The post حسین جابری انصاری مدیرعامل ایرنا شد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

حسین جابری انصاری، معاون سابق عربی- آفریقایی وزارت امورخارجه از فعال‌ترین دیپلمات‌ها در تحولات اخیر است که همواره در فضای رسانه‌ای حضور داشته و به تحلیل ابعاد مختلف این رخداد پرداخته است.

۱۵ مهر و عملیات طوفان الاقصی یک نقطه عطف در تاریخ مقاومت ملت فلسطین مقابل اشغالگری است. در حال حاضر هم حدود سه ماه از نبرد حماس و رژیم‌صهیونیستی سپری شده است. در ابتدای گفتگو ارزیابی‌ای از آخرین تحولات غزه داشته باشید تا وارد ابعاد مختلف این تحول در جغرافیای مقاومت شویم.

چند ده روز است که جنگ گسترده و شدید اسرائیلی‌ها علیه نوار کوچک اشغالی غزه در جریان است؛ از هوا، زمین و دریا. در عین حال که اسرائیلی‌ها پیشروی‌هایی داشته‌اند ولی به نظر می‌رسد صحنه میدانی در حقیقت با یک نوع انسداد و قفل شدگی مواجه است، یعنی به رغم همه شعار‌هایی که می‌دهند و تصویرسازی‌هایی که می‌کنند، نغمه‌های بلند شده درون جامعه صهیونیستی از سیاستمداران و مقامات نظامی و امنیتی سابق که به نسبت مقامات رسمی راحت‌تر می‌توانند صحبت کنند تا گزارش‌های مختلف رسانه‌ای، واقعیت‌های میدان و گزارش‌های طرفین درگیری، مجموعه‌اش را که در یک قاب بگذاریم به نظر می‌رسد اسرائیلی‌ها با یک قفل شدگی مواجه شده‌اند. می‌خواهند بگویند که کار دارد پیش می‌رود، اما عملاً کار با انسداد و توقف مواجه است، این ارزیابی مختصر من از صحنه امروز غزه است.

در مورد دلیل این انسداد هم توضیح دهید، چراکه روی کاغذ قدرت نظامی حماس و رژیم‌صهیونیستی فاصله زیادی با هم دارند. با این حال، اسرائیل به تعبیر شما در غزه دچار انسداد شده است. آیا این انسداد را پیش‌بینی می‌کرد و اینکه چرا نتوانست در غزه به موفقیت دست پیدا کند؟

اینکه انسداد چرا ایجاد شده، مشخص است و خیلی نیاز به تحلیل ندارد و آن هم مسئله تاب‌آوری فلسطینیان است، با وجود تفاوت فاحش به لحاظ امکانات مادی بین دو طرف که یکی ارتش کلاسیک با تمامی امکانات مدرن دنیا و با حمایت گسترده سیاسی، نظامی و بین‌المللی را پشت سر خود دارد و قدرت‌های جهانی هم از آن حمایت می‌کنند، اما طرف دیگر، صحنه یک مقاومت مردمی البته توانمند است که از همه جا در محاصره است، اما تاب آوری و مقاومت فلسطینی‌ها صحنه را تغییر داده است. غزه هم از دریا و هم از زمین از سه سمت شمال، جنوب و شرق در محاصره اسرائیل است و از سمت غرب و جنوب غربی در واقع در محاصره مصر است. مصر هم با توجه به قرارداد کمپ دیوید و مجموعه تعهداتی که هم نسبت به اسرائیل و هم نسبت به قدرت‌های بین‌المللی دارد، تقریباً نقش نگهبان اسرائیل را با کمال تأسف، ایفا می‌کند. حداقل به لحاظ رسمی این شفاف و روشن است. خب در این محاصره و بدون باز بودن عقبه کار بسیار دشواری است. به هرحال مثلاً در جنگ لبنان عقبه لبنان از طریق سوریه باز بود. گرچه مقاومت لبنان هم از جهات دیگری در محاصره بود، ولی این عقبه استراتژیک به لحاظ امداد و پشتیبانی باز بود و همین‌طور حمایت‌های آشکار سیاسی و دیپلماتیک حداقل سوریه و ایران به مقاومت لبنان کمک می‌کرد، اما وضعیت غزه به کلی متفاوت است. مقاومت فلسطین از یک حمایت عمومی جهانی به لحاظ افکار عمومی برخوردار است که این اجازه را می‌دهد بتواند تاب آوری خود را حفظ کند. این حمایت جهانی به لحاظ افکار عمومی است، اما این ملموس نیست و بیشتر معنوی است. وقتی به صحنه ارزیابی‌ها و محاسبات مادی توجه می‌کنیم، مشکل بسته بودن جغرافیایی و امداد و لجستیک مسئله اساسی مقاومت فلسطین است. همین‌طور وضعیت حمایت رسمی سیاسی و دیپلماتیک که به نفع اسرائیل است. از این لحاظ هم برخی کشور‌ها همانند ایران در عالی‌ترین سطح و بسیار شفاف و تعدادی از کشور‌ها هم در سطوح پایین‌تر از مقاومت فلسطین حمایت کردند، ولی در مجموع خیلی نمی‌شود به این مسئله اتکا کرد، چون مرز‌ها بسته است، جغرافیای محاصره وجود دارد. از طرف دیگر اکثر دولت‌ها از مقاومت فلسطین حمایت نمی‌کنند. با این حال، سه ماه درگیری گسترده و بمباران وحشتناک اسرائیلی‌ها را هم ملت فلسطین و هم مقاومت فلسطین تحمل کرده‌اند. صحنه غزه همچنان صحنه مقاومت است؛ مقاومت مستحکم و تحمیل تعداد قابل توجه کشته‌ها و خسارت‌ها به طرف اسرائیلی، البته اسرائیلی‌ها یک سانسور گسترده در اخبار اعمال می‌کنند. غیرطبیعی هم نیست در جنگ‌ها معمولاً دولت‌ها ضوابطی برای نشر اخبار اعمال می‌کنند و این طبیعت کار است.

یعنی احتمال می‌دهید تعداد کشته‌ها و زخمی‌ها بیشتر از این آمار رسمی است که اعلام کردند؟

علی الاصول ما باید مجموعه‌ای از قرائن را کنار هم بگذاریم. مجموعه گزارش‌های گروه‌های مقاومت فلسطینی یک شاهد است. مقاومت فلسطینی از ابتدای جنگ گزارش‌های مختلفی را از تعداد کشته‌شدگان و مجروحان اسرائیلی منتشر کرده است. ممکن است در جنگ عدم‌دقت‌ها و هم اغراقی به لحاظ جنگ روانی در این گزارش‌ها باشد، یعنی طبیعی است چیز غیرعادی نیست. در یک شرایط زیر بمباران نمی‌شود گفت که گزارش‌های طرف فلسطینی صد درصد دقیق است. اصلاً این امر شدنی نیست، یک درصدی بی‌دقتی به طبیعت صحنه جنگ و صحنه غزه تحمیل می‌شود، یک درصدی هم می‌شود در نظر گرفت که یک بخشی از هر جنگ، جنگ روانی است. یک مقدار اغراق یا بزرگنمایی در گزارش‌ها وجود داشته باشد این‌ها باز طبیعی است. من نمی‌گویم هست، می‌گویم اگر ثابت شود که چنین چیزی هم بود، چیز غیرعادی نیست، بنابراین باید با ملاحظه این دو تبصره به گزارش‌های فلسطینی‌ها نگاه کرد. گزارش‌های اسرائیلی‌ها هم از آن جهت که دولتی است گرچه ما قبول نداریم و جعلی است، اما بالاخره دولتی است، ظاهرش هم این است که با یک حساب و کتاب دارند گزارش می‌دهند. از این زاویه گزارش‌های آن‌ها باید دقیق باشد، یعنی آن عدم دقت در یک صحنه مقاومتی اینجا شامل حال این گزارش‌ها نمی‌شود ولی یک قاعده هم شامل حال این گزارش‌ها می‌شود و آن این است که در شرایط جنگی هیچ کشوری و هیچ حکومتی این گونه عادی اخبار را همانند نقل و نبات پخش نمی‌کند، یعنی سانسور و ضابطه اعمال می‌کند و حتماً هم اسرائیلی‌ها دارند این قاعده را اجرا می‌کنند. مؤلفه دیگری که می‌تواند به ما کمک کند، برخی گزارش‌های رسانه‌های غیررسمی اسرائیلی‌هاست. مثلاً تا مقطعی، یعنی تا دو هفته قبل، اسرائیلی‌ها اعلام کرده بودندهزارو ۹۰۰ مجروح در جنگ داشتند. خب، برخی گزارش‌های رسانه‌های رسمی اسرائیلی، یعنی رسانه‌های معروف و شناخته شده تعداد مجروحان را حدود سه‌برابر این عدد اعلام می‌کنند. اگر این را یک قرینه بگیریم، پس ارتش رژیم‌صهیونیستی حدود ۶ هزار نفر مجروح داشته است که از این تعداد حدود ۲ هزار نفر معلول شده‌اند. این امر می‌تواند نشانه و راهنمایی برای تخمین تعداد کشته شدگان ارتش اسرائیل هم باشد، یعنی تعداد کشته شدگانی که اعلام می‌شود باید حدود سه برابر کنیم و احتمالاً این تعداد واقعی است. آنچه فلسطینی‌ها اعلام می‌کنند، نزدیک ۱۰ برابر است، حالا نمی‌توانیم قضاوت قطعی کنیم، اما آن چیزی که مشخص است چند برابر بودن تعداد کشته شدگان به نسبت آمار رسمی است. این گزارش‌ها براساس منابع وزارت جنگ اسرائیل است. در مجموع با در نظر گرفتن همه این شرایط ما شاهد مقاومتی اسطوره‌ای اگر نگوییم بی‌نظیر، قطعاً کم نظیر، از سوی مردم غزه و گروه‌های مقاومت هستیم.

عملیات طوفان الاقصی و اتفاقی که در ۱۵ مهر رخ داد بدون تردید نقطه تحول در مسئله آرمان فلسطین است. افکار عمومی همچنان این سؤال را در ذهن دارد که این ورق جنگ نامتوازن بین مقاومت فلسطین و رژیم‌صهیونیستی چگونه در ۱۵ مهر متحول شد و حماس توانست دست بالا را پیدا کند و به تعبیر رهبری ضربه غیر‌قابل جبران به اسرائیل بزند؟

تاریخ مسئله فلسطین و رژیم‌صهیونیستی یک تاریخ چند دهه‌ای و نزدیک به یک سده است و از تأسیس رژیم‌صهیونیستی هم ۷۵ سال می‌گذرد. در این چند دهه یا نزدیک به یک قرن تحولات مختلفی رخ داده و نگاه به این سیر تحولات برای پاسخ به سؤال شما ضروری است. همان‌طور که اشاره کردید در جنگ‌های کلاسیک از جنگ ۱۹۴۸ تا ۱۹۸۲ لبنان به جز یک استثنا، یعنی جنگ ۱۹۷۳ که طرف عربی ابتکار عمل را در دست داشت، همواره و در همه جنگ‌ها ابتکار عمل با اسرائیل بود. خب معمولاً قاعده به این صورت است که طرفی که ابتکار عمل را در دست دارد، بیشتر پیروز و غالب می‌شود. این منطق در جنگ‌های کلاسیک بین دو طرف حاکم بوده است. در این سیر تحول دوره بعدی دوره مقاومت نخبه‌ای است. در دوره مقاومت نخبه‌ای فلسطینی‌ها و جنبش‌های مقاومت فلسطین توانستند شعله مقاومت و آرمان فلسطین را زند نگه دارند. همین مسئله هم بسیار مهم است ولی نتوانستند در واقع منشأ تحول و نقطه عطف باشند. به این معنا که کنش‌هایی داشته باشند که شرایط را برای اسرائیل تغییر دهد. اسرائیلی‌ها در جنگ‌های کلاسیک یاد گرفته‌اند که چگونه بجنگند، چگونه جواب بدهند و مطابق استراتژی سه اصلی بن گوریون عمل کنند که یکی از این سه اصل این بود که جنگ‌های سریع و پیروز‌های برق‌آسا باید استراتژی ما باشد، بنابراین جنگ‌های کلاسیک را شما اگر نگاه کنید همه آن‌ها کوتاه مدت انجام شده است، یعنی وقتی عملیات را شروع می‌کردند همانند بلدوزر جلو می‌رفتند و به اهداف خود می‌رسیدند.

پس جنگ فعلی طولانی‌ترین جنگ است؟

بله طولانی‌ترین نبرد دو طرف است. در دوره مقاومت نخبه‌ای و در بستری که کشور‌های عربی در حال خارج شدن از صحنه آرمان فلسطین بودند و مصر شروع به سازش کرده بود، این گروه‌ها آرمان فلسطین را زنده نگه داشتند. به نظر من در این شرایط، نقاط عطفی در عرصه نبرد و در عرصه سیاسی رخ داد که این نقاط عطف با کمپ‌دیوید شروع شد. در عرصه میدانی هم انتقاضه مصداق این نقطه عطف است. گرچه با سازش مصر دولت‌های عربی به ظاهر اعتراض کردند و مقر اتحادیه عرب هم از مصر به تونس منتقل شد، اما مصر راهی را باز کرد که به مرور بقیه دولت‌های عربی هم وارد آن مسیر شدند و حتی سازمان آزادی‌بخش فلسطین هم برای خود کوپه‌ای در این قطار پرشتاب سازش رزرو کرد. خب این یک نقطه عطف است. یک نقطه عطف هم در عرصه نبرد اتفاق افتاد که انتفاضه بزرگ ۱۹۸۷ میلادی بود و این امر چهار سال ادامه پیدا کرد و ستون فقرات ارتش اسرائیل را خرد کرد. ارتش اسرائیل آمادگی برای جنگ‌های کلاسیک و رویارویی با مقاومت نخبه‌ای داشت، اما برای مقابله با انتفاضه آمادگی نداشت. وقتی این انتفاضه چهار سال ادامه پیدا کرد، این اغراق نیست عین گزارش‌های اسرائیلی‌ها و بین‌المللی است که ارتش اسرائیل تاب‌آوری خود را از دست داد. اسرائیل این فشار را با توافق اسلو از روی دوش خود برداشت. مسئله دیگر هم این بود که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی جنبش جهاد اسلامی فلسطین تأسیس شد. این جنبش از سوی برخی از خروجی‌های جنبش اسلامی اخوانی فلسطین و برخی از نیرو‌های جریان‌های ملی و چپ فلسطینی شکل گرفت، یعنی تلفیقی بین مذهب و ملی‌گرایی رخ داد. فعالیت این جنبش بستر را برای تأسیس جریان اصلی اخوانی فلسطین یعنی حماس فراهم کرد. در واقع ما در کمتر از یک دهه شاهد دو تحول در صحنه فلسطین بودیم؛ یکی شکل‌گیری حضور جریان‌های اسلامی هم پیوند با توده مردم در عرصه مبارزه در قالب دو جنبش حماس و جهاد اسلامی که آرمان فلسطین را تقویت می‌کند و دوم بحث انتفاضه است. برای اولین بار صهیونیست‌ها مجبور می‌شوند سازمان آزادی بخش فلسطین را به عنوان نماینده فلسطینی‌ها به رسمیت بشناسند. به عبارت دیگر برای اولین بار مجبور می‌شوند ملت فلسطین را به رسمیت بشناسند، چون تا آن تاریخ اسرائیلی‌ها کلاً وجود ملت فلسطین را انکار می‌کردند، چون شعار اسرائیلی از اول این بود که سرزمین بدون ملت برای ملت بدون سرزمین و با همین شعار آنجا را اشغال کردند. ایدئولوژی صهیونیستی مجبور می‌شود واقعیت ملت فلسطین را بپذیرد. ۷ اکتبر و جنگ غزه را در این بستر تاریخی باید دید. جنگ‌های کلاسیک با پیروزی و ابتکار عمل اسرائیلی‌ها تمام شد. روند صلح مهم‌ترین و بزرگ‌ترین دولت و ارتش عربی را در کمپ‌دیوید از روند آرمان فلسطین خارج و عدم موازنه وحشتناکی به نفع اسرائیل ایجاد و راه جدیدی در صحنه عربی و اسلامی باز کرد به نام راه صلح که اسمش واقع‌گرایی بود، ولی واقعیت آن به عنوان کارشناسی عرض می‌کنم تسلیم در برابر واقعیت بود. مسیر سوم بحث مقاومت اسلامی و مردمی بود. ترکیب مقاومت مردمی و اسلامی و انتفاضه گسترده توده‌های فلسطینی در واقع یک نقطه عطف اساسی بود که نتایج آن را ابتدا در لبنان دیدیم و اسرائیل مجبور به عقب‌نشینی بدون قید و شرط برای اولین بار شد. این اتفاق سال ۲۰۰۰ افتاد. مسیر صلح وقتی به سازمان آزادی‌بخش فلسطین رسید، در اسلو این سازمان مسیر صلح را امتحان کرد، اما ابتدایی‌ترین حقوق ملت فلسطین را هم نتوانست بگیرد و به بن‌بست خورد و اسرائیلی‌ها حاضر به دادن حقوق حداقلی فلسطینی‌ها هم نشدند. عملاً اسرائیل از مسیر صلح به عنوان ابزار فریب استفاده کرد. این موضوع باعث شد مسیر صلح در صحنه فلسطین با بن‌بست مواجه شود و این هم یک نقطه عطف بود. صحنه امروز را باید در این بستر تحلیل کرد.

با این وضعیت و باتوجه به موفقیت عملیات طوفان الاقصی پس باید منتظر تقویت گفتمان مقاومت در بین ملت فلسطین و انزوای بیشتر جریان سازش طلب باشیم.

بله. اصلاً گزینه دیگری وجود ندارد. این حرف هم حرف ما در ایران نیست، بلکه گزارش‌های بین‌المللی هم آن را تأیید می‌کند. در واقع کسی که باد می‌کارد طوفان درو می‌کند. وقتی اسرائیل دست به این کشتار عظیم می‌زند و کسی جلوی آن را نمی‌گیرد، ملت فلسطین جز مقاومت راه دیگری ندارد. عملیات طوفان الاقصی کشته اسرائیلی‌هاست. آقای عرفات تمام سابقه انقلابی خود را قربانی کرد تا با اسرائیلی‌ها به صلح دست پیدا کند، اما اسرائیلی‌ها با او چه کار کردند؟ گفتند او مانع صلح است و عرفات را مسموم کردند و کشتند. از یک زوایه دیگر هم وقتی یک ملتی می‌بیند راه‌هایی که می‌رود همه به بن‌بست رسیده است و تنها راهی که کور سویی از امید در آن وجود دارد به رغم همه هزینه‌ها، راه مقاومت است، بنابراین این راه را انتخاب می‌کند. عملاً راه جنگ کلاسیک برای مردم فلسطین بسته شده است. بعد از خروج مصر از این مسئله و تنها گذاشتن مردم فلسطین، بقیه کشور‌های عربی هم به این جمع بندی رسیدند که عملاً و به تنهایی نمی‌توانند کاری کنند، بنابراین همگی به راه مصر رفتند. خود مصر هم بعد از مدت‌ها موفق شد به صورت ناقص صحرای سینا را آزاد کند، یعنی طبق بند‌های امنیتی توافق کمپ‌دیوید صحرای سینا به صورت ناقص آزاد شد در حالی که اصلاً مسئله فلسطین بود و صحرای سینا که در اشغال نبود، اما مصر به همین راضی شد. در مورد مسیر صلح یا به عبارت بهتر مسیر سازش هم باید بگوییم این امر هم بسته شده است. در توافق مادرید فلسطینی‌ها سعی کردند از این مسیر حداقل حقوق خود را به دست بیاورند، اما اسرائیل حاضر نشد به این مسئله تن دهد. بعد از عرفات هم محمودعباس رئیس تشکیلات خودگران شد که در صحنه سیاسی فلسطین سازشکارترین چهره است، اما همین محمود عباس در این دو دهه رهبری خود نتوانست امتیازی بگیرد و دست او خالی است چراکه اسرائیلی‌ها مواردی به او پیشنهاد دادند که اگر امضا می‌کرد دیگر شخصیت فلسطینی نبود و باید بیشتر او را به عنوان یک سیاستمدار اسرائیلی به حساب می‌آوردیم، بنابراین آن چیزی که در صحنه واقعی فلسطین وجود دارد، راه مقاومت است. این راه در لبنان امتحان شد و جواب داد و در خود فلسطین هم جواب داده، بنابراین طبیعی است که مردم و گروه‌های فلسطینی به این سمت بروند. از طرف دیگر باید به این نکته توجه کنیم که اگر حتی قرار است به عنوان مثال سازشی هم انجام شود و امتیازی در میدان سیاست گرفته شود، آن هم از مسیر مقاومت می‌گذرد. در واقع اگر کسی از پروژه کلان اسرائیل خبر داشته باشد، بر این امر صحه می‌گذارد که اسرائیل بدون مقاومت مردم فلسطین هیچ امتیازی به آنان نخواهد داد.

با انجام عملیات طوفان الاقصی خیلی تلاش شد این عملیات را به ایران نسبت دهند و از طرف دیگر برخی تحلیل‌ها وجود داشت که اسرائیل به دنبال کشاندن پای ایران به جنگ است. نظر شما در این زمینه چیست و اینکه این نوع تحلیل و نگاه چقدر به واقعیت نزدیک است؟

در این تحلیل هم عناصری از واقعیت وجود دارد و هم عناصری که محل تأمل است، یعنی صحنه را باید کامل دید و تک بعدی تحلیل نکرد. واقعیتی که وجود دارد و اشاره کردم این است که اسرائیلی‌ها در راهبرد کلان خود به دنبال خروج جنگ از جغرافیای خود و انتقال آن به دیگر جغرافیا‌ها هستند. از این زاویه کشاندن پای ایران به جنگ یا انتقال بحران به ایران چیز عجیبی نیست، اما محور مقاومت این استراتژی رژیم‌صهیونیستی را مهندسی معکوس کرده و بحران را به سرزمین‌های اشغالی انتقال داده است. یکی از پیامد‌های مهم ۷ اکتبر بازگردان جنگ به داخل اسرائیل است. نکته بعدی این است که در حال حاضر اسرائیل درگیر جنگ غزه است و با وجود همه جنایت‌ها، کشتار‌ها و هزینه‌هایی که داده، نتوانسته است اهداف استراتژیک خود را محقق کند، یعنی هم مقاومت ادامه دارد و هم مردم کوچ نکرده‌اند. در این شرایط در حالی که اسرائیل گرفتار جنگ فرسایشی است، عقل استراتژیک و نظامی می‌گوید که آیا او متمایل است جبهه‌های دیگر هم باز شود؟ پاسخ منفی و اینجا محل تأمل است. منطق این را می‌گوید که اسرائیل باید به دنبال خنثی‌کردن جبهه‌های دیگر برای تمرکز بر جبهه غزه باشد تا بتواند به اهداف خود برسد. در یک صورت کشاندن جنگ به بیرون منطقی می‌شود؛ اینکه در جبهه غزه به بن‌بست استراتژیک برسد و در آن صورت ممکن است به دنبال به هم زدن چیدمان صحنه باشد و آن هم انتقال جنگ به محور‌های دیگر است. آیا اسرائیلی‌ها به این نقطه رسیده‌اند؟ ظواهر امر نشان می‌دهد که فکر می‌کنند همچنان وقت دارند. ارزیابی من این است که گیر خواهند کرد. ظاهرش این است که هنوز ناامید نشده‌اند، گرچه فهمیده‌اند مسئله خیلی سخت است، حتی اگر به بن‌بست برسند، اسرائیل تلاش خواهد کرد کاری کند طرف سوم جنگ را شروع کند. برای اینکه هزینه بالابردن سطح جنگ را اسرائیل پرداخت نکند. نکته دیگری که باید به آن توجه کرد این است که اسرائیلی‌ها در چند سال اخیر عادت کرده‌اند برخی اهداف ایرانی را در ایران یا بیرون از ایران بزنند و عملیات‌های آشکار و نیمه‌آشکاری در درون ایران انجام دهند. یک مقداری تکرار این مسئله و عدم‌واکنش ایران ممکن است به تثبیت این عادت و حتی به گسترش شعاع عملیاتی اسرائیل در این حوزه منجر شود. ما نباید بگذاریم این عادت تثبیت و در امر بازدارندگی ایران شکاف ایجاد شود، اما از سوی دیگر باید به اولویت‌های مدیریت یک معرکه استراتژیک هم برای پاسخ‌دهی به این اقدامات توجه کنیم. تحلیل ساده نکنیم و ساده‌انگارانه در این زمینه سخن نگوییم. اتفاقاتی مثل ترور شهید رضی را نباید نقطه‌ای تحلیل کنیم، بلکه باید در یک روند کلان در نظر بگیریم و بر اساس این روند کلان واکنش خود را تنظیم کنیم. آیا ایران قبلاً در سوریه اصلاً حضور نظامی یا نفوذ داشت. ما بعد از جنگ چالدران در منطقه خیلی حضور قدرتمندی نداشتیم، ولی امروز در منطقه خاورمیانه و شامات حضوری قدرتمند داریم. متأسفانه در این قضایا نخبگان ما تا حدی دچار عوام‌زدگی هستند، یعنی روند را نمی‌بینند و نقطه‌ای تحلیل و حرف‌های کوچه و بازار را تکرار می‌کنند. شما می‌بینید حرف‌های رسانه‌هایی را تکرار می‌کنند که در خارج از کشور تبدیل به دستگاه پمپاژ دروغ و جهل شده‌اند، در حالی که وقتی ما یک ترور را می‌بینیم، باید آن را در پازل و راهبرد کلان تحلیل کنیم نه اینکه به صورت احساسی هی مطرح کنیم که ایران الان باید جواب بدهد و چرا جواب نداد؟ ما ممکن است در زمان کوتاه جواب ندهیم، اما امروز محور مقاومت گلوی اسرائیل را در حد مرگ فشار داده و چنگ زده است. ایران امروز بعد از جنگ چالدران در بالاترین سطح نفوذ و حضور منطقه‌ای خود قرار دارد، بنابراین در تحلیل ترور‌های اسرائیل باید این نقشه کلان را دید تا تحلیل ما بیشتر به واقعیت نزدیک شود.

در روز‌های اخیر شدت درگیری‌ها در جبهه شمالی بین رژیم‌صهیونیستی و حزب‌الله افزایش پیدا کرده است. برخی تحلیل می‌کنند که این امر می‌تواند نشانه‌هایی برای شروع جنگ در این جبهه باشد. شما چقدر این احتمال را به واقعیت‌های میدانی نزدیک می‌دانید و احتمال می‌دهید در جبهه شمالی هم شاهد نبرد باشیم؟

منطقاً اسرائیل در شرایط کنونی مایل نیست جبهه شمالی گشوده‌تر شود، البته از اقدامات حزب‌الله عصبانی است، اما فعلاً مایل است تنش‌ها در همین سطح باقی بماند. اینکه برخی مطرح می‌کنند وارد درگیری در جبهه‌های دیگر نمی‌شود تا بعد از غزه سراغ آن جبهه‌ها برود را من هم باور ندارم. اسرائیل اگر قدرت داشت در غزه در وضعیت انسداد قرار نمی‌گرفت. در شرایط کنونی بهترین گزینه برای اسرائیل که خواست این رژیم است، تصاعد کنترل‌شده جبهه شمالی برای متوقف کردن بازیگری حزب‌الله است. گزینه دیگر این است که اسرائیل در کنج استراتژیک گیر کند و طبق تحلیل قبلی که داشتیم، بخواهد جبهه شمالی را فعال کند که در این صورت هم تلاش خواهد کرد هزینه شروع نبرد را بر گردن حزب‌الله بیندارد، چون اگر مسئولیت گسترش این جنگ بر دوش اسرائیل بیفتد، حداقل یک شبه‌اجماعی در جامعه لبنان ایجاد خواهد شد، چون یکی از عناصر اساسی محدودساز حزب‌الله، فضای داخلی لبنان است. بالاخره حزب‌الله در خلأ کار نمی‌کند که بستر لبنان است. اگر اسرائیل کاری کند که آشکارا مسئولیت گسترش جنگ بر دوش خودش بیفتد، حزب‌الله همچنان از وضعیت قابل اطمینانی در جامعه برخوردار خواهد شد که در جنگ گسترده ورود کند. در تحولات اخیر انصارالله با دستی‌باز توانست عمل کند، این به دلیل آن است که حمایت مردمی از انصارالله در این زمینه بالاست، اما فعلاً این اجماع در جامعه لبنان وجود ندارد. از طرف دیگر تهدیدات اسرائیل مبنی بر زدن بیروت هم تأثیر دارد. تحلیل من هم این است که جبهه شمالی در روز‌های اخیر قدری تند شده، اما از یک سقف کنترل‌شده بالاتر نرفته است. از سوی هر دو طرف این امر مدیریت شده است. برخی می‌گویند حزب‌الله کجاست، خب حزب‌الله تا همین امروز بیش از ۱۳۰ شهید داده است.

سؤال مهمی که در ذهن همه وجود دارد این است که پساجنگ چه وضعیتی حاکم خواهد شد و باید شاهد چه تحولاتی باشیم؟
وضعیت پساجنگ و تحلیل آن وابسته به نتیجه جنگ است. به هر میزان که اسرائیلی‌ها در جنگ دچار مشکل شوند، پساجنگ هم متأثر از آن خواهد شد. اسرائیلی‌ها در غزه چندین هدف اعلام کردند از جمله نابودی حماس و ترور رهبران آن که تا به امروز جز ترور معاون دفتر سیاسی حماس به هیچ کدام از اهداف خود دست پیدا نکرده‌اند. از طرف دیگر کوچاندن مردم غزه هم از دیگر اهداف اسرائیل بود که در آن هم موفق نبوده‌اند. غزه بالغ بر ۲ میلیون‌و ۲۰۰ هزار نفر جمعیت دارد. اسرائیل از ابتدای تأسیس خود به دنبال کوچاندن و اخراج ملت فلسطین بوده و متأسفانه در این زمینه هم تا حد زیادی موفق بوده است، اما در غزه موفق نبود و مردم نرفتند. تا زمانی که اسرائیل هست، کوچاندن و اخراج مردم فلسطین را کنار نمی‌گذارد. در این جنگ هم احساس کردند یک فرصتی فراهم شده است که مردم غزه را اخراج کنند، اما موفق نشدند. دو عنصر در این زمینه مانع موفقیت اسرائیلی‌ها شد؛ عنصر اول تجربه تاریخی مردم فلسطین است. در جنگ‌های قبلی برخی از مردم رفتند، با این امید که بعداً برگردند، اما دیگر هیچ‌گاه موفق به برگشت نشدند. مردم غزه فهمیده‌اند که اگر بروند، دیگر برگشتی نخواهد بود و باید بمانند و زمین خود را ترک نکنند. مسئله دوم عدم‌همراهی مصر و عدم‌پذیرش مردم غزه از سوی این کشور است. اسرائیل اگر نتواند به موفقیت نسبی در غزه دست پیدا کند، تلاش خواهد کرد در عرصه سیاسی امتیاز بگیرد.

امریکا یکی از بازیگران مؤثر در جنگ حماس و اسرائیل است که به صورت تمام‌قد از رژیم‌صهیونیستی حمایت کرده است. به نظر شما در وضعیت کنونی استراتژی و رویکرد امریکا در قبال این تحولات چیست؟

امریکا در این زمینه با مسائل پیچیده‌ای روبه‌رو است. از یک طرف به سرعت به سمت انتخابات داخلی خود نزدیک می‌شود، بنابراین ما با مجموعه کشاکش‌های سیاسی در حزب دموکرات و همچنین بین حزب دموکرات و جمهوریخواه مواجه هستیم. در سطح افکار عمومی هم نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد گرایش نسل جدید در این زمینه متفاوت از سیاستمداران امریکایی است. از سوی دیگر راهبرد‌های بین‌المللی امریکا هم در این زمینه مؤثر است. مسئله جنگ اوکراین و مسائل مربوط به چین و سیاست‌های منطقه‌ای امریکا در این زمینه مؤثر است. به عنوان مثال امریکا به دنبال کاهش حضور خود در منطقه خاورمیانه و تمرکز بیشتر بر مسائل چین بود که خب این تحول برای امریکا محدودیت‌هایی ایجاد کرده است. یک سطح دیگر مسئله خود فلسطین و اسرائیل است. در عملیات ۷ اکتبر مسئله بازدارندگی اسرائیل صدمه اساسی دیده و امریکا به عنوان کشور تضمین‌کننده حیات اسرائیل باید به نحوی این مسئله را رفع و رجوع و ترمیم کند. از سوی دیگر دولت بایدن با راست افراطی اسرائیل که الان دولت این کشور را در اختیار دارد، مشکل دارد و شما دیدید که در سه سال اخیر بایدن دیداری با نتانیاهو نداشته است، بنابراین همه این مؤلفه‌ها، تصمیم‌گیری و شرایط را برای امریکا پیچیده کرده است. در این شرایط به نظر می‌رسد امریکا به دنبال پیروزی نسبی اسرائیل و سپس کشاندن مسئله به مذاکرات سیاسی و تحقق اهداف خود و اسرائیل با بازی‌های سیاسی است. اسرائیل بدون هماهنگی و اجازه امریکا نمی‌تواند در عرصه نظامی تصمیم مستقلی اتخاذ کند، بنابراین هر شرایط جدیدی هم که ایجاد شود، باید هماهنگی امریکا را به دست بیاورد، حتی اگر در سه کنج استراتژیک هم قرار بگیرد و بخواهد تصمیم دیگری بگیرد، باید موافقت امریکا را داشته باشد. به‌هرحال در جمع‌بندی باید گفت که بعید است اسرائیل بتواند پیروز از غزه خارج شود.

منبع: جوان

The post جابری انصاری: بعید است اسرائیل بتواند پیروز از غزه خارج شود appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

معاون پیشین وزیر امور خارجه گفت: مسأله فلسطین تقریبا جزء محدود مشکلات بین‌المللی است که از قرن قبل باقی مانده، با این حال اکنون ما در موضوع فلسطین و اسرائیل از یک موضوع تاریخی حرف نمی‌زنیم و از یک موضوع زنده حرف می‌زنیم.

او خاطرنشان کرد:به طور مستمر همچنان یهودیان دنیا دارند توسط اسرائیلی‌ها وارد این سرزمین می‌شوند و بین شش تا هفت میلیون فلسطینی که از این سرزمین آواره شده‌اند و در بیرون فلسطین تاریخی زندگی می‌کنند.

حسین جابری انصاری که در مجمع استانداران سخن می‌گفت، افزود: در همه جای دنیا فلسطین انگیزه‌ای در افکار عمومی و نخبگان، روشن‌فکران، روزنامه‌نگاران و فعالان سیاسی و اجتماعی است که از آن حمایت کنند. اما در ایران دولت بعد از پیروزی انقلاب اسلامی مسأله فلسطین را به یکی از اولویت‌های خود تبدیل کرد و با کمال تأسف به یک دعوا تبدیل شده است.گاهی انسان در روزنامه‌ها و افکار عمومی و به ویژه فضای مجازی حرف‌هایی می‌شنود که با هیچ منطقی سازگار نیست.

معاون پیشین وزارت امور خارجه تصریح کرد: سؤال اولی که معمولا مطرح می‌شود این است که یک عده می‌گویند چرا حماس دست به این کار زد؟ اصلا کاری که شده به این کشتار می‌ارزد؟ حماس عملیات نمی‌کرد تا این اتفاقات هم نیفتد. شاید این سؤال منطقی نباشد، اما به هر حال در ایران مطرح می‌شود. نه فقط مطرح است، برخی از روشن‌فکران، اساتید دانشگاه، فعالان سیاسی – اجتماعی، روزنامه‌نگاران معروف همین حرف‌ها را می‌زنند و بر اساس این تحلیل می‌کنند.

نفی موجودیت یک ملت

وی ادامه داد: واقعیت این است که مسأله فلسطین یک مسأله قدیمی است و تقریبا جزء محدود مشکلات بین‌المللی است که از قرن قبل باقی مانده است. وقتی مسأله اشغال، نفی موجودیت و حقوقی بدیهی و طبیعی یک ملت برای یک دوره طولانی حل نشود، نمی‌تواند صحنه ثابت باقی بماند. در کافه‌ها، اتاق‌ها و خانه‌های خودمان راحت نشسته‌ایم و می‌خواهیم همین نسخه را برای ملت فلسطین بپیچیم؛ چنین چیزی شدنی نیست.

جابری انصاری یادآور شد: حداقل از دو سه دهه قبل از ۱۹۴۸ منازعه‌ای بوده و جنبش صهیونیستی آمد و شهرک‌سازی کردند، اول کنار مدیترانه را گرفتند و بعد کم کم در خاک فلسطین پخش شدند و ایده آنها این بوده که می‌خواهیم وطن قومی یهود، که در دنیا آواره هستند، را اینجا بسازیم؛ اینجا ارض موعود ما است، سرزمینی است که ما قرن‌ها قبل از آنجا آواره شده‌ایم و حالا باید به آنجا برگردیم و دولت خودمان را تشکیل بدهیم. مبتنی بر این مدعا دولتی ساختند؛ یعنی چیزی که وجود نداشت را ساختند.

وی با اشاره به قانون «بازگشت اسرائیل»، اظهار داشت: بعضی روزنامه‌نگاران می‌گویند که مثلا روس‌ها ۲۰۰ سال قبل شمال ایران را جدا کردند و عهدنامه ترکمنچای گذشت. ما در موضوع فلسطین و اسرائیل از یک موضوع تاریخی حرف نمی‌زنیم و از یک موضوع زنده حرف می‌زنیم. به طور مستمر همچنان یهودیان دنیا دارند توسط اسرائیلی‌ها وارد این سرزمین می‌شوند و بین شش تا هفت میلیون فلسطینی که از این سرزمین آواره شده‌اند و در بیرون فلسطین تاریخی زندگی می‌کنند. کسانی هم که داخل فلسطین مانده‌اند که حدود سه میلیون و سیصد هزار نفر در کرانه باختری، حدود دو میلیون و ۲۳۰ هزار نفر در نوار غزه و حدود یک میلیون و نیم نفر در اراضی اشغالی ۱۹۴۸ هستند و اینها هم با همدیگر شش هفت میلیون نفر می‌شوند.

معاون پیشین وزارت امور خارجه با بیان اینکه در طول تقریبا ۱۰۰ سال گذشته فلسطینی‌ها و عرب‌ها راه‌های مختلفی را طی کرده‌اند برای اینکه فلسطین آزاد شود، افزود: مرحله اول مبارزه ملت فلسطین امید به ارتش‌های عربی بود که با جنگ کلاسیک بتوانند فلسطین را آزاد کنند. جنگ ۱۹۴۸ که با آتش بس ۱۹۴۹ خاتمه پیدا کرد، منجر به اشغال ۷۸ درصد خاک فلسطین منجر شد و فقط ۲۲ درصد آن باقی ماند. جنگ دوم با مصری‌ها بود. جنگ سوم ۱۹۶۷ این ۲۲ درصد یعنی کرانه باختری و نوار غزه را هم اسرائیلی‌ها اشغال کردند و اضافه بر این بلندی‌های جولان را از سوریه و صحرای سینا را از مصر گرفتند.

وی گفت: سال ۱۹۷۹ انقلاب اسلامی ایران اتفاق افتاد و دو تأثیر درازمدت داشت که تا امروز در صحنه غزه این اثرات مشاهده می‌شود. یک اثر فوری‌اش این بود که در حالی که جنبش نخبه‌ای چپ‌گرا یا ناسیونالیست فلسطینی و یا ترکیبی از این دو، پرچم مقاومت را بلند کرده اما چون نخبه‌ای است نتوانسته حرکتی جدی آزادی‌بخشی ایجاد کند و به شدت متأثر از فضای رسمی عربی و دولت‌های عربی است و چون دولت‌های عربی با خروج مصر کم کم خودشان را از مواجهه با اسرائیل کنار می‌کشند و به سمت صلح و سازش و پذیرش موجودیت اسرائیل می‌روند، این سازمان هم به همان سمت متمایل می‌شود.

جابری انصاری افزود: انقلاب ایران درجه‌ای توازن بر هم ریخته معادله منطقه‌ای را ترمیم می‌کند. اما یک تأثیر مستقیم دارد و در حالی که جنبش‌های چپ‌گرا و ناسیونالیستی آرام دارند به سمت ایده شناسایی اسرائیل می‌روند و در واقع وارد تونل و گفت‌وگوها و مذاکرات می‌شوند، جنبش‌های اسلامی مقاومت در فلسطین شکل می‌گیرد. تحت تأثیر مدل انقلاب اسلامی ایران که یک انقلاب عمومی و مردمی هست، و تحت تأثیر مستقیم رهبری امام خمینی(س)، جنبش جهاد اسلامی و برنامه سیاسی آن تدوین می‌شود.

تاثیر انقلاب اسلامی ایران بر انتفاضه فلسطین

وی ادامه داد: تحول بعدی این است که سال ۱۹۸۷ میلادی اتفاق بسیار بزرگی در صحنه فلسطین می‌افتد به نام انقلاب عمومی که «انتفاضه» نامیده می‌شود. برای اولین بار بعد چند دهه از اشغال فلسطین، اتفاق بزرگی می‌افتد و توده‌های فلسطینی که در خانه‌ها نشسته بودند، بیرون می‌آیند. این تحت تأثیر ایدئولوژی و الگوی انقلاب اسلامی ایران به عنوان یک انقلاب بزرگ مردمی است. ارتش اسرائیل برای جنگ کلاسیک تربیت شده بود و برای رویارویی فرسایشی و طولانی با توده‎های گسترده فلسطینی آمادگی نداشت و منجر شد به اینکه ارتش اسرائیل به شدت مستهلک شود.

معاون پیشین وزارت امور خارجه تأکید کرد: همزمان با انتفاضه اول فلسطین، جنبش حماس تشکیل شد و این تاریخ شروع یک نقطه عطف جدید در صحنه فلسطین و مقاومت در برابر اسرائیل است. در حالی که دولت‌ها دارند کنار می‌کشند و سازمان آزادی‌بخش فلسطین با ملایمت به سمت ایده سازش می‌رود، جنبش‌های مقاومت اسلامی فلسطین و انتفاضه عمومی در صحنه فلسطین منشأ تحولات می‌شود.

وی یادآور شد: سال ۲۰۰۰ با بن بست مذاکرات صلح، انتفاضه دوم فلسطینی آغاز شد و اسرائیلی‌ها همین فحش‌هایی که الآن به حماس می‌دهند و می‌گویند تروریست و امثال اینها، را به عرفات دادند و گفتند او مانع صلح است؛ دیدند نمی‌توانند بازیگری عرفات را حذف کنند، او را مسموم کردند و کشتند. من معتقدم عرفات شهید شد اما کاری کرد که هم قضیه فلسطین صدمه دید و هم جان خودش در این مسیر رفت. از سال ۲۰۰۴ که عرفات مرده تا امروز نزدیک دو دهه گذشته در این تابوتی که اسمش را «صلح» می‌گذارند، مرده‌ای هم وجود ندارد.

منتقدان بدانند که صلحی برای فلسطین وجود ندارد

جاری انصاری ادامه داد: بعضی‌ها در ایران می‌گویند که چرا صلح نمی‌کنند؟ صلحی وجود ندارد و اسرائیل صلح را سالبه به انتفاء موضوع کرده است. یعنی آقای ابومازن جای عرفات آمد که معتقد است انتفاضه و مقاومت فایده‌ای ندارد؛ اگر بتوانیم با اسرائیلی‌ها و آمریکایی‌ها توافق کنیم، وگرنه هیچ راهی برای جنبش ملی فلسطین متصور نیست. از آن تاریخ تا امروز یک حرکت کوچک هم در روند صلح ایجاد نشده، ۲۰ سال است که قضیه بین زمین و آسمان رها شده و صلحی وجود ندارد. می‌گویند تصویب شود شهرهایی که اداره‌اش را به شما داده‌ایم اراضی شما شود و چیزی بیش از این نیست.

وی با تأکید بر اینکه غزه بستر خیزش، انقلاب حرکت است، تصریح کرد: در انتفاضه دوم آنچنان هزینه‌های استهلاکی برای ارتش و دولت اسرائیل در غزه زیاد شد که در دوره نخست وزیری ژنرال آریل شارون به این جمع‌بندی رسید که سود و زیانش همخوانی ندارد؛ و یک جانبه بدون قرارداد و توافق جدید از غزه خارج شدند؛ شهرک‌هایی که در دوره صلح با عرفات حفظ کرده بودند را هم جمع کردند و پشت نوار غزه رفتند. یک ایده در اکثریت توده فلسطینی ایجاد شده و بر اساس این تجربه تاریخی چند دهه‌ای پا گرفته که مقاومت مردمی و انتفاضه برای اینکه این حرکت پیش بروند تا اسرائیلی‌ها ذره ذره مستهلک و مجبور شوند بخشی از حقوقی طبیعی ملت فلسطین را بپذیرند.

نتانیاهو اولین قربانی جنگ غزه است

معاون پیشین وزارت امور خارجه در خصوص عملیات ۷ اکتبر نیز گفت: بعضی‌ها می‌گویند طراحی عملیات غزه کار نتانیاهو بوده برای اینکه مسأله فلسطین را یک‌باره تمام کنند. یک چیزهایی در مقالات و دیدارها گفته می‌شود که خیال ذهنی محض است. اولا من قاطعانه به شما می‌گویم که بی تردید نتانیاهو اولین قربانی این جنگ است و هر نتیجه‌ای داشته باشد، به احتمال زیاد بعد از جنگ پایان زندگی سیاسی نتانیاهو است. نتانیاهو مسئول این شکست تاریخی در منازعه عربی – اسرائیلی است.

وی افزود: کسانی که عملیات ۷ اکتبر را انجام دادند چند سال تلاش کردند تا به این نقطه رسیدند. عملیات متراکم چندین ساله و پنهان‌کاری‌های چند لایه و سیستم‌های ارتباطی پیش‌بینی کردند که ماهواره نمی‌تواند آنها را بگیرد و محدود ماندن تصمیم به عملیات نهایی در یک حلقه بسیار کوچک و تنگ بود. یک شکست اطلاعاتی، نظامی و سیاسی برای اسرائیل بود. نتانیاهو و گفتمان راست اسرائیل سال‌ها است که اعلام می‌کردند و نتانیاهو رسما هم در مجمع عمومی سازمان ملل اعلام کرد که فلسطینی‌ها دو درصد از عرب‌ها هستند و ما داریم با عرب‌ها توافق می‌کنیم. چون پروژه عادی سازی داشت با عربستان پیش می‌رفت و با امارات و بحرین هم که انجام شده بود.

طوفان الاقصی معادله روانی اسرائیل را مختل کرد

جابری انصاری اظهار داشت: جناح راست اسرائیل می‌گفت مسأله فلسطین خاتمه پیدا کرده و یکی از تأثیرات ۷ اکتبر این است که نه فقط مسأله فلسطین از بین نرفته، که هست و در اوج خود هم هست و از چنین کارآیی برخوردار است که چنین عملیاتی را با چنین ابعادی انجام بدهد. روند عادی سازی را با سکته همزمان مغزی و قلبی مواجه کرده و البته سابقه دولت‌های عربی این است که بعد از مدتی دوباره پنهانی شروع می‌کنند. مهمتر از آن معادله روانی که اسرائیل با آن شکل گرفته، مختل شد و شکاف بزرگی در منظومه بازدارندگی اسرائیل ایجاد کرده است.

وی با اشاره به اینکه غربی‌ها به خاطر اسرائیل تمام معادلات حقوق بشری را زیر پا گذاشته‌اند، افزود: اسرائیل از ۱۰۰ درجه زیر صفر به ۱۰۰ درجه بالای صفر رسید. بنیانگذاران اسرائیل کار کردند و توافق با قدرت‌های بین‌المللی هم پروژه طراحی استراتژیک اینها بود که ثروتمندان یهودی این را تسهیل کردند و ابتدا حمایت بریتانیا را گرفتند و بعد هم با آمریکا بستند و بر اساس همین هم‌پیمانی از جنگ ۱۹۷۶ تا امروز اسرائیل هیچ جنگی را بدون هماهنگی با آمریکا انجام نداده و بدون هماهنگی با آمریکا وارد هیچ بازی استراتژیکی نشده است.

بسیاری از نقدها در ایران حرف‌های دایی‌جان ناپلئونی است

معاون پیشین وزارت امور خارجه گفت: بسیاری از حرف‌هایی که در ایران مبنای تحلیل قرار می‌گیرد، فرضیه‌های دایی جان ناپلئونی و حرف‌های عجیب و غریبی که توسط برخی آدم‌های معروف زده می‌شود، برای جنگ روانی و تصویرسازی است که اسرائیلی‌ها انجام می‌دهند. اگر قدرت اسرائیلی‌ها ۱۰۰ است، در تصویرسازی آن را تا ۱۰۰ هزار بالا می‌برند. یک چیزی در سر عرب‌ها انداختند که این ارتش شکست‌ناپذیر و این دولت پایان نایافتنی است و باید تسلیم امر واقع شد.

وی اظهار داشت: سال ۲۰۰۰ لبنان سوراخی در این تصور ذهنی عرب و فلسطینی ایجاد کرد؛ اگر خوب کار کنی و تو هم برنامه و اراده داشته باشی و عده لازم و حداقل پشتیبانی‌های منطقه‌ای را برای خودت فراهم کنی، تو هم می‌توانی منشأ تغییرات بزرگ باشی. مهمترین تأثیر عملیات ۷ اکتبر این است که دوباره این ایده را زنده کرد. این سوراخی که در وجدانیات انسان فلسطینی، عرب و مسلمان ایجاد شده بزرگترین ضربه به اسرائیل و تداوم آن است و اگر می‌بینید سیاستمداران غربی ردیف شده‌اند و به اینجا می‌آیند برای این است که اسرائیل ضعیف و مستهلک شده است.

The post جابری انصاری: طوفان الاقصی ایده تغییر را در فلسطینی‌ها احیا کرد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

یادداشت حسین جابری انصاری سفیر اسبق ایران در لیبی را که در شماره روز پنج‌شنبه ۹ شهریور هم میهن منتشر شد را می‌خوانید.

۴۵ سال از سفر بی‌بازگشت امام موسی صدر چهره تابناک روحانیت ایران و اسلام و رئیس وقت مجلس اعلای شیعیان لبنان به طرابلس در پاسخ به دعوت رسمی معمر قذافی، رهبر پیشین لیبی برای شرکت در جشن‌های سالگرد انقلاب لیبی (کودتای قذافی) گذشت. در این چهارونیم دهه رویدادهای بسیاری ایران، لبنان، لیبی و خاورمیانه را درنوردیده و منطقه و جهان با دگرگونی‌های زیادی روبه‌رو شده است. تحولاتی چشمگیر همچون پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹ میلادی (۱۳۵۷خورشیدی) و پیروزی مقاومت اسلامی لبنان در سال ۲۰۰۰ میلادی در تحمیل عقب‌نشینی یکجانبه و بی‌قید و شرط به اسرائیل برای نخستین‌بار در تاریخ مبارزات ضدصهیونیستی و انقلاب‌های عربی و سرنگونی و کشته شدن معمر قذافی رهبر پیشین لیبی در سال ۲۰۱۱ که هر یک به تنهایی و در تداوم یکدیگر پیامدهای ماندگاری داشته است. سالروز ربایش و مفقود شدن امام موسی صدر توسط سرهنگ معمر قذافی فرصتی برای انجام مقایسه‌ای گذرا میان زندانی و زندانبانِ این رویداد تلخ و فراموش‌ناشدنی است.
سیدموسی صدر، زاده ۱۹۲۸ میلادی (۱۳۰۷ خورشیدی) در شهر قم، در حوزه علمیه قم و نجف و دانشگاه تهران بالید و در سال ۱۳۳۸ با پذیرش وصیت امام شرف‌الدین پیشوای درگذشته شیعیان لبنان برای جانشینی او، به خویشتنِ خویش بازگشت و به لبنان سرزمین آباء و اجدادی خود هجرت کرد که بخشی از خاندان بزرگ صدر در دوره صفویه از آن به سوی ایران آمده بودند. او در سال ۱۹۶۹ (۱۳۴۸) مجلس اعلای اسلامی شیعیان لبنان را پس از کسب مصوبه مجلس لبنان، برای سامان دادن به امور طایفه شیعه بنیان گذاشت و به‌عنوان نخستین رئیس این مجلس برگزیده شد. در سال ۱۹۷۵ تاسیس رسمی فوج‌های مقاومت لبنان (افواج‌المقاومه‌اللبنانیه/ امل) را اعلام کرد و این جنبش را به نهادی مدنی و مؤثر در عرصه مقاومت و سیاست و حکومت لبنان تبدیل کرد.

جنبشی که از ترکیب برخی نیروهای خروجی آن با خروجی‌های شاخه لبنانِ حزب دعوت اسلامی، جنبش مقاومت اسلامی (حزب‌الله) در سال ۱۹۸۲ بنیان نهاده شد و به رکن رکین مقاومت و سیاست در لبنان تبدیل شد؛ جنبشی پویا و پایا که اگرچه در غیاب امام صدر و تحت تأثیر انقلاب اسلامی ایران و رهبری متمایز آن، امام روح‌الله خمینی بنیان گذاشته شد، اما به اعتراف دوست و دشمن حاصل بارور شدن بذرهای کاشته‌شده توسط امام موسی‌صدر از سوی امام خمینی بود و می‌توان آن را نهالِ پرثمر پیوندی و فارغ‌التحصیل همزمانِ مدرسه این دو شخصیت بزرگ و تاثیرگذار اسلام و تشیع دانست؛جنبشی که با اقدامات متراکم و هدفمند و راهبریِ مقاومتی طولانی و فرسایشی، نخستین پیروزی بزرگ در برابر اسرائیل را در سال ۲۰۰۰ میلادی برای اعراب و مسلمانان به ارمغان آورد و به عنصری ماندگار در سیاست و حکومت لبنان و منطقه تبدیل شد. جنبش امل یادگار مستقیم امام موسی‌صدر نیز، در کنار جنبش حزب‌الله نقش اساسی خود را در صحنه زین‌پس دوضلعیِ شیعیان لبنان نگهداشت و با بهره‌گیری از حاشیه‌های افزون‌تر رهبری خود در بازی‌های سیاسی به نیمه دوم سیب سیاسی و اقتدار شیعیان لبنان تبدیل شد؛ به‌گونه‌ای که سال‌هاست هیچ اقدام بزرگی در صحنه سیاست لبنان بدون پشتیبانی یا حداقل سکوت و چشم‌پوشی این دو حزب قدرتمند، شدنی نیست.

امام موسی‌صدر در نظام سیاسی و طایفه‌ای لبنان، راهی جز سامان دادن و راهبری هدفمندِ امور طایفه تحت رهبری خود یعنی شیعیان لبنان در برابر خود نداشت‌. او، تأمین حقوق سیاسی و اجتماعی شیعیان لبنان را که در حاشیه قدرت و سیاست قرار گرفته بودند، به‌عنوان هسته مرکزی سیاست خود برگزید و این ماموریت را به بهترین وجه انجام داد اما به‌طور همزمان، هسته‌های بزرگتری را نیز در چارچوب سیاست لبنان واحد در دستور کار و اولویت‌های خود قرار داد و با پی‌گیری سیاستِ ارتباط و پیوند قوی با دیگر طوایف لبنان و حفظ و ارتقاء نقش این کشور به‌عنوان الگوی همزیستی، به قدرتِ نرمی کم‌نظیر در جامعه متنوع و موزائیکی لبنان دست یافت. به‌گونه‌ای که علاوه بر غالب شیعیان لبنان که او را در امتداد امامت امام علی‌علیه‌السلام می‌دیدند، همزمان بسیاری از مسیحیان و اهل سنت لبنان نیز او را با همه اختلاف‌های دینی و طایفه‌ای و مذهبی همچون حواریون مسیح علیه‌السلام و نسل نخست صحابیان و خلفای پیامبر گرامی اسلام دوست می‌داشتند. امام‌صدر در چنین اوجی از کاریزما و محبوبیت و موفقیت اجتماعی و سیاسی با کینه‌گشایی جریان‌های رقیب و توطئه‌های مراکز توطئه‌گر دشمنان لبنان و امت اسلامی در جریان دیدار از لیبی، به دستور شخص قذافی مفقودالاثر شد.

معمر قذافی در سال ۱۹۴۲ در سرتِ لیبی زاده شد و هنگامی که هنوز افسری ساده در ارتش لیبی بود، تشکیلات مخفی افسران آزاد لیبی را تحت تاثیر جمال عبدالناصر و کودتای سال ۱۹۵۲ افسران آزاد در مصر، بنیان گذاشت و در سال ۱۹۶۹ همین تجربه را در لیبی تکرار و با سرنگونی ملک ادریس‌سنوسی، خود به‌عنوان رئیس شورای انقلاب، رهبری لیبی جدید را برعهده گرفت.

او که با شعار رهایی لیبی از استبداد داخلی و استعمار خارجی و همچنین آزادی فلسطین از اشغال صهیونیستی بر سر کار آمده بود، در سال ۱۹۷۷ و درحالی‌که به همگنان خود در شورای انقلاب لیبی قول داده بود، در اجتماع بزرگ مردمی به مناسبت عید مبعث پیامبر گرامی اسلام در شهر زواره لیبی از قدرت کناره‌گیری کند، به شگردی جدید برای حفظ قدرت روی آورد و نظام کشورش را از جمهوری به جماهیری و نام کشورش را از جمهوری عربی لیبی به «جماهیری عربی سوسیالیستی عظمای لیبی» تغییر داد و در ظاهر، شورای انقلاب را منحل و قدرت را به مردم لیبی تسلیم کرد اما در واقع، این کشور را به مزرعه شخصی خود تبدیل کرد و تا سال ۲۰۱۱ که موج انقلاب‌ها و اعتراض‌های مردمی در جهان عرب پس از تونس و مصر، به لیبی رسید، قدرت را در انحصار خود و خانواده و نزدیکان خود درآورد. قذافی در چند دهه حکمرانی مطلقه خود در لیبی به‌رغم خدماتی که در زمینه‌های آموزشی و بهداشتی به مردم لیبی ارائه کرد، همه راه‌ها را برای فعالیت مدنی و رشد و ارتقاء تجربه ملت و نخبگان لیبی در اداره کشور بست.

در ۴۲سال حکمرانی طولانی‌مدت قذافی بر لیبی، همه راه‌ها در اداره سیاست داخلی و خارجی این کشور به شخص او می‌رسید و آن هنگام که در پرتو تحول و شورش مردمی در داخل و مداخله بیگانگان به بهانه حمایت از مردم لیبی، سرنگون و با وضع اسفباری حذف جسدی شد، حکومت و جامعه‌ای از او به میراث ماند که هیچ نهاد بروکراتیک کشوری و لشکری از دولت تا ارتش و هیچ نهاد مدنی و سیاسی از احزاب تا سازمان‌های مردم‌نهاد به معنای واقعی نداشت. ارتش را در چارچوب نظام جماهیری و نظریه عجیب و غریب خود در «کتاب سبز»ش، منحل و شیر بی‌یال و دم و اشکمی به‌نام «خلق مسلح» جایگزین آن کرد. عنوانی جذاب اما خالی از واقعیت که زیر نام آن، هسته‌های مسلحی تحت فرماندهی فرزندان قذافی و بستگان هم‌قبیله‌اش شکل گرفت. نهاد دولت و قوای سه‌گانه آن را نیز منحل و شیر بی‌یال و دم و اشکم دیگری به‌نام کنگره عمومی خلق (جایگزین پارلمان) و کمیته عمومی خلق (جایگزین هیئت وزیران) و قوه قضائیه‌ای غیرمستقل و به ظاهر تحت سلطه دو نهاد پیش‌گفته و در واقع در ید قدرت خود بنیان گذاشت. سازوکار قانونی انتخابات و رسانه‌های گروهی مستقل و آزاد را به‌طور رسمی برانداخت و اختلاف عقیده و کار حزبی را خیانت به کشور تلقی و احکام سنگین اعدام و حبس‌های طولانی‌مدت برای آن در نظر گرفت. شخصیت‌های ملی و رقیب را سرکوب و صدها تن از فعالان مخالف و منتقد خود را در داخل و خارج لیبی ربوده، اعدام یا ترور کرد. شورش زندانیانِ زندان بوسلیم طرابلس را وحشیانه سرکوب و صدها زندانی این زندان را قتل‌عام کرد‌. عبدالسلام جلود نفر دومِ انقلابی و نزدیکترین همراه خود در شورای انقلاب لیبی را به‌دلیل مخالفت با روش حکمرانی منحصربه‌فرد و تک‌نفره خود، خانه‌نشین و به موجودی ذلیل تبدیل کرد که در هنگامه شورش ۲۰۱۱ برای خروج از کشور، به نیروهای پیمان ناتو پناه برد. بزرگترین و بالاترین شعارهای انقلابی را داد و از گروه‌های شورشی و تندرو فعال در سراسر جهان از ژاپن تا ایالات‌متحده در انقلاب علیه نظام‌های حاکم حمایت کرد. کلمه رمز کودتای ۱۹۶۹ را «قدس» قرار داد و از گروه‌های چپ‌گرا و ناسیونالیست فلسطینی پشتیبانی کرد اما در پیامد محاصره و تحریم لیبی در پی انفجار هواپیمای پان‌آمریکن بر فراز لاکربی و پس از توافق با آمریکا و انگلیس برای تحویل برنامه و امکانات هسته‌ای لیبی، به این بهانه که کشورهای عربی، او و ملت لیبی را تنها گذاشته‌اند، فلسطین را به کلی کنار گذاشت و با ورود به عرصه همکاری با آمریکا و اروپا، به خیال خام خود با تونی‌بلر، نخست‌وزیر وقت بریتانیا و کاندولیزا رایس، وزیر خارجه وقت ایالات‌متحده نرد عشق باخت و رایس را در سخنرانی‌های عمومی «محبوبم، کوندی» نامید. نظام پادشاهی لیبی را در ۱۹۶۹ سرنگون کرد و سال‌ها علیه نظام‌های پادشاهی عرب شعار «مرده باد» سر داد، اما سرانجام در سال‌های پایانی حکومت خود که توجه به آفریقا و اتحادیه آفریقایی را جایگزین توجه به خاورمیانه و فلسطین و اتحادیه عرب کرد، خود را شاه شاهان آفریقا (ملک‌الملوک آفریقیا) نامید و تاج برسر گذاشت.

نهاد روحانیت و دیگر نهادهای فرهنگی و اجتماعی لیبی را در چارچوب ایدئولوژیِ التقاطی و شتر مرغ پلنگی، و قدرت‌طلبیِ سیری‌ناپذیر خود مضمحل کرد و در لحظه حادثه که سرانجام و با تاخیری چند دهه‌ای در چارچوب رویدادهای ۲۰۱۱ رخ نمود، هیچ نهاد و شخصیت جایگزینی وجود نداشت که در شرایط نبودِ شخص قذافی به‌عنوان ابربازیگر صحنه لیبی بتواند امور این کشور را مدیریت و امواج و روندهای سهمگین اجتماعی و سیاسیِ داخلی و خارجی را مدیریت و لیبی را به ساحل امن هدایت کند. خودکرده را تدبیر نبود. دیکتاتورهایی چون قذافی دو بار کشور و ملت خود را قربانی می‌کنند. یک بار به هنگام حکمرانی بی‌قید و شرط و بار دیگر پس از سرنگونی و از هم گسستن نظمِ اجباری حاکم‌.

این یادداشت در شرح نقاط عطف زندگی و سیاستِ این دو الگوی به کلی متفاوت در اندیشه و سیاست‌ورزی، بسیار بیشتر از این می‌تواند ادامه یابد، اما اینک مجال آن نیست. امام‌موسی صدر و سرهنگ معمر قذافی، در رویداد فاجعه‌بار نهم شهریورماه ۱۳۵۷ و پس از ملاقاتی ظاهراً ناتمام میان میهمان و میزبان، یکی زندانی و آن دیگری زندانبان اولی شد. اولی به رغم حذف ظاهری از عرصه سیاست و حکومت لبنان و منطقه با نسلی که در پرتو شعاع شخصیت فکری و فرهنگی بلند خود تربیت کرد و با نهادها و میراث ماندگار و فرزندان معنوی و سیاسی خود، همچنان تا به امروز نقش‌آفرین ماند و دومی به‌رغم ۴۲ سال حکمرانی بی‌قید و شرط در مزرعه‌ای شخصی به‌نام لیبی، هیچ میراث قابل اتکای فکری و فرهنگی و تربیتی و هیچ نهاد سیاسی و اجتماعی مؤثر از خود به یادگار نگذاشت. او با فدا کردن کشور و ملت لیبی به پای امیال و آرزوهای خود، نه‌تنها حکومت بر لیبی را از دست داد، بلکه موجودیت واحد جغرافیایی لیبی به‌عنوان یک کشور نیز که یادگار دوران استقلال لیبی بود، از دست رفت و با بازگشت به دوران پیشااستقلال به کشوری چندپاره با چند دولت تبدیل و تحت حاکمیتِ جنگ‌سالاران حاکم در نقاط مختلف کشور درآمد. سرنوشت‌هایی به کلی متفاوت که برای فعالان سیاسی و اجتماعی، دربردارنده پندها و عبرت‌های بسیار است و «ما أکثر العبر، وأقل الاعتبار! چقدر پند و عبرت‌ها فراوان و پندپذیرى اندک است». (نهج‌البلاغه/ حکمت ۲۹۷).

The post جابری انصاری: امام موسی صدر در اوج محبوبیت به دستور قذافی مفقودالاثر شد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

جابری انصاری نوشت: مطلبی تحریف شده به نقل از گزارشی قدیمی از روزنامه واشنگتن اگزیمنر در برخی رسانه های مجازی و حقیقیِ فارسی زبان در حال گردش است که مدعی است جان کری وزیر خارجه پیشین آمریکا به همکاران خود در تیم مذاکرات هسته ای ایالات متحده در سال ۲۰۱۶ گفته است: “به نوه هایتان بگویید چگونه محمد جواد ظریف تسلیم شما شد.”

اما حقیقت ماجرا چیست؟

روزنامه واشنگتن اگزیمنر، یک روزنامه دست راستی در آمریکاست.

این روزنامه، خبری را از جلسه خصوصی کری با همکارانش نقل کرده است. جلساتی که هیئت مذاکراتی ایران هم برای خداقوت به همکاران خود برگزار، و سعی می‌کرد آنها را از دستاوردها خوشحال کند.

این روزنامه دست راستی، به نقل از کری تیتر می زند: بروید و برای نوه‌هایتان لاف بزنید.

واشنگتن اگزیمنر در متن خبر، هیچ اشاره ای به شکست ایران نمی کند. تنها در جمله آخر می‌نویسد: بروید و لاف زنانه (emblish)، به نوه‌هایتان بگویید ظریف را مقهور منطق خود کرده‌اید.

برداشت طبیعی که از این جملات وزیر خارجه پیشین آمریکا می شود این است که محمد جواد ظریف در ذهن و روان جان کری، از چه منزلتی برخوردار است که فکر می کند تا دو نسل بعدی نیز نام او ماندگار می ماند و کارمندانش می‌توانند برای نوه‌هایشان در مورد او لاف بزنند.

ترجمه فارسی در تیتر ساختگی خود می‌گوید: “به نوه هایتان بگویید چگونه ظریف تسلیم شما شد”. موضوعی که در تیتر اصل مطلب به انگلیسی نیست و صرفاً از لاف زدن برای نوه‌ها سخن به میان آمده است.

در ترجمه خبر به فارسی، از شکست ایرانی‌ها می‌گوید، اما در متن خبر چنین چیزی نیست.

در پایان خبر جمله‌ای آمده است که هر کس قدری انگلیسی بلد باشد، می‌فهمد با شوخی در هم تنیده است. جان کری می‌گوید: “خوب بروید یک مقداری هم برای نوه هایتان لاف بزنید و بگویید در اتاقی با ظریف نشستید و او را مقهور منطق قوی خود کردید.”

آیا کسی که قلبش به مرض آلوده نباشد، از جمله فوق، ضعف ایران را برداشت می کند (آنگونه که ترجمه فارسی تحریف شده وانمود می کند) یا قدرت یک فرزند این سرزمین را؟

در طول ده سال گذشته اخبار و مطالبی از این دست، فراوان منتشر شده است. متون دروغ، گزارش های بی پایه، ترجمه‌های غلط و خلاف  واقع، تقطیع سخنان و صدها مورد دیگر که با اهدافی جناحی و تنگ نظرانه تولید و با گستردگی نشر و بازنشر شده است. ظلمی که با این دروغ ها و تحریف های آشکار به کشور، مردم و نظام جمهوری اسلامی ایران شده و همچنان می شود، جبران ناپذیر است. فلیتأمل المتأملون

پیوند اصل گزارش منتشره در تاریخ ۱۸ می ۲۰۱۶ در واشنگتن اگزیمنر:
https://www.washingtonexaminer.com/weekly-standard/kerry-to-state-department-staff-on-iran-deal-embellish-it-a-little-bit-for-the-grandchildren

The post جابری انصاری : معنای سخنان کری درباره ظریف ضعف ایران است یا قدرت یک فرزند ایران‌زمین؟ appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.