رصدخبر | سیاست ؛ به اعتقاد حمیدرضا جلایی‌پور گفت‌و‌گو با معترضین از تشدید اعتراضات جلوگیری می‌کند اما راه‌حل اساسی حرکت در مسیر توسعه کشور است. این جامعه شناس همچنین تأکید دارد که جنگ روانی دونالد ترامپ در ایران موفقیتی کسب نخواهد کرد. متن گفت‌وگوی او را می‌خوانید.

پذیرش رسمی حق اعتراض از سوی رهبر معظم انقلاب و رئیس‌جمهوری در چند روز گذشته، چه پیام‌ها یا نشانه‌هایی را در خود دارد؟

پذیرش اعتراض کسبه از مسئولان کشور و رئیس‌جمهوری کار مسئولانه‌ای بود. روشن است که در اعتراضات، برخی هم هستند که ممکن است عمل و کلام خشونت‌آمیز داشته باشند. ولی در ٩ روز گذشته جریان اصلی اعتراضات مردم بحق و خشونت‌پرهیز بود. اتفاقاً دو خصیصه در اعتراضات اخیر نسبت به اعتراضات گذشته مهم بود. یکی پذیرش اعتراضات از سوی مسئولان و دیگری عملکرد نیروی انتظامی که تلاش کرد در کنار مردم باشد. البته در برخی موارد معدود حملاتی به پلیس هم شد که طبیعی است راهی جز مهار آن نیست.

دولت از ابتدای اعتراضات بنا را بر گفت‌و‌گو با نمایندگان اصناف و کسبه و بازاریان گذاشت. به نظر شما این ابتکار عمل دولت مسیر درستی برای مواجهه با اعتراضات است؟

گفت‌و‌گو به تنهایی راه‌حل نیست چون حل مشکلات راه‌حل‌های ساده‌ ندارد. این اعتراضات به عدم توازن‌ها یا ناترازی‌هایی بر می‌گردد که در طول سال‌های گذشته به‌وجود آمده است. یعنی یک شبه و یک ساله ایجاد نشده و لذا مهار و حل آنها هم زمان‌بر است. به نظرم برای مواجهه ریشه‌ای با این ناترازی‌ها، دولت باید وارد مسیر توسعه کشور شود و برای حرکت در این مسیر باید از پیچ وضعیت جنگی فعلی بگذریم. ابتکار عمل دولت و رئیس‌جمهوری برای باز کردن باب گفت‌و‌گو آن‌هم در ابتدای اعتراضات این حسن را دارد که از تشدید آن جلوگیری می‌کند و این کار مهمی است. در ۹ روز گذشته هم شاهد ادامه گفت‌و‌گوها با اصناف بوده‌ایم و اثرات آن را دیده‌ایم.

در این شرایط شما به عنوان یک جامعه شناس توصیه می‌کنید که دولت و مجموعه نهادهای دیگر چه اقدامی را در اولویت خود برای مدیریت اعتراضات قرار دهند؟

اول اینکه حتماً مردم معترض (که بحق معترض‌اند و مشکل معیشتی دارند) را از سلول‌های ترور و آشوب اسرائیل، مجاهدین خلق (منافقین) و طرفداران «پیرکودک» پهلوی جدا کنند. این سیاست درست دولت و حاکمیت در همدردی با مردم معترض ادامه پیدا کند. نیروی انتظامی هم همچنان کنار مردم باشد. دوم اینکه حاکمیت و دولت دو تیم مدیریتی خود را هرچه بیشتر تقویت کنند: یعنی تیم اقتصادی و تیم دیپلماسی. شایسته است هدف اصلی دیپلماسی این باشد که سایه جنگی که یک طرفش ناتو است از بالای سر ایران کم شود.

در طرف دیگر فکر می‌کنید معترضین و طیف‌های دیگری که مطالباتی دارند، چه شیوه‌ای را برای پیگیری خواسته‌های خود دنبال کنند؟

این مهم است که اعتراض‌ها مدنی باشد. تشکل‌های صنفی خود را تقویت کنند. در فضای مجازی دنبال سنجش اخبار درست باشند. به همکارانی که ضعیف شدند کمک کنند. با کسانی که از ترامپ، نتانیاهو و اذنابشان حمایت می‌کنند مرزبندی داشته باشند. چون اینها علاقه دارند ایران به آشوب کشیده شود. اینها فقط مخالف نظام سیاسی نیستند.

نقش نهادهای نظارتی در رسیدگی به اعتراضات مردمی چیست و چگونه می‌تواند به کاهش تنش‌ها کمک کند؟

در قانون اساسی اعتراض کردن حق مردم است و حتی مجوز هم نمی‌خواهد فقط نباید معترضین به کسی آسیب بزنند و نباید نظم را بهم بزنند. نهادهای نظارتی قانون عادلانه و منصفانه درباره رانت خواران را اجرا کنند. با معترضین برخورد خشن نشود چون این افراد مشکل اقتصادی دارند.

مواضع مداخله جویانه رئیس‌جمهوری آمریکا آیا تأثیری بر فضای سیاسی ایران خواهد داشت؟

ترامپ یک شخصیت نامتعادل و خطرناک است. او دنبال تسلیم ایران و کمک کار نتانیاهو است. نتانیاهو مخالف ایران قدرتمند است. ترامپ با جنگ روانی کارش را پیش می‌برد ولی به نظر من در ایران موفق نمی‌شود. تلویزیون‌های ماهواره‌ای هم با پول اسرائیل مسئول ایجاد جنگ روانی در ایران هستند تا اگر موفق شدند به ایران آسیب بزنند.

The post حمیدرضا جلایی‌پور : جنگ روانی ترامپ در ایران جواب نمی‌دهد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

متن یادداشت حمیدرضا جلایی‌پور را می‌خوانید.

شرایط استان‌های نظم دسترسی باز، شرایط حرکت در دالان باریک آزادی، لزوم تقویت حد وسط سیاسی و جریان میانه و توافق‌ساز، لزوم تدریجی‌گرایی و ائتلاف‌سازی‌های مساله‌محور میان اقلیت‌ها، لزوم مسیراندیشی در جهت اهداف، لزوم همکاری توسعه‌آفرینِ جامعه و حاکمیت، تفاوت‌های کارکرد انتخابات در نظام‌های هیبریدی و دموکراتیک، لزوم توجه بیشتر به شرایط منطقه و جهان و ملاحظات کلان مربوط به امنیت ملی در انتخاب‌های سیاسی، لزوم گشایش در ائتلاف مسلط برای ممکن شدن فعالیت‌های جامعه‌محور متشکل، رهزن بودنِ دوگانه جامعه‌محوری و انتخابات‌محوری و اینکه آزادی انتخابات و توسعه و مردم‌سالاری باید هدف ممارست‌های مصلحانه و انتخاباتی باشد و نه پیش‌شرط آن، بسیار بیش از گذشته در گفت‌وگوهای نیروهای سیاسی به گوش می‌رسد.

می‌توان امید داشت راهبرد متناسب با مبانی تجربی و نظری بیانیه در میان نیروهای مصلح و توسعه‌گرا در سال‌های پیش رو حامیان افزون‌تری بیابد و توسط نهادهای بیشتری پی گرفته شود. نتایج انتخابات هم مویدی تجربی بر یکایک محورهای بیانیه شد. امروز روشن‌تر شده است که همه جریان‌های متکثرِ حامی مشارکتِ انتخاباتی و همه جریان‌های متکثر حامی تحریم و عدم مشارکت انتخاباتی در اقلیتند، بحران نمایندگی‌شان حاد است و اگر اسیر توهم خوداکثریت‌پنداری نشوند تنها با ساختن ائتلاف‌ها و توافق‌های حل مساله‌ای و تقویت میانه است که می‌توان از واپسروی و خشونت و بحران‌های بزرگ‌تر ملی پیشگیری کرد، گام‌به‌گام اصلاح‌گری کرد، از ضعف قدرت متشکل جامعه و ضعف قدرت زیرساختی حاکمیت کاست و برای توسعه پایدار و دموکراسی ماندگار زمینه ساخت.

۲- تقویت میانه در مجلس دوازدهم: امضاکنندگان متکثرِ بیانیه تحلیلی روزنه‌گشایی یک ستاد و حزب نبودند و لیستی هم پیشنهاد نکردند. پیشنهادشان هم برای تلاش جهت روزنه‌گشایی در انتخابات ۱۴۰۲ توسط اغلب نهادها و رهبران سیاسی میانه و اصلاح‌گرا اجابت نشد. اقلیتی از احزاب و نیروهای اصلاح‌گرا و میانه‌رو اما برای روزنه‌گشایی در شرایط سرد و سخت انتخابات ۱۴۰۲ فعال شدند و عجیب اینکه به هدفی فراتر از انتظار اولیه رسیدند. مفروض اغلب امضاکنندگان این بود که میزان مشارکت در انتخابات ۱۴۰۲ نزدیک به ۱۳۹۸ می‌شود و حتی با همین میزان کم مشارکت و رقابت می‌توان در سطح کشور بین ۱۵ تا ۳۰ نماینده توسعه‌گرا و اصلاح‌گرا به مجلس فرستاد و اقلیتی میانه تشکیل داد. پیش‌بینی مشارکت دقیق بود و برخلاف فرض بسیاری از حامیان تحریم و عدم مشارکت نه زیر ۳۰ درصد که بیش از ۴۰ درصد شد.

نامزدهایی که از طریق یکی از لیست‌های میانه (علیه تندروی) در سراسر کشور وارد مجلس خواهند شد بیش از ۴۰ نفر خواهند بود و لااقل ۲۵ نفر آنها برای تشکیل یک فراکسیون میانه موثر می‌توانند سازماندهی و تغذیه شوند. برخلاف آنچه در بعضی تحلیل‌های سوگیرانه گفته می‌شود نتایج انتخابات نشان می‌دهد که حتی اگر لیست صدای ملت در تهران توسط علی مطهری ارایه نشده بود با همین سطح بسیار پایین مشارکت در تهران هم همه نامزدهای نزدیک به پایداری که در انتخابات پیروز شده‌اند به مجلس راه می‌یافتند. اما خارج از تهران، تعدادی از نامزدهای مورد حمایت لیست‌های میانه در شرایطی پیروز شدند که رقیب اصلی‌شان نزدیک به پایداری بود و در واقع همین نامزدهای میانه از شمار نامزدهای تندرو پایداری در مجلس کاستند (از جمله در حوزه‌های انتخابیه انار و رفسنجان، سبزوار، کازرون و کوهچنار، ایلام، مهران و بابل). در ده‌ها حوزه هم نامزد میانه/ توسعه‌گرا/ اصلاح‌گرایی که رای آورده مانع ورود یک رقیب اصولگرا به مجلس شده است. نمونه فرید موسوی در مراغه به ویژه درس‌آموز است. او که یک نامزد شناسنامه‌دار و توانای اصلاح‌جو است و برای اولین‌بار از مراغه نامزد می‌شد در همین شرایط عسرت سیاست و با یک پویش انتخاباتی فعال و قوی رقبای توانمندش را شکست داد، ۳۲ هزار رای بسیج کرد و حتی بخشی از تحریمی‌ها را به مشارکت در انتخابات سوق داد.

اگر نامزدهای باکیفیت بیشتری ثبت‌نام می‌کردند، اگر نامزدهای تایید صلاحیت ‌شده توسط احزاب پایش بهتری می‌شدند و اگر نیروهای بیشتری فعالانه و روزنه‌گشایانه فعالیت انتخاباتی می‌کردند آنچه فرید موسوی در مراغه انجام داد در بسیاری از حوزه‌های دیگر قابل تحقق بود. با این حال، به‌‌رغم همه موانع و ردصلاحیت‌های ناعادلانه و گسترده، در همین فضای سرد ده‌ها نامزد توسعه‌گرا و میانه وارد مجلس شدند.

برخلاف نتایج انتخابات در تهران که نشانگر توفیق نامزدهای تندرو نزدیک به پایداری با استفاده از مشارکت بسیار پایین است، در سطح کشور نامزدهای تندرو توفیق کمتری داشته‌اند و نامزدهای اصولگرای میانه و نامزدهای لیست‌های میانه‌روها (علیه تندروی) یک بلوک موثر در مجلس آتی خواهند بود. نتایج انتخابات نشان می‌دهد که در خارج از تهران پایداری تنها ۱۹ نامزد اختصاصی و شریان ۲۳ نامزد اختصاصی به مجلس فرستاده‌اند.

اگر این اعداد را با نتایج تهران که می‌توان پیش‌بینی کرد ۲۵ نامزد پایداری و شریان پیروزش شوند، جمع کنیم بلوک راست تندرو (پایداری و شریان) در مجلس دوازدهم حداقل ۶۷ نفره خواهد بود. حدود ۵۰ نامزد مشترک شریان با ائتلاف شانا (قالیباف) هم وارد مجلس می‌شوند. ۱۵۹ نامزد باقیمانده ترکیبی از نامزدهای اختصاصی ائتلاف شانا (قالیبافی‌ها و اصولگرایان توسعه‌گراتر)، نامزدهای احزاب اصلاح‌طلب و لیست‌های میانه‌روها (علیه تندروی) و مستقل‌ها هستند که گرچه جریان دولت و شریان بخشی از آن را جذب خواهد کرد، یک بلوک بزرگند (بسیار بزرگ‌تر از مجلس ۹۸) که می‌توانند جهت‌گیری میانه در برآیند مجلس آینده را تقویت و تندروها را تا حدی مهار کنند. به تعبیر دیگر دو بلوک بزرگ شریان (نزدیک به دولت) و بلوک میانه‌تر در مجلس بعدی رقابت اصلی را خواهند داشت و همین چند ده نامزد توسعه‌گرا و اصلاح‌گرا و میانه‌رو می‌توانند با بازیگری مناسب در کاهش مصوبات مخرب و افزایش مصوبات خوب مجلس نقش مهمی ایفا کنند.

۳- افزایش توجه به رای اعتراضی و روزنه‌گشا: قبل از انتشار بیانیه روزنه‌گشایی اغلب گفت‌وگوها حول دوگانه عدم‌شرکت/تحریم و مشارکت ایجابی شکل می‌گرفت. اما در بند دوم بیانیه آمده بود که «حق رای ظرفیت‌های زیادی برای کنش خلاق و موثر دارد.

«رای روزنه‌گشا» با اهداف و انتظارات حداقلی، «رای اعتراضی مثبت» (شامل «رای به لیست جایگزین»، «رای به لیست ناقص» و «تک رای») و «رای اعتراضی منفی» (شامل «رای منفی تاکتیکی» و «رای باطله» از جمله «رای سفید») نیز در انتخاباتی که کاملا آزاد نیست و بخش بزرگی از شهروندان فاقد نامزدهای باکیفیتند، می‌تواند در جعبه ابزار سیاسی ما مصدا‌ق‌‌های حضور با پرنسیب اصلاح‌گرانه باشد.»

نتیجه انتخابات ۱۴۰۲ نشان داد که هم رای روزنه‌گشا (که به ورود ده‌ها نامزد توسعه‌گرا به مجلس انجامید)، هم رای اعتراضی منفی (میلیون‌ها رای سفید و باطله) می‌تواند در عمل هم مورد استفاده میلیون‌ها شهروند قرار گیرد و ضمن اظهار رسای اعتراض‌شان یا بهبود ترکیب مجلس، مانع کاهش مشارکت انتخاباتی در حدی شود که نهاد انتخابات را بلاموضوع کند و مخاطرات امنیت ملی را افزایش دهد. در انتخابات‌های آینده شاید طیف گسترده‌تری از نیروهای سیاسی و شهروندان به استفاده مسوولانه و فرصت‌ساز از ظرفیت‌های متعدد حق رای (از جمله برای روزنه‌گشایی و اعتراض) متمایل شوند.

۴– پذیرش تکثر راهبردی: بخشی از نیروهای دموکراسی‌خواه و اصلاح‌طلب، در این دوره سودای تک‌صدایی در این جریان وسیع را داشتند و تفاوت‌های تحلیلی و راهبردی مهمی که از جمله به تصمیم‌های انتخاباتی متفاوت و مسیرهای متفاوت می‌انجامید را انکار می‌کردند. تصمیم اکثریت جبهه اجرا شد و هیچ نیرویی به نام جبهه و هیچ ائتلافی به نام اصلاح‌طلبی در انتخابات لیست نداد. اما امروز در پی تعین گفتمانی بیشتری که با بیانیه روزنه‌گشایی تقویت شد و روشن‌تر شدن اینکه هر دو راهبرد در سطح رهبران و احزاب و رسانه‌ها و نیروهای فکری مصلح حامیان قابل اعتنایی دارد، جریان اصلاح‌جو به پذیرش این تکثر راهبردی نزدیک‌تر شده است و حامیان هر یک از این دو گرایش می‌توانند در قالب فراکسیون‌های درون‌جبهه‌ای یا ائتلاف‌ها و تشکل‌های دیگر متعین‌تر بشوند و به جای انکار و تخفیف یکدیگر به گفت‌وگو و به ‌رسمیت ‌شناختن دیگری و هم‌افزایی نزدیک شوند.

جهت حرکت نیرویی که می‌خواهد قطب سیاسی را تقویت کند با جهت نیرویی که در پی تقویت حد وسط و میانه سیاسی است، متفاوت است. مسیر نیرویی که انتخابات آزاد و مواد ۱۵گانه بیانیه سیدمحمد خاتمی را هدف اصلاحات تدریجی می‌داند با مسیر نیرویی که آن‌ را پیش‌شرط اصلاحات می‌داند، تفاوت‌هایی دارد. در بسیاری از زمینه‌ها ولی امکان همکاری و هم‌افزایی در جهت اهداف مشترک فراهم است. بدون پذیرش تکثر راهبردی در این جریان، نیروها همدیگر را می‌فرسایند و خنثی می‌کنند.

امروز بیش از یک ماه پیش به پذیرش این تکثر نزدیک‌ شده‌ایم. ارزیابی من این است که در ماه‌های آینده و در انتخابات ۱۴۰۴ هم طیف گسترده‌تری از نیروهای اصلاح‌طلب، برخلاف سال ۱۴۰۲، انتخابات و ضرورت بازیگری اصلاح‌گرانه برای افزایش رقابت و مشارکت و تاثیر نهادهای انتخاباتی را جدی می‌گیرند و کناره‌گیری از میدان انتخابات کمتر از امروز در میان اصلاح‌طلبان حامی خواهد داشت. در سمت دیگر هم کسانی که حامی کناره‌گیری انتخاباتی یا ناامید از اصلاح تدریجی و نزدیک‌تر به گرایش‌های فرااصلاح‌طلبانه و دفعی‌گراتر‌ند هم متعین‌تر می‌شوند.

۵– روزنه‌گشایی رسانه‌ای و گفت‌وگویی: بخشی از نیروهای میانه اصولگرا در رسانه‌های‌شان و صداوسیما و حامیان سایر نیروهای سیاسی در محافل و انجمن‌ها و پلتفرم‌های آنلاین از انعکاس صدا و راهبرد روزنه‌گشایی و گفت‌وگو با حامیانش استقبال کردند. امروز تعدادی از حامیان راهبرد بیانیه و استدلال‌های‌شان در عرصه عمومی بیشتر شناخته شده‌اند. تقویت میانه و حد وسط سیاسی، ساختن ائتلاف‌های حل‌مساله‌ای ملی، اصلاح‌گری تدریجی و قانونی و باز کردن میدان‌ها به روی طیف گسترده‌تر و متکثرتری از ایرانیان، بدون اینکه صدای مصلحان امکان انعکاس در رسانه‌های رسمی داشته باشد، تهدید محسوب نشوند، امکان فعالیت متشکل داشته باشند و گفت‌وگو با آنها پذیرفته شود ممکن نیست، درست به همان معنا که بدون گفت‌وگو و مذاکره رسمی توافق‌های بین‌المللی (از جمله برجام) ناممکن است.

در هفته‌های گذشته صداوسیما و بسیاری از نیروها و رسانه‌های اصولگرا حاضر به انعکاس صدای حامیان راهبرد بیانیه شدند و روزنه‌ای رسانه‌ای و گفت‌وگویی با مخاطب وسیع گشوده شد که می‌تواند به ترویج راهبرد بیانیه، گفت‌وگوی ملی و نزدیک‌ شدن به اقتضائات حصول نوعی توافق ملی جدید و گشایش‌آفرین میان حاکمیت و نیروهای اجتماعی کمک کند. برای ارزیابی هر تحلیلی باید به قوت استدلال‌ها و مبانی تجربی و نظری آن توجه کرد و نه تعداد حامیانش. برای ارزیابی اثربخشی هر راهبردی هم سال‌ها زمان نیاز است.

با این حال در همین گام اول، هم حامیان این راهبرد نیرویی قابل اعتنا شده‌اند و هم روزنه‌های پنج‌گانه بالا می‌تواند زمینه‌ساز گام‌های بعدی در مسیر بسط خیر همگانی ایرانیان شود. افزایش حامیان این راهبرد توافق‌گرا و تدریجی‌گرا در میان نیروها و نهادهای جدید و موجود، تغذیه بهتر اقلیت میانه مجلس دوازدهم و تداوم گفت‌وگوهای ثمربخش با سایر نیروها می‌تواند جوانه‌ای که با این بیانیه زده شد را طی سالیان به نهالی بدل کند که ثمراتش برای زندگی ایرانیان ملموس شود و همه کشتی‌سوارانِ ایران، از جمله آنها که اکنون منتقد بیانیه‌اند، ذی‌نفعش شوند.

منبع: اعتماد

The post جلایی‌پور: روزنه‌گشایان به هدفی فراتر از انتظار اولیه رسیدند appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

مشروح یادداشت جلایی‌پور را می‌خوانید.

در سرزمین اشغالی فلسطین بیش از ۷۵سال است که در برابر نیروی سیاسی و مذهبی اسرائیل مقاومت می‌شود. همه ما آخرین صحنه این مقاومت را در حمله نیروهای حماس به مواضع و شهرک‌های فلسطینی در روز ١۵ مهر ١۴٠٢ دیدیم. حماس حدود ۲۴۰نفر اشغال‌‌گر را گروگان گرفت، ۱۲۰۰ اسرائیلی را کشت و نزدیک به پنج هزار زخمی از اسرائیل بر‌جای گذاشت. این عملیات با حدود فقط ۶۰۰مبارز فلسطینی که با موتور و اسلحه سبک به درون اسرائیل نفوذ کرده بودند، انجام شد؛ نه به‌وسیله ارتش‌های کلاسیک کشورهای عربی مثل مصر. تا قبل از این عملیات، سازمان امنیتی و اطلاعاتی اسرائیل اسطوره شکست‌ناپذیر تلقی می‌شد اما اسطوره این سازمان امنیتی اسطوره‌ای در حمله حماس شکست.

از آن پس، ارتش اسرائیل با حمایت همه‌جانبه معنوی و مادی آمریکا و اروپا (و سکوت دولت‌های قدرتمند عرب مثل مصر و عربستان) به غزه و سرزمین مقاومت فلسطین به قصد نابودی حماس دست به حمله همه‌جانبه و همه‌ساعته زد. هم‌اکنون مدت یک ماه هست که غزه را می‌کوبد. خانه، مدرسه و بیمارستان را می‌کوبد. دست به نسل‌کشی همه‌جانبه زده است. تاکنون ده هزار فلسطینی را کشته که چهار هزار نفر آن‌‌ها کودک بوده‌اند. چهل هزار نفر را زخمی کرده و به اندازه انرژی تخریب دوبار بمباران هیروشیما، روی سر مردم غزه بمب ریخته است. بیش از یک‌سال‌ونیم که آمریکا بر سر مردم افغانستان بمب ریخت، حکومت غاصب نتانیاهو در این یک ماه روی سر این مردم بمب ریخته است و یک‌چهارم منازل مسکونی فلسطینیان را با خاک یکسان کرده‌ است.
هم‌اکنون که نسل‌کشی اسرائیل در غزه در جریان است، از میان سوالات دو سوال برای مخاطب ایرانی مطرح است. سوال اول اینکه چرا حماس دست به این عملیات زد؟ آیا این نیرو فکر بعد از حمله را نکرده بود؟ سوال دوم اینکه چه چشم‌اندازی درباره حماس در ذیل این حملات نسل‌کشانه متصور است؟

پاسخ دقیق به سوال اول پس از آنکه منطقه آرام گرفت، بهتر روشن می‌شود. چون سازمان باسابقه حماس یک سازمان مبتدی نبوده که محاسبه پس از عملیات را نکرده باشد. بااین‌همه، در میان تحلیلگران ایرانی دو تحلیل در پاسخ به این سوال بیشتر به گوش می‌رسد. تحلیل اول این است که حماس را یک سازمان عقیدتی و رادیکال می‌دانند که فقط توجه به حقانیت عقیده‌اش را (که آزادی قدس شریف هست) دارد و از عقلانیت عرفی و مبتنی بر هزینه/فایده به دور است. لذا قبل از این عملیات سازمان حماس ارزیابی واقعی از موازنه قوا (بین قدرت محدود نظامی حماس و قدرت نامحدود نظامی اسرائیل-آمریکا) نداشته و خود را و مردم غزه را به آب و آتش زده و پس از دو روز شادی که در عملیات پانزده مهر به‌خاطر سیلی‌ای که به هیمنه اسرائیل زده بود، حالا اسرائیل حماس و غزه را دارد نابود می‌کند.

تحلیل دوم اینکه حماس مدت‌هاست از سوی نتانیاهوی غاصب و قصاب ضربه می‌خورد. حماس شاهد این بود که نتانیاهو و آمریکا در قالب «معامله قرن» دوره ترامپ و «طرح ابراهیم» دوره بایدن و دولت‌های قدرتمند عربی و بدون مشارکت فلسطینی‌ها مشغول معامله هستند. لذا حماس رأساً برنامه‌ریزی کرده و با نیروی جوان فلسطینی این عملیات را در پانزده مهر انجام داده است. البته، خود حماس هم پیش‌بینی نمی‌کرده با چنین موفقیتی در خاک اسرائیل کارش پیش برود؛ اما رفته است. از آن پس اتفاقی که افتاده، آشکار شدن مجدد ماهیت نسل‌کش و قصاب تندروهای اسرائیل است که از هوا و زمین به جان مردم غزه و حماس افتاده و نسل‌کشی می‌کند. نکته ظریف اینکه حماس یک ماه هست دارد مقاومت می‌کند و مردم غزه هم دارند جان می‌دهند؛ ولی در برابر حماس دست به اعتراض نزده‌اند. من تحلیل دوم را قبول دارم. ارزیابی‌ام این است که حماس و غزه با تحمل هزینه‌ای عظیم، صفحه جدیدی در تاریخ فلسطین اشغالی ایجاد کرده‌اند.

اما سوال دوم؛ یعنی چه چشم‌اندازی درباره حماس در غزه قابل‌حدس است؟ طرفداران تحلیل اول می‌گویند اسرائیل به‌خاطر برتری نظامی، غزه و حماس را نابود می‌کند. بهترین دلیل آن‌‌ها این است که تخریب همین یک‌ماهه در غزه را ببینید که چیزی به پایان حماس نمانده است. اما طرفداران تحلیل دوم چنین سرراست پاسخ نمی‌دهند. آنها هم قبول می‌کنند که مردم غزه و حماس ضربات ویرانگری را دریافت کرده‌اند. اما جنبش مقاومت فلسطین یک «جنبش ریشه‌دار» در میان فلسطینیان سرزمین‌های اشغالی است. جنبش‌های ریشه‌دار (ریشه‌دار از حیث ایدئولوژی، سازمان، پایگاه مردمی و سابقه مبارزاتی) پفک نیستند که تمام شوند. جنبش حماس ممکن است سازمان نظامی‌اش زیر سلاخی‌های نتانیاهو سلاخی شود؛ اما تمام مءلفه‌های این جنبش مقاومت (تا مسئله اشغال سرزمین مردم فلسطین حل نشود) نابودشدنی نیست. ممکن است همراه مردم غزه بیشتر نظامیان حماس را بکشند، ولی دو میلیون مردم غزه را که نمی‌شود کشت. جنبش مقاومت در قلب و روح مردم زنده می‌ماند و پس از رخداد نسل‌کشی اسرائیل، ادامه حیات می‌دهد. جنبش مقاومت در کرانه‌باختری و در میان فلسطینیان آواره‌شده در جهان ریشه دارد. رهبری و شبکه این مقاومت در بیرون غزه است. انگاره محو حماس و مقاومت در غزه سخن مسموعی نیست.

جنایت رژیم نسل‌کش اسرائیل در غزه برای بلندمدت نمی‌تواند ادامه پیدا کند. چون افکارعمومی جهان عرب، اروپا و آمریکا و دیگر نقاط جهان شاهد این نسل‌کشی است. این فشار در آینده نزدیک اثر خود را بر توقف ماشین جنگی اسرائیل خواهد گذاشت. همچنین، خاطره جمعی و بزرگ این نسل‌کشی زمینه آن را فراهم خواهد کرد که پروژه صلح براساس خواست فلسطینیان در سرزمین‌های اشغالی با قدرت بیشتری به پیش برود.

در پایان شایسته است که از سیاست خارجی جمهوری اسلامی در مواجهه با جنایت اسرائیل در غزه تشکر کرد. چون از یک طرف، جمهوری اسلامی در کنار فلسطینیان است و از طرف دیگر، در این رخداد ایران و حزب‌الله را درگیر جنگ تهاجمی علیه اسرائیل نکرده است. چون جنگ تهاجمی با اسرائیل یعنی جنگ با آمریکا و وقوع این جنگ برخلاف موازنه قوا و به‌ضرر ایران است. ضمناً جنگ‌های تهاجمی معمولاً به ضرر شروع‌کنندگان آن است و جنگ دفاعی است که قابل دفاع عقلانی است.

منبع: هم‌میهن

The post جلایی‌پور : سیاست خارجی ایران در مواجهه با جنایت اسرائیل در غزه جای قدردانی دارد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

‌علی لاریجانی در صحبت‌های اخیرش از ترکیب انقلابیون کاسب‌کار که همه پست‌ها را می‌خواهند، استفاده کرده‌ است. به نظر شما مخاطب دقیق اظهارات اخیر لاریجانی چه کسانی هستند؟ آیا او مشخصا از پایداری‌ها سخن می‌گوید یا راست نو هم در این زمره قرار می‌گیرند؟

متأسفانه این جریانی که در کشور مسلط شده، هم تندرو و هم رادیکال است، اما نه مانند رادیکال‌های جوان اول انقلاب که جان‌شان کف دست‌شان بود؛ آنها کاسب و به دنبال موقعیت نبودند. به خاطر دارم آنها حتی نمی‌خواستند حقوق معمولی هم دریافت کنند. اتفاقا کسانی که درباره‌شان صحبت می‌کنیم، رادیکال کاسب هستند. با حرف‌های تند دیگران را حذف می‌کنند و دنبال موقعیت و تثبیت خودشان هستند؛ بدون رعایت شایسته‌سالاری و حتی قانون. به رفتارشان در دانشگاه‌ها، آموزش و پرورش و امور هنری و فرهنگی کشور نگاه کنید.

‌به‌کارگیری اصطلاحات و ترکیب‌هایی که لاریجانی برای توصیف فضا و جریان‌های سیاسی در فضای رسانه‌ای مطرح می‌کند، نوعی تلاش برای مرزبندی مشخص با اصلاح‌طلبان و اعتدال‌گرایان است یا صرفا ناشی از تحصیلات فلسفی و رشدکردن در محیط روحانی و مذهبی است؟

جریان پایداری یک جریان اقتدارگرا-بنیادگرای سیاسی است. این جریان تندرو و اهل حذف‌‌کردن است. بیشتر در حذف مهارت دارند و بنابراین اهل تصفیه و خالص‌گرا هستند. اتفاقا لاریجانی با انتخاب واژه تحلیلی خالص‌گرایی، واژه خوبی را به کار برده است. این واژه هم نشان‌دهنده جریان حذف است و هم برای او که یک اصولگراست، یک واژه بهداشتی است. روشن است لاریجانی اصلاح‌طلب نیست و طبیعی است که گفتمان خودش را داشته باشد. اما جالب این است که اغلب میانه‌روهای کشور (مثل اصلاح‌طلبان، اعتدالی‌ها و دگراندیشان غیرانقلابی) با اصطلاح خالص‌گرایی او همراهی کردند؛ همچنان که همین میانه‌روها با واژگان «خودبراندازی» و «لزوم خوداصلاحی» که خاتمی مطرح کرد، همراهی کردند.

‌لاریجانی در پاسخ به این پرسش که چرا در انتخابات اسفند شرکت نمی‌کند، پاسخی فلسفی داده و گفته است امور عدمی نیاز به توضیح ندارد. او البته پاسخی سیاسی هم داشته و گفته که من در آینده خواهم گفت چرا ثبت‌نام نکردم. چرا او پاسخ را به آینده موکول می‌کند؟ آیا این پرده‌پوشی ریشه در نگاه سیاسی او دارد یا منتظر پالس و نشانه‌ای برای حضور در انتخابات ۱۴۰۴ است؟

اگر نخواهیم به گذشته برویم، در شرایط فعلی روشن است که علی لاریجانی یک اصولگرای میانه‌رو است. او که اهل تحریم انتخابات نیست ولی از وضع موجود انتخابات هم راضی نیست، حتما منتظر تغییرات از سوی حکومت است. لذا موضع او به عنوان یک نیروی سیاسی علی‌الاصول اشکال ندارد و نشان می‌دهد لاریجانی ذوب در خالص‌گرایان نیست و در عین حال نگران کشور است و صحنه سیاسی را هم رصد می‌کند. الان که نظرسنجی نداریم، اما فرض کنید در انتخابات ۱۴۰۲ اگر ۴۰ درصد مردم در آن شرکت کنند، مگر عیبی دارد که جریان لاریجانی در آن ایفای نقش کند؟ خالص‌گرایان تصمیمات‌شان برای کشور اغلب مخرب است. لاریجانی برجام را ۲۰دقیقه‌ای تصویب کرد، دولت رئیسی و مجلس دوازدهم دو سال است اقتصاد کشور را معطل کرده‌اند.

‌چقدر اصطلاح انقلابیون کاسب‌کار را برای خود لاریجانی مناسب می‌دانید؟ او هم سال‌ها به صورت انحصاری صندلی ریاست مجلس را در اختیار داشت. به نظر شما نمی‌توان این اصطلاح و نقد را متوجه اصولگرایان سنتی هم دانست که زمانی که روی کار بودند مجالی به حضور باقی جریان‌های سیاسی نمی‌دادند؟

اگر بخواهیم بر روی سوابق پیش برویم، تجربه‌های خوبی نیست و شما درست می‌گویید. آقای علی‌ لاریجانی در دوره اصلاحات یک شخصیت جدی مخالف اصلاحات بود. ولی الان هم اوضاع کشور و هم لاریجانی تغییر کرده‌اند. کشور در وضع خوبی نیست. الان لاریجانی مشکل کشور را که همین خالص‌گرایی است، خوب تشخیص داده و دارد تلاش می‌کند. در این راه خوب است همه میانه‌روها و عقلا تلاش کنند.

‌ به نظر می‌رسد یکی از انتقاداتی که به ابراهیم رئیسی وارد است، نداشتن گفتمان اختصاصی است؛ موضوعی که به نظر می‌رسد رسانه‌های دولتی و همسو هم با آن مشکل دارند و حتی نمی‌توانند یک تیتر و عنوانی از دل سخنرانی‌ها استخراج کنند که تأثیرگذار باشد. اساسا شما داشتن عبارات اختصاصی در بیان سیاسی چهره‌های شاخص را چقدر مؤثر می‌دانید؟ چقدر این ضعف گفتاری حاکم باعث جلب توجه به اظهارات لاریجانی می‌شود؟

همین‌طور است. اولا کلا ذخایر مفهومی آقای رئیسی کم است‌ و ثانیا اکثر تیم کاری دولت او از خالص‌گرایان، پایداری‌ها و فارغ‌التحصیلان دانشگاه امام صادق هستند و کار بهتر از این از آب در‌نمی‌آید. رئیسی حتی از گفتمان اصولگرایان میانه‌رو هم دور است. اطرافیان رئیسی به فکر اعتبار و منزلت رئیسی نیستند و بیشتر در جریان حذف با هم رقابت دارند. شما دیدید در اوج اعتراضات وزیر کشور مصاحبه کرد و ابراز ناراحتی کرد که چرا هنوز افرادی در سطح مدیرکل در دولت حضور دارند!

‌یکی از موارد دیگری که لاریجانی اخیرا به آن اشاره کرد، این است که رفتار کلیسا در قرن ۱۷ باعث دین‌گریزی و اتفاقات بعدی در اروپا شد. آیا به نظرتان این سخن لاریجانی شخصی است یا هشداری است از جانب روحانیت غیرحکومتی یا غیرسیاسی و این نگرانی که جامعه از روحانیت فاصله می‌گیرد و عملکردها را پای این قشر می‌نویسند؟ رئیس قبل از او یعنی حدادعادل به‌تازگی در انتقاد از سکولاریسم گفته بود اگر پاپ یک نظری بدهد و مجلس ایتالیا قانونی بگذارد، پاپ حتی اختیار ندارد بتواند مصوبه مجلس را تغییر بدهد. آیا می‌توان این صحبت لاریجانی را پاسخ به حدادعادل دانست؟ می‌توان گفت در میان اصولگرایان سنتی هم این اختلاف در‌گرفته و چهره‌هایی مانند لاریجانی نگران شده‌اند که سرنوشت کلیسا در انتظار دخالت روحانیون در امور سیاسی در این حد گسترده باشد و می‌تواند به فاصله جامعه با روحانیت منتهی شود؟ آیا یکی از دلایل ثبت‌نام‌نکردن لاریجانی این بود که او هم به رویکرد جامعه‌محور روی آورده به جای اصرار بر ایفای نقش در درون حاکمیت یا اینکه صرفا اظهار‌نظر‌های او را برای ماندن در حکومت بدانیم، چون بیرون از صحنه حاکمیت بختی برای ایفای نقش در جامعه ندارد؟

اولا اگر هر فرد یا گروهی ضمن رعایت قواعد بازی بخواهد و علاقه داشته باشد در صحنه سیاسی و قدرت باشد، فی‌نفسه اشکال ندارد. دوما لاریجانی هم شاهد چهار دهه دولتی‌کردن نهاد دین است. نتیجه این چهار دهه نه دولت چابک و توسعه‌گرا و مردمی شده و نه اینکه دین خدا در جامعه به خوبی ترویج داده شده است. لذا اگر در‌این‌باره او هم نگران شود و از تجربه مسیحیت مثال بیاورد، اشکال ندارد. نکته این است که در سال‌های اخیر علی لاریجانی بر ابعاد جمهوریت بیشتر تأکید می‌کند و خوب است از این سخن استقبال شود.

‌برخی معتقدند راست نو و پایداری‌ها تفاوت چندانی با هم ندارند. به نظر شما هم عملا هر دو بخش جناح راست یک پروژه را دنبال می‌کنند یا می‌توان از خلال صحبت‌های لاریجانی یک راه دیگری جست‌وجو کرد و جناح راست نمی‌تواند این تمامیت را بین خودش حفظ کند و این حذف بالاخره شامل خودشان هم می‌شود و این عادت به حذف را بین خودشان هم تسری داده‌اند؟

ارزیابی من این است که در دموکراسی آینده کشور، هم به اصولگرای میانه‌رو، هم به اصلاح‌طلب و هم به دگر‌اندیشان نیاز است تا در چارچوب قانون و قواعد بازی سیاست‌ورزی کنند. ولی خالص‌گرایان یک نیروی ضد تمایزیابی سیاسی و نظام رقابتی حزبی هستند. اینها طرفداران نظارت استصوابی حداکثری هستند و به تمام معنا انحصارطلب‌اند. شما دیدید در انتخابات ۹۸ و ۱۴۰۰ چه رفتار انحصارگرانه‌ای را از خود نشان دادند. یکی از راه‌های درمان این جریان تند خالص‌گرایان این است که میانه‌‌روهای کشور ائتلاف نانوشته داشته باشند.

The post جلایی‌پور : هم اوضاع کشور و هم لاریجانی تغییر کرده‌اند appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

این ماحصل و جانمایه اظهاراتی است که حمیدرضا جلایی‌پور در گفت‌وگو با «اعتماد» به آنها اشاره می‌کند،

مشروح این گفت‌وگو که در شماره روز چهارشنبه اعتماد منتشر شده را می‌خوانید.

موضوع انتخابات و نحوه کنشگری اصلاح‌طلبان در آوردگاه‌های اخیر به خصوص پس از سال ۸۸ بحث مهمی است، برخی اظهارنظرها مطرح شده که اصلاح‌طلبان به دلیل سهم‌خواهی در برخی برهه‌ها ازجمله انتخابات ۱۴۰۰ حاضر به ورود فعال نشدند این گزاره از نظر شما درست است؟

این سهم‌خواهی دروغ محض است. همه می‌دانیم در جریان انتخابات ۱۴۰۰ به خاطر اتفاقات عجیب انتخاباتی، اصلاح‌طلبان به دو بخش تقسیم شدند. یک بخش گفتند، اینها (شورای نگهبان) حتی به لاریجانی هم رحم نکردند و تمام نامزدهای اصلی ما مثل جهانگیری را رد صلاحیت کردند. بنابراین این دسته دیگر نتوانستند در انتخابات فعال شوند. بخش دوم هم کسانی بودند که خوب می‌دانستند ورود «دولت یکدست» چه هزینه‌های سنگینی برای ایران دارد. لذا این بخش، حتی با عده و نفرات کم در انتخابات از آقای همتی دفاع کردند و زمینه کسب ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار رای‌ را فراهم کردند. واقعیت آن است که هر دو بخش سهم‌خواهی نداشتند بلکه بیشتر نگران آینده کشور بودند. این دو سال هم نشان داد که آن نگرانی‌ها درست بوده است، چراکه زندگی مردم بدتر شده است.

اما به نظر می‌رسد اصلاح‌طلبان از سال ۸۸ به جز انتخابات هیچ کلاسه موضوع دیگری برای خود تعریف نکرده‌اند. در هر دوره با نزدیک شدن به انتخابات، اصلاح‌طلبان رخ نمایان کرده و دست به کار می‌شوند و بعد از پایان انتخابات و حصول شکست یا پیروزی به درون خویش فرو می‌روند تا انتخابات بعدی. موضوعاتی چون گفتمان‌سازی، نقد درون گفتمانی و… کمتر مورد توجه جریان اصلاحات قرار دارد. اولا بفرمایید آیا این گزاره درست است؟ اگر بله، جریان اصلاحات چگونه می‌تواند جدا از انتخابات، نقشی برای خود تعریف کند؟

ببینید در دو دهه گذشته چه اتفاقی افتاده است؟ ما هر قدر جلو آمدیم هسته اصلی قدرت از «جمهوریت» جمهوری اسلامی فاصله گرفته به طرف «امارت» اسلامی حرکت کرده است. آخرین نمونه‌های آن، فاجعه انتخابات ۱۴۰۰ بود. اینک در برابر این وضعیت به‌تدریج در بین اصلاح‌طلبان دو گرایش تحلیلی ایجاد شده است. یک عده می‌گویند حکومت مشکلات ساختاری دارد، بنابراین در وهله نخست، باید مشکلات ساختاری (حکومت) را حل کرد بعد به دنبال حل مشکلات سیاستی و رفتاری مثل تورم، کم‌آبی و… رفت. یک عده دیگر هم می‌گویند درست است که حکومت مشکلات ساختاری دارد، اما به‌رغم مشکلات ساختاری حکومت، خوب است اول یک‌سری سیاست‌ها برای بهبود وضعیت فعلی دنبال شوند، سپس زمینه برای اصلاحات ساختاری هم پیش می‌آید.

شما طرفدار کدام‌یک از این رویکردها هستید؟

من خودم شخصا طرفدار راه دوم هستم. ولی به هر حال بسیاری هم طرفدار ایده اول هستند و برای همین اختلافات، اصلاح‌طلبان بین دو انتخابات (۹۸ و ۱۴۰۰) چندان فعال نبودند و بین آنها در اتخاذ راهبردها برای روبه‌رو شدن با انتخابات تفاوت‌هایی مشاهده می‌شود.

برخی اما به دنبال سوءاستفاده از این تفاوت‌های طبیعی هستند؛ اخیرا مطرح شده که چون همتی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ پیشنهاد اصلاح‌طلبان برای وزیر ارشاد شدن محمدرضا جلایی‌پور و حضور ستاری برای سازمان برنامه و بودجه و… را نپذیرفته، جبهه اصلاحات رسما حاضر به حمایت از همتی نشده است، واقعا این‌طور است؟

من در یادداشتی که دیروز در کانالم منتشر شد به دقت درباره این تهمت‌ها توضیح دادم. گفتم این یک حرف سست و دروغی است که زده شده است. من شخصا از ابتدا تا انتهای کمپین انتخاباتی آقای همتی حضور داشتم. اغلب مطالبی که محمدرضا برای آقای همتی آماده کرد، ایشان در مناظره‌ها به کار بردند. ضمن اینکه کسی (نه محمد و نه فرد دیگری از جنبش اصلاحات) دنبال سِمت نبود. اساسا اگر کسی که دنبال سمت و پست و مقام باشد، دنبال آقای همتی نمی‌رود که!!! می‌رود درِ خانه خالص‌سازان را می‌زند. [خنده] ضمن اینکه الان هم دیگر یک سال در زندان نبود.

شما بفرمایید، نحوه واقعی کنشگری اصلاح‌طلبان در انتخابات ۱۴۰۰چگونه بود؟ چه رخدادهایی باعث شد اصلاح‌طلبان رسما از نامزد خاصی حمایت نکنند؟

در پاسخ به دومین سوالی که طرح کردید به این ابهامات پاسخ دادم. مشکل کشور که اصلاح‌طلبان و منتقدان انتخابات ۹۸ و ۱۴۰۰ نیستند. گفتم مشکل کشور آن است که برخی تلاش می‌کنند «جمهوری» اسلامی را سمت «امارت» اسلامی هدایت کنند. بر اثر فعالیت‌های این افراد و جریانات، ضربات مهلکی به نهاد انتخابات، جایگاه مجلس و حاکمیت قانون وارد آمده است. فعلا نشانه و علامت ترمیمی هم به چشم نمی‌آید.

شما اشاره کردید، در بطن جریان اصلاح‌طلبی هم دیدگاه‌های متفاوت و متضادی وجود دارند. در جریان انتخاب رییس جبهه اصلاحات، برخی طیف‌ها درون اصلاحات اشاره می‌کردند مهم است فردی سکان هدایت این جبهه را به دست بگیرد که توانایی ایجاد ارتباط با هسته سخت قدرت را داشته باشد، ضمن اینکه از مطالبات مردم هم دور نباشد. شما روند انتخاب رییس جبهه را چطور ارزیابی می‌کنید؟

ببینید ما در ایران یک مشکلی داریم که در تاریخ معاصر چندین ‌بار تجربه شده است، آن‌هم این است که شخصیت‌های سیاسی واقع‌گرا و اخلاقی ما را افرادی که از موضع «آوانگاردی» حرکت می‌کنند به سخره می‌گیرند. شما در جریان نهضت ملی شدن نفت ببینید چپ‌های پیشرو چقدر خلیل ‌ملکی را اذیت کردند (ملکی در آن زمان جزو نوادر روزگار بود). وقتی این اذیت‌ها (ادامه‌دار) شود شخصیت‌های پخته‌ای که عزت‌نفس دارند، کنار می‌کشند. این‌بار هم در کنار تداوم انحصارطلبی خالص‌گرایان از این نوع اذیت‌ها در جبهه اصلاحات هم وجود داشت و متاسفانه این جبهه نتوانست از ریاست آقای بهزاد نبوی استفاده درستی داشته باشد. به نظر من ایشان هم جزو شخصیت‌های پخته، اخلاقی و مجرب دوره ما است.

در برخی دوره‌ها اما رفتارهای درست انتخاباتی به نفع جامعه و اصلاح‌طلبان تمام شده است. در انتخابات ۱۳۹۲، هماهنگی میان آیت‌الله هاشمی به عنوان لیدر طیف‌های میانه و سید محمد خاتمی رهبر جریان اصلاحات، منجر به توفیق شد. توفیقی که در انتخابات مجلس دهم و خبرگان پنجم هم ادامه داشت و نهایتا باعث امضای برجام و کسب منافع منافع قابل توجه برای ملت شد. این روند اما پس از فوت آیت‌الله هاشمی دچار خدشه شده. فکر می‌کنید چرا این نوع هماهنگی‌ها در انتخابات ۹۸ و ۱۴۰۰ شکل نگرفتند.

مهم‌ترین علت آن به خاطر برخی برنامه‌ریزی‌هایی بود که انجام شد. علت بعدی هم درست گفتید، وجود شخص هاشمی‌رفسنجانی بود که هم برای جریان میانه‌ و عقلا و هم برای حکومت یک لنگر توازن‌بخش بود. اگر در سال‌های بعد هم چهره‌ای چون هاشمی حضور داشت و مهم‌تر از آن، اگر توصیه‌های آیت‌الله در سال ۸۸ ازسوی حکومت جدی تلقی می‌شد، حکومت اساسا به این روز نمی‌افتاد که مردم در خیزش اعتراضی مهسا آن شعارها و آن مطالبات را مطرح کنند! اتفاقا به نظر من هر اندازه «خالص‌گرایی» بیشتر ادامه پیدا کند، وضعیت بدتر می‌شود.

روزی نیست که رسانه‌های اصولگرا به بحث ریاست آذر منصوری در جبهه اصلاحات ورود نکرده و ننویسند که آذر منصوری از منظر قانونی نمی‌تواند در شمایل ریاست جبهه فعالیت کند، اصلاحات چگونه می‌تواند از این بزنگاه عبور کند؟ اگر تلاش تندروها به نتیجه برسد آیا جریان اصلاحات به پلن B فکر می‌کند؟

تصمیمات جبهه اصلاحات به صورت شورایی و مبتنی بر گفت‌وگو است؛ تصمیم اخیر شورا هم درباره انتخابات به صورت جمعی بوده و تعداد مخالفان و موافقان در تصمیم‌سازی‌ها نزدیک به هم بوده است. بدون تردید در آینده هم دوباره درخصوص موضوعات مختلف بحث و گفت‌وگو خواهد شد. در آینده باید دید چه نامزدهایی (از جریان اصلاحات) تایید می‌شوند و تخمین میزان مشارکت مردم در انتخابات چه مقدار است؟ با داده‌های فعلی می‌توان گفت که وضع اصلا خوب نیست. ضمنا اخباری که راجع به خانم منصوری در رسانه‌های اصولگرا منتشر می‌شود به هیچ‌وجه دقیق نیست. من عکس آن را شنیدم. اتفاقا در گفت‌وگویی که اخیرا اطلاعات سپاه با ایشان داشته، عنوان شده ما (اطلاعات سپاه) مشکلی با سمت خانم منصوری نداریم.

The post جلایی‌پور : ادعای سهم‌خواهی اصلاح‌طلبان در انتخابات ۱۴۰۰ دروغ محض است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

مشروح گفت‌وگو با حمیدرضا جلایی‌پور را می‌خوانید:

جای خالی نخبگان را در هدایت حوادث اخیر چگونه تحلیل می‌کنید؟ به نظر شما چرا سلبریتی‌ها میدان‌دار حرکت شدند؟

خطا نکنید اتفاقاً، نخبگان جایشان در اعتراضات خالی نبود. آن‌ها مرتب به حکومت هشدار می‌دادند. ولی در دو دهه گذشته نخبگان سیاسی، اجتماعی و فرهنگی از سوی حکومت از عرصه رسمی جارو شدند. دلیل من چیست، دلیلم روشن است. پس از پایان جنگ و خصوصاً از سال ۷۶ به بعد اکثر نخبگان کشور، اصلاح‌جویانه و از طریق سازکارهای مدنی، اصلاحی و انتخابات با حاکمیت دست به تعامل زدند و جامعه مدنی ایران داشت احیا می‌شد. هسته اصلی قدرت در برابر این موج حضور نخبگان و اصلاح‌جویی، به صورت سازمان‌یافته با کمک دولت پنهان و بعد با کمک دولت موازی دست به مقاومت زد. و در انتخابات ۹۸ و ۱۴۰۰ و با اخلال مستمر در سرعت اینترنت (طرح صیانت) سیلی نهایی را به آن‌ها زد و اصلاح‌جویی را در حکومت قفل و جامعه مدنی را به مهار کشید.

در برابر این اقدام مخالف مصلحت ملی که از سوی حکمرانی انجام شد، حکومت به دو چیز امید بسته بود. یکی به جای احیای جامعه مدنی گفت ما بسیج داریم، مسجد و حسینیه و موکب و اربعین داریم و این مولفه‌ها جامعه مدنی اصیل ایران است و به «حضور جمعی غیر خودی‌ها» دیگر نیازی نداریم. دوم اینکه حکومت گفت آن‌هایی که در مراسم دینی شرکت نمی‌کنند می‌توانند فوتبال ببینند، با تتلو و فالورهایش مشغول باشند. لذا در حالی که حکومت در دو دهه گذشته بر دانشجویان فعال، بر انجمن‌های دانشجویی و بر تشکل‌های سیاسی و سمن‌های غیرمرید سخت گرفت، در برابرش نگران ورزشکاران و هنرمندان در فضای مجازی نبود. گفت غیرخودی‌های هم این‌گونه مشغول باشند.

حکومت در ۱۴۰۰ متبخترانه می‌گفت با «دولت یکدستی» که درست کردیم در سیاست خارجی توی دهان غرب می‌زنیم و تحریم را دور می‌زنیم (متأسفانه آن‌هم با اقتصاد سیاه و قاچاقی و پرهزینه) و در مذاکرات امتیازات بیشتر می‌گیریم و در داخل هم با کمک جوانان انقلابی چنان اقتصاد کشور را سامان می‌دهیم که مردم راضی خواهند شد و تبعات تعطیل کردن «جمهوریت» حکومت و مهار جامعه مدنی و نخبگان هم در عمل حل می‌شود و جای نگرانی ندارد. اما خیزش اعتراضی مهسا در صد و ده روز گذشته و در پاییز ۱۴۰۱ به حکومت نشان داد که راهبردهایش سراب و بی‌کفایت است. روشن است که در این بحران نخبگان نمی‌آیند از حکومت خطاکار حمایت کنند و ورزشکاران و هنرمندان هم مردم معترض را رها نمی‌کنند که دل حکومت خطاکار را به دست بیاورند!

آیا ائتلاف‌های فعلی اپوزیسیون را در به چالش کشیدن نظام موفق می‌دانید؟ و آیا به نظر شما اپوزیسیون خارج‌نشین توانسته چهره‌ای از خود ارائه کند که قابلیت راهبری همه چهره‌های مخالف نظام را ذیل یک ایده و پرچم واحد داشته باشد؟

اگر اپوزیسیون خارج‌نشین توانسته بود اعتماد اقشار اصلی شهرها را جلب کند که تکانه‌های عظیم‌تری رخ می‌داد. توجه کنید در این اعتراضات چه شد. در این اعتراضات دیدیم که حاملان اصلی اعتراضات جوانان (دختران و پسران) و دانشجویان بودند. مردم کثیری از محلات هم با این اعتراضات و اعتراض جوانان‌شان مخالفت نکردند. اما همچنان حدود هفتاد درصد جمعیت شهرها با این‌که جز ناراضیان هستند ولی نسبت به اپوزیسیون خارج‌نشین که با پمپئو و سران دول غربی پالوده می‌خوردند، اعتماد نداشتند. اپوزیسیون اگر در طول زمان سرمایه اخلاقی جمع نکند که بی‌جهت مورد اعتماد اقشار اصلی جامعه قرار نمی‌گیرد. کمک مالی بن‌سلمان و پول‌های نفتی صدام حسین به مجاهدین خلق (فرقه رجوی) به کسانی که از راه دور فراخوان می‌دادند، اعتمادساز نیست (به تحقیقات دکتر تفرشی در مورد منابع منابع مالی فرقه رجوی مراجعه کنید). شما توجه داشته باشید فرقه تروریستی رجوی و کومله و دموکرات در شمال‌غرب ایران، این‌ها اسلاف گاندی نیستند این‌ها پدران داعش هستند، که در این اعتراضات این فرقه‌ها در اروپا فعال شدند این فرقه‌ها مورد اعتماد ایرانیان نیستند.

چه تصوری از کنش‌گری اپوزیسیون در این سه ماه دارید؟

توجه داشته باشید اپوزیسیون ایران یک‌پارچه نیست و اپوزیسیون ایران به خاطر شرایط امنیتی آشکار نیست. آن اپوزیسیونی که از راه دور و در تلویزیون‌های ماهواره‌ای در این اعتراضات، از «خط آشوب» در ایران دفاع می‌کردند، این‌ها یک روز هم به ایران نمی‌آیند، این‌ها تعلق میهنی ندارند. این‌ها از خیزش اعتراضی و مدنی مهسا سوءاستفاده کردند. فرصت‌طلبی کردند و قصد داشتند این خیزش مدنی را که دنبال مطالبات فرهنگی (سبک زندگی) و سیاسی (حاکمیت قانون) و اقتصادی (عدالت و رونق اقتصادی) بودند به یک خیزش سرنگونی‌طلبانه و خشونت‌ناپرهیزانه تبدیل کنند، که خوشبختانه در مجموع، جوانان معترض آن‌ها را ناکام گذاشتند.

ارزیابی شما از نقش اپوزیسیون در به انحراف کشاندن اعتراضات و تغییر فاز آن به سمت خشونت و اغتشاش چیست؟

گفتم نقش‌شان این بود: اولاً دنبال این بودند که اعتراض مدنی و خشونت‌پرهیز مهسا را به اعتراض خشونت‌ناپرهیز و ایجاد چرخه آشوب تبدیل کنند، فعلاً ناکام ماندند. ثانیاً سرنگونی‌طلبان به اقتدارگرایی در داخل کمک کردند. شما کافی است به آمار اعدام‌ها، میزان زیاد دستگیری‌ها، صدها جان‌باخته (هم از مردم و هم از مأموران امنیتی) و اعدام‌ها توجه کنید.

برای نخستین‌بار شاهد این بودیم که ادبیات استادیومی و خشونت بی‌سابقه وارد گفتمان اعتراضی شد، به نحوی که ده‌ها نفر از نیروهای امنیتی در این وقایع به شهادت رسیدند، و این رفتارها باعث شد امکان هرگونه نرمشی از جانب نظام تحت‌الشعاع قرار بگیرد، به نظر شما دلیل این رفتارهای بی‌سابقه چه بود؟

بله. من هم به این نکته شما اشاره کردم. این تغییر «ادبیات سیاسی به خشونت‌ناپرهیزی» چندین علت دارد. ولی یکی از علل مهم آن سیاست‌های راهبردی پرهزینه داخلی و خارجی حکومت است. حکومت با این سیاست‌های غلط انبوهی از جوانان عاصی، بی آینده، بیکار و خشمگین را تولید کرده است. شما چه انتظاری از جوان خشمگین و بی آینده دارید. متأسفانه در چنین فضایی فحش ابزار اعلام نارضایتی می‌شود و پدران و مادران هم می‌ایستند و گوش می‌کنند. لذا در این موضوع باید به علت توجه کرد نه معلول. علت دوم اینکه در دو دهه اخیر حکومت ایران قدر ادبیات سیاسی خشونت‌پرهیزانه، اصلاح‌جویانه، صلح‌جویانه و گفت‌گومحورانه را ندانست. و دنبال مهندسی فرهنگی از بالا رفت و برای اکثر منتقدان خشونت‌پرهیز پرونده درست کرد و الان هم بیگناه در زندان‌اند. مطمئن باشید اگر حکمرانی چنین مهندسی‌هایی از موضع قدرت نمی‌کرد امروز با شعارهای خشونت‌ناپرهیز روبرو نمی‌شد.

برخی رفتارها در خیابان و همچنین اظهارنظر برخی چهره‌ها و سلبریتی‌ها به نحوی بود کأنه حقیقتاً کار کار نظام را تمام‌شده می‌پنداشتند، به همین دلیل نهایت خشونت را به خرج دادند و به گونه‌ای اظهارنظر کردند گویی قرار نیست هیچ فردایی در جمهوری اسلامی وجود داشته باشد و این افراد در حاکمیت جمهوری اسلامی زندگی کنند، به نظر شما دلیل این خطای محاسباتی چه بود؟

کلاً یکی از ویژگی‌های تندروها در عرصه سیاسی (چه حکومتی و چه اپوزیسیون خشونت‌ناپرهیز) این است که اهل اغراق و خالی‌بندی هستند و واقع‌نگر نیستند. اپوزیسیون خشونت‌ناپرهیز فکر می‌کند حکومت کفش است که راحت می‌توان آن را عوض کرد. از طرف دیگر شما غافل نشوید که دهه‌هاست تندروهای حکومتی مرتب حرف‌های اغراق‌آمیز درباره کشورهای غربی می‌زنند، ده‌ها بار مرگ آمریکا و کشورهای غربی را اعلام کردند و صدا و سیما هم آن‌ها را با افتخار پخش می‌کرد و می‌کند. احمدی‌نژاد بارها با هزینه مردم بی‌پناه ایران از محو کشورها از روی نقشه جهان صحبت کرد. لذا در چنین عرصه‌ای حرف‌ها و ارزیابی‌ها اغراق‌امیز است.

انجام چه اقدامات و اصلاحاتی را برای پیشگیری از تکرار وقایع مشابه ضروری می‌دانید؟

گام اول این است که حکومت شایسته است بفهمد با سیاست‌های غلطش (که در ابتدای مصاحبه اشاره شد) یک «جامعه ناراضی» و «تمام جنبشی» تولید کرده است نه جامعه‌ای در حرکت به سوی توسعه همه‌جانبه، پایدار، عادلانه و مشارکتی.

گام دوم اینکه حکومت شایسته است بفهمد که خیزش اعتراضی صد و ده روزه مهسا نوک کوه یک «دگردیسی بزرگ فرهنگی، اجتماعی و نسلی» است. خیزش مهسا در خیابان‌ها آرام شده ولی «بلوک عظیم چند لایه اعتراضی» (لایه فرهنگی، اقتصادی و سیاسی) همچنان در جامعه پاسخ داده نشده وجود دارد، تندروهای حکومتی بلادلیل رجز نخوانند و با سرنوشت ایران بازی نکنند.

خوب توجه کنید هم اکنون گرانی‌ها و تورم همچنان ادامه دارد و گذران زندگی روزمره مردم سخت بوده و سخت‌تر می‌شود و انسداد اینترنت و خوابیدن کسب‌وکارهای مجازی بر نارضایتی‌ها می‌افزاید. لذا اگر حکومت با کمک جامعه مدنی دست به اصلاحات نزند و به آن هفتاد درصد جمعیت ناراضی ساکت «چشم انداز بهبود» نشان ندهد متأسفانه دو رخداد می‌تواند در انتظار ایران باشد؛ اول این‌که در دهه گذشته با سیاست‌های پرهزینه خارجی، ایران با تحریم روبرو شد و ایران در مسیر فقیر شدن قرار گرفت (در همین حال کشورهای همسایه عربی، عراق، ترکیه و جمهوری آذربایجان در مسیر رونق اقتصادی و همکاری با اسرائیل قرار گرفته‌اند، و اسرائیل هم به ما پاتک «عمق استراتژیک» زده) پس از این خیزش اعتراضی در کنار فقیر شدن ممکن است ایران با «ناامن» شدن روبرو شود.

دوم این‌که اگر اصلاحات حکومتی و مورد قبول جامعه مدنی انجام نشود، ممکن است اپیزودهای اعتراضی فعلی ایران به «اپیزودهای انقلابی» تبدیل شود. خود همین تحول اپیزودیک می‌تواند بر ناامنی ایران بیفزاید. (منظور از اپیزود صفحات و دوره‌های اعتراضی است)

آیا استمداد اپوزیسیون از کشورهای غربی در راستای مقابله با جمهوری اسلامی و مطالبه تحریم‌های بیشتر، پیگیری حذف ایران از جام جهانی، و مواردی از این دست حرکت معقول و قابل توجیهی بود و در نهایت وارد کردن کشورهای غربی به معرکه اختلاف اپوزیسیون با نظام آیا می‌تواند آورده‌ای برای آنها و مردم ایران داشته باشد؟

متأسفانه ایران عزیز ما در شرایط دو قطبی فعلی با دو عارضه در سیاست خارجی روبرو شده است. عارضه اول این‌که حکومت ایران در جنگ روسیه (پوتین) با غرب (بر سر کشور اکراین) یک خطای راهبردی انجام داده است. ایران در دو سده گذشته به درستی در جنگ بین قدرت‌های جهانی (مثل روسیه و اروپا) بی‌طرف بوده است. در جنگ اکراین ایران به خطا طرف پوتین را گرفت. و الان فرانسه، انگلیس و آلمان به طور ویژه مذاکرات برجام را روی هوا بردند و در حال آسیب زدن به مصالح ملی ایران‌اند.

عارضه دوم این است که گفتم اپوزیسیون خشونت‌ناپرهیز ایران، فاقد سرمایه اخلاقی است و حتی از جنگ خارجی هم علیه ایران دفاع می‌کند، برای آن‌ها تمامیت ارضی و حفظ میهن یک ارزش نیست به همین دلیل از پمپئو و بلوک راست افراطی در جهان دریوزگی می‌کنند.

متأسفانه این دو عارضه منافع ملی و تمامیت ارضی ایران را در مخاطره قرار داده است. گفتم فقیر شدن و ناامن شدن ایران، خلاف مصالح ملی است. زندگی در خانه و میهن ایران برای کثیری از شهروندان با مشکل روبرو می‌شود. و در این باره کک تندروها هم نمی‌گزد.

تحلیل شما از این امر که برخی جریان‌های اپوزیسیون وابسته به کشورهای خارجی، در حوادث اخیر آشکارا خط تجزیه‌طلبی را دنبال می‌کردند، چیست؟

ایران یک کشور تاریخی است و همزیستی اقوام در آن نهادینه شده است. ولی توجه داشته باشید اگر در ایران به جای حکمرانی «رضایتی»، حکمرانی پرمدعا و ناکارآمد «هدایتی» داشته باشیم، با یک جامعه ناراضی و با دشمن‌هایی که سیاست خارجی پرهزینه حکومت ایجاد کرده است، تمامیت ارضی ایران هم در شرایط ناامنی به مخاطره می‌افتد. توجه داشته باشید در خارج کشور توسط دولت‌هایی مثل اسرائیل و عربستان یک «مؤسسه اقتصادی نانوشته براندازی» درست کرده‌اند. هر فرد و گروهی که به اختلاف مذهبی و قومی در ایران دامن بزند و از «خط آشوب» دفاع کند از این مؤسسه دلار می‌گیرد. و این قصه پرهزینه بودن سیاست خارجی حکومت ناکارآمد ما را نشان می‌دهد.

منبع: مهر

The post حکومت کفش نیست که راحت بتوان آن را عوض کرد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

حمیدرضا جلایی‌پور استاد علوم اجتماعی دانشگاه تهران، احمد میدری اقتصاددان و معاون سابق وزارت رفاه‌و محمد قوچانی مدیرمسوول و سردبیر مجله «آگاهی‌نو» به عنوان سخنرانان شرکت‌کننده در یک نشست تحلیلی متفق‌القول بودند که برون‌رفت از شرایط فعلی نیازمند یک آسیب‌شناسی کامل از سیاست‌های جاری کشور در دهه‌های اخیر است و اعمال خشونت نه فقط به حل مساله کمکی نخواهد کرد، بلکه به غامض‌تر شدن بحران خواهد انجامید. در پایان هریک از سه کارشناس حاضر در پنل ضمن اعلام توصیه‌های خود به سران سه قوه برای عبور از بحران فعلی، به ترسیم سناریوهای پیش‌رو در آینده پرداختند.

جلایی‌پور: تفاوت جنبش و  وضعیت انقلابی

حمیدرضا جلایی‌پور سخنان خود را با تفکیک میان واژه «ناآرامی» و «اعتراض» آغاز کرد و توضیح داد: نباید به جنبش اخیر، ناآرامی بگوییم. زیرا این واژه، امنیتی و سیاسی است. این اعتراضات که اکنون شاهد آن هستیم، بعد از انقلاب کم نظیر بوده است. دلیل این نکته دربرگیری شهرهای مرتبط و تداوم روزهای اعتراض است. اعتراضات دانشجویی دو ماه گذشته، علاوه بر دانشگاه‌های مادر، دردانشگاه‌های شهرستان‌ها نیز بوده است و اصلا نباید واژه ناآرامی را به آن نسبت داد. جلایی‌پور اظهار کرد: ما در دل اعتراض هستیم و از آن فاصله نگرفته‌ایم. می‌توانیم دو تعبیر برای تحلیل این‌گونه حرکات استفاده کنیم؛ یکی از اینها جنبش است که نوعی جنبش اجتماعی است و چند لایه دارد. او فرآیند آغاز این حرکت را چنین توصیف کرد: با مرگ مهسا امینی، این جنبش آغاز شد و همزمان با آن، چندین جنبش اجتماعی دیگر نیز شروع شد. معمولا در همه جوامع، جنبش‌ها در حال تغییر هستند، اما چنین نشد. جنبش اصناف مختلف، محیط‌زیست، اقشار گوناگون نیز به آن اضافه شدند. جنبش یک تعبیر است که من آن را می‌پسندم و احساس می‌کنم ما در این وضعیت هستیم. این جامعه‌شناس اضافه کرد: اما مدتی است که افراد با سابقه آکادمیک، از واژه انقلاب استفاده می‌کنند. اگر منظور از این تعبیر این است که معترضان خواهان تغییر اساسی هستند، این حرف درست است. زیرا این خواسته هم در دانشگاه و هم در خیابان مطرح می‌شود. اما ما در وضعیت انقلابی نیستیم. نخستین مولفه وضعیت انقلابی، عموما موقعیتی است که حکومت نتواند از خود در برابر مردم دفاع کند، اما ما می‌بینیم که چنین نیست. او بیان کرد: آنالیز شش انقلاب، نشان می‌دهد وقتی دولت پوشالی شد، انقلاب می‌شود اکنون شاهد چنین وضعیتی نیستیم. معمولا در وضعیت‌های انقلابی، اپوزیسیون‌ها و آلترناتیوها، مورد اعتماد معترضان قرار می‌گیرند، اما ما چنین وضعیتی را نمی‌بینیم. برای وقوع انقلاب، اقشار اصلی شهرها، باید به آلترناتیو بپیوندند و از قدرت سیاسی ناامید شوند، اما هنوز این اتفاق نیفتاده است. گفته می‌شود که ۷۰ درصد مردم از عملکرد حکومت ناراضی هستند، اما به آلترناتیوها هم امیدی ندارند. به همین دلیل، می‌فهمیم که ایران، هنوز وارد وضعیت انقلاب نشده است. البته این به این معنا نیست که این وضعیت در آینده نیز رخ نخواهد داد.

جلایی‌پور همچنین تصریح کرد: ما از ۲۰ سال پیش، به حکومت گفتیم که جامعه جنبشی شده است. کتاب‌های زیادی هم در این مورد نوشته شد. جامعه جنبشی، پتانسیل انقلابی شدن دارد. اما چه عوامل مهمی این وضع را دامن زده است؟ چهار عامل به اتفاق یکدیگر، این شرایط را به وجود آورده‌اند. یکی از این عوامل از همه مهم‌تر است و بعد از ۷۰ روز نیز امیدی برای بهبود آن وجود ندارد. برای توضیح این عامل باید توجه داشت که ما با جامعه‌ای روبه‌رو هستیم که نشان از یک دگردیسی اجتماعی- فرهنگی بزرگ در کشور می‌دهد. با این وجود، حکومت در برابر این تغییرات عملکرد قابل توجهی نشان نداده است. او تاکید کرد: حکومت- به خصوص در دوره رئیسی- این دگردیسی را تشدید کرده است. حکومت در این زمان سعی کرده که از بالا اقدام به مهندسی فرهنگی کند. در واقع نهاد حاکم به جای اینکه آغوش خود را باز کرده و به سمت حاکمیت قانون برود، می‌خواهد جامعه را با امکانات حکومتی مهندسی کند. در این شرایط، حکومت باید پاسخ دهد که آیا جامعه واقعا کنترل شده است؟ نتیجه چنین اقدامی، تولید مداوم نارضایتی است. کسانی که در خیابان می‌آیند، همه از تحمیل‌ها خسته شده‌اند. حکومت در ۷۰ روز گذشته تلاش نکرده است که افق جدید و چشم‌اندازی نشان دهد. جلایی‌پور یادآوری کرد: حکومت باید چشم‌اندازی نشان می‌داد که نیروهای مدنی جامعه آن را بپذیرند، اما چنین نکرده است. حالا کار به جایی رسیده که هنرمندان و ورزشکاران نیز وارد میدان شدند. به نظر من راه‌حل این است که حکومت چشم‌انداز امیدبخشی را نشان دهد، اما ممکن است چنین نکند. اگر این اتفاق رخ ندهد، همین افرادی که در رسانه ملی به آنها اغتشاش‌گر می‌گویند به مردم چشم‌انداز می‌دهند. چشم‌انداز آنها هم تغییر است. این‌گونه ما به وضعیت انقلابی نزدیک می‌شویم. حکومت با مهندسی فرهنگی، اقدامی مغایر وضعیت واقعی جامعه انجام داده است و اکنون پس از ۷۰ روز هم افقی امیدبخش نشان نمی‌دهد. این جامعه‌شناس اظهار کرد: وقتی واژه انقلاب را به کار می‌بریم خوب است بین انقلاب و وضعیت انقلابی تفکیک قایل شویم. ما در مورد انقلاب، یک رویکرد‌ انقلابی داریم که می‌گوید تا حکومت هست، مشکلات ما حل نخواهد شد. ما از این رویکرد انقلابی جانبداری نمی‌کنیم، زیرا  بسیار پر‌هزینه است. هر زمان که وارد برهه بی‌دولتی شویم، کشور امنیت خود را از دست خواهد داد. من در صحبت‌های خود، به حکومت هشدار دادم که این وضعیت ممکن است منجر به ناامنی شود. بروز پدیده انقلاب، با رویکرد انقلابی متفاوت است. خط آشوب هم آن چیزی است که کشور را به‌هم می‌زند. اعتراضات ادامه یافته و سرکوب این اعتراضات شدت آنها را افزایش می‌دهد. جلایی‌پور افزود: این اعتراضات، با اعتراضات قبلی متفاوت است و اگر سرکوب شود، بدتر خواهد شد. من در دانشگاه نیز دیدم که برخی روزها کلاس‌های دانشجویان برگزار می‌شد، اما زمانی که دانشگاه ۱۰نفر را ممنوع‌الورود می‌کرد، به ناگهان دانشگاه دوباره شلوغ می‌شد. او اظهار کرد: ۲۰ سال است که گروه‌های سیاسی برنامه نجات می‌دهند، نیروهای سیاسی، منتقدان و اقتصاددانان مختلف بسته‌های پیشنهادی ارائه می‌دادند. اما بلوک قدرت اراده‌ای به تغییر نداشت. او در پایان توضیح داد: از قرن ۱۶ تا اکنون، ۵۰۰ کانون انقلابی در جهان شکل گرفته است. اما تنها ۳۵ مورد آنها منجر به انقلاب شده است. ما باید به تجربه ۴۶۵ کشوری که به مرحله انقلاب نرسیدند توجه کنیم، اما چنین نمی‌کنیم. جامعه مدنی و حکومت باید هر دو انعطاف نشان دهند. کشورهایی هم که در بستر انقلاب بودند، اما در آنها بی‌دولتی و فرآیند پرهزینه رخ نداده است نیز کم نیستند. برای مثال در سال‌های منتهی به انقلاب اسلامی هم شاه اقداماتی انجام داد. اما آن زمان برای اصلاحات دیر شده بود. شاه باید همین اقدامات را در اوایل دهه ۵۰ انجام می‌داد و نه در سال ۵۷.

خیابانی شدن سیاست

محمد قوچانی در تحلیل حوادث دو ماه اخیر چهار رویکرد را قابل بررسی دانست و گفت: رویکرد اقتصادی- اجتماعی و تحلیل طبقاتی است. رویکرد دیگر امنیتی و پلیسی است. بحث سوم، سیاسی است که اگر بخواهم در یک کلمه آن را توضیح دهم، بحران نمایندگی در جامعه ایران است. بعد چهارم هم که کاملا مغفول است، نگاه فلسفی- الهیاتی و بحران ارزش‌هاست که در جامعه ما کاملا اتفاق افتاده است. او افزود: آنچه از آن به عنوان بحران نمایندگی صحبت می‌کنم، تعطیلی سیاست در جمهوری اسلامی است. به خصوص با انتخابات ۱۴۰۰ و البته قبل از آن در انتخابات مجلس در سال ۹۸. منظور از سیاست الزاما حکمرانی و دولت‌مردان نیست، اما دولت‌داری هم در اینجا اتفاق نمی‌افتد. منظورم نسبت حضور جامعه در سیاست است. جمهوری اسلامی تقریبا در سال ۱۳۹۸ و تحقیقا در ۱۴۰۰ این ارتباط را قطع کرده است. نتیجه این اتفاق، خیابانی شدن سیاست است. سیاسی شدن خیابان اتفاقا رویداد خوبی است، به این معنا که شهروندان آگاهی داشته باشند که راجع به مسائل سیاسی اظهارنظر کنند و حرف بزنند و این اتفاق مثبت است. چرا که روشنفکران تا کنون تصور می‌کردند که جامعه ما مرده است و دیدگاهی در مورد مسائل روز ندارد. نگاهی که حاکمیت نیز داشت و در تمام این سال‌ها اصرار داشت که سیاسی کردن جامعه غلط است و مطالبات مردم معیشتی است. به نظر قوچانی در تمام این سال‌ها اگر حکومت کارآمدی سر کار بیاید که پاسخ معیشت و شغل مردم را بدهد، جنبش اداره می‌شود و مشکلی نیست. در اصل خیابانی شدن سیاست پاسخی به این موضوع است. مردم اعلام می‌کنند که ما متوجه بلایی که بر سرمان می‌آید، هستیم. او گفت: ایراد خیابانی شدن سیاست این است که ادبیات و زبان خیابانی در سیاست رسوخ می‌کند. در شعارها، تحلیل‌ها و در ساده‌انگاری سیاست این موضوع دیده می‌شود. بسیاری تصور می‌کنند اگر این حکومت برود و دیگری جایگزین آن شود، همه‌چیز خوب خواهد شد. این بحرانی است که در عمده انقلاب‌ها رخ می‌دهد. به گفته او، در کل نظام‌های سیاسی دنیا یک مدل دوقطبی دارند که در جامعه ما منفی تلقی می‌شود. اما در حقیقت در این روش،به جامعه فرصت انتخاب میان دو جریان داده می‌شود. البته در دیدگاه‌های جدید سیاسی همین دوقطبی نیز نقد می‌شود و آن را یک نوع دیکتاتوری جدید می‌دانند. سیاست اساسا جمع ثبات و تغییر است. یعنی جامعه می‌تواند تغییر ایجاد کند و در عین حال در دولت یک ثبات وجود داشته باشد تا بتواند تصمیم‌ بگیرد و جامعه را اداره کند.

قوچانی با بیان اینکه جمهوری اسلامی به صورت خودکار در حال شکل دادن مدل سیاسی منظمی بود، گفت: احزاب جمهوری اسلامی و نهضت آزادی در ابتدای انقلاب نمونه آن هستند و به تدریج مجمع روحانیون و روحانیت مبارز به آن افزوده شدند. جامعه چنان متکثر بود که از همه اینها عبور کرد و به تدریج تبدیل به دو جبهه اصلاح‌طلب و اصولگرا شد.

او با اشاره به شعار «اصلاح‌طلب، اصولگرا دیگه تمام ماجرا» در سال ۹۶ و ۹۸ که بخش‌هایی از حاکمیت هم از آن حمایت می‌کردند، گفت: این شعار توسط شورای نگهبان تایید شد که رقابت و دوقطبی وجود ندارد. یعنی در این جامعه، اصولگرایان به حزب حاکم بدل شده‌اند. اما در واقع آنها نیز حاکم نیستند و جریان دیگری پشت سر قرار دارد که در حال اداره امور است. همه اصولگرایان نیز جریان ریشه‌داری در حکومت نیستند. سقف اصلاح‌طلبان را نیز تعیین کردند که در یک محدوده خاصی می‌توانید فعالیت کنید.

قوچانی با بیان اینکه فروپاشی چنین نظم سیاسی، به معنای فروپاشی نظم اجتماعی نیز است، گفت: در سال ۹۶ و ۹۸ این ماجرا اتفاق افتاد و بخشی از ریشه اتفاقات سال جاری را می‌توان در آنجا پیدا کرد. اما جامعه با آن همدلی نکرد. به این معنا که جامعه ضمن آنکه دردهای خود را تشخیص می‌داد، احساس می‌کرد دولتی وجود دارد که درصدی از مردم به آن رای دادند. این موضوع را می‌توان از آمار انتخابات نیز متوجه شد. در سال ۷۶ حدود ۷۹ درصد، در سال ۸۰ معادل ۶۷ درصد، سال ۸۴ حدود ۶۲ درصد و در سال ۸۸ معادل ۸۵ درصد جامعه در رای‌گیری شرکت کرده است. اما در سال ۹۲ معادل ۷۲ درصد، سال ۹۶ حدود ۷۳ درصد و در سال ۱۴۰۰ تنها ۴۸ درصد از مردم واجد شرایط در انتخابات شرکت کردند. قوچانی‌ افزود: در گذشته گفته می‌شد که دولتی را برای ۱۰ سال بر سر کار می‌آوریم و چنان جامعه را اداره می‌کند که مردم پس از آن دوباره به ما رای می‌دهند. اما هم‌پوشانی جنبش‌های متعدد اتفاق افتاد، به این معنا که موضوع تنها حجاب نیست و بعد از آن نوبت به کرامت، معیشت، حق انتخاب و روابط با جهان رسید. او تصریح ‌کرد: نمی‌توان همه مشکلات را بر عهده حاکمیت انداخت. اصلاحات به عنوان دیرپاترین جنبش در ایران، گفتمان غالب در نقد سیاسی و اجتماعی در کشور بوده است. حتی در شرایطی که از قدرت بیرون می‌رفت، به عنوان یک آلترناتیو جنبشی ادامه حیات می‌داد. یعنی در سال ۸۸ رای نمی‌آورد، اما بی‌اعتبار نمی‌شود، اما در این حوادث، اصلاحات دچار سردرگمی شده است. اتفاقاتی که در درون جنبش اصلاحات روی داد، در ایجاد وضعیت فعلی نقش دارد. کسانی که شخصیت‌های مرجع جامعه بودند، کنار رفتند و فرد دیگری جایگزین آنها نشد. بخشی از آن را حکومت از بین برده و خروج بخش دیگر به واسطه انفعال اصلاح‌طلبان رخ داده است.

او در مورد رویکرد فلسفی- الهیاتی گفت: در جامعه ما قرار بوده ارزش‌های دینی ترویج شود، اما متاسفانه نه فقط به اندازه کافی از نظر کیفی تقویت نشده است، بلکه ارزش‌های مدنی و ملی نیز تضعیف شده است. نتیجه این اتفاق آن است که با جریانی مواجه هستیم که هیچ یک از ارزش‌های اصلاح‌طلب، اصولگرا و حتی برانداز را قبول ندارد و به بحرانی رسیده است که من از آن به عنوان نیهیلیسم سیاسی‌(هیچ‌انگاری) یاد می‌کنم. یعنی احساس می‌کنند که خوب و بد، ملیت و وابستگی، برایشان بی‌معنا است. اکنون نئو لیبرالیسمی در جامعه قدرت گرفته که هیچ ارزشی برایش ارزش نیست. این موضوع را می‌توان در جریان جام جهانی مشاهده کرد. این اتفاق جامعه را به سمت یک بحران سوق می‌دهد که آنچه در خیابان روی می‌دهد تحلیل‌ناپذیر می‌شود.

قوچانی در مورد واژه «وسط‌باز» که در رسانه‌ها‌ مطرح شده است و انتقال مرجعیت رسانه‌ای از خارج به داخل گفت: برای ریشه‌یابی باید در مورد سیاست خارجی صحبت کرد، به این معنا که به همان اندازه که سیاست داخلی ما در ایجاد شرایط فعلی موثر بوده، نوع نگاهی که به ایرانیان خارج کشور و دنیا داریم و رابطه ما با دنیا نیز نقش مهمی در این ماجرا دارد. غیر از مرجعیت رسانه‌ای، مرجعیت فرهنگی و سیاسی را نیز به خارج از کشور منتقل کرده‌ایم. به این معنا که از میان سیاسیونی که در سال‌های گذشته مورد اقبال قرار گرفته‌اند، آقایان خاتمی و روحانی و از میان اصولگرایان تنها موفقیت که در عرصه سیاسی داشتند از سوی آقای احمدی‌نژاد بوده است، که هیچ یک از این افراد را حکومت قبول ندارد. این افراد و همه نخبگان سیاسی هیچ کدام حتی در نیمکت ذخیره هم جایی ندارند و از سوی دیگر جامعه‌ای را درست کرده‌ایم که ۴ تا ۷ میلیون نفر از آن در خارج از کشور هستند و کیفیت زندگی قابل توجهی دارند. این اپوزیسیونی است که به دست خودمان به وجود آورده‌ایم.

او با اشاره به تجمعات ایرانیان در کانادا و آلمان گفت: این محصول کار چه کسانی است؟ در سال‌های گذشته خیلی از نیروهای سیاسی وقتی توسط نیروهای امنیتی احضار می‌شدند، یکی از نخستین سوالات این بود که چرا نمی‌روید؟ ترکیب بی‌بی‌سی و ایران اینترنشنال افرادی بوده‌اند که اغلب در رسانه‌های داخلی کار می‌کردند.

او با اشاره به مراسم تشییع سردار سلیمانی گفت: اجتماعی خود‌جوش در آن مراسم تشکیل شد، چطور آن را تبدیل به اتفاقات و تجمعاتی کردیم که چندی پیش در جریان مسابقات جام‌جهانی شکل گرفت؟ سه نکته در اینجا قابل تامل است. اول تضعیف مفهوم ملت و ملیت در کشور است. کار به جایی رسیده است که معاون آقای رئیسی گفته است ما می‌خواهیم امت- امامت باشیم. موضوع دوم، زبان فارسی است. افغانستان، هندوستان و پاکستان را رها کردیم، در حالی که مردم آنجا نیز مسلمان هستند، اما افغانستان را در دامان طالبان رها می‌کنیم. این مساله برای مردم ایران تضعیف‌کننده مفهوم منافع ملی و ملت است حتی با تعریف شیعی آن. نکته دوم، دکترین تاریخی از زمان امیرکبیر در سیاست خارجی است به نام موازنه قوا. گاهی مثبت بوده است و زمانی منفی. گاهی تصور می‌کردیم باید به روس و انگلیس به‌طور یکسان امتیاز دهیم و گاهی مانند دوره دکتر مصدق منفی بود و نه به این امتیاز می‌داد و نه به آن. برای نخستین بار در طول ۱۵۰ سال گذشته، سیاست گرایش به شرق را ترویج می‌کنیم و اروپا را علیه خود متحد کردیم و جشن یخ‌بندان اروپا برگزار می‌کنیم. در این شرایط به جای آنکه بتوان خط لوله گازی را راه‌اندازی کنیم که امروز به عنوان اقدام استراتژیک، گاز به اروپا صادر کنیم، پشت سر روسیه‌ای قرار گرفته‌ایم که خود به دنبال حل مشکل خود در اوکراین است. قوچانی ادامه داد: جابه‌جایی نخبگان و ارزش‌ها شرایطی ایجاد کرده است که نیروهای خارجی برای شما تصمیم‌گیرنده شوند. بخشی از جامعه می‌گوید چه اشکالی دارد، این جغرافیا، کوچک باشد، اما خوشبخت باشیم. کل ارزش‌ها و مفاهیم در حال نابودی است. تلویزیون هم زمانش را آن طور که می‌خواهد تقسیم می‌کند و ساعت‌ها وقتش را به سلبریتی‌هایی می‌دهد که اکنون دامن‌گیرش شده است. قوچانی تصریح‌کرد: زمانی علی کریمی، هشتگ من پشیمانم را در سال ۹۶ منتشر کرد، حاکمیت از آن خوشحال شد، چرا که تصور می‌کرد منظور او رای دادن به روحانی بوده است. جامعه اتمیزه در حال رخ دادن است، چرا که تمام مرجعیت‌های جامعه را از بین برده‌اند، اجازه ایجاد یک شبکه خصوصی داده نشد، چرا مردم اجازه ندارند یک صدای متفاوت را بشنوند؟ زمانی زن ایرانی بدون اجبار و به خاطر آقای شریعتی و آیت‌الله خمینی حجاب بر سر گذاشت، چه بر سر این جامعه آمده است که در اعتراض حجاب از سر بر می‌دارد؟ با از بین رفتن مرجعیت‌ها، مردم خبر، سرگرمی و سیاست را دیگر از داخل کشور پیگیری نمی‌کنند. او افزود: برآمدن سلبریتی‌ها محصول قهری اتفاقاتی است که در ۴۰ سال گذشته رخ داده است. وقتی همه‌چیز سیاسی می‌شود، از فوتبالیست انتظار داریم که با گل زدن یک کنش سیاسی را انجام دهد. وقتی از عدم خشونت حرف می‌زدیم، می‌گفتند شما طرفدار انقلاب مخملی هستید، اکنون به جایی رسیده‌ایم که باید خواهش کنند که عدم خشونت را در جامعه ترویج کنیم.

فقدان تشکل، عامل بحران کنونی

احمد میدری که دکترای اقتصاد خود را از دانشگاه علامه طباطبایی دریافت کرده است و سابقه نمایندگی مجلس ششم و معاونت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دولت روحانی را در کارنامه خود دارد، سخنان خود را با این نکته آغاز کرد که مطالعات در رشته علوم انسانی را نمی‌توان به‌طور دقیق از منظر اقتصادی، اجتماعی و سیاسی تفکیک کرد و بررسی آثار بزرگان نیز بر این نکته صحه می‌گذارد. او افزود: با این حال نگاه اقتصادی می‌تواند به ما کمک کند تا به این سوال پاسخ دهیم، چرا به اینجا رسیدیم و راه عبور از آن چیست. میدری در ادامه با اشاره به آرای جوزف شومپیتر و به نقل از این متفکر گفت آنچه بشر را به پیشرفت‌های امروزی رسانده است، سازمان‌دهی سیاسی و اقتصادی است. او ادامه داد: این تعریف یک نقطه عطف به شمار می‌رود؛ چرا که او سازمان‌ها را به عنوان نهادی معرفی کرد که نوآوری‌ و خلاقیت‌های بزرگ از دل آنها پدید می‌آید. میدری افزود: این مساله هم درباره سازمان‌های سیاسی، در قالب احزاب و هم درباره سازمان‌های اقتصادی در قالب شرکت‌های بزرگ، اتاق‌های بازرگانی و اتحادیه‌های کارگری صدق می‌کند. این اقتصاددان با بیان این مقدمه به این توضیح پرداخت که مساله‌ای که ما را به این نقطه در جامعه رسانده است، تمرکز قدرت در دست دولت، نه به صورت یک سازمان، بلکه به صورت مجموعه‌ای از روابط شخصی است. میدری افزود: در چنین ساختار سیاسی و اجتماعی، حکومت‌ها غافلگیر شده و با پدیده‌هایی روبه‌رو می‌شوند که تصوری از آن ندارند. او گفت: مطالعات تطبیقی در اندونزی و ایران این پرسش را مطرح می‌کند که «عملکرد اقتصادی شاه به مراتب بهتر از سوهارتو، حاکم اندونزی بود، اما چرا حاکمیت شاه تداوم نیافت، اما سوهارتو ۳۰سال پس از شاه همچنان بر اندونزی حاکم بود؟». میدری در ادامه گفت: این مطالعه، یکی از عوامل وقوع این پدیده را از بین بردن تمام تشکل‌ها و سازمان‌ها از سوی شاه ذکر می‌کند؛ درحالی که سوهارتو در حل مشکلات جامعه با تشکل‌های اجتماعی موجود وارد مذاکره می‌شد، اما شاه در موقعیت مشابه باید با چه کسی مذاکره می‌کرد؟ در واقع باید پرسید چرا جامعه ایران به سمت تشکل‌زدایی رفته است، در حالی که از نظر تاریخی جامعه‌ای سازمان‌یافته به شمار می‌رود؟ میدری افزود: در واقع ما پس از انقلاب مشروطه وارد یک جامعه بی‌تشکل شدیم؛ انقلاب مشروطه نوعی مصالحه میان روحانیت، اصناف بازار و شاه بود که در آن شاه، مشروطه و تشکیل مجلس را می‌پذیرد. او ادامه داد: با این حال می‌بینیم با تضعیف قدرت مرکزی در کشور، جامعه وارد نوعی تشتت سیاسی می‌شود که به تعبیر طالبوف، گاو دوشاخ به گاو هزارشاخ تبدیل شد؛ در این دوران طی ۹ سال، شاهد برآمدن ۵۱ دولت در کشور هستیم. میدری افزود: در این شرایط پهلوی اول با اجماع بر سر کار می‌آید؛ او که مورد تایید تمام روحانیون به جز مدرس و تمام ترقی‌خواهان به جز مصدق است، از وضعیت آشوبناک فضای سیاسی ایران در دوران پیش از خود یک درس اساسی می‌گیرد که تا به امروز دکترین حکمرانی در کشور ماست: اینکه وجود هرگونه تشکل به معنای به خطر افتادن حکومت مرکزی است. به گفته این اقتصاددان بر همین اساس دستورالعمل امنیتی پهلوی اول مبنی بر قلع و قمع تشکل‌های موجود و جلوگیری از برآمدن‌ تشکل‌های تازه در دستور کار قرار می‌گیرد. میدری در ادامه صحبت‌های خود این سوال را طرح می‌کند که «چرا بازار سیاست در ایران به سمت انحصاری شدن پیش می‌رود؟» این اقتصاددان در توضیح سوال خود افزود: انحصار در بازار سیاست‌ ایران برخلاف آمریکای لاتین در انحصار یک سازمان نیست، بلکه از جنس دیگری است. میدری ادامه داد: گاهی تصور می‌شود این رفتار خواسته افراد در مسند قدرت است، اما باید پرسید چرا فرد دموکراتی چون مصدق نیز هنگام قرار گرفتن در مسند قدرت رفتارهای مشابهی از خود نشان می‌دهد و مجلس را منحل می‌کند؟ این پدیده پیچیده‌ای است و نمی‌توان صرفا آن را به افراد در مسند قدرت نسبت داد. میدری افزود: در ایران امروز اصلاح‌طلبان بیش از ۳۷ حزب دارند، در حالی که در کشورهای توسعه یافته این اعداد به مراتب کمتر است؛ در واقع باید پرسید چرا بازار سیاسی در ایران تا این حد آشفته‌ است؟ در واقع شرایط اقتصادی و اجتماعی ایران، حاکم را پس از استقرار به سوی تمرکز قدرت می‌برد و او درصدد اجرای مصلحت‌هایی برمی‌آید که جامعه آنها را برنمی‌تابد. در واقع حاکمیت سعی می‌کند با تکیه بر اقشار محدودی در جامعه برنامه‌ خاص خود را پیش ببرد تا بحران مشروعیت را حل کند. میدری سخنان خود را به این صورت خلاصه کرد که در حالی که جامعه اتمیزه نمی‌تواند خواسته‌های خود را به طبقه حاکم منتقل کند، حاکم نیز در تکاپوی اجرای طرح جدید خود در جامعه است؛ در چنین شرایطی، تجدیدنظر در نگرش سیاسی و ارائه راه‌حل، اقدامی پیچیده است و نباید تصور کنیم راه‌حل ساده‌ای برای این مساله وجود دارد.

سناریوهای پیش‌رو کدامند؟

میدری در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه «چه توصیه کوتاه‌مدتی برای سران قوا دارید و چه سناریوهایی را برای آینده اعتراضات پیش‌بینی می‌کنید؟» گفت: دو دیدگاه در این زمینه وجود دارد؛ یک دیدگاه براین باور است که دولت و نظام سیاسی باید اصلاحات اساسی در ساختار سیاسی را بررسی و به اجرا درآورد، دیدگاه دوم معتقد است که بخشی از مشکل به نیروهای اجتماعی بر می‌گردد. دولت و نیروهای اجتماعی اسیر میثاق‌های پیشین سیاسی و اجتماعی هستند و در این میان تجدیدنظر در دیدگاه نیروهای اجتماعی حداقل به اندازه تجدید‌نظر دولت اهمیت دارد. به‌طور مثال دعوت از عادل فردوسی‌پور برای گزارش فوتبال جام‌جهانی نوعی تجدید‌نظر حکومت بود، اما طرف مقابل این دعوت را رد کرد. عزل فرماندار و فرمانده نیروهای انتظامی زاهدان، تماس تلفنی رئیس‌جمهور با خانواده مرحوم مهسا امینی و اعزام نماینده حکومت برای ملاقات با مولوی عبدالحمید نوعی تجدید نظر بوده است که هیچ یک از آنها به عنوان قدم مثبت حکومت تلقی نشد. نه تنها در شرایط کنونی، بلکه تجارب تاریخی ایران نشان می‌دهد که میثاق جدید سیاسی بدون تجدید نظر نیروهای اجتماعی و ایجاد یک میثاق جدید اجتماعی در عمل به شکست می‌انجامد. هر چند بدون تردید تجدیدنظر هر حکومتی برای حفظ بقای خود است، اما می‌تواند گامی به سوی بهبود وضعیت سیاسی و اقتصادی باشد. نیروهای اجتماعی حاضر به همکاری نمی‌شوند، زیرا می‌ترسند که پایگاه اجتماعی خود را از دست بدهند. در واقع نیروهای اجتماعی نیز اسیر روابط پیشین بودند و اجازه ندادند میثاق جدید سیاسی شکل بگیرد. دولت واهمه دارد که اقتدار حکومت بشکند و دیگری می‌ترسد پایگاه اجتماعی خود را از دست بدهد. ما در شرایط بدی قرار گرفته‌ایم و در این شرایط تنها یک توافق سیاسی است که می‌تواند چشم‌انداز مثبتی را برای آینده رقم بزند؛ کاندیداهای این توافق سیاسی می‌توانند تغییراتی را در بر بگیرند که تغییر قانون حجاب، اصلاح قانون اساسی و لیست بلندبالایی از اصلاحات دیگر، از آن جمله است. در موقعیت پیچیده‌ای قرار گرفته‌ایم که تغییر حکومت مشکل ما را حل نمی‌کند و از سوی دیگر حکومت نیز اصلاحات پیشنهاد شده را تا به امروز نپذیرفته است؛ در این شرایط باید به سمت توافق سیاسی حرکت کنیم. میدری سناریوهای پیش‌روی جامعه ایران را این‌گونه طبقه‌بندی کرد که ناآرامی‌های امروز جامعه ایران یا توسط دستگاه‌های امنیتی حکومت سرکوب می‌شود یا جریان سیاسی میانی موفق خواهد شد از توان خود برای ایجاد همراهی در مردم بهره ببرد و به این وضعیت پایان دهد. اگر ما به این جمع‌بندی رسیده‌ایم که تنها راه برون‌رفت از این شرایط، انجام اصلاحات بدون براندازی است، باید تغییراتی در نحوه برخورد ما با حاکمیت رخ دهد که توافق سیاسی میان نیروهای اجتماعی و سیاسی حاضر در صحنه را ممکن کند.

The post بحران نمایندگی در بازار سیاست appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.