگر بخواهم جزئی‌تر بحث کنم، ناگزیر از طرح یک مثال هستم. وقتی‌ صحبت از معامله می‌کنیم، فرض‌مان بر این است که دو طرف وجود دارد؛ خریدار و فروشنده. زمانی هم که قراردادی شکل می‌گیرد و واژه (contract) یا «عقد» را مراد می‌کنیم، یعنی پیمانی صورت گرفته است. در مقابل، لغتی هم داریم که گاهی اوقات خود را بر مفهوم «قرارداد» تحمیل می‌کند یا درواقع خلط مفهوم می‌شود و آن، «قرار و مدار» است. چیزی شبیه «pact» یا آن‌طور که عرب‌ها می‌گویند «مواضعه» که با تسامح می‌توان به آن «تبانی» گفت.

با این اوصاف و با توجه به این تفکیک‌ها، انتخابات اخیر از کدام نوع بوده است؟

شاید‌ مناسب باشد برای پاسخ به این پرسش، گریزی به فلسفه سیاسی بزنیم. در میان مکاتب مهم سیاسی و اخلاقی نهایتا دو مکتب به دیدار نهایی یا مسابقه فینال رسیده‌اند؛ یکی مکتب‌ «فایده‌گرایی» و دیگری مکتب «قراردادگرایی». لازم است کمی درباره این دو مکتب و فواید و مضار هر‌ یک بحث کنم. پیش ‌از ‌آن، برای کاربردی‌‌شدن، این دو مفهوم را با مفهوم «وفاق» پیوند داده و بحث را حول «وفاق فایده‌گرایانه» و «وفاق قراردادگرایانه» ادامه می‌دهم. وفاق فایده‌گرایانه از جنس منفعت است؛ چنان‌که می‌دانیم فایده مترادف منفعت است. به قول عرب‌ها، المنفعته هی المصلحه وزنا و معنا. همان‌طور که مفهوم «national interest» را می‌توان هم به «منافع ملی» و هم به «مصالح ملی» ترجمه کرد. در ذات منفعت، نوعی نتیجه‌گرایی (consequentialism) هم وجود دارد. به این معنا که اساسا نگاه‌ها از مقدمات و فرایندها برداشته و به نتایج معطوف می‌شود. امری که در انتخابات اخیر دیده شد و حتی‌ شماری از نزدیک‌ترین دوستان ما به این منطق شیفت کردند. در این پارادایم، نقادی در تعلیق فرومی‌رود و نگاه‌ها به عامل‌ها و بازیگران پشت پرده معطوف می‌شود که حول پروژه‌ای هم‌داستان شده‌اند. چنان‌که دیدیم، گفته شد وفاق باعث توسعه، امنیت، رفاه و امثال آن می‌شود، بی‌آنکه سخنی از زیربناهای تئوریک این نوع وفاق به میان بیاید. البته تا اینجا نمی‌توان لزوما این نتیجه‌گرایی را امری منفی تلقی کرد؛ چون به هر حال فردی در قامت جرمی بنتام، زمانی ‌که از شادکامی بحث می‌کند، این گزاره را پیش می‌کشد که هدف اصلی حکومت باید بیشینه‌کردن لذت‌ها و کمینه‌‌کردن رنج‌ها باشد تا چتر شادکامی گسترده‌تر شود و بیشترین شادکامی برای بیشترین افراد جامعه به ارمغان بیاید. همچنان‌ که جان استوارت میل به‌گونه‌ای پیشرفته‌تر بر این بحث تأکید کرده است. اما مسئله از آنجایی آغاز می‌شود که نتیجه‌گرایی به فرصت‌طلبی تنزل پیدا کند و از آن بدتر آمیخته به توجیه و حتی دروغ شود.

خب طبیعتا در بطن نتیجه‌گرایی، سطحی از فرصت‌طلبی هم وجود دارد؛ به معنای استفاده از حداقل‌ها… .

بله، درست است ولی فرصت‌طلبی واجد دو مفهوم متضاد است. در یک معنا که مثلا ممکن است در پزشکی به کار بیاید، به فایده‌های آنی توجه می‌شود؛ یعنی استفاده از فرصت‌های اندک‌ برای دستاوردهای اندک. مثلا فردی به پزشک مراجعه می‌کند و با آغاز یک نوع درمان، شیب بیماری‌اش را کم می‌کند یا حتی‌الامکان برای ادامه حیاتش زمان می‌خرد. چنان‌که حضرت امیر می‌گوید‌ الفُرصَهُ تَمُرُّ مَرَّ السَّحاب، فانتَهزُوا فُرَصَ الخَیر؛ یعنی فرصت‌ها مانند ابر می‌گذرند، آنها را دریابید. اما در برابر این معنای قدیم، نوعی فرصت‌طلبی قرار دارد که از جنس «انتهاز» و «فرصت‌طلبی» (opportunism) است. به باور من از این ایستگاه تا ماکیاولیسم یک پله فاصله است؛ یعنی از وفاق فقط پوسته‌ای باقی می‌ماند و مغز آن می‌شود ماکیاولیسم.
به‌این‌ترتیب می‌توان دو مفهوم «منفعت‌گرایی سازنده» و «منفعت‌گرایی مخرب» را از یکدیگر تفکیک کرد.

بله، این دو مفهوم می‌توانند دو سر طیف را نشان دهند. برای «منفعت‌گرایی سازنده» می‌توان به‌ نمونه‌هایی مانند سنگاپور و چین‌ و برای «منفعت‌گرایی مخرب» به نمونه روسیه ارجاع داد. ملاک این تفکیک می‌تواند «رضایت عمومی» باشد که در سنگاپور و چین، با وجود اینکه ریشه قراردادی و دموکراتیک ندارند، اما به تعبیر جان رالز، سطحی از موجه‌بودن (decency) و رضایت وجود دارد، اما در روسیه چنین نیست؛ یعنی هر آنچه هست، بازتولید نظم مطلوب پوتین است.

به تعریف دیگر وفاق بپردازیم؛ وفاق از جنس قرارداد. این وفاق‌ از جنس مباحثی است که اصحاب قرارداد اجتماعی گفته‌اند؛ هابز، لاک و روسو ازجمله قدمای این مکتب هستند‌ و افرادی ازجمله تی‌.ام. اسکنلن و همچنین جان رالز ازجمله متأخران به‌ شمار می‌آیند. اینان می‌گویند ابتدا مردم با یکدیگر بر سر خروج از وضع طبیعی متفق و به اجتماع تبدیل می‌شوند و سپس، طی یک قرارداد، دولت‌شان را تشکیل می‌دهند و این دولت مانند مستخدم وظایفی را بر عهده دارد و دستمزد دریافت می‌کند. چنان‌که رهبر انقلاب در مقام بیان امر واقع و نه از سر تواضع، می‌گفت من خادم شما هستم. از آن گذشته، ذیل این فرایند میان بالایی‌ها یا سطوح مختلف حکمرانی نوعی قرارداد مکتوب و منسجم به‌ وجود می‌آید و از طرف دیگر این قرارداد به پایینی‌ها سرایت می‌کند؛ یعنی هم در سطح حکمرانی و هم درباره دولت-ملت قراردادهای عدول‌ناپذیر پدید می‌آید. این مسئله در خطبه ۳۴ نهج‌البلاغه و در قالب حقوق متقابل رهبر و مردم به‌خوبی منعکس شده است. در آن خطبه می‌خوانیم‌: «مردم مرا بر شما حقى است‌ و شما را بر من حقى. بر من است که خیرخواهى از شما دریغ ندارم‌ و حقى را که از بیت‌المال دارید بگزارم، شما را تعلیم دهم تا نادان نمانید‌ و آداب آموزم تا بدانید. اما حق من بر شما این است که به بیعت وفا کنید و در نهان و آشکارا حق خیرخواهى ادا کنید، چون شما را بخوانم بیایید‌ و چون فرمان دهم بپذیرید‌ و از عهده برآیید». در اینجا فرایندها و رویه‌ها (procedures) محل بحث است که نباید اخلالی در آنها وارد شود. توجه داشته باشید که وقتی من از متن مکتوب و منسجم و البته عدول‌ناپذیر صحبت می‌کنم، بحث را حصری نمی‌کنم؛ یعنی معتقدم اگر سطحی از بازشناسی مبتنی بر قرارداد وجود داشته باشد، می‌توان به همان نتایج رسید، مانند نظم کنونی انگلستان. البته نسخه انگلستان برای ما مناسب نیست؛ زیرا در غیاب قرارداد مبتنی بر متن، به‌سرعت «فرمان» حاکم می‌شود.

شما توجه کنید در پروسه انتخابات ما عدم قطعیت تا چه حد بالاست؛ یعنی همه انتظار شگفتی دارند. مثلا به‌راحتی گفته می‌شود امکانات فلان نهاد در اختیار بهمان کاندیدا قرار گرفته است و مثلا روستا به روستا در حال خرید رأی هستند. یا از سوی دیگر می‌گویند فلان مقام سیاسی در وزارت کشور یا هر کجای دیگر نگذاشته است آرا جابه‌جا بشود. اینها شاید در کوتاه‌مدت مفید باشد، اما در بلندمدت نمی‌توان به ‌آنها خوش‌بین بود؛ یعنی شما در غیاب «قرارداد» همواره منتظر غافلگیری هستید. به هر روی، در کشور ما که هنوز قانون معنای محصلی ندارد، وفاق از طریق قرارداد بلاموضوع است و من‌ این خلأ سیاسی-گفتمانی را هم در حاکمیت می‌بینم‌ و هم در بخش‌هایی از اصلاح‌طلبان. پس نتیجه می‌گیریم که سخن‌گفتن از «وفاق ملی» از مجرای قرارداد زودهنگام و شاید‌ بلاوجه باشد و اگر وفاقی صورت بگیرد، از معبر «مصلحت» می‌گذرد و حداکثر آن فایده‌گرایی یا شاید هم مصلحت‌گرایی خواهد بود.

اگر قائل به یک تقسیم‌بندی سه‌گانه باشیم، به این نحو که حاکمیت، دولت و جامعه را از یکدیگر تفکیک کنیم، نقش هر یک از این سه در مقوله وفاق چه بوده و چه خواهد بود؟ اساسا وفاق را باید پروژه بدانیم یا پروسه؟

اگر این گزاره را مفروض بگیریم و بگوییم وفاق پروژه‌ای بوده است از ناحیه حکومت، آن‌وقت باید قائل به توزیع نقش‌ها باشیم. در وهله اول آقای پزشکیان تأیید صلاحیت می‌شود و تا حدی مشارکت را افزایش می‌دهد، سپس دیگر بخش‌ها و همچنین درصدی از مردم از سر ترس یا طمع با این پروژه هم‌داستان می‌شوند. این حرف من البته خالی از ارزش‌داوری است. شما توجه کنید، در سه انتخابات ۱۳۹۸، ۱۴۰۰ و همین‌طور ۱۴۰۲ ظرف و مظروف سیاست را از بین برده بودند. در یک نگاه کلان‌تر، نظم منطقه‌ای و جهانی هم چنان دستخوش تغییر شد‌ که دیگر امکان نداشت حاکمیت بتواند انتخابات ۱۴۰۳ را با همان دست‌فرمان قبل ادامه بدهد. واقعیت آن است که نیروی ایدئولوژیک و کاملا مطیع، شاید در مواردی کارکرد داشته باشد اما در کشورداری و اداره امور عمومی حتما محکوم به شکست است. اینجا لازم است بحثی را باز کنم. ببینید، دولت آقای رئیسی تابع محض بود اما ناکارآمد از آب درآمد. طبعا بخش زیادی از این ناکارآمدی مربوط می‌شد به تفکرات ایشان و هم‌قطاران‌شان اما بخشی دیگر راجع به ذبح خلاقیت و ابتکار عمل بود. زمانی‌ که ابتکار عمل از بوروکراسی حذف شود، همچون ماشین بدون سوخت یکباره متوقف می‌شود. می‌خواهم بگویم دولت آقای رئیسی خلاقیت و ابتکار عمل را ذبح کرد و این شد که به‌ گمان من حتی مدیران کل و کارشناسان هم انگیزه‌ای برای اصلاح امور نداشتند. حال اگر آقای پزشکیان و کابینه‌اش بخواهند‌ این بار ذیل واژه «وفاق» خلاقیت و ابتکار عمل را حذف کنند، به همان سرنوشت دچار می‌شوند. با این تفاوت که این بار ویترین خوب است و تغییر کرده، اما درون همچنان بی‌خاصیت و فاقد خلاقیت است.

تمرکز پاسخ شما تا حد زیادی بر حاکمیت و دولت بود. تعمیم پروژه وفاق به جامعه چگونه خواهد بود؟ اساسا به‌ شکل مکانیکی تحقق‌پذیر است یا اینکه از منطقی دیگر تبعیت می‌کند؟

زمانی‌ که به مسئله وفاق‌ از پایین به بالا نگاه کنیم، بحث متفاوت می‌شود. از منظر فایده‌گرایی، آنچه باعث رضایت جامعه و قاطبه مردم می‌شود، موجد مشروعیت است. چنان‌که می‌بینیم در ادبیات سیاسی مربوط به چین، کمتر از مشروعیت سخن می‌رود؛ زیرا ‌اغلب از دولت‌شان رضایت دارند. یعنی همین‌ که کارکرد دولت را مثبت ارزیابی کرده و جهت آن را به‌ سوی رفاه و آسایش و امنیت خود می‌بینند، برایشان کافی‌ است. اما از زاویه‌ قراردادگرایی، آنچه برای مردم مهم است، ریشه دولت است؛ یعنی‌ دولت‌های وراثتی، تئولوژیک و همچنین کودتایی و نیز اشغالگر، ولو آنکه بهبود اوضاع را به‌ همراه داشته باشند، نامشروع هستند.

با این اوصاف نسبت ما و این دو نحله فکری چگونه خواهد شد؟

وضعیت دولت ما، ترکیبی است از یک دولت بازتوزیع‌گر و از سوی دیگر دولتی تئولوژیک. برای برون‌رفت از این وضعیت، دو راه متصور است. راه اول این است که به‌ سمت دولتی توسعه‌گرا و عقلانی پیش برویم و از آنجا چنانچه مقدور بود، به سمت دموکراسی صعود کنیم؛ مانند اتفاقی که در کره جنوبی رخ داد. راه دوم آن است که ابتدا پایه‌های دموکراسی را مستحکم کنیم و سپس به سمت توسعه برویم. غایت هر دو اینها می‌شود تلفیق توسعه و دموکراسی.

برخی کشورها مسیر اول را رفتند، اما در نیمه‌ ‌راه شکست خوردند. مانند رژیم پهلوی. شاه گمان می‌کرد با درآمدهای نفتی و همچنین قول‌و‌قرارهای منطقه‌ای و بین‌المللی می‌تواند رضایت مردم را جلب کند بدون آنکه پیشینه کودتایی خود را ترمیم کند و اندکی فضای مشارکت سیاسی مردم را بگشاید. برخی کشورها مسیر دوم را رفتند و از قضا، آنها هم به مشکل خوردند. تجربه آلنده در شیلی مؤید این وضعیت است. او، محصول صندوق رأی بود اما درک قابل قبولی از مسائل کلان اقتصاد و از آن مهم‌تر سیاست خارجی و نظم جهانی نداشت و این‌گونه بود که هر حرکت سیاستی و جزئی‌نگر، مانند گلوله برفی عمل می‌کرد که بناست است یک روز بر سر حکومت سقوط کند و همین‌طور هم شد. یعنی، از یک‌ سو لشکر قابلمه‌به‌دست‌ها و از سوی دیگر، چکمه‌پوش‌ها حکومت را تسخیر کردند و نهایتا ژنرال‌ها کار را دست گرفتند.

جمع‌بندی من این است که راه میان‌بری وجود ندارد و بالاخره باید تصمیم گرفت. من گمان دارم، دولت آقای پزشکیان راه اول را انتخاب کرده است، در حالی‌که دولت اصلاحات، راه دوم را می‌رفت، پس دولت آقای پزشکیان اصلاح‌طلب با قرائت دوم‌خردادی نیست و بیشتر شبیه به دولت آقای هاشمی‌رفسنجانی است، البته ضعیف‌تر از آن. دولت آقای هاشمی فایده‌گرا و نیز به‌واسطه رئیس دولت پراگماتیست بود اما وفاق مدنظر دولت آقای پزشکیان از نوع فایده‌گرایانه است البته به‌ شکل محصور و برآمده از یک سلسله قرار و مدار.

از یک منظر می‌توان دولت آقای پزشکیان را با دولت آقایان خاتمی و روحانی مقایسه کرد. دولت اصلاحات در لحظه‌ای متولد شد که رویکرد اقتصادی و فضای سیاسی- اجتماعی شکافی را بین دولت و جامعه ایجاد کرده بود. دولت اعتدال هم در لحظه‌ای متولد شد که رویکرد ستیزه‌جویانه آقای احمدی‌نژاد در سیاست خارجی، عملا کشور را به انزوا برده بود و حافظه سیاسی جامعه نیز همچنان درگیر مسائل انتخابات ۱۳۸۸ بود. می‌خواهم بگویم اگر این سه دولت خاتمی و روحانی و پزشکیان را به شکل طیف ببینیم، در هر سه سطحی از نیاز به وفاق مشاهده می‌شود. حال آنکه هرکدام از دو دولت اصلاحات و اعتدال، با وجود کارویژه‌شان در عمل پس زده شدند.

آقای خاتمی، چهار سال دولتش را به دموکراسی و چهار سال را به توسعه اختصاص داد و مجموع عملکرد هشت‌ساله‌‌اش از منظر شاخص‌ها قابل قبول است. یعنی، توسعه دموکراتیک در دستور کار قرار گرفت. اما خب پای دموکراسی آن را قلم کردند! درحالی‌که به‌ گمان من این امکان وجود داشت که هم شخص آقای خاتمی و هم بخش‌های دیگر حاکمیت دموکراسی‌ را پیش ببرند. اما درباره آقای روحانی؛ در دولت ایشان حرف‌هایی از جنس دموکراسی زده شد، اما در عمل اتفاقی رخ نداد و این مسئله، ناشی از آن بود که ایشان می‌خواست سرریز پروژه برجام را به سیاست داخلی تزریق کند آن هم صرفا در زمینه توسعه اقتصادی. همان‌طورکه قبلا گفتم، دولت روحانی به‌ دنبال نرمال‌سازی بود و تا حد قابل قبولی این کار را پیش برد اما مشکل این بود که در داخل خیلی با گروه‌های مخالف خود درگیر ‌شد و با ادبیات خاص خودش حرف‌هایی می‌زد که به مذاق ساخت قدرت خوش نمی‌آمد و این امر از آنجا نشئت می‌گرفت که دولت اعتدال برخلاف دولت اصلاحات، پیوست سیاست داخلی نداشت. ضعفی که در دولت آقای پزشکیان هم محسوس است.

با این اوصاف، وقتی آقای پزشکیان تجربه این دولت‌ها را به‌عنوان وزیر و نماینده مجلس در ذهن دارد و می‌گوید ما دنبال دعوا نیستیم و از طرفی به تعبیری اطرافیان رادیکال هم ندارد، یعنی اینکه پس زده نخواهد شد؟

آقای پزشکیان دنبال نرمال‌سازی جهانی و داخلی است و کابینه ائتلافی دارد. اما اینها شرط لازم است و کافی نیست. یعنی مشخص نیست این‌ تمهیدات به سمت توسعه بروند و هر آن ممکن است یک انسداد به‌وجود بیاید. در همین فقره سیاست منطقه‌ای و خارجی، شاهد بودیم بدون اراده ایشان محور مقاومت زیر ضرب رفت. در اقتصاد هم هر آن ممکن است تصمیمی به ایشان تحمیل شود… همان تصمیم سخت بنزینی که آقای رئیسی زیر بار اجرای آن نرفت!

شماری از نویسندگان و فعالان سیاسی که حول مفهوم وفاق بحث می‌کنند، معتقدند اگر فرد/جریانی این پروژه کلان حاکمیت را درک نکند و با آن هماهنگ نشود، محکوم به حذف است. شما این گزاره‌ یا گزاره‌هایی شبیه به آن را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

ببینید! من از وفاق تعریفی تئوریک و تا حدی تاریخی ارائه کردم. حالا اصحاب وفاق بگویند، کدام وفاق مدنظرشان است. شما اگر ترکیب کابینه آقای روحانی را نگاه کنید هم وفاق را استشمام می‌کنید؛ یعنی معدلش اعتدالی بود، اما مشکل‌شان با زبان رئیس‌جمهور بود. الان، دولت آقای پزشکیان موزاییک جریان‌ها و نحله‌هاست که به «وفاق» ترجمه‌اش می‌کنند. در این ترکیب موزاییکی همه سهیم شده‌اند و حرف کسانی‌ که می‌گویند دیگر نباید مخالفت و انتقادی وجود داشته باشد، ناظر به این موضوع است. در اینجا ولی یک بی‌توجهی صورت گرفته است و آن اینکه دولت بدون پروژه و راهبرد نمی‌تواند کارش را پیش ببرد زیرا حتی نیروهای درونش یکدیگر را خنثی می‌کنند. شما ترکیب شوراهای تصمیم‌گیر در مسائل اساسی را ببینید؛ مثلا شورای عالی امنیت ملی، یا در سطح دیگر شورای عالی فضای مجازی و حتی، نهادهایی که در اقتصاد سیاسی تصمیم‌ساز هستند.‌ در درون این شوراها و نهادهاست که راهبردداشتن و توان چانه‌زنی و تصمیم‌سازی به‌کار می‌آید. باقی مسائل شاید با یک تلفن و دست‌خط حل شوند.

درباره آن دست تعابیری هم که معتقدند هرکس مخالف است یا باید همراه شود یا سکوت کند و حذف شود هم باید بگویم این ایده دو وجه دارد؛ یک‌ بار ممکن است حاکمیت چنین حرفی بزند، که از این حرف‌ها بسیار گفته شده و همه می‌دانند عصر مونولوگ به پایان رسیده است. همه باید به گفت‌و‌گوی عمومی و انتقادی باور داشته باشند، تا زیست سیاسی و اجتماعی امکان‌پذیر شود. ولی یک‌ بار ممکن است یک فعال سیاسی اصلاح‌طلب و اعتدالی چنین حرفی بزند که برخی چنین کرده‌اند. پاسخ به اینها از راه استخراج و بر پرده‌افکندن تناقض‌های‌‌شان می‌گذرد. شما نمی‌توانید نظارت استصوابی، نابرابری، فقدان حاکمیت قانون و از این قبیل موارد را نقد کنید و یکباره رخت مخالفان فکری‌تان را به تن کنید و از حذف بگویید. اینها هم باید توجه کنند که عنصر مونولوگ پایان یافته است و چهار صباح دیگر ممکن است دعوای‌شان شود و خودشان از جایگاه فعلی حذف شوند. حقیقتا سندروم تک‌گویی و حذف منتقد، سندروم عجیبی است و گویا بنا نیست از حافظه سیاسی ما ایرانیان پاک شود.

در پایان، سؤالی درباره پروژه سیاسی‌ای بپرسم که سال‌ها بر آن متمرکز بوده‌اید؛ فشار از پایین، چانه‌زنی در بالا. این شعار تلفیقی است از ستیز و وفاق؛ یعنی دو سنت جامعه‌شناسی و البته، معطوف به همان سنت فلسفی قراردادگرایی. فکر می‌کنید عمر این پروژه در شرایط جدید به سر آمده است؟

اکنون احزاب به‌شدت ضعیف شده‌اند و جامعه مدنی در حضیض است و فقط، بعضی جنبش‌های پراکنده مانند جنبش زنان و معلمان و بازنشستگان و کارگران باقی مانده‌اند که آنها هم رمق چندانی ندارند. این یعنی پیوندها در پایین گسسته شده است. با این حال ممکن است در شرایطی که اوضاع بین‌المللی بر ما تحمیل کرده است، خرده‌جنبش‌هایی به‌وجود بیاید و مواردی از قبیل پیروزی ترامپ و پیامدهایش تبدیل به سوخت این خرده‌جنبش‌ها شوند. در چنین شرایطی قشرهای آسیب‌پذیر همبسته می‌شوند و دولت را تحت فشار قرار می‌دهند و طبعا مواجهه با یک جمعیت ضعیف قحطی‌زده و گرسنه، بسیار سخت خواهد بود بنابراین دولت ناچار خواهد بود از طرق دیگر رضایت این جمعیت را جلب کند ولی در این میان کسی نیست که چانه‌زنی کند ازاین‌رو خود دولت در برابر مردم قرار می‌گیرد. در چنین موقعیتی ممکن است احقاق حقی صورت بگیرد اما این حالت به‌نظر من مناسب و پایدار نیست، در نتیجه من مدافع آن نیستم. ما سنت تحزب داشته‌ایم و باید چانه‌زنی را به حزب و سندیکا واگذار کنیم. آنها هستند که باید مطالبات را دروازه‌بانی کنند و صداها را منعکس کنند تا هزینه مطالبه‌گری جامعه کاهش پیدا کند. در دوره جدید کسی نباید بابت مطالبه‌گری‌ خطری متوجه‌اش شود و راه پیشگیری از این قبیل خطرات، تقویت احزاب است.

The post حجاریان: دولت پزشکیان موزائیک‌ جریان‌ها و نحله‌هاست که به وفاق ترجمه می‌کند appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

متن گفت‌وگو با علی ماجدی را که در شماره روز سه‌شنبه ۱۰ مهر روزنامه شرق منتشر شده را می‌خوانید.

‌در مصاحبه قبلی درباره تأثیر ترور اسماعیل هنیه بر مذاکرات احتمالی دولت پزشکیان با غربی‌ها، بر این نکته تأکید کردید که دولت چهاردهم فارغ از نگاه جنگ‌افروزانه تل‌آویو باید تمرکز و توان خود را روی مذاکرات بگذارد. اما تحولات چند هفته گذشته در لبنان، از عملیات پیجرها تا ترور گروهی از فرماندهان گردان رضوان و مهم‌تر از همه، به شهادت رساندن سیدحسن نصرالله، حکایت از سطح جدیدی از بحران دارد که ذیل آن، بنیامین نتانیاهو درصدد است به هر طریق ممکن راهبرد تنش‌زدایی دولت پزشکیان با غرب و مذاکرات احتمالی پیش‌رو را به شکست بکشاند. در کل آیا بنیامین نتانیاهو در زمان دولت مسعود پزشکیان همان نقش دونالد ترامپ در زمان دولت دوم حسن روحانی را ایفا خواهد کرد و تمام برنامه‌های سیاست خارجی تنش‌زدایانه دولت جدید در ایران را برای کلیدزدن مذاکرات رفع تحریم‌ها با اروپا و آمریکا با چالش مواجه خواهد کرد؟ کمااینکه دونالد ترامپ هم در آن چهار سال حضورش در کاخ سفید عملا سهم بزرگی در شکل‌گیری تحریم‌ها در دولت دوم روحانی داشت؛ هرچند‌ بخش دیگری از عوامل و بازیگران در این ناکامی دولت دوازدهم سهیم بودند. شما چنین پتانسلی برای بی‌بی قائل هستید؟

اینکه بنیامین نتانیاهو در زمان دولت مسعود پزشکیان همان نقش دونالد ترامپ در زمان دولت دوم حسن روحانی را ایفا خواهد کرد و تمام برنامه‌های سیاست خارجی تنش‌زدایانه دولت جدید در ایران را برای کلیدزدن مذاکرات رفع تحریم‌ها با اروپا و آمریکا با چالش مواجه خواهد کرد، مستلزم پاسخ به پرسش مهم‌تر دیگری است.

‌چه پرسشی؟

اینکه ما چه نگاه و ارزیابی‌ای از تحولات یکی، دو ماه گذشته و به‌ویژه تحولات چند هفته اخیر در لبنان داشته باشیم.

‌و جناب علی ماجدی چه برداشتی دارد؟

ببینید، واقعیت مطلب این است که آنچه طی چند هفته گذشته در لبنان اتفاق افتاده در ادامه تحولات یک سال اخیر است و برنامه‌ریزی آن از سوی اسرائیل به ماه‌ها پیش بازمی‌گردد. اینجا فقط مسئله زمان اجرا مطرح است که بنا به تحولات منطقه شاید زمان وقوعش، جلو یا به تعویق افتاده باشد. اما کسی نمی‌تواند با قاطعیت عنوان کند که سلسله ترورها و اقدامات اسرائیل و بحران‌آفرینی‌های نتانیاهو به دلیل روی‌کارآمدن دولت آقای پزشکیان و در پیش گرفتن سیاست تنش‌زدایی با غرب و مذاکرات پیش‌رو است.

‌اتفاقا برخی معتقدند اگر فردی چون سعید جلیلی به عنوان رئیس‌جمهور انتخاب می‌شد شاید نتانیاهو دست به چنین اقداماتی نمی‌زد.

این نکته هم از آن دست ادعاهایی است که کسی نمی‌تواند با قاطعیت درباره آن سخن بگوید و عنوان کند اگر کس دیگری به‌جز آقای پزشکیان رئیس‌جمهور می‌شد، نتانیاهو و اسرائیل دست به این جنایت‌ها نمی‌زدند. البته من نمی‌خواهم بگویم که انتخابات ریاست‌جمهوری دوره چهاردهم و انتخاب آقای پزشکیان در وقوع این اتفاقات بی‌تأثیر بوده است، اما شما وقتی به روند تحولات نگاه کنید، می‌بینید که برنامه‌ریزی این ترورها، عملیات پیجر، ترور هنیه یا به شهادت رساندن سیدحسن نصرالله و دیگر جنایت‌های فجیع اسرائیلی‌ها به ماه‌ها برنامه‌ریزی نیاز داشته است. شما دیدید که عملیات پیجرها گام اول این تحولات در چند هفته اخیر بود. اما طبق اخبار و گزارش‌های واصله، برنامه‌ریزی این عملیات از چندین ماه پیش و قبل از آغاز به کار دولت و حتی قبل از انتخابات ریاست‌جمهوری ایران و پیروزی آقای پزشکیان ریخته شده بود. از طرف دیگر، سیدحسن نصرالله به عنوان دبیرکل حزب‌الله از ماه‌ها پیش گفته بود که این گروه (حزب‌الله) فقط در صورتی تنش با اسرائیل را خاتمه می‌دهد که به کشتار و جنایت در نوار غزه پایان داده شود که این هم ارتباطی به دولت پزشکیان ندارد. ضمن اینکه بسیاری از سیاست‌مداران و مقامات داخلی، منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، حداقل در ظاهر تلاش می‌کردند از گسترش و تشدید دایره جنگ در منطقه خاورمیانه جلوگیری کنند. حالا اینکه پشت پرده سیاست چه اتفاقات دیگری در جریان بود که کار به این نقطه رسید، بحث دیگری است؛ چون نمی‌توان روی تحولات عالم سیاست و دیپلماسی با قاطعیت سخن گفت. به‌هر‌حال امکان دارد ما از بسیاری از تحولات پشت پرده اطلاع نداشته باشیم. اما هم مقامات جمهوری اسلامی ایران در دولت مرحوم رئیسی و هم مقامات دولت بایدن، در ظاهر تمام تلاش خود را برای پایان‌دادن به کشتار و جنایت در نوار غزه و گسترش‌نیافتن جنگ به کار بستند. ضمن اینکه نباید فراموش کنیم بعد از عملیات پیجرها که لبنان هم به کانون بحران تبدیل شد و در ادامه، اسرائیلی‌ها حملات هوایی گسترده‌ای را به بیروت انجام دادند و نهایتا شهادت سیدحسن نصرالله را هم به دنبال داشت، دیدیم که هم آمریکایی‌ها و فرانسوی‌ها به دنبال پایان‌دادن به این جنگ بودند. حتی تلاش‌هایی پیش از شهادت دبیر کل حزب‌الله برای آتش‌بس سه‌هفته‌ای در دستور کار واشنگتن و پاریس بود. پس ما این سوابق را داریم.

از طرف دیگر با انتخابات ریاست‌جمهوری دولت چهاردهم و روی کار آمدن آقای پزشکیان شاید، تأکید دارم شاید این صدا در منطقه و جهان شنیده شد که تهران به دنبال تغییر رویکرد و برقراری روابط متوازن با شرق و غرب است. قطعا چنین شعار و برنامه‌ای از طریق آقای پزشکیان با مراجع و مقامات بالادستی هماهنگ شده و چراغ سبز آن نیز کسب شده است که دولت به دنبال پیاده‌کردن مذاکرات با غرب باشد. به همین دلیل، تنش‌زدایی تهران با غرب موجب نگرانی اسرائیلی‌ها شده است. اما نباید این را با مجموعه تحولات لبنان و مشخصا عملیات پیجرها و شهادت سیدحسن نصرالله گره زد.

‌به چه دلیل؟

چون همان‌گونه‌که گفتم و دوباره تکرار می‌کنم، برنامه‌ریزی برای این عملیات از ماه‌ها پیش ریخته شده و زمان اجرای آن بنا به شرایط تغییر پیدا کرده است. با‌این‌حال این احتمال را هم می‌دهم که وقتی آقای پزشکیان و تیم سیاست خارجی او به دنبال مذاکره با غرب و پیگیری راهبرد تنش‌زدایی باشد و همچنین با توجه به سخنرانی درست رئیس‌جمهور‌ در مجمع عمومی و مجموعه دیدارهایی که اعضای دولت در مقر سازمان ملل در نیویورک داشتند، این عامل به عنوان یک فاکتور شتاب‌دهنده در وقوع عملیات و جنایت‌های اسرائیل عمل کرده باشد. بنابراین از این زاویه باید موضوع را تحلیل کرد که قطعا اسرائیل تحت هر شرایطی به دنبال اجرائی‌کردن عملیات پیجرها، ترور فرماندهان حزب‌الله، حمله به بیروت و شهادت سیدحسن نصرالله بوده‌ است؛ اما روی کار آمدن دولت پزشکیان و برنامه این دولت برای تنش‌زدایی با غرب یک کاتالیزور بوده است. به هرحال شواهد و قرائن نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی این عملیات‌های ضدبشری توسط اسرائیلی‌ها، حتی به قبل از فوت سیدابراهیم رئیسی بازمی‌گردد.

‌‌با این حال شرایط و وضعیت تحلیل‌های داخلی را چگونه ارزیابی می‌کنید. به هر حال شاهد موج جدیدی از حمله‌ها و انتقادها به دولت هستیم؟

قطعا در این شرایط ما باید درایت خود را حفظ کنیم. ضمن اینکه بنا به فرمایش درست مقام معظم رهبری، ساختار گروهی مانند حزب‌الله به نحوی نیست که با شهادت سیدحسن نصرالله دچار آسیب شود. این گروه یک بدنه و ساختار قوی و مستحکم دارد و این جریان به قوت خود باقی است. اگرچه کسی نمی‌تواند منکر جایگاه، نفوذ و قدرت شخصیتی مانند سیدحسن نصرالله به عنوان کسی شود که چندین دهه نقش راهبری حزب‌الله را بر عهده داشت. اما حزب‌الله در این سال‌ها توانسته است به یک سازماندهی و کادرسازی برسد که می‌تواند به فوریت جایگزینی برای سیدحسن نصرالله پیدا کند. از سوی دیگر در چنین شرایطی دولت آقای پزشکیان سعی دارد در قالب شعار وفاق ملی و همچنین تنش‌زدایی دیپلماتیک، «یک موازنه نسبی»، تأکید می‌کنم یک موازنه نسبی حداقلی را برقرار کند. من نمی‌گویم موازنه ۵۰-۵۰ با شرق و غرب، می‌گویم یک موازنه نسبی را برقرار کند. به این معنا که می‌خواهیم در تحولات منطقه‌ای و جهانی حق انتخاب بیشتری را برای خود ایجاد کنیم. چون این حق کشور ماست؛ حق ملت ماست. ما نباید خودمان به دست خودمان انتخاب‌هایمان را محدود کنیم. این ضد منافع و ضد امنیت ملی است. هرچقدر حق انتخاب‌های ما بیشتر باشد به همان میزان مسیر و زمینه برای تحقق منافعمان بیشتر خواهد شد. به خصوص در روابط با غرب باید از این فضای سکون، انسداد و بن‌بست خارج شویم. هم در روابط با آمریکا باید به یک وضعیت مطلوب برسیم و هم روابط با اروپا باید از این وضعیت نامطلوب خارج شود. یادمان نرود در زمان برجام چه بسترهایی برای همکاری با اروپایی‌ها فراهم بود؛ زمانی که خودم به عنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران در آلمان خدمت می‌کردم و در زمان برجام، بهترین فرصت‌ها برای تقویت همکاری‌های تجاری بین دو کشور فراهم شد. خاطرم هست تمام ایالت‌های آلمان پیشگام انعقاد قرارداد با ایران بودند و حتی میزان قراردادها تا ۱۲ میلیارد دلار بالا رفت. یعنی ۱۲ میلیارد دلار پروژه مشترک تجاری با آلمان در زمان برجام داشتیم. بنابراین باید در چنین شرایطی این روابط گذشته با اروپایی‌ها احیا شود. ما باید به دنبال توسعه اقتصادی، رفاه، آسایش، امنیت و به دنبال بهبود وضع زندگی مردم باشیم؛ بله چارچوب‌ها و اصول کلی سیاست خارجی فراتر از اختیار دولت‌هاست. اما در کنار آن می‌توان به دنبال بهترکردن شرایط بود. واقعا جا دارد همه ارکان نظام نگاه درستی به سیاست خارجی داشته باشند تا وضعیت مردم بهبود پیدا کند. ما نمی‌توانیم این ظرفیت‌ها و ‌فرصت‌ها را نادیده بگیریم.

‌به گفته خودم در مصاحبه قبلی بازمی‌گردم که فارغ از تمام تحولاتی که در منطقه خاورمیانه روی داده است و فارغ از تمام تلاش‌های مخرب سیاست‌های جنگ‌افروزانه بنیامین نتانیاهو و اسرائیل، باید جمهوری اسلامی ایران و دولت آقای پزشکیان تمرکز خود را روی تنش‌زدایی با غرب و آغاز مذاکرات بگذارد. چون این اولین بار نیست که اسرائیل دست به جنایت، ترور و کشتار زده است و قطعا آخرین بار هم نخواهد بود. ذات این رژیم با ترور و کشتار عجین شده است. ازاین‌رو نمی‌توانیم متناسب با سیاست‌های اسرائیل حرکت کنیم. ما باید سیاست مستقل خود را بدون آنکه وارد زمین بازی اسرائیل شویم، در پیش بگیریم. ما ظرفیت‌های بسیار زیادی برای بهبود وضعیت در حوزه سیاست خارجی داریم. نباید و نمی‌توانیم اجازه دهیم که این فرصت‌ها از دست بروند؛ بله در مقاطعی این فرصت‌ها به هر دلیل کمتر مورد توجه قرار گرفتند. اما اکنون به نظر می‌رسد کل نظام تصمیم به تغییر گرفته است و سعی دارد از این فرصت‌ها به نحو احسن استفاده کند، پس چرا در زمین نتانیاهو بازی کنیم؟! حالا اینکه برخی جریان‌های سیاسی و منطقه‌ای برای خود و کشور ایران نسخه می‌پیچند و از جنگ و درگیری و تنش مستقیم تهران با اسرائیل سخن می‌گویند، یقینا نه به اقتضائات عالم دیپلماسی واقف‌اند و نه شناختی از تحولات منطقه و جهان دارند. ضمن آنکه این جریانات یقینا دلشان برای ایران و مردم هم نسوخته است و صرفا سعی دارند با جنگ‌افروزی دایره فشار بر مردم را افزایش دهند.

‌ به جریان‌های رادیکال و منتقد دولت اشاره داشتید. اما می‌خواهم از زاویه دیگری بخشی از انتقادات همین جریان را مطرح کنم. در مصاحبه قبلی با شما که هم‌زمان با ترور اسماعیل هنیه در تهران بود شما بر واکنش هوشمند و عدم بازی در زمین نتانیاهو تأکید کردید، کما اینکه اکنون هم آن را تکرار می‌کنید. اما در برهه بعد از ترور سیدحسن نصرالله مشخصا برخی از چهره‌های سیاسی این انتقاد را دارند که اگر تهران در زمان ترور هنیه پاسخ لازم را می‌داد، شاید دبیر کل حزب‌الله ترور نمی‌شد و این تقصر دولت چهاردهم است که سبب شد…

‌به چه دلیل یا دلایلی چنین باوری دارید؟

چون از یک طرف همان‌گونه که گفتم برنامه‌ریزی برای این ترورها و کشتارها و عملیات‌های ضد بشری از ماه‌ها پیش انجام شده و صرفا موضوع زمان اجرای آن بوده است. به همین دلیل اگر تهران پاسخ ترور اسماعیل هنیه را هم می‌داد لزوما به معنای آن نبود که تل‌آویو از ترور دبیر کل حزب‌الله صرف‌نظر می‌کرد. چه بسا پاسخ تهران به ترور هنیه انجام می‌شد و هم‌زمان ایران وارد جنگ بزرگ‌تری در منطقه می‌شد. از طرف دیگر شما به وضعیت کنونی اسرائیل نگاه کنید. سیاست‌های تروریستی اسرائیل و نتانیاهو به جایی رسیده که حتی خود آمریکا منتقد جدی صهیونیست‌ها شده‌ است. اکنون یک موج گسترده دیپلماتیک به وجود آمده و همه اذعان دارند که نتانیاهو رسما یک آدم‌کش است. یعنی علاوه بر اینکه رژیم صهیونیستی پیش‌تر به عنوان یک رژیم تروریست شناخته می‌شد. اما جامعه جهانی به این یقین رسیده که یک جریان رادیکال و یک کابینه افراطی به رهبری نتانیاهو عملا دیگر هیچ خط قرمزی برای ارتکاب هیچ جنایت، ترور و اقدام ضد بشری قائل نیست. پس این‌گونه نیست که اگر ما پاسخ به ترور هنیه را می‌دادیم وضعیت فرق می‌کرد. واقعیت این است که تنها راه مقابله با سیاست‌های جنگ‌افروزانه و بحران‌آفرین نتانیاهو، صرفا «دیپلماسی»، «مذاکره» و «تنش‌زدایی» است. این را به شما می‌گویم که اسرائیل و نتانیاهو به شدت از مذاکره ایران با غرب هراس دارد. همه‌چیز که به جنگ، پاسخ نظامی و میدان خلاصه و محدود نمی‌شود. آن چیزی که مهم است، این است که میدان باید در خدمت دیپلماسی و سیاست خارجی باشد؛ بله اگر توان نظامی در جای خود و در زمان درست خود مورد استفاده قرار گیرد، کاملا در راستای منافع ملی است. اما در یک خطای محاسباتی نباید و نمی‌توان قدرت نظامی را در هر شرایطی جایگزین دیپلماسی و سیاست خارجی کرد. این نگاه به ضرر کشور است.

‌گفته‌های شما به این معناست که نباید انتقادی شکل بگیرد؟

به هیچ عنوان. قطعا باید انتقاد باشد. تضارب آرا شکل بگیرد و نگاه‌های مختلفی هم وجود داشته باشد. من مخالف جدی بستن فضای انتقاد هستم. اما وفاق ملی که دولت چهاردهم بر آن تأکید دارد و همچنین اتحاد و انسجام داخلی که در شرایط کنونی به شدت مورد نیاز کشور است از مسیر تخریب، توهین و تحقیر نمی‌گذرد، همچنانی که منافع ملی از مسیر جنگ و پاسخ نظامی نمی‌گذرد؛ بله ترور اسماعیل هنیه، شهادت سیدحسن نصرالله و دیگر عملیات‌ها و جنایت‌های اسرائیل کاملا دلخراش و محکوم هستند و یک ضایعه بزرگ خواهند بود. اما این ترورها نباید دولت چهاردهم و نظام جمهوری اسلامی ایران را از آن خط‌مشی تعیین‌شده منحرف کند. چون تمام تلاش نتانیاهو همین است که ما را از آن چیزی که برنامه‌ریزی کرده‌ایم، دور کند. این را هم بگویم که قطعا این سیاست‌ها در کوتاه‌مدت خروجی عینی نخواهد داشت، بلکه در میان‌مدت ما شاهد دستاوردهای مثبت تنش‌زدایی با غرب خواهیم بود. بنابراین به هیچ عنوان، تأکید دارم به هیچ عنوان در وضعیت فعلی نباید خود را درگیر وقایع و اتفاقات مقطعی کنیم.

The post ماجدی: تنش‌زدایی تهران با غرب موجب نگرانی اسرائیلی‌ها شده است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

متن یادداشت مدیرمسئول کیهان که در شماره روز چهارشنبه ۴ مهر این روزنامه منتشر شد را می‌خوانید.

۱- آقای پزشکیان، رئیس‌جمهور محترم کشورمان در نشست با مسئولان رسانه‌های آمریکایی گفته‌اند:
«ما آماده‌ایم تمام سلاح‌های خود را کنار بگذاریم، به شرط آنکه اسرائیل هم همین کار را بکند و یک سازمان بین‌المللی به منطقه بیاید و امنیت را تامین کند»! این اظهار‌نظر آقای پزشکیان نه فقط با نظر صریح حضرت امام، رهبر معظم انقلاب و راهبرد رسماً اعلام شده جمهوری اسلامی ایران در تقابل و تضاد است، بلکه سران برخی از کشورهای عربی همسو با اسرائیل هم برای حفظ موقعیت سیاسی خود در افکار عمومی جهانیان! از این‌گونه سخنان و اظهارات پرهیز می‌کنند!
آقای پزشکیان در مصاحبه با فرید زکریا (عضو برجسته شورای روابط خارجی آمریکا‌) نیز که شبکه CNN پیش‌خبر آن را منتشر کرده است می‌گوید: «حزب‌الله نمی‌تواند به‌تنهایی مقابل اسرائیل که کشورهای غربی، اروپایی و آمریکا از آن دفاع، حمایت و تأمینش می‌کنند، بایستد‌»! و اظهارات نسنجیده دیگری که شرح آن بیرون از محدوده این وجیزه است و در گزارش تیتر یک کیهان امروز به آن اشاره شده است.

۲– رئیس‌جمهور محترم در سخنرانی‌ها‌، مصاحبه‌ها و مکاتبات متعددی نشان داده‌اند که مواضع و دیدگاه ایشان نسبت به مسئله فلسطین، غیر‌قانونی بودن رژیم صهیونیستی، ضرورت نابودی این رژیم، جنایتکار بودن آمریکا و‌… با دیدگاه و راهبرد رسماً اعلام و دنبال‌شده نظام مقدس جمهوری اسلامی در انطباق است از این روی می‌توان نتیجه گرفت (و یا دست‌کم این احتمال را قوی دانست‌) که آنچه در نشست با مسئولان رسانه‌های آمریکایی و مصاحبه با شبکه CNN مطرح کرده‌اند، نمی‌تواند دیدگاه و نظر ایشان باشد. بنابراین چرا اظهارات مورد اشاره را بر زبان آورده‌اند؟! در این خصوص تنها می‌توان به سه احتمال اشاره کرد و احتمال چهارم به‌اندازه‌ای ضعیف و بعید است که نا‌ممکن به‌نظر می‌رسد‌. بخوانید!

۳– احتمال اول؛ «‌سهو لسان‌» جناب پزشکیان در بیان منظور و مقصود خویش است! این ضعف در بسیاری از موارد دیگر نیز دیده شده است که نزدیک‌ترین نمونه آن اعلام برادری با آمریکاست! که واکنش‌های منفی و خسارت‌بار فراوانی را به دنبال داشت.

۴– احتمال دوم؛ با عرض پوزش، نا‌توانی جناب ایشان در بیان منظور و مقصود خویش است. این ضعف را می‌توان کم‌اطلاعی آقای پزشکیان از عرصه سیاست و علوم و بایسته‌های تعریف شده آن دانست. آقای رئیس‌جمهور در همان نشست با مسئولان رسانه‌های آمریکایی تاکید می‌کنند که «‌من سیاست بلد نیستم‌»! و پیش از این هم گفته بودند «‌من سیاست را نمی‌فهمم‌»! در این خصوص باید گفت، اگرچه به‌نظر می‌رسد ایشان قصد تواضع داشته‌اند! ولی شواهد موجود نشان می‌دهند که به یک واقعیت اشاره کرده‌اند و متاسفانه در این عرصه ورود چندانی ندارند. این در حالی است که سیاسی بودن و آگاهی و شناخت از امور و قواعد سیاسی یکی از اصلی‌ترین شرایطی است که باید در رئیس‌جمهور وجود داشته باشد. بر اساس قوانین جاری، رئیس‌جمهور از میان «‌رجال سیاسی‌» انتخاب می‌شود.

۵– احتمال سوم که شواهد فراوانی از قوی‌تر بودن این احتمال نسبت به دو احتمال قبلی حکایت می‌کند، حضور مشاوران غربزده و غربگرا و بعضاً بد‌سابقه و محکوم امنیتی در کنار رئیس‌جمهور محترم است. ما پیش از این بارها در کیهان نسبت به خطر این افراد در کنار رئیس‌جمهور محترم و تصدی و سپردن پست‌های حساس به آنها هشدار داده بودیم و به نمونه‌هایی از این افراد و سابقه و کارنامه سیاه آنها اشاره کرده بودیم ولی متاسفانه این هشدارهای جدی مورد توجه ایشان قرار نگرفت. تصور ما این است و برای آن اسناد و شواهدی نیز داریم که همان اطرافیان اطلاعات یاد شده را از دید و نگاه رئیس‌جمهور پنهان می‌کردند. به‌عنوان مثال وقتی آقای پزشکیان مطلع شد که فلان اطرافی ایشان سابقه چند‌بار محکومیت، تبرئه ضمنی تروریست‌های داعش در ماجرای اهواز و تمسخر رزمندگان اسلام را در کارنامه خود دارد به شدت برآشفته و دست‌اندرکاران دعوت از او را توبیخ کرده بود و بازهم به عنوان نمونه، اظهارات نسنجیده آقای رئیس‌جمهور در نیویورک را با آنچه روزنامه‌های زنجیره‌ای مدعی‌اصلاحات طی همین چند روز اخیر نوشته و پیشنهاد کرده بودند، مقایسه کنید! آیا تفاوت چندانی می‌بینید؟! مدیران و دست‌اندر‌کاران این روزنامه‌ها و نویسندگان مطالب یاد شده‌، برخی از پست‌های حساس را در نهاد ریاست جمهوری برعهده‌ دارند!

۶– احتمال چهارم؛ دشمنان بیرونی و برخی از پادوهای داخلی آنها اصرار دارند که اظهارات نسنجیده و دور از انتظار رئیس جمهور محترم را دیدگاه و نظر خود ایشان قلمداد کنند! که این احتمال کمترین جایگاهی ندارد و همان‌گونه که گفته شد و به وضوح می‌توان دید با اظهارات دیگر رئیس‌جمهور، چه در برخی مصاحبه‌ها در نیو‌یورک و چه در موارد فراوان دیگر نظیر پاسخ به تبریک سید حسن نصرالله، گفت‌و‌گو با بشار اسد، سخنان طوفانی در مراسم تحلیف، نشست با فرماندهان ارتش و سپاه و‌… نه فقط همخوانی ندارد، بلکه در نقطه مقابل آن نیز قرار دارد.

۷– و بالاخره پیشنهادهایی نیز با رئیس‌جمهور محترم در میان است که عزل غربگراها، افراد بد‌سابقه و محکومان امنیتی، دست‌اندر‌کاران فعال در فتنه آمریکایی- اسرائیلی ۸۸، حامیان آشوب‌های پائیز ۱۴۰۱ از پست‌های حساس و در همان حال، مشاوره با افراد خوش‌سابقه و کارشناسان انقلابی و دلسوز‌، ضروری‌ترین و حیاتی‌ترین آنهاست که امید است جناب پزشکیان، این پیشنهاد را با قید فوریت در برنامه کاری خود قرار دهند.

The post شریعتمداری : رئیس‌جمهور مشاوران غربگرا را عزل کند appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

مسعود پزشکیان بعد از ظهر امروز دوشنبه در نخستین نشست خبری خود با خبرنگاران داخلی و خارجی، با اشاره به تقارن برگزاری این نشست با آغاز هفته وحدت تصریح کرد: وحدت و وفاق اصل و اساس آن چیزی است که ما به دنبالش هستیم و از این جهت این تقارن و همزمانی را به فال نیک می‌گیریم.

رئیس جمهور احقاق حقوق همه مردم ایران فارغ از نژاد، قومیت، مذهب و اعتقاد را از جمله رویکردهای اصلی دولت چهاردهم عنوان کرد و افزود: آنچنان که بارها در مناظرات تلویزیونی و سخنرانی‌های مختلف عنوان کرده‌ام، باور و اعتقاد من این است که همه کسانی که در این کشور زندگی می‌کنند براساس توانمندی‌های خود و مستقل از جناح‌بندی‌های سیاسی، مذهبی، قومی و نژادی، حق دارند و باید در جایگاهی قرار بگیرند که حق‌شان است.

پزشکیان ضمن یادآوری شیوه عمل پیامبر اسلام (ص) در هنگام ورود به مدینه و نیز فتح مکه اظهار داشت‌: در دوره‌ای که قبایل با یکدیگر در حال جنگ و خونریزی بودند و گاها اختلافات و نزاع‌ها تا ده‌ها سال طول می‌کشید، رسول خدا وقتی به مدینه رسیدند اولین کاری که انجام دادند این بود که میان همین قبایل پیمان برادری ایجاد کرد و پس از فتح مکه نیز فرمود که نه مومنین بلکه مسلمانان و حتی کسانی که تسلیم شده بودند و معلوم نبود تا چه میزان ایمان آورده‌اند، با هم برادر و ید واحده هستند، انسان‌ها مانند دندان‌های یک شانه‌اند، هیچ عربی بر عجمی، هیچ سیاهی بر سرخ و سفیدی برتری ندارد، مگر در تقوا.

رئیس جمهور در ادامه با بیان اینکه تقوا در ادبیات اعتقادی یعنی حرکت بدون خطا که در اقتصاد یک معنا می‌دهد و در پزشکی و مدیریت معنای دیگری دارد، گفت: این کلیت نگاه ماست و مبنای کار را بر عمل به شعار وحدت، انسجام و وفاق قرار داده‌ایم. البته همین حالا هم اگر کسی دقیق نگاه کند، جای نقد به عملکرد ما وجود دارد، اما تمام تلاش خود را کرده‌ایم تا بر محور وفاق جلو بیاییم. با این نگاه کار نکردیم که یک جناح و دسته‌ای سر کار بیاید، بلکه دنبال افرادی بوده‌ایم که تجربه و سابقه‌ای داشته و کارهای اثرگذاری در سابقه خود داشته‌اند.

پزشکیان خاطرنشان کرد: جانب یک جناح و دسته را نگرفتیم، بلکه تلاش کردیم تیمی توانمند درست کنیم. لازم است از همکاری مجلس و کمک‌های رهبر معظم انقلاب اسلامی هم نهایت قدردانی را داشته باشم که به تشکیل دولتی که امروز داریم، یاری کرده‌اند. همه توان خود را به کار می‌گیریم که در همین چارچوب و مسیر کار را ادامه دهیم، این به معنای آن نیست که بدون اشتباه پیش خواهیم رفت، بلکه به این معنی است که تلاش می‌کنیم این نگاه را نهادینه و اجرایی کنیم.

تسهیل در تردد و رفت و آمد میان مسلمانان کشورهای اسلامی موجب ارتقای امنیت و توسعه اقتصاد و فرهنگ جهان اسلام خواهد شد

رئیس جمهور در ادامه در به سوال خبرنگار فارس مبنی بر موانع استفاده از تجربه کشورهای اروپایی در برداشتن مرزها با همسایگان گفت‌: این تصور همواره در ذهن بنده بود که چرا رفتار ما مسلمانان با یکدیگر نباید به گونه‌ای باشد که دیگران حسرت ما را بخوردند؟ مگر رسول خدا (ص) نفرمود که همه شما مسلمانان و نه فقط مومنان با یکدیگر برادرید؟‌ چرا کشورهای اسلامی باید با هم مرز داشته باشند؟ آنها حکومت و اقتدار خود را دارند و ما هم حکومت و اقتدار خود را داریم ولی چرا نباید کسانی که در پاکستان، افغانستان، قزاقستان و ایران هستند، به راحتی سوار قطار شده و به نجف، مدینه، مکه و استانبول بروند؟

پزشکیان در ادامه تسهیل در تردد و رفت و آمد میان مسلمانان کشورهای اسلامی را موجب ارتقای امنیت و توسعه اقتصاد و فرهنگ جهان اسلام دانست و افزود: ‌در صورت تحقق این مهم، ما تبدیل به جمعیتی خواهیم شد که نگاه و زبان مشترک با یکدیگر داریم و قدرت و ید واحده‌ای در مقابل کسانی که بخواهند علیه ما اقدامی کنند، شکل خواهیم داد. باید جنگ و دعوا و طمع نسبت به یکدیگر را کنار بگذاریم و دست به دست هم دهیم و مشکلات را حل کنیم.

رئیس جمهور همچنین درباره سه اولویت دولت چهاردهم در سیاست داخلی برای بهبود وضعیت معیشت مردم، گام اول را حل اختلافات و مشکلات داخلی و ایجاد اعتماد و اطمینان برای سرمایه‌گذاران، نخبگان و تولید کنندگان عنوان کرد و افزود: اگر بتوانیم مساله FATF و برجام و هرگونه ارتباط با دنیا را حل کنیم، اشتغال و سرمایه گذاری در کشور به وجود بیاید، نه تنها می‌توانیم معضلات را حل کنیم، بلکه می‌توانیم کشور را به چشم‌انداز‌های ترسیم شده از سوی مقام معظم رهبری برسانیم.

پزشکیان تاکید کرد‌: در این راستا اولویت اول ما پیدا کردن نگاه و زبان مشترک است؛ دوم باید این نگاه و زبان مشترک باید در چشم‌اندازها، سیاست‌ها و برنامه‌ها ظهور و بروز یابد و و سوم عملیاتی کردن و طراحی کردن سیستم برای اجرا خواهد بود که روز گذشته تدوین چنین برنامه‌ای را به دستگاه‌های مربوطه ابلاغ کردیم.

ما چاره‌ای نداریم جز اینکه موضوع FATF را حل کنیم

رئیس جمهور در پاسخ به سوال خبرنگار دنیای اقتصاد مبنی بر اینکه براساس نظر کارشناسان رفع ناترازی‌های بودجه‌ای، بانکی و انرژی، بدون سرمایه‌گذاری خارجی و رفع تحریم‌ها و مسئله FATF حل نخواهد شد، برنامه دولت چهاردهم در این زمینه چیست‌؟ تصریح کرد‌: ما چاره‌ای نداریم جز اینکه موضوع FATF را حل کنیم که بنده در این رابطه نامه‌ای به مجمع تشخیص مصلحت نظام خواهم نوشت، در رابطه با مسائل خارجی نیز تلاش می‌کنیم ارتباطات‌مان را ابتدا و با اولویت کشورهای همسایه بهبود ببخشیم، این سفری که به عراق و اقلیم کردستان داشتیم نیز بر مبنای این نگاه بود و قرار شد یکسری برنامه‌های راهبردی با آنها به امضا و اجرا برسانیم، مشابه همین کار را نیز می‌توانیم با پاکستان و ترکمنستان و آذربایجان و ترکیه انجام دهیم.

موافقتنامه مشترک ۲۵ ساله بین ایران و چین از مسائلی است که باید روی آن متمرکز شویم تا اجرایی شود

پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگار CCTV چین درباره اینکه چین و ایران دارای روابط دوستانه بوده، در روابط سیاسی و اقتصادی از هم حمایت می‌کنند و هر دو عضو سازمان شانگهای و بریکس هستند، آینده روابط ایران و چین را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ تصریح کرد: با چین تا حالا ارتباط خوبی داشتیم. بیشتر ارتباطات ما با چین و روسیه و کشورهای همسایه است. کاری که چین در خصوص میانجیگری بین ایران و عربستان سعودی برای حل اختلافات انجام داد، یک گام مثبت برای تقویت روابط منطقه‌ای بود. موافقتنامه مشترک ۲۵ ساله بین ایران و چین نیز یکی از مسائلی است که باید روی آن متمرکز شویم تا اجرایی شود.

رئیس جمهور افزود: به عنوان رئیس جمهور مصمم هستم آنچه را نوشته شده و قرار بود اجرایی شود، عملیاتی کنیم. راه‌های ارتباطی بین کشورهای منطقه شکل گرفته و می‌تواند هدف چین در دسترسی به بازار ما و ارتباط ما با چین را تکمیل کند. ما می‌خواهیم شاهراه‌هایی را ایجاد کنیم که در جاده ابریشم بود. شراکت ما با چین کاملاً همراه و استراتژیک خواهد بود و آن را تقویت خواهیم کرد. تلاش می‌کنیم آنچه نوشته شده را عملیاتی کنیم و همکاری‌ها افزایش پیدا کند.

پزشکیان در پاسخ به سوال خبرگزاری ایرنا مبنی بر اینکه برنامه دولت برای دستیابی به اهداف برنامه هفتم و حل مشکل ناترازی‌ها چیست؟ اظهار داشت: در زمینه رونق تولید قدم اول آزاد کردن و ایجاد بستر مناسب برای تولیدکنندگان داخلی است‌. اکثر آنان گلایه دارند که چون FATF نیست، مشکل دارند و در نظر داریم که این مشکلات را حل کنیم تا ارتباطات با دنیا هم تسهیل شود. بدون برنامه‌ریزی، حل مشکلات کشور امکان‌ناپذیر است‌.

رئیس جمهور گفت: ادامه روند ناترازی فعلی در برق و گاز و بنزین، وضعیت را روز به روز بدتر می‌کند. باید ناترازی‌ها را حل کنیم و نباید بگوییم که اگر در اینجا به ناترازی دست بزنیم، صدا بلند می‌شود. در این زمینه رسانه‌ها باید به ما کمک کنند و ایده دهند تا بتوانیم مشکلات را حل کنیم.

پزشکیان در پاسخ به پرسش خبرنگار روزنامه هم‌میهن مبنی بر اینکه میانگین سنی وزراتخانه‌ها بالاست، آیا از نیروهای جوان در بقیه مناصب دولتی استفاده خواهید کرد؟ اظهار داشت: حرفتان کاملاً درست است. میانگین سن وزرا را ۵۵ سال تعیین کردیم اما خب ۲۰ تیم سوابق را بررسی کردند و بیش از ۱۰ هزار ساعت کار کردند تا در نهایت برخی افراد انتخاب شدند. در ارزیابی‌ها همین میانگین سنی به دست آمد که شما بیان کردید. بی‌ثباتی در مدیریت و عمر پایین مدیران دولتی در این مسیر مشکل ایجاد کرده است. وقتی مدیران پله پله بالا نمی‌آیند وضعیت همین است که امروز به آن مبتلا شده‌ایم.

رئیس جمهور خاطرنشان کرد: کاری که از این پس انجام می‌دهیم این است که وزرا و روسای دستگاه‌ها باید حتما نخبگان و جوانان را در کنار خودشان داشته باشند، تا طی این مدت در کنار معاونان دستگاه‌ها تجربه کسب کنند. در عین حال با انتصاب جوانان، سعی در آموزش مهارت، اجرا و سلسله مراتب اداری داریم.

پزشکیان با بیان اینکه برای سازمان اداری و استخدامی دنبال فردی هستیم که مفاهیم مدیریت عملکرد نیروی انسانی را بداند، گفت: صرف اینکه یکی رئیس شود و پست سازمانی بدهیم، نتیجه‌ای ندارد؛ هر نیروی انسانی احتمال اشتباه دارد، اما وظیفه آن مسئول، تربیت و ارتقای نیروی انسانی است، نه اینکه اگر اشتباه کرد، او را کنار بگذاریم و فرد دیگری را جانشین کنم و همین روند دوباره تکرار شود. در ۴۵ سال گذشته نیروی انسانی آورده‌ایم و این اتفاق تکرار شده و نتیجه‌اش این شده که وقتی به پرونده نگاه می‌کنیم، نیرو نمی‌بینیم. البته قول می‌دهیم حتما از جوانان، خواهران، مذاهب و قومیت‌ها براساس شایستگی در مدیریت‌ها استفاده کنیم.

ایران از آن موشکی که انصارالله به سرزمین‌های اشغالی شلیک کرد ندارد که به آنها داده باشد

رئیس جمهور در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار الجزیره مبنی بر اینکه دیروز شاهد بودیم انصارالله یمن موشک هایپرسونیک به اسرائیل پرتاب کرد که ظاهرا به هدف اصابت کرده است، سیاسیون می‌گویند ایران موشک هایپرسونیک به انصارالله یمن داده یا تکنولوژی آن را به آنها انتقال داده است، آیا واقعا ایران موشک هایپرسونیک به یمن داده است؟ گفت: در حال حاضر رفتن نیروی انسانی به یمن با یک هفته تاخیر صورت می‌گیرد، یعنی یک انسان به راحتی نمی‌تواند به یمن برود، حال چگونه یک موشک از ایران به یمن رفته و اینها ندیده‌اند. اصلا چنین چیزی نیست. ما اصلا از این موشک در ایران نداریم. اینکه یمنی‌ها توان پیدا کردند تا این موشک را داشته باشند، کار یک روز و یک هفته و یک سال نیست. علم و مهارت در طی زمان به دست می‌آید.

پزشکیان افزود: به دست آوردن این تکنولوژی در طول یک سال جنگ غیرممکن است، اما ما با هم هماهنگ هستیم و به هم کمک می‌کنیم. صهیونیست‌ها در حال نسل‌کشی بوده و زن و بچه‌ها را می‌کشد و ما نسبت به آن اعتراض داریم. دنیا ایستاده و در مقابل دیدگان دنیا آنجا نسل‌کشی شده و هیچ کس جلوی آنها را نمی‌گیرد. آمریکا و اروپا نیز به رژیم صهیونیستی هم موشک و بمب می‌دهند، هم از او دفاع می‌کنند. اگر اینها نسبت به رژیم صهیونیستی و امنیت آن نگران هستند چرا نسبت به مردم بی‌گناه که ترور می‌شوند، نگران نیستند.

رئیس جمهور تاکید کرد: مدعیان حقوق بشر و دنیای متمدن نباید اجازه دهند، یک عده با قدرت خود اینگونه مردم بی‌گناه را بمباران کرده و بعد بگویند ایران به آنها موشک داده است. اینها خودشان می‌دانند که ایران نمی‌توان موشک‌ هایپرسونیک به یمن ارسال کند. ما از آن نوع موشک اصلا در ایران نداریم.

پزشکیان با اشاره به اینکه ما ماهواره به آسمان می‌فرستیم، قدرت موشکی داریم، اما اینکه ما به آنها موشک دهیم، اینگونه نیست، اظهار داشت: آنها تکنولوژی دارند و خودشان تولید می‌کنند. اینکه ما با هم ارتباط داریم، درست است؛ ما با هم در یک نگاه هستیم. آنها قوانین بین‌المللی را خودشان رعایت کنند، کجای قوانین بین‌المللی اجازه داده زن و کودک را کشته و بیمارستان را بمباران کنند، آیا اینها انسان هستند!

دولت برای ایجاد توسعه در مناطقی که امکانات توسعه در آن وجود دارد تلاش خواهد کرد

پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگار خبرگزاری دانشجو درباره ایده مطرح شده از سوی رئیس جمهور درباره انتقال پایتخت، موانع پیش روی این ایده و راه حل دولت برای آن گفت‌: آنچه که بنده گفتم یک نگاه مبنی بر ایجاد تعادل بین منابع و مصارف است، به این معنا که اگر ما منابع را درنظر نگیریم و مصرف را بالا ببریم قطعاً روزی نابود خواهیم شد، بنابراین باید بین داشته‌ها و نیازهای خود تعادل ایجاد کنیم.

رئیس جمهور با اشاره به معضلات گریبان‌گیر تهران از جمله فرونشست زمین و‌ کاهش شدید ذخایر آبی گفت‌: متأسفانه بدون توجه به منابع و مصارف در حال توسعه دادن پایتخت هستیم که از نظر علمی ادامه این روند غیرممکن است و باید برای آن چاره‌اندیشی کرد.

پزشکیان با تأکید بر تلاش برای ایجاد توسعه در مناطقی که امکانات توسعه در آن وجود دارد تصریح کرد‌: اگر دنیا را بنگریم درخواهیم یافت که اکثر شهرهای بزرگ و صنعتی کنار دریا هستند. ایران ظرفیت بزرگی مانند خلیج‌فارس دارد که بسیاری از کشورها حسرت داشتن ۱۰ کیلومتر آن را می‌خورند اما متأسفانه از این ظرفیت استفاده نکردیم و کل کشور را می‌خواهیم در تهران توسعه دهیم.

رئیس جمهور با بیان اینکه باید تمرکز را از مرکز هدایت کنیم به سمت جاهایی که امکان ماندن است برای ادامه زندگی باید بین محیط زندگی و مصارف خود تعادل به وجود آوریم افزود: این کار هم کاری نیست که من بگویم امروز می‌خواهم پایتخت را انتقال دهم بلکه نیت بنده این بود که بگویم این روند غیرقابل ادامه است. مثل خیلی ناترازی‌هایی که ایجاد می‌کنیم و هر روز در آن غرق می‌شویم. بالاخره یک روز باید فکر کنیم که چه کاری برای این وضعیت می‌خواهیم انجام دهیم. نباید خیلی دیر شود. آن روز باید زمانی باشد که همه چیز را خراب نکرده باشیم که غیرقابل برگشت باشد. در نتیجه برنامه‌ای که باید به آن فکر کنیم ایجاد تعادل بین منابع و مصارف و هماهنگی بین طبیعت و زندگی است.

پزشکیان در ادامه گفت‌: اکثر کارخانه‌هایی که اطراف تهران هستند مواد اولیه محصولات خود را از بنادر خلیج‌فارس وارد می‌کنند، سپس محصول تولید شده را دوباره به جنوب می‌فرستند که صادرکنند. به همین سبب قیمت تمام شده افزایش پیدا می‌کند و این‌ها از مسائل بدیهی است.

رسانه‌ها با فرهنگ‌سازی در کاهش مصرف انرژی به دولت کمک کنند

رئیس جمهور با تأکید بر اهمیت نقش فرهنگ‌ساز رسانه‌ها در کمک به دولت برای پیشبرد امور گفت‌: ما با این وضعیت هدررفت انرژی و ذخایر به سمت فروپاشی حرکت می‌کنیم. برای برون‌رفت از این وضعیت راه وجود دارد رسانه‌ها می‌توانند با فرهنگ‌سازی به این امر کمک کنند. رسانه کارش تثبیت بی‌ثباتی نیست بلکه کارش آگاهی رساندن است و بنده از رسانه‌ها می‌خواهم در این امر به دولت کمک کنند. وظیفه رسانه هدایت انسان‌ها و حاکمیت به سمت ثبات و ماندگاری است.

اگر وفاق معنایش این است کسی را پیدا کنیم که هیچ اشتباهی نکرده باشد، اصلاً امکان ندارد

پزشکیان در پاسخ به سؤال خبرنگار روزنامه کیهان مبنی بر اینکه حضور افراد زاویه‌دار با مبانی انقلاب و نظام در پست‌های کلیدی می‌تواند موقعیت دولت را با خطر جدی روبرو کند و رهبر انقلاب نیز نسبت به به‌کارگیری چنین افرادی هشدار داده‌اند، آیا از این انتصاب‌ها باخبر هستید؟ گفت: ممکن است درباره یک موضوعی یک گروهی در یک سطحی اعتراضی کرده باشند و شما نیز در سطح دیگری اعتراض دیگری داشته باشد، شما تصور می‌کنید حق با شماست و طرف مقابل تصور می‌کند حق با آنهاست، همانطور که در ابتدا عرض کردم در صدر اسلام وقتی دو قبیله همدیگر را می‌کشتند، رسول خدا آنها را به برادری دعوت کرد، ما که همدیگر را نکشتیم.

رئیس جمهور تصریح کرد:‌ نگاه ما این است که چشم‌اندازی که مقام معظم رهبری تعریف و سیاست‌هایی که ابلاغ کرده‌اند و برنامه‌هایی که وجود دارد، همه در آن چهارچوب عمل کنیم، براساس نگاهی که شما دارید، شاید بگویید حق با شما است، اما این فرد توانمند است و می‌خواهد کمک کند، آیا باید بگوییم که تو کنار بمان، چون در گذشته چنین موضعی داشتی؟ پس چطور می‌خواهیم وحدت کنیم و چطور می‌خواهیم وفاق داشته باشیم؟ اگر وفاق معنایش این است کسی را پیدا کنیم که هیچ گناهی نداشته باشد و هیچ اشتباهی نکرده باشد، نمی‌توانیم، اصلاً امکان ندارد و پیدا نمی‌کنید.

پزشکیان با بیان اینکه هر انسانی ممکن است اشتباه کند و قرار نیست به خاطر اشتباه آدم‌ها را کنار بگذاریم، افزود: اگر می‌خواهیم وفاق ایجاد کنیم، یعنی باید بپذیریم که عیب‌هایی داشتیم و این عیب‌ها را نادیده می‌گیریم و کنار هم می‌آییم و براساس چهارچوب قانون و رهنمودهای مقام معظم رهبری عمل خواهیم کرد. اگر خلاف آن سیاست‌ها عمل کردند، ما برخورد کنیم، نه اینکه بگوییم تو در گذشته فلان اشتباه را کردی چرا آمده‌ای؟

رئیس جمهور در ادامه با طرح این پرسش که می‌دانید که صلاحیت بنده را برای نمایندگی در مجلس رد کردند؟ تصریح کرد: به بنده جرم عدم التزام به اسلام و جمهوری اسلامی نسبت داده بودند در حالی که تمام التزامات عملی به نظام جمهوری اسلامی را دارم، در تمام زندگی خود یادم نمی‌آید که حتی یک روز مرخصی رفته باشم،‌ به قدری مشغله داشتم که حتی خانواده‌ام را برای زیارت به مشهد هم نمی‌توانستم ببرم، یا جبهه بودیم یا درس می‌خواندیم و یا درحال مبارزات سیاسی بودیم.

پزشکیان تأکید کرد: چه کسی گفته است که حق با این طرف است یا آن طرف؟، ما باید کوتاه بیاییم و زیر پرچم اعتقاد به اسلام و رهنمودهای مقام معظم رهبری چارچوب‌ها را بپذیریم و به آن عمل کنیم، عیب هم را نگوییم، سعی کنیم نقاط مشترکی که داریم را برجسته کنیم.

رئیس‌جمهور در پاسخ به سوال خبرنگار المیادین درباره سیاست همگرایی جمهوری اسلامی ایران با کشورهای همسایه از جمله عربستان، احتمال سفر رئیس جمهور به این کشور و آثار این روابط بر قضیه فلسطین گفت:‌ باور و اعتقادم این است که ما با یکدیگر برادر هستیم، چرا نباید با یکدیگر رفت و آمد داشته باشیم؟ چرا باید با یکدیگر اختلاف داشته باشیم؟

پزشکیان با تاکید بر اینکه از هر حرکتی که بتواند ما را به یکدیگر نزدیک کند شخصاً استقبال می‌کنم افزود: تلاش خواهیم کرد که اخوت و برادری را همانگونه که رسول خدا توصیه فرمودند و در قرآن نیز به آن اشاره شده را محقق کنیم.

رئیس جمهو با اشاره به وصیت حضرت علی علیه‌السلام مبنی بر اینکه هر اختلافی را که بتوانیم بین مسلمان حل کنیم ثواب و ارزش آن از سال‌ها نماز و روزه بیشتر است، تصریح کرد‌: براساس همین باور تلاش خواهیم کرد که با عربستان سعودی، مصر اردن و همه کشورهای اسلامی ارتباطمان را تقویت کنیم،‌ در گفتگوی تلفنی که با ولیعهد عربستان داشتم نیز از ایشان دعوت کردم که ایران تشریف بیاورند و با یکدیگر دیداری داشته باشیم.

پزشکیان عنوان کرد: تلاش می‌کنیم حلقه اتحاد و مسلمانی را توسعه دهیم، وحدت ما مسلمانان به اسرائیل متجاوز می‌فهماند که حق ندارد کودکان و زنان و بیماران مظلوم را بمباران کند.

پزشکیان در پاسخ به پرسش پایگاه خبری جماران درباره گرانی نان و تأثیر آن بر زندگی اقشار فرودست جامعه اظهار داشت: ما در تمام حرف‌هایمان گفته‌ایم نگاه ما به کسانی است که مشکل معیشت دارند و گفته‌ایم که نباید معیشت مردم به مشکل بر بخورد. در این زمینه از ابتدای دولت تلاش کردیم مشکلات مردم و اصناف را حل کنیم که پرداخت بدهی گندمکاران، مطالبات پرستاران و نظایر آن از جمله مواردی است که تاکنون در حل کردن آنها گام برداشتیم.

رئیس جمهور تاکید کرد: باید ناترازی و بی‌عدالتی را رفع کنیم، اگر این اتفاق رخ ندهد اقشار ضعیف، روز به روز فقیرتر خواهند شد و برای اینکه این اتفاق رخ ندهد، در دولت و به ویژه در کمیسیون اقتصادی برنامه‌ریزی و تلاش می‌کنیم که خوراک و معیشت مردم به مشکلی نخورد.

وحدت و انسجام، وفاق ملی، ایجاد امید، مشارکت و دوباره به صحنه آوردن مردم ابر پروژه دولت چهاردهم

پزشکیان در پاسخ به سؤال خبرنگار پایگاه خبری انصاف نیوز درباره اینکه ابرپروژه مورد نظر رئیس جمهور چیست؟ گفت: ابرپروژه‌های مورد نظرم یکی نرم‌افزاری و دیگری سخت‌افزاری است. آنکه نرم افزاری است، به وحدت و انسجام و وفاق ملی و ایجاد امید و مشارکت و دوباره به صحنه آوردن مردم بر می‌گردد تا جو ناامیدی که مردم تصور می‌کردند، مملکت برای عده‌ای خاص است و بقیه اگر خوششان نیامد، بلند شوند، بروند، از این حالت خارج شوند.

رئیس جمهور با بیان اینکه مملکت برای همه است، اظهار داشت: اینگونه نیست که تصور کنیم عقل کل ما هستیم و بقیه اگر خوششان نیامد، نباشند؛ البته این چیزی است که حل کردنش به این راحتی نیست و بحث‌های نرم افزاری از سخت افزاری پیچیده‌تر است؛ تغییرات نرم افزاری باید خود را در اندیشه و رفتار نشان دهد و تغییر رفتارها بعضا به دهه‌ها زمان نیاز دارد.

پزشکیان با بیان این مطلب که برای من خیلی مهم است، این باور را در مردم ایجاد کنیم که ما با آنهاییم و مردم باید به ما کمک کنند که مملکت را درست کنیم، تصریح کرد: این یکی از بزرگترین دغدغه‌های ماست و دغدغه‌هایی که دوستان ما می‌گویند چرا فلان فرد را در فلان سِمت گذاشته‌ای، باید بگویم همه اشتباه می‌کنیم و معصوم نیستیم، اما هنر این است که عیب‌های هم را اصلاح و نقاط قوت را تقویت کنیم.

رئیس جمهور در ادامه درباره رانت، فساد، رشوه، زمین خواری و قاچاق گفت: عده‌ای را مسئول بررسی کرده‌ایم و در روزهای آینده هم در این خصوص جلسه داریم. البته وقتی نایب رئیس مجلس بودم، این مباحث را پیگیری می‌کردم.

پزشکیان افزود: اگر بتوانیم کد ملی، کد پستی و کد زمین و ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم را به هم وصل کنیم، هیچ کس نمی‌تواند به راحتی جنسی را قاچاق کند یا نمی‌تواند به راحتی رشوه بگیرد یا در حساب خویشاوندانش واریز کند. چون سیستم کاملا یکپارچه است و امکان تخلف وجود ندارد.

رئیس جمهور با بیان اینکه آنچه مردم از آن گلایه دارند، رانت‌ها، رشوه‌ها و دزدی‌هاست که اگر حل شود، آرامش در مردم ایجاد و ثبات فکری و امنیتی نیز در جامعه ایجاد می‌شود، اظهار داشت: بر همین اساس به دنبال ایجاد شاهراه‌ها هستیم و اگر بتوانیم زیرساخت‌های حمل و نقلی را چنان ایجاد کنیم که به هم متصل شوند و ناترازی‌ها را اصلاح کنیم، «شق القمر» کرده‌ایم.

پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگار آناتولی درباره گسترش ارتباطات با ترکیه و کشورهای اسلامی گفت: ترکیه کشور دوست و برادر ماست و می‌شود گفت قوم و خویش هستیم. باور و فرهنگ و اعتقادات ما درهم تنیده است و انگیزه و خواست ماست که سرمایه‌گذاری مشترک با ترکیه داشته باشیم.

رئیس‌جمهور افزود: می‌توانیم مسیری درست کنیم که ایرانیان راحت به ترکیه بیایند و شما نیز راحت به ایران، افغانستان، پاکستان، ترکمنستان بروید. حتما به ترکیه خواهم رفت و دعوت خواهیم کرد که مقامات و سرمایه‌گذاران و دانشگاهیان ترکیه به ایران بیایند.

دولت از برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی مورد تأکید رهبر معظم انقلاب حمایت و پشتیبانی خواهد کرد

رئیس جمهور در پاسخ به سوال خبرنگار خبرگزاری ایسنا درباره برنامه دولت برای احیای کرسی‌های آزاداندیشی مورد تأکید رهبر انقلاب و همچنین حمایت از تشکل‌های دانشجویی در پرداختن به مسائل جاری کشور گفت‌: پیام مقام معظم رهبری در این رابطه و توصیه‌های مکرر ایشان درباره جهاد تبیین از مدت‌ها قبل بوده اما متأسفانه اجرایی نشده است،‌ بنده در مناظره‌ها اعلام کردم که کرسی آزاداندیشی به این معنا نیست که اگر حرفی را مخالف نظر یک کسی گفتم من را ضدانقلاب خطاب کنند، از دانشگاه اخراج بشوم یا از پست و شغلم بیرون کنند.

پزشکیان تصریح کرد‌: اینکه می‌گوییم باید ذهنمان را باز کنیم تا بتوانیم در کنار هم قرار بگیریم، از همین‌جا نشأت می‌گیرد، دستور خداوند است که حرف‌ها را بشنوید و از حرفی تبعیت کنید که بهتر است؛ نه اینکه تنها روی حرف خود پافشاری کنیم و دیگران حق حرف زدن نداشته باشند که اگر اینگونه باشد گفت‌وگو امکان‌پذیر نخواهد بود.

رئیس جمهور با تأکید بر اینکه دولت از برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی مورد تأکید رهبر معظم انقلاب حمایت و پشتیبانی خواهد کرد، افزود: دولت وفاق ملی از آزاداندیشی حمایت خواهد کرد، با اینکه هر کسی نقدی بکند و فردا برایش پرونده درست کنند مخالفیم و جلوی پرونده‌سازی را خواهیم گرفت.

پزشکیان با بیان اینکه در یک جلسه‌ای گفتم مشکل دانشجویان اخراجی را بررسی و مرتفع کنید تا به دانشگاه برگردند اما صداو سیما با حضور عده‌ای برنامه‌ای گذاشت تا بگوید این دانشجویان توطئه‌گر هستند، گفت: مفهوم حرف بنده این نیست که توطئه برگردد، توطئه‌گر را بدهید قوه قضاییه محاکمه کند ولی اگر کسی صرفاً حرفی گفته و نظری داده چرا او را به این دلیل اخراج می‌کنید؟ جوابش را بدهید. اگر بلد نیستید جوابش را بدهید طرف را بیرون نکنید و بروید خودتان را اصلاح کنید. ما مشکلمان این است وقتی نمی‌توانیم جواب طرف را بدهیم به او انگ و برچسب می‌چسبانیم.

رئیس جمهور با اشاره به اینکه مقام معظم رهبری بارها و بارها تاکید فرمودند که کرسی آزاداندیشی بگذارید؛ با زور، دعوا، بیرون کردن، اخراج کردن و تبعید کردن مملکت درست نمی‌شود، تصریح کرد: مملکت با گفت‌وگو و شنیدن حرف درست اصلاح می‌شود وگرنه ما نگفتیم یک آدم خائن و جاسوس را در دانشگاه بیاورید.

رئیس جمهور در پاسخ به خبرنگار جام‌جم درباره طرح عدالت آموزشی به عنوان یکی از مهمترین شاخص‌های عدالت‌خواهی و برنامه دولت چهاردهم برای ایجاد توازن بین ظرفیت‌ها امکانات میان مدارس دولتی و غیردولتی و ارتقا ظرفیت‌های آموزشی مدارس دولتی، گفت‌: در اولین جلسه‌ای که با شورای عالی انقلاب فرهنگی داشتم اولین مباحثی که مطرح شد پیرامون اصلاح و عدالت آموزشی بود، چرا که برای ما قابل‌قبول نیست که کسانی که در مناطق محروم هستند، نتوانند به دانشگاه آیند و رشد کنند، بعد افرادی با پول و امکانات ویژه بتوانند تمام کرسی‌ها را اشغال کنند.

رئیس‌جمهور از هماهنگی با برخی نهادهای دولتی و حاکمیتی از جمله قرارگاه خاتم، بنیاد مستضعفان، سازمان برنامه‌وبودجه برای احداث مدرسه در مناطق فاقد محیط‌های آموزشی در طی یکسال خبر داد و با تأکید بر ضرورت اصلاح روش‌ها در آموزش‌ و پرورش، گفت: باید در مرحله اول از نظر نرم‌افزار نگاه را اصلاح و در مرحله بعد محیط و تجهیزات را اصلاح کنیم. در مرحله سوم روش آموزشی را به معلمان تعلیم دهیم، در آموزش و پرورش باید در مورد روش‌ها و نوع آموزش و نحوه این‌که چگونه آموزش دهیم باید بحث کنیم.

برای حفظ امنیت مردم و کشورمان نیاز به قدرت دفاعی داریم و آن را کنار نخواهیم گذاشت

پزشکیان در پاسخ به پرسش خبرنگار فرانس ۲۴ درباره راهکار دولت چهاردهم برای رفع تحریم‌ها و نحوه تعامل با مجلس شورای اسلامی در این زمینه،‌ چگونگی مدیریت تنش با آمریکا و امکان از سرگیری مذاکرات با توجه به شرایط حساس منطقه متأثر از تحولات فلسطین، گفت‌: ما با کسی هم دعوا نداریم، فقط نمی‌خواهیم تحریم شویم، ما پایبند قوانین بین المللی هستیم و خواهیم بود، اقدام رژیم صهیونیستی در ترور شهید هنیه در تهران، ‌تلاش برای کشاندن ایران به جنگ منطقه‌ای بود،‌ جمهوری اسلامی فعلاً خویشتن‌داری کرده است اما حق دفاع را برای خود در زمان و محل مشخص و با روش‌های خودمان محفوظ می‌دانیم.

رئیس جمهور با تأکید بر اینکه دولت چهاردهم هر راهی که بتواند موانع را از سر راه کشور بردارد در پیش خواهد گرفت، افزود: مشکل این است که آنها از ما تصویری ساخته‌اند که در واقع این‌گونه نیست، ما با گفت‌وگو، چه در سازمان ملل و چه با همسایگان قصد داریم، نگاه و زبان مشترک ایجاد کنیم. آنها بدانند ما با هم می‌توانیم منطقه آرام و مملو از صلح و توسعه و سلامت ایجاد کنیم، بنابراین باید با هم تعامل داشته باشیم.

پزشکیان با بیان اینکه کسانی که نمی‌گذارد این اتفاق بیفتد قدرت‌های خارجی هستند که در منطقه لانه کردند و می‌خواهند ما را به جان هم بیاندازند، تصریح کرد‌: ما که نمی‌خواهیم با هم دعوا کنیم، آنها می‌خواهند ما با هم دعوا کنیم و تلاش دارند میان ما دعواهای قومی، مرزی و اقتصادی راه بیاندازند. در عین حال ما تلاش خواهیم که ارتباطمان را با همسایگانمان قوی‌تر و صمیمی‌تر کنیم، با کشورهایی که الان می‌توانیم هماهنگ شویم در ارتباط با معاهدات شانگهای و بریکس و مسائل کشورهای مسلمان تلاش خواهیم کرد با آنها روندهای اقتصادی، ارتباطی و فرهنگی و سیاسی امنیتی خود را تقویت کنیم.

رئیس‌جمهور همچنین به رویکرد دولت چهاردهم درباره آمریکا و اروپا نیز اشاره کرد و گفت‌: با آمریکا و اروپا در همان چهارچوب‌هایی که توافق کردیم پایبند هستیم، ما به دنبال سلاح اتمی نیستیم، آنها ما را تهدید می‌کنند، آنهایی که به ما می‌گویند موشک نداشته باش، در مرحله اول اسرائیل را باید خلع سلاح کنند.

پزشکیان تأکید کرد: می‌گویند ما موشک نداشته باشیم تا مانند غزه که هر وقت دلشان خواست ما را بمباران کنند و اگر خواستیم حرفی بزنیم، جلوی دهان ما را بگیرند، در برابر قدرت باید قدرت داشته باشیم تا بتوانیم بمانیم.

رئیس جمهور با بیان اینکه ما برای حفظ امنیت مردم و کشورمان نیاز به قدرت دفاعی داریم در حالی که هیچ‌وقت شروع‌کننده هیچ جنگی نبوده‌ایم، افزود: ۲۰۰ سال گذشته را ببینید ایران هیچ‌وقت شروع‌کننده جنگی نبوده است، دیگران حمله کردند و طی این سال‌ها،‌ قدرت‌ها دو بار ایران را اشغال کردند اما مجبور شدند بیرون بروند، جنگ و فتنه به راه انداختند، اما ایران این کار را نکرده است.

پزشکیان تأکید بر اینکه ما قدرت دفاعی خود برای دفاع از کشور و مردم‌مان را کنار نخواهیم گذاشت،‌ مگر اینکه در دنیا و یا منطقه‌ای که زندگی می‌کنیم، همه خلع سلاح شوند، تصریح کرد‌: بنده از روز اول همواره گفتم که با هم وحدت کنیم و اختلاف نکنیم و عدالت داشته باشیم و حق همه را بدهیم، با همسایگان همین حرف را داریم، آمریکا هم اگر بخواهد حق و حقوق ما را رعایت کند، با آن دعوا نداریم، ما می‌خواهیم در کشور خودمان با امنیت رشد کنیم،‌ ما را تهدید و تحقیر نکنند، ما زیر بار تحقیر نمی‌رویم.

رفع فیلترینگ از سوی وزارت ارتباطات در حال برنامه‌ریزی و در دستور کار است

رئیس جمهور در پاسخ به سوال خبرنگار پایگاه خبری عصر ایران در مورد رفع فیلترینگ، گفت: بحث رفع فیلترینگ از سوی وزارت ارتباطات در حال برنامه‌ریزی و در دستور کار است تا هر چه سریع‌تر آن را اجرایی کنیم. وزیر ارتباطات نیز در حال برنامه‌ریزی برای از بین‌ بردن چهارچوب‌های فیلترینگ است و پیگیر هستیم در شورای امنیت ملی این مسئله را برطرف کنیم.

در مقابل هیچ قدرت زورگویی سرخم نخواهیم کرد

پزشکیان درباره سفر به آمریکا و امکان مذاکره با رئیس جمهور این کشور، گفت: آمریکایی‌ها از ما تصویر انسان‌های جنگ‌طلب ساخته‌اند در حالی که ما صلح‌طلب هستیم. تمام پیامبران آمدند تا صلح در جامعه اجرا شود. آنها هستند که ما را وادار می‌کنند کاری کنیم که بتوانیم از خودمان دفاع کنیم و هر وقت دلشان خواست نتوانند به خاک ما تجاوز کنند و ما هم در مقابل آنها سر خم کنیم، ما هیچ‌وقت در مقابل آنها سر خم نمی‌کنیم.

رئیس جمهور تصریح کرد: اول آمریکایی‌ها باید به ما نشان بدهند که با ما دشمنی ندارند تا گفت‌وگو کنیم، ما که آمریکایی‌ها را تحریم نکردیم و دور آن‌ها پایگاه نظامی نزدیم.

رئیس جمهور در پاسخ به سوال خبرنگار خانه ملت که پرسید «با توجه به مصوبه مجلس در خصوص کمیته راهبری برنامه توسعه، این کمیته چه زمانی تشکیل خواهد شد؟» گفت: قانون برنامه برای هر وزارتخانه بند به بند مشخص شده است، دستورالعملی به وزرا ابلاغ شد و قرار است نماینده‌ای از سازمان برنامه و بودجه برای نظارت حضور داشته باشد.

پزشکیان افزود: قرار است تکالیف قانون برنامه مرتبط با هر وزارتخانه و معاونت مربوطه براساس ابزار تعیین شده، چارچوب کاری را تعیین و گزارش دهد و در این گزارش قرار است بگوید که کدام بند قانون قابل اجراست و کدام بند قابل اجرا نیست تا در همین ابتدا به مجلس اعلام کنیم که این بندها به این دلایل قابل اجرا نیست، و چهار سال دیگر نیایید و بگویید اجرا نکرده‌اید.

رئیس جمهور تصریح کرد: آن بخش از تکالیف نیز که قابل اجراست ما باید تعیین کنیم که چه کسی، با چه امکاناتی، چه کاری را انجام خواهد داد.

تعامل با کشورهای بریکس و دیگر کشورهای منطقه تحریم‌های ناجوانمردانه‌ای را بی اثر خواهد کرد

پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگار راشاتودی درباره سفر وی به مسکو و حضور در اجلاس سران عضو بریکس و توسعه روابط با روسیه، گفت: ارتباط ما با روسیه، چین و کشورهایی که در دوران تحمیل تحریم‌های ناجوانمردانه‌ به ملت ما کمک کردند، بسیار خوب بوده و این همکاری را با قدرت ادامه می‌دهیم. اینگونه نیست که اگر با دنیا گفتگو، صلح و معامله کنیم، دوستانمان را فراموش کنیم.

رئیس جمهور اظهار داشت: روسیه هم همسایه ماست، هم ارتباطات مناسب اقتصادی، اجتماعی و راهبردی با ما دارد و با این دیدارها می‌توانیم مصوبات و نگاهی که شهید رئیسی و وزارت امور خارجه داشتند را عملیاتی‌تر و اجرایی‌تر کنیم.

دکتر پزشکیان با بیان اینکه مطمئنم اگر با کشورهای بریکس و دیگر کشورهای منطقه تعامل کنیم، تحریم‌های ناجوانمردانه‌ای که بر ما تحمیل می‌کنند، نخواهد توانست اثرگذار باشد، تصریح کرد: دوست نداریم با دیگران اختلاف و قطع رابطه کنیم، اما دوست هم نداریم کسی به ما زور بگوید و زیر بار زور برویم.

اگر بخواهیم کشور از این وضعیت خارج شود، باید اقتصاد بیمار را درمان کنیم

رئیس جمهور در پاسخ سوال به خبرنگار روزنامه شرق درباره تأخیر در برگزاری نشست خبری با رسانه‌ها، کنترل گرانی‌ها و همچنین مصوبه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی درباره کنکور، گفت: باید مستقر می‌شدیم، کارها را آغاز می‌کردیم و سپس با شما خبرنگاران صحبت می‌کردیم؛ تا حدودی ثبات پیدا کرده‌ایم.

رئیس جمهور با بیان اینکه اقتصاد ما مریض است و مریض مداخله و عمل می‌خواهد، اظهار کرد: اقتصاد ایران مداخلاتی را طلب می‌کند. باید کمک کنید که بتوانیم روش‌های درمان را اجرایی کنیم. اگر بخواهیم مملکت از این وضعیت خارج شود، باید اقتصاد بیمار را درمان کنیم. ممکن است دارویی که می‌دهیم تلخ باشد، پس نباید بگوییم چرا به مردم داروی تلخ می‌دهید.

پزشکیان افزود: اگر لازم شد مداخلاتی انجام دهیم، بپذیریم که این مداخلات می‌تواند آینده روشنی داشته باشد. دعواها اجازه هیچ مداخله‌ای را به هیچ سیاست‌گذاری نداده است. درمان، مداخله نیاز دارد و مداخله مقداری ناملایماتی به همراه دارد که باید آن را بپذیریم.

وی درخصوص مصوبه شورای انقلاب فرهنگی درباره کنکور هم گفت: بنا شده است درباره مصوبه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی بحث کنیم.

با استفاده از ابزارهای نرم‌افزاری جلوی دزدی، رشوه، رانت و قاچاق را می‌گیریم

رئیس جمهور در پاسخ به پرسش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما مبنی بر اینکه بالا بودن نرخ تورم معلول افزایش نقدینگی و کسری بودجه است، برنامه شما برای حل این مشکل در بودجه ۱۴۰۴ چیست؟ همچنین اولویت اصلی دولت چهاردهم چیست؟ گفت: با استفاده از ابزارهای نرم‌افزاری جلوی دزدی، رشوه، رانت و قاچاق را می‌گیریم. این مسئله اولویت دولت چهاردهم است. اگر با مردم صادق باشیم دیگر دزدی نمی‌کنیم و خلاف‌های دیگر مرتکب نمی‌شویم و بسیاری از مشکلات مردم حل می‌شود.

پزشکیان افزود: حل مشکلات اقتصادی و تورم و سرمایه‌گذاری به این راحتی‌ها نیست. در نهاد ریاست جمهوری ۴ هزار نیروی انسانی داریم، آنها را چه کار کنیم؟ آنان هم تقصیری ندارند چون دولت‌ها استخدام کرده‌اند. به دلیل ناآگاهی و فقدان علم مدیریت هر کسی مسئول شد، برای خودش در دستگاه‌ها لشکر آورده است.

رئیس جمهور تصریح کرد: با مشخص شدن اهداف دولت طبق برنامه هفتم توسعه، مسئولان اجرا را مشخص می‌کنیم، بعد چگونه اجرا کردن و چگونه پاسخ دادن را تعیین می‌کنیم. پرداخت بر اساس عملکرد را جایگزین خواهیم کرد. پرداخت‌ها باید بر اساس اثرگذاری و کار مفید باشد. در دولت اعلام کرده‌ام هیئت مدیره‌های شرکت‌های دولتی باید ضرر کار در این شرکت‌ها را گردن بگیرند؛ روند گذشته را اصلاح می‌کنیم.

پزشکیان در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار العهد عراق مبنی بر اینکه اول تشکر کنم به خاطر اینکه عراق را به عنوان اولین سفر رسمی خود انتخاب کردید؛ در سفر شما ۱۴ یادداشت تفاهم و همکاری مشترک به امضا رسید. آمریکایی‌ها همچنان تاثیر منفی در این توافقنامه‌ها دارند، آیا ساز و کاری هست که بتوانید این توافقنامه‌ها را اجرایی کنید، به ویژه بحث راه‌آهن شلمچه-بصره، گفت: عراق که رفتیم خیلی با هم صمیمی بودیم و احساس می‌کردیم از نظر فرهنگی و رفتاری و باوری شبیه هم هستیم. به خصوص در مرزها اصلا دو طرف مرز با هم قوم خویش هستند، ما با هم دشمن نبوده و نیستیم. آمریکا ما را به دعوا می‌اندازد، نباید گول آنها را خورده و باید به هم از نظر علمی و اقتصادی و فرهنگی و سیاسی کمک کنیم. این را هم در بغداد با رئیس جمهور، نخست وزیر و هم با احزاب و اقلیم کردستان عراق مطرح کردیم.

رئیس جمهور اظهار داشت: خیلی احساس خوبی در بصره و کردستان داشتیم. مسعود بارزانی در مهاباد ایران به دنیا آمده من هم در مهاباد به دنیا آمدم، او مسعود است و من هم مسعود هستم. ما می‌توانیم خیلی روابط خوبی با هم داشته باشیم. قرار شد دو طرف امنیت را حفظ کرده و به هم کمک کنیم. آمریکا دلش می‌خواهد ما با هم دعوا کنیم، اما اگر عاقل باشیم با هم دعوا نخواهیم کرد.

حاضر نیستم ایران ما در مقابل دیدگان خارجی‌ها ضعیف دیده شود

پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگار پایگاه خبری تابناک درباره حقوق خود و متوسط دریافتی وزیران و میزان هزینه ستادهای انتخاباتی، گفت: من اصلا پول نداشتم خرج کنم. آنهایی که می‌توانستند، آمدند وسط و کمک کردند. حتی به بچه‌ها ارز و دلار داده بودند که گفتم همه را برگردانید، چون فردا می‌گویند به فلانی ارز داده‌ایم و دینی بر گردن ما می‌آمد. خودمان هم پولی نگرفتیم و نگذاشتیم به تیمی که دور و بر ماست، این پول‌ها را بدهند. یک عده کمک کردند و این اتفاق افتاد. خودم هم نمی‌دانم چگونه این اتفاق افتاد!

رئیس جمهور افزود: برخی به من اعتراض می‌کردند که چرا گفتید مردم پای صندوق‌های رأی بیایند؟ گفتم اولا برای اینکه برخی خارج نشینان دارند تلاش می‌کنند، مردم پای صندوق‌های رأی نیایند. مردم اگر نیایند، نظام و ایران ما زیر سؤال می‌رود؛ شیعه و سنی و عرب و ترک زیر سؤال نمی‌رود بلکه کل جامعه زیر سؤال می‌رود. حاضر نیستم ایران ما در مقابل دیدگان خارجی‌ها ضعیف دیده شود.

پزشکیان افزود: مردم هم آمدند و رأی دادند و رئیس جمهور شدم؛ برای خارج نشینان سخت بود. مردم فریب آنها را نخوردند و پای صندوق آمدند.

وی درباره اینکه حقوق خود را اعلام می‌کنید؟ گفت: نمی‌دانم چه قدر حقوق می‌گیرم، ولی می‌گویند ۶۰ – ۷۰ میلیون تومان به حسابت آمده است؛ من اصلا به پولم نگاه نمی‌کنم. در زندگی به دنبال پول و پُست و زمین نبودیم. آنچه به دنبالش هستم، این است که کاری کنم مردم در زندگی به راحتی برسند و انسجام در جامعه شکل بگیرد.

هنجارشکنی و بی‌احترامی به مقدسات،‌ توسعه‌یافتگی نیست

رئیس جمهور در پاسخ به پرسش خبرنگار نشریه اندیشه پویا در واکنش به ابراز نگرانی وی از اینکه تلاش کرده در طول مسیر با گشت‌های ارشاد برخورد نداشته باشد، با بیان اینکه قرار نبود برخورد کنند، موضوع را پیگیری می‌کنیم که دیگر کسی را اذیت نکنند، در پاسخ به پرسش این رسانه مبنی بر اینکه دولت برای افزایش سرمایه اجتماعی چه اقدامی انجام خواهد داد و چه تلاشی برای ترمیم اعتماد عمومی خواهد داشت، گفت: فکر نمی‌کنم وفاق فقط در بالای جامعه شکل بگیرد، چون اگر صرفاً در بالا شکل بگیرد به نوعی تحکم از بالا است، اگر ما مشارکت مردم را نداشته باشیم به جایی نمی‌رسیم و اگر نتوانیم موفق شویم، همه ما ضرر می‌کنیم، لذا همه ما باید تلاش کنیم تا آرامش و وحدت و انسجام در چارچوب قوانین و احترام، شکل بگیرد.

پزشکیان افزود: یکی از موضوعات مهم در توسعه‌یافتگی احترام به فرهنگ جامعه است. اینکه یک عده آدم با هنجارشکنی باعث عکس‌العمل‌های مردم شوند، این توسعه‌یافتگی نیست. اگر به چیزی که من عبادت می‌کنم توهین کنید، ممکن است من در واکنش کاری کنم که منطقی نیست، چرا که این اعتقاد را نمی‌توانیم نادیده بگیریم.

رئیس جمهور ادامه داد: در مسابقه والیبالی دیدیم که بازیکنان آمریکایی به احترام مسلمان‌ها در ماه رمضان تا زمان افطار آب نخوردند. یعنی آنان می‌دانستند که طرف روزه است و به احترامشان آب نخوردند. در داخل متأسفانه عده‌ای به دنبال درآوردن لج هستند در حالی که هر دو طرف باید کوتاه بیاییم و بپذیریم که لج یکدیگر را در نیاوریم. اگر کسی که قدرت دارد در مقابل عقب‌نشینی طرف مقابل جلوتر بیاید، این درست نیست. آن طرف آبی‌ها هم راحت دارند کیفشان را می‌کنند و به داخل می‌گویند این کار را بکنید، آن کار را بکنید. شما خودتان اگر بلدید بیاید این کارها را بکنید، چرا رفته‌اید آن طرف آب‌ها؟

پزشکیان با بیان اینکه احترام متقابل و گفتگوی متقابل و نشکستن حریم‌ها از مبانی توسعه است‌، تصریح کرد: ما باید در فرهنگ و رفتار خود این موارد را ببینیم. من با اعتقاد می‌گویم برای مردم اینجا حضور دارم نه برای خوردن و بردن و قیافه گرفتن، باید کاری کنیم که ساختارشکنی در جامعه شکل نگیرد تا بهانه دست دیگران بدهد و کارهای دیگری کنند.

رئیس‌جمهور در پاسخ به خبرنگار العالم درباره سیاست و برنامه جمهوری اسلامی ایران برای روابط با کشور مصر، گفت: در مورد کشور دوست و مسلمان مصر، در اولین فرصت با مسئولان و وزرا و رئیس‌جمهور این کشور ارتباط برقرار می‌کنیم و گفت‌وگو خواهیم کرد، ما مسلمانان با یکدیگر برادر هستیم، شیطان است که بین ما دعوا راه انداخته است. از ارتباط با کشور دوست و برادر مصر، استقبال خواهیم کرد.

پزشکیان همچنین به موضوع مذاکرات هسته‌ای نیز اشاره کرد و گفت‌: ما پایبند به همان چارچوب‌هایی هستیم که آنها می‌خواهند، اما آنها پایبند چارچوب‌های خود نیستند. نمی‌شود ما عمل کنیم، اما آنها عمل نکنند، ما به چارچوب‌های قانونی عمل کردیم اما آنها برجام را پاره کردند، ما نمی‌خواهیم دعوا کنیم، ما دنبال سلاح هسته‌ای نیستیم، اما حاضر نیستیم که به ما زور بگویند. حاضر نیستیم که بپذیریم اسرائیل را تا بن دندان مسلح کنند و بگویند که می‌زنیم. بیخود می‌کنند که بزند، در این صورت ما هم می‌زنیم.

در حال بازگرداندن اتباع غیرقانونی به صورت محترمانه هستیم

رئیس جمهور همچنین در پاسخ به سوال خبرنگار خبر آنلاین درباره راهکار عملی دولت درباره مطالبات مردم در زمینه ساماندهی اتباع خارجی و موضوع گشت ارشاد، گفت: گشت ارشاد را پیگیری می‌کنیم و دادستانی هم اعلام کرد که حق برخورد ندارند.

پزشکیان افزود: برای ساماندهی اتباع افغانستانی، ۳ جلسه در شورای امنیت برگزار شده است؛ برخی از این اتباع مجاز هستند و برخی غیرقانونی وارد شده‌اند که نوع برخورد با آنها متفاوت است. ما باهم برادریم ولی مراعات چارچوب بین دولت‌ها لازم است. چارچوب قانونی بین کشورها باید نوشته شود. درحال بازگرداندن اتباع غیرقانونی به صورت محترمانه هستیم.

رئیس جمهور در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار پایگاه خبری فلسطین الیوم مبنی بر اقدامات ایران برای توقف تجاوزگری رژیم صهیونیستی بر علیه مردم مظلوم غزه، گفت: ما با برادران مسلمان در این رابطه جلسه گذاشته‌ایم، با روسای جمهور و نخست وزیران کشورهای اروپایی هم صحبت کردیم آنها وعده دادند که این هفته این موضوع حل شود، اما در واقع روند در حال طولانی شدن است.

پزشکیان با اشاره به استمرار نسل‌کشی رژیم صهیونیستی در غزه تصریح کرد‌: باید مسلمانان با هم وحدت داشته باشند و به صهیونیست‌ها اولتیماتوم بدهند. رسانه‌های غربی با افکار مردم بازی می‌کنند. در ظاهر ادعای صلح دارند اما در پشت پرده اسرائیل را مجهز می‌کنند.

رئیس جمهور با بیان اینکه تلاش می‌کنیم که این اتفاق منجر به صلح شود و مردم غزه به صلح برسند، گفت: جنگ، جنگِ قلدرها و نسل‌کش‌هاست، افرادی که دم از حقوق بشر می‌زنند خودشان راحت می‌کُشند و نابود می‌کنند.

اگر غربی‌ها به تعهدات خود در برجام عمل کنند،‌ ما هم به تعهداتمان باز می‌گردیم

پزشکیان در پاسخ سوال خبرنگار آسوشیتدپرس در مورد تولید اورانیوم با غنای ۶۰ درصد و پاسخ ایران به نگرانی‌های آژانس، اظهار داشت: بارها گفته‌ایم ما دنبال سلاح هسته‌ای نیستیم، ما به دنبال رفع نیازهای علمی و تکنیکی خودمان هستیم، به چارچوب برجام پایبند بودیم و به دنبال حفظ آن چارچوب هستیم اما آمریکا با پاره کردن برجام، ما را به انجام کاری که نمی‌خواهیم واداشت و اکنون نیز اگر ادامه ندهند ما هم ادامه نمی‌دهیم و اگر به تعهدی که نوشته شده پایبند باشند، ما هم به تعهداتمان عمل می‌کنیم.

رئیس جمهور در پاسخ به سوال خبرنگار ZDF آلمان درخصوص گشت‌های ارشاد و مطالبات زنان، گفت: قرار شده، در وزارت کشور آیین‌نامه‌هایی را تنظیم کنند و خودشان هم پیگیر روند قضیه هستند، در ارتباط با بحث زنان آن چیزی که از دست ما برمی‌آید این است که در دولت سعی خواهیم کرد از زنان در جایگاه‌هایی که باید باشند استفاده کنیم. در دولت ۴ نفر خانم هستند و فکر می‌کنم در هیچ دولتی ۴ نفر خانم نبوده‌اند. از قومیت‌ها هم هستند. به وزرا هم توصیه کرده‌ایم که حتما در معاونت‌ها از زنان استفاده کنند. هر کاری از دستمان برآید برای اینکه بتوانیم بستر را برای حضور خواهران و زنان و دخترانمان آماده کنیم، این کار را خواهیم کرد.

از هر تلاشی که در دنیا آرامش ایجاد کند، استقبال می‌کنیم

رئیس جمهور در پاسخ به سوال خبرنگار NIKKEI ژاپن درباره تحریم‌های اخیر غرب علیه ایران به بهانه ارسال موشک به روسیه و تلاش ژاپن برای میانجی‌گری میان ایران و آمریکا، تصریح کرد: ایران و روسیه با هم تعاملات و تبادلات متعددی دارند، آنها ما را تحریم کردند ولی روسیه به ما کمک کرد. طبیعتا ارتباطاتی با روسیه داریم. اینکه در گذشته احتمال رد و بدل وجود داشته باشد، به آن ورود نمی‌کنم اما منعی هم وجود نداشت که چنین کارهایی بشود.

پزشکیان افزود: یک بحث این است که چرا روسیه و اوکراین با هم وارد جنگ شده‌اند، اما آنچه با قاطعیت می‌شود گفت این است که از زمانی که من آمده‌ام، چیزی به روسیه نداده‌ایم که غرب بخواهد ما را تحریم کند.

رئیس جمهور با بیان اینکه ما می‌گوییم بیاییم صلح کنیم ولی آنها ما را تحریم می‌کنند،‌ اظهار داشت:‌ در گفت‌وگوهایی که داریم، تمام تلاشمان در منطقه این است که باید با هم صلح کنیم و صلح است که اجازه می‌دهد کشورها با هم ارتباط برقرار کنند؛ هیچ کشوری با دعوا توسعه نمی‌یابد. این به نفع ما، منطقه، اروپا و دنیا نیست. نمی‌خواهیم بجنگیم یا جنگی را در منطقه تقویت کنیم، بلکه آنها هستند که این کار را می‌کنند.

پزشکیان با تاکید بر اینکه ما با روسیه ارتباط داریم و خواهم داشت اما دیدگاه ما در همه جنگ‌ها این است که همه باید حریم خود را حفظ کنند و هیچ کشوری نباید به خاک کشور دیگری تجاوز کند تصریح کرد: اینکه چرا روسیه این کار را کرده، از اروپایی‌ها بپرسید که چرا ناتو می‌خواهد مرزهای خود را گسترش دهد؟ خودشان پیمان شکنی کرده‌اند، حالا به روسیه می‌گویند چرا پیمان شکنی کرده‌اید؟

رئیس‌جمهور افزود: ما از تلاش‌های میانجی گرایانه ژاپن استقبال می‌کنیم، از هر تلاشی که در دنیا آرامش ایجاد کند، استقبال می‌کنیم؛ به جای آنکه از فرصت زندگی در دنیا لذت ببریم، دولت‌ها به جان یکدیگر افتاده‌اند و این از زیاده خواهی نشأت می‌گیرد، در حالی که می‌توانیم از جهانی که در آن صلح است لذت ببریم، همه‌اش جنگ شده است.

پزشکیان تصریح کرد: این غرب است که دارد بمب اتم تولید می‌کند و سخت افزارهایی می‌سازند که انسان‌ها را به آتش می‌کشد؛ خودشان درست می‌کنند، بعد می‌گویند شما چرا درست کرده‌اید؟

پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگارخبرگزاری موج درباره اینکه پیام صریح و روشن شما به آمریکا که نشان دهید آمادگی همکاری و تعامل بین‌المللی دارید، چیست؟ تاکید کرد: به حقوق مردم ما احترام بگذارند و برای کشورمان توطئه نچینند،‌ کاری نکنند که این روند به هم بریزد، چرا که نه در فکر کشورگشایی و نه در فکر صدور انقلاب به جهان هستیم و اگر آنها اجازه دهند که در کشور خودمان زندگی کنیم، رفتار و زندگی و برخورد ما می‌تواند الگو باشد.

رئیس جمهور همچنین در پایان نشست خبری خود با نمایندگان رسانه‌های داخلی و خارجی در پاسخ به پرسشی درباره رفع حصر، گفت: مشکل آقای کروبی حل شده است و برای فرد دیگر هم در حال تلاش هستیم اما دیگر نباید با نظام درافتاد.

The post پزشکیان: احقاق حقوق همه مردم ایران رویکرد اصلی دولت چهاردهم است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

متن مقاله آشیروان شمیرانی که در شماره ۲۶ شهریور دنیای اقتصاد منتشر شده را می‌خوانید.

سخن گفتن درباره اهمیت روابط دوجانبه ایران و عراق صرفا مکررگویی است و بهتر است اینجا به مرزهای طولانی و پیوستگی‌‌های قومی، مذهبی و تاریخی آنها اشاره کنیم. اگر بخواهیم مهم‌ترین دستاورد سفر رئیس‌‌جمهور پزشکیان به عراق را برشمریم، بی‌‌گمان روحیه گرم و صلح‌‌طلبی‌‌اش در جریان این سفر کاملا جلب توجه می‌‌کرد. اما گذشته از این نکته، مجموعه موضوعات دیگری در جریان سفر رئیس‌جمهوری اسلامی ایران به عراق و منطقه کردستان عراق مورد بحث و توجه قرار گرفت که به آنها اشاره می‌شود.

– این سفر یک سفر رسمی و ویژه‌‌ بود ولی رویکرد آقای مسعود پزشکیان و نوع تعاملش با طرف عراقی در این سفر و امضای چند توافق‌نامه نشان داد که روابط میان دو کشور جمهوری اسلامی ایران و عراق بر اساس حسن همجواری و احترام به حاکمیت کامل طرفین است. این سفر، برای ایران امتیازاتی دارد ولی این امتیازات و دستاوردها برای عراق بیشتر است؛ به‌‌ویژه اینکه عراق را به عنوان کشوری با حاکمیت و استقلال بالا، برای جهان عرب به تصویر کشید.

– دکتر پزشکیان در این سفر نشان داد که از جنس همین مردم است و بنابراین دیدیم که او همزمان که در قامت یک شخصیت دیپلماتیک در عراق حضور داشت ولی در مراسم‌‌های مردمی و دینی، که طیف‌‌های مختلفی از جامعه عراق نیز در آنجا شرکت داشتند، حضور یافت؛ حضوری که بیشتر برای بیان و ابراز احساسات به ملت عراق انجام می‌‌گرفت و صرفا با هدف تامین منافع سیاسی نبود. البته ناگفته نماند که تمام روسای جمهوری ایران، از جمله محمد خاتمی، درصدد برقراری روابطی با این شکل و ماهیت با کشورهای همسایه بودند؛ روابطی دوستانه که مبتنی بر احترام دوجانبه و منافع طرفین باشد.

– تواضع رئیس‌‌جمهور پزشکیان و لحنی که او در گفت‌‌وگو با اقشار مختلف عراقی دنبال می‌‌کرد قطعا در روابط دوجانبه جمهوری اسلامی ایران و عراق بازتاب دارد. پزشکیان در رفتار و رویکردهایش، که جنبه انسانی را بر جنبه خشک سیاسی ترجیح می‌دهد بیشتر شبیه جلال طالبانی، رئیس‌‌جمهور فقید عراق است که ریشه چنین شخصیتی چه‌‌بسا به محیطی برمی‌‌گردد که این دو شخصیت در آنجا بزرگ و تربیت شده‌‌اند.

– مسعود پزشکیان نخستین رئیس‌‌ دولت جمهوری اسلامی ایران است که به اقلیم کردستان عراق سفر کرد و در آنجا به زبان کُردی صحبت می‌‌کرد. او با تکلم به زبان کردی، پل دوستی با تمام مردم کُرد و نه فقط با سیاسیون را ایجاد کرد. رئیس‌جمهوری ایران همچنین در اربیل با مسعود بارزانی رهبر حزب دموکرات کردستان عراق دیدار کرد. در این دیدار، مسعود بارزانی نسخه‌‌ای از منظومه عاشقانه «مم و زین» را به مسعود پزشکیان هدیه داد که شاید بیش از جنبه‌‌های دیگر این دیدار توجه رسانه‌‌ها را به خود جلب کرد. رئیس‌جمهور پزشکیان از شهر تاریخی سلیمانیه هم دیدار و هم به مقام «مام جلال» ادای احترام کرد و هم اینکه با مسوولان کُرد سلیمانیه درباره چشم‌انداز مناسبات ایران و منطقه کردستان عراق گفت‌وگو کرد.

– گفت‌وگوهای چندباره رئیس‌جمهوری ایران به زبان کردی از آن روی برای افکار عمومی جذاب بود که در نوع خود اقدامی بدیع محسوب شد و یکی از ویژگی‌‌های منحصر به فرد رئیس‌جمهور جدید ایران را به نمایش گذاشت. این در حالی ا‌‌ست که در کشور ترکیه، کُردها برای به رسمیت شناخته شدن زبان‌‌شان هنوز مبارزه می‌کنند و وزیران کُرد نیز در آنجا باید به زبان ترکی با رسانه‌‌ها صحبت کنند.

– گفت‌‌وگوی رئیس‌‌جمهور پزشکیان با همتای عراقی‌‌اش، لطیف رشید در پشت درهای بسته و به زبان کُردی، دل‌‌های ملت عراق را مجذوب خود کرد و به طرفین این آرامش خیال را داد که می‌توانند بدون در نظر گرفتن عرف دیپلماتیک، با یکدیگر وارد گفت‌‌وگو شوند. البته سفر رئیس‌جمهوری ایران به عراق ابعاد مهم دیگری چون مذاکرات برای دستیابی به سند جامع راهبردی همکاری‌‌های دو کشور را نیز به همراه داشت و در این میان دیدار از بصره بر اهمیت جنبه‌‌های اقتصادی این سفر صحه گذاشت.

* پژوهشگر ارشد سیاسی از اقلیم کردستان عراق

The post شمیرانی: پزشکیان شبیه جلال طالبانی است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.