در آوریل۲۰۲۳، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی ایالات متحده، با ایراد یک سخنرانی مهم درباره اقتصاد، به مخاطبان خود التماس کرد که از مسیر فعلی دور شوند. اما استدلال واقعی او – اینکه دهه‌ها تعصب به بازار آزاد، امنیت ملی کشور را تضعیف کرده است – چیزی بیش از عذرخواهی بود.

سالیوان گفت: «بی‌توجهی به وابستگی‌های اقتصادی که در طول دهه‌های آزادسازی ایجاد شده بود، واقعا خطرناک شده بود؛ از عدم اطمینان انرژی در اروپا تا آسیب‌پذیری‌های زنجیره تامین در تجهیزات پزشکی، نیمه‌رساناها و مواد معدنی حیاتی.»

هنری فارل، استاد علوم سیاسی دانشگاه جان هاپکینز و آبراهام نیومن، پروفسور علوم سیاسی در دانشگاه ادموند در فارن‌افرز نوشتند: اینها انواع وابستگی‌هایی بودند که می‌توانستند در حوزه اهرم اقتصادی یا ژئوپلیتیک مورد بهره‌برداری قرار گیرند. سالیوان هم هزینه‌ها و هم منافع بازارها را تایید کرد، اما تاکید کرد که چگونه آزادسازی اقتصادی که توسط دولت‌های گذشته ایالات متحده دنبال شده بود، صلح ایجاد نکرده است. در عوض، یک باور ساده‌لوحانه به جادوی بازارها، صنعت ایالات متحده را تهی کرده و از یک دشمن رو‌به رشد (چین) در ترتیبات تجارت آزاد استقبال و زنجیره‌های تامین جهانی را با آسیب‌پذیری‌های امنیتی حیاتی آغشته کرده است.

در دهه گذشته، اقتصاد و امنیت ملی با هم برخورد کرده‌اند و دولت را پشت و رو و سر و ته کرده است. تعریف امنیت، فراتر از موضوعات مربوط به جنگ و تروریسمِ گسترش‌یافته است؛ زیرا مشکلات اقتصادی و زیست محیطی قبلا نادیده گرفته‌شده مانند ناامنی غذایی، کمبود انرژی، تورم و تغییرات آب و هوایی به «هسته» استراتژی رسمی امنیت ملی ایالات متحده منتقل و وارد شده است.

وظایف سالیوان، در حال حاضر بازار جهانی را به اندازه سیستم‌های موشکی درگیر می‌کند، در عین حال که مقامات اقتصاد بین‌المللی مانند جینا ریموندو، وزیر بازرگانی ایالات متحده و کاترین تای، نماینده تجاری ایالات متحده، بیشتر و بیشتر وقت خود را صرف تفکر درباره مسائل امنیت ملی می‌کنند. آنها دستشان برای انتخاب چندان باز نیست.

مقامات نمی‌توانند به راحتی تجارت و داد و ستد را از امنیت جدا کنند، وقتی بازارهای ایالات متحده با بازارهای دشمنان در هم تنیده است، لوازم الکترونیکی مصرفی به آسانی به سلاح تبدیل می‌شوند و تراشه‌های گرافیکی تقویت‌شده برای موتورهای هوش مصنوعی نظامی مناسب هستند. «اجماع جدید واشنگتن» در دولت جو بایدن، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، همان‌طور که سالیوان توضیح داد، تلاش می‌کند از دو تله بسیار متفاوت فرار کند.

از رویکرد مرسوم دوران پس از جنگ سرد، زمانی که سیاستمداران و صاحب‌نظران بازارها را بر امنیت اولویت می‌دادند، به این امید که لیبرالیسم اقتصادی و وابستگی متقابل زمینه‌ساز صلح باشد، فاصله می‌گیرد. اما همچنین از احیای این فرضیه دوران جنگ سرد قبلی که امنیت بر بازارها غلبه کرده بود، اجتناب می‌کند؛ زمانی که ساکنان واشنگتن می‌ترسیدند تجارت با اتحاد جماهیر شوروی مساوی با کمک به دشمن باشد. اقتصاد ایالات متحده و چین به‌طور جدایی‌ناپذیری در هم تنیده شده‌اند،

با این حال بسیاری از ملی‌گرایان اقتصادی در هر دو کشور از این واقعیت ناراحت هستند. هیچ راه قابل قبولی برای رهایی کامل از این وابستگی متقابل یا جدا کردن اقتصادهای غیرنظامی و نظامی از یکدیگر بدون وارد کردن آسیب‌های جبران‌ناپذیر به جامعه آمریکا وجود ندارد.

به همین منظور مقامات ایالات متحده از ادبیات «اورسولا فون درلاین»، رئیس کمیسیون اروپا مبنی بر «ریسک‌زدایی»، فرآیند مدیریت آسیب‌پذیری‌های ایجادشده توسط یک دنیای متقابل، وام گرفته‌اند. آنها وظیفه خود را حفظ تا حد ممکن اقتصاد جهانی و حل مشکلات مشترک و در عین حال خنثی کردن فوری‌ترین تهدیدات امنیتی می‌دانند.

این وظیفه عظیم نه در حوزه امنیت ملی سنتی و نه در حوزه اقتصاد بازار آزاد قرار نمی‌گیرد. این تلاشی برای حفظ امنیت اقتصادی است؛ تلاشی که به‌دنبال جلوگیری از شوک‌های اقتصادی است که می‌تواند جامعه را بی‌ثبات کند و امیدوار است استفاده روبه رشد از وابستگی متقابل به‌عنوان ابزاری برای فشار را محدود کند.

حفاظت از امنیت اقتصادی به معنای توجه به مسیرهای رشد و نوآوری در عین مدیریت تهدیدات امنیتی پیش‌بینی‌شده و ایجاد فضای کافی برای مقابله با تهدیدات پیش‌بینی‌نشده است.

در اصل نمی‌توان آن را به سیستم‌های موشکی یا مقررات بازار تقلیل داد و این شامل مبادلات و تصمیمات شلخته‌ای است که محدودیت‌های اقتصادی، تهدیدات را بدون تضعیف رشد خنثی می‌کند و اقداماتی که ممکن است به حل مشکلات مشترک جهانی مانند تغییرات آب و هوا کمک کند، بدون اینکه به امنیت و رفاه آمریکا آسیب اساسی وارد کند.

امنیت و اقتصاد تا گذشته نزدیک دارای خطوط سیاست جداگانه‌ای بوده‌اند، به همین دلیل است که کاری که سالیوان، ریموندو و تای انجام می‌دهند، بسیار پیچیده شده است.

ایالات متحده هنوز به میراث جنگ سرد گره خورده است؛ زمانی که سیاستگذاران تمایل داشتند فکر کنند که امنیت بر اقتصاد غلبه کرده است و به میراث دوران جهانی شدن پس از آنکه در طی آن بیشتر تصور می‌کردند که اقتصاد بر امنیت غلبه کرده است.

اما این دو دوره تاثیر نامتقارن بر زمان حال داشته‌اند: اگرچه واشنگتن بازوهای امنیتی خود را در طول جنگ سرد افزایش داد، اما مغز اقتصادی آن به‌طور فعال به‌دلیل افراط گیج‌کننده جهانی شدن کوچک شد؛ زمانی که همه بر این باور بودند که بازارها بهتر می‌دانند و دولت باید از تلاش برای هدایت اقتصاد خودداری کند. این پویایی این احتمال را بیشتر می‌کند که بازتاب‌های جنگ سرد می‌توانند دستور کار جدید امنیت اقتصادی را بربایند و کشور را به سمت مسیر پرخطر تشدید تنش میان قدرت‌های بزرگ سوق دهند.

برای رسیدگی به مشکلات جدید امنیت اقتصادی و اجتناب از مارپیچ نزولی که می‌تواند اقتصاد جهانی را تهدید کند، مقامات ایالات متحده باید یک وظیفه اصلی را در نظر بگیرند: «چیزی کمتر از دگرگونی دولت ایالات متحده وجود ندارد.» گذشته راهنمایی‌های نادرستی ارائه می‌دهد و وضعیت مخمصه فعلی نیاز به یک ارزیابی مجدد دقیق دارد. چندین متحد ایالات متحده، به‌ویژه ژاپن و اتحادیه اروپا، به نفع امنیت اقتصادی، کنترل بیشتری بر بازارها حفظ کرده‌اند. ایالات متحده می‌تواند از آنها بیاموزد. فقط یک دولت اصلاح‌شده با امنیت اقتصادی برای جهانی مناسب خواهد بود که هم به‌شدت وابسته به یکدیگر و هم مملو از خطرات امنیتی است.

دست مرئی

طی دو سال گذشته، دولت بایدن به‌طور مرتب به قوانین و نهادهای جنگ سرد روی آورده است تا امنیت اقتصادی کشور را تقویت کند.

زمانی که بایدن در ماه اوت محدودیت‌هایی را برای سرمایه‌گذاری‌های ایالات متحده در چین اعلام کرد، از قانون اختیارات اضطراری دهه۱۹۷۰ استفاده کرد. هنگامی که او می‌خواست صنایع ایالات متحده مواد معدنی حیاتی را برای گذار به اقتصاد پسا‌کربن در سال۲۰۲۲ تولید کنند،

از قانون تولید دفاعی۱۹۵۰ استفاده کرد. اقدامات جدید واشنگتن برای ممانعت از دسترسی پکن به نیمه‌هادی‌های مورد نیاز برای هوش مصنوعی نظامی با اصلاح مقررات کنترل صادرات توسط دولت ترامپ تقویت و توجیه شد.

اما خود سیستم کنترل صادرات، دست‌کم به قانون کنترل صادرات۱۹۴۹ بازمی‌گردد.

همه این ابزارها در زمان‌های ساده‌تری ساخته شدند؛ زمانی که دولت ایالات متحده قدرتمندتر بود و زمانی که بازارها را تابع نیازهای امنیت ملی می‌کرد. در طول جنگ سرد، دولت به‌طور مستقیم در بخش‌های بزرگی از اقتصاد مداخله کرد و تقریبا تمام تجارت با اتحاد جماهیر شوروی را برای دوره‌های طولانی قطع کرد. این کشور خود را درگیر نبردی اساسی با دشمن که متعهد به روشی عجیب برای سازمان‌دهی اقتصاد و جامعه می‌دانست. بنابراین ابزارهای سیاستی را به‌گونه‌ای توسعه داد تا اطمینان حاصل شود که اقتصادش از قدرت نظامی پشتیبانی می‌کند و وابستگی متقابل با دشمن خود را به حداقل ممکن می‌رساند.

امنیت و اقتصاد دیگر نمی‌توانند خط‌مشی جداگانه‌ای داشته باشند

قانون تولید دفاعی در اصل یکی از عناصر یک بوروکراسی نظامی گسترده بود که با تخصیص منابع، کنترل دستمزدها، قیمت‌ها و حتی اصولا تصرف اموال خصوصی، برنامه‌ریزی می‌شد و پیش می‌رفت. کنترل صادرات‌محور اصل اقتصادی جنگ سرد بود.

جورج کنان، دیپلمات و متفکر سیاست خارجی ایالات متحده، در مقاله معروف خود در سال۱۹۴۷ که با نام مستعار «ایکس» نوشته شده، هشدار داده بود که اتحاد جماهیر شوروی تجارت را یک سلاح اقتصادی می‌داند. همان‌طور که محقق بروس جنتلسون مستند کرده است، سیاستگذاران ایالات متحده با استفاده از کنترل‌های صادراتی برای به حداقل رساندن روابط اقتصادی بین ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی برای چندین دهه، گوش فرا دادند.

رژیم کنترل صادرات با استانداردهای امروزی به‌طرز غیرقابل تصوری سختگیرانه بود و بر روابط اقتصادی ایالات متحده با متحدانش نیز تاثیر گذاشت. مورخان ماریو دانیلز و جان کریج دریافته‌اند که در اواسط دهه۱۹۸۰، ۴۰درصد از صادرات ایالات متحده نیاز به تایید دولت داشت و ۹۰درصد مجوزها برای تجارت با دیگر «کشورهای آزاد» اعطا می‌شد.

برنامه‌ریزی تولید دفاعی و کنترل صادرات  در دوره جنگ سرد دامنه وسیعی داشت؛ اما هدف آنها ساده بود: «حمایت از تولید نظامی ایالات متحده و خفه کردن اقتصاد شوروی.» ایالات متحده به‌طور معمول نگران بود که متحدانش ممکن است از نظر اقتصادی به دشمن خود وابسته شوند و هر کاری که می‌توانست برای جلوگیری از شکل‌گیری چنین روابطی انجام داد. زمانی که کشورهای اروپایی و اتحاد جماهیر شوروی یک خط لوله گاز مشترک را در دهه ۱۹۸۰ ساختند، دولت ریگان با تحریم‌ها مقابله کرد و حتی اروپایی‌ها را به لغو ضمانت امنیتی ایالات متحده تهدید کرد.

سلطنت بازار

با پایان یافتن جنگ سرد، واشنگتن در دوران ریاست‌جمهوری جیمی کارتر و رونالد ریگان، از مداخله‌گرایی اقتصادی دور شده بود. فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی مانند یک پیروزی پیش‌بینی‌نشده برای بازار آزاد بر طرح دولت به نظر می‌رسید.

«اجماع واشنگتن» اولیه توصیه کرد که دولت از دخالت مستقیم در اقتصاد عقب‌نشینی و از حرکت آزاد سرمایه استقبال کند. نهادهای چندجانبه، مانند صندوق بین‌المللی پول، در ازای دریافت کمک، خواستار تغییرات اساسی اقتصادی شدند. رقابت قدرت‌های بزرگ یادگار دوران باستان به نظر می‌رسید و گسترش وابستگی متقابل سرچشمه دنیایی بهتر در آینده است. نتیجه این بود که ایالات متحده به سادگی در برابر جهانی‌شدن ایستادگی نکرد. به‌شدت آن را تشویق و شرط‌بندی کرد که بازارها نه تنها رونق را افزایش می‌دهند، بلکه امنیت را نیز تقویت می‌کنند.

یک اقتصاد جهانی پیچیده و وابسته به هم به این معنی است که جنگ – با تمام اختلالات اقتصادی آن – به‌طور فزاینده‌ای غیرقابل تصور خواهد بود و دیکتاتوری‌های جنگ طلب ممکن است با آزادتر شدن اقتصادشان لیبرال‌تر و صلح‌طلب‌تر شوند. این قمار محدودیت‌های شدیدی داشت.

به هر حال، ایالات متحده هرگز هدف خود برای برتری نظامی را رها نکرد. اما این باور که وابستگی متقابل احتمال درگیری را کاهش می‌دهد، به مقامات آمریکایی اجازه داد که در ابتدا نسبت به افزایش گسترده تجارت جهانی، جریان‌های مالی و پیچیدگی زنجیره‌های تامین، خوش‌بین باشند. به نظر آنها، گسترش و تعمیق روابط تجاری جهان را امن‌تر می‌کند، نه خطرناک‌تر. سیاستگذاران در غرب به‌طور کلی تصور می‌کردند که فعالیت‌های اقتصادی به بهترین وجه توسط شرکت‌های خصوصی اداره می‌شود.

واشنگتن زیرساخت‌های حیاتی را آزاد کرد و دولت با بی‌تفاوتی به این موضوع نگاه می‌کرد که سازندگان مخابراتی ایالات متحده، مانند لوسنت، توسط شرکت‌های خارجی خریداری‌شده یا زیر پا گذاشته شدند. وزارت بازرگانی جنبه‌های کلیدی مقررات اینترنت را به یک شرکت اینترنتی داد.

دولت‌ها در سراسر جهان به‌طور فزاینده‌ای ماموریت‌های اصلی امنیت ملی، مانند ماموریت‌های مربوط به پروازهای فضایی و فناوری ماهواره‌ای را به شرکت‌های خصوصی واگذار می‌کنند؛ با این باور که کسب‌وکارها می‌توانند این کار را ارزان‌تر و بهتر از دولت انجام دهند. آنها کاملا در اشتباه نبودند. بازارها می‌توانند برخی کارها را بهتر از دولت‌ها انجام دهند. اما همان‌طور که آدام اسمیت، بنیان‌گذار اقتصاد مدرن، در ثروت ملل مشاهده کرد، این «اولین وظیفه حاکمیت» بود که از «جامعه در برابر خشونت و تهاجم سایر جوامع مستقل» محافظت کند.

چنین مسوولیت‌هایی را نمی‌توان صرفا به بازار واگذار کرد. کسب‌وکارها می‌خواهند سود را به حداکثر برسانند، نه اینکه کالاهای عمومی با تعریف بی قید و شرط را برای شهروندان یک کشور خاص فراهم کنند. در چند سال گذشته، عواقب این تصمیمات برای همه روشن بوده است. همه‌گیری کووید-۱۹ نشان داد که چگونه بسیاری از کسب‌وکارها نتوانسته‌اند انعطاف‌پذیر شوند و موج‌های شوکی را در زنجیره‌های تامین جهانی ارسال کرد. روسیه از دهه‌ها خواب‌آلودگی در اروپا برای بهره‌برداری از اتکای همسایگانش به گاز روسیه برای حمله به اوکراین استفاده کرد.

اما روسیه همچنین متوجه شد که این کشور نیز آسیب‌پذیر است: در عرض چند روز، ایالات متحده و کشورهای اروپایی دسترسی به ذخایر بانک مرکزی روسیه در خارج از کشور را قطع کردند.

بازارها می‌توانند انعطاف‌پذیری زیادی ارائه دهند و در طول زمان خود را با شوک‌ها وفق دهند، اما آنها دیگر جایگزینی کلی برای ژئوپلیتیک ارائه نمی‌کنند، همان‌طور که در پی جنگ سرد نیز این‌گونه بود. در واقع، استراتژی قدرت‌های بزرگ و بازارها کاملا در هم تنیده شده‌اند.

ایالات متحده و چین در یک حلقه بازخورد از اقدام، اقدام متقابل و سوء‌ظن خصمانه گرفتار شده‌اند؛ اما بازارهای آنها به‌شدت در همدیگر تنیده‌اند و رقابت قدرت‌های بزرگ و وابستگی متقابل در حال ترکیب شدن برای ایجاد مشکلات جدید است. شرکت‌هایی مانند غول مخابراتی چینی هوآوی می‌توانند یک زیرساخت مخابراتی جهانی با ویژگی‌های چینی ایجاد کنند. ایالات متحده و اروپا می‌توانند با ذخایر بانک مرکزی چین همان کاری را انجام دهند که با ذخایر روسیه کردند. اگر چین تایوان را تحریم کند یا به آن حمله کند و فعالیت شرکت تولید نیمه ‌هادی تایوان، بزرگ‌ترین تولیدکننده نیمه هادی‌ها در جهان را مختل کند، نتایج بر کل اقتصاد جهان تاثیر می‌گذارد.

شبکه‌های اطلاعاتی، جریان‌های مالی و زنجیره‌های تامین رشد اقتصادی را انفجاری تقویت کردند؛ اما آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک جدیدی نیز ایجاد کردند.
ایالات متحده اکنون مجبور است امنیت اقتصادی خود را در جهانی به‌شدت وابسته و رقابتی مدیریت کند؛ جایی که کشورها ناگزیر وسوسه می‌شوند تا از نقاط ضعف دیگران سوء‌استفاده کنند. حتی زمانی که اقتصاد جهانی بسیار پیچیده‌تر و خطرناک‌تر شد، ظرفیت ایالات متحده برای درک و مدیریت آن کاهش یافت.

نسخه جنگ سرد دولت ایالات متحده به‌دنبال محدود کردن مبادلات اقتصادی با دشمنان بود و سپس نسخه متمرکز بر جهانی شدن به دنبال ترویج آن بود. اکنون، سیاستگذاران باید با وابستگی متقابل دست و پنجه نرم کنند، وظیفه‌ای بسیار پیچیده‌تر از کاری که مقامات ایالات متحده در گذشته با آن مواجه بودند. در پی جنگ سرد، لجستیک تولید در حوزه صنعت خصوصی بود نه دولتی. امروزه، واشنگتن به‌طور رسمی هنوز درک کمی از زنجیره‌های تامین جهانی دارد، حتی اگر آنها برای امنیت اقتصادی بسیار مهم باشند.

دولت ایالات متحده بررسی‌هایی را درباره زنجیره‌های تامین در چهار حوزه که حیاتی می‌داند انجام داده و ادارات دولتی را موظف کرده است که خطرات زنجیره تامین مربوطه را بررسی کنند، با این حال، باید به پایگاه‌های اطلاعاتی تجاری ناقص و اطلاعات ناقص و غیراستانداردی که با اکراه فراوان توسط شرکت‌های خصوصی افشا شده است، تکیه کند.

همچنین اغلب، خود کسب‌وکارها درک محدودی از آسیب‌پذیری‌های زنجیره تامین خود دارند. حتی اگر بدانند تامین کنندگانشان چه می‌کنند، همیشه دیدگاه روشنی نسبت به نقش تامینی تامین‌کنندگان خود ندارند.

علاوه بر این، ازآنجاکه ایالات متحده به دنبال محدود کردن جاه‌طلبی‌های چین است، باید ریسک‌های پیچیده و نامطمئن فناوری را متحمل شود. ایالات متحده رویکرد «حیاط کوچک، حصار بلند» را برای کنترل فناوری اتخاذ کرده است؛ با اقدامات قوی برای محدود کردن مجموعه محدودی از محصولات و تکنیک‌ها.

با این حال، انجام آن به خوبی نیاز به درجه‌ای از دقت جراحی دارد که حتی با درک دقیق اقتصاد جهانی و مسیرهای احتمالی آینده نوآوری، دستیابی به آن دشوار است. این نیاز به درک عمیق از بخش‌های درگیر دارد؛ اما دولت ایالات متحده موسسات و ساختارهایی را برای دستیابی به چنین تفاهمی ندارد که مستلزم جمع‌آوری اطلاعات گسترده بازار، مفید ساختن آن در میان بوروکراسی‌های محرمانه و به‌کارگیری آن در مسائل امنیت ملی است.

قانون کنترل صادرات که توسط کنگره ایالات متحده در سال۲۰۱۸ تصویب شد، دولت ریاست‌جمهوری آینده را موظف کرد که محدودیت‌ها را روی «فناوری‌های نوظهور و بنیادی» متمرکز کنند، بدون اینکه هیچ مورد خاصی را مشخص کنند.

دفتر صنعت و امنیت وزارت بازرگانی شاهد افزایش بودجه قابل توجهی است، اما همچنان به منابع علمی و تصمیم‌گیری بسیار بیشتری برای اجرای موثر کنترل‌های صادراتی نیاز دارد. بدون این منابع، حدس‌های بیش از حد آکادمیک درباره جهت‌گیری آینده نوآوری و مکان‌هایی که ممکن است نقاط خفقان در اقتصاد جهانی ظاهر شوند، دشوار است.

شاید منطقی باشد که واشنگتن از جاه‌طلبی‌های چین برای هوش مصنوعی نظامی از طریق کنترل صادرات روی نیمه‌هادی‌های تخصصی جلوگیری کند. اما این امکان نیز وجود دارد که انجام این کار باعث سرمایه‌گذاری موفق بومی در چین شود و به پکن اجازه دهد نه تنها از دست واشنگتن فرار کند، بلکه از آن پیشی بگیرد.

اجتناب از این سناریو مستلزم ایجاد نهادها و ظرفیت‌های لازم برای سیاست امنیتی اقتصادی هوشمند از سوی دولت ایالات متحده است. خوشبختانه، مجبور نیست این کار را از ابتدا انجام دهد و می‌تواند از راه‌حل‌ها و مشکلات نزدیک‌ترین متحدان خود درس بگیرد، کشورهایی که با سوالات مشابهی روبه‌رو هستند و گاهی با سرعت بیشتری برای انطباق با نیازهای جدید دنیای در حال تغییر حرکت کرده‌اند. برای مثال، تعجبی ندارد که ژاپن در سال‌های اخیر به سرعت در سازمان‌دهی مجدد دستگاه دولتی خود اقدام کرده است.

به‌رغم فشار شدید ایالات متحده برای آزادسازی در دهه های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، دولت ژاپن هرگز به‌طور کامل از حفظ نقش قوی در برنامه‌ریزی اقتصادی عقب‌نشینی نکرد.

این به ژاپن کمک کرد تا در سال۲۰۱۰ با فشار چین سازگار شود؛ زمانی که مناقشه دریایی به یک بحران احتمالی تبدیل شد؛ زیرا اقدامات چین، دسترسی ژاپن را به مواد معدنی کمیاب تهدید می‌کرد. اتحادیه اروپا هم از طریق قوانین جدیدی به تهدیدات امنیتی اقتصادی فزاینده پاسخ داده است که به آن اجازه می‌دهد از سیاست تجاری مشترک خود برای مجازات کشورهایی که تلاش می‌کنند آن را نادیده بگیرند، استفاده کند.

تعریف از نو برای ایالات متحده

دولت باید از ایده‌های جدید و منابع جدید تخصص استفاده کند، مانند دانشگاه‌ها و اتاق‌های فکری که استعدادهای واشنگتن را تامین می‌کنند. این به آن معناست که اقتصاددانان و دانشمندان علوم سیاسی کمتر و افراد بیشتری که لجستیک، سایبرنتیک و علوم مواد را می‌دانند استخدام کنید. دست‌کم، ایالات متحده باید افراد بیشتری را با درک عمیق از زنجیره تامین و امور مالی جهانی جذب کند. علاوه بر تقویت بخش‌هایی از دولت که قبلا چنین تجربه و استعدادی دارند، مانند وزارت خزانه‌داری، این تلاش ممکن است موسسات جدیدی را در راستای خدمات دیجیتال ایالات متحده که افراد صنعت فناوری اطلاعات را به دولت جذب کرده است، درگیر کند.

در نهایت، دولت ایالات متحده باید ایجاد یک شورای امنیت اقتصادی را برای میانجیگری بین شورای امنیت ملی و شورای اقتصاد ملی و در عین حال ایجاد منابع تخصصی در داخل دولت، از جمله آزمایشگاه‌های ملی و کمیسیون تجارت بین‌المللی، در نظر بگیرد. این ممکن است به‌نوبه خود از برخی دستگاه‌های رسمی‌تر که هماهنگی میان سیاستگذاران در بخش‌های مختلف دولت فدرال با امنیت اقتصادی را دنبال می‌کنند، حمایت کند. به جای ایجاد یک هیولای بوروکراسی دیگر، این باید به همان اندازه کوچک و چابک باشد که شورای امنیت ملی در ابتدا قرار بود باشد و تابلویی را برای کمک به اتصال بخش‌هایی از دولت که دارای وظایف امنیتی اقتصادی هستند، فراهم کند.

از سوی دیگر، برخی از اعضای شورای امنیت ملی و شورای اقتصاد ملی می‌توانند دو کلاه بر سر بگذارند و به‌طور غیررسمی بحث‌های اقتصادی و امنیت ملی را ادغام کنند. چنین پیشنهادهایی تنها نقطه شروعی برای بحث هستند، اما این بحث باید از هم اکنون آغاز شود.

دولت بایدن به درستی می‌خواهد از جهانی که در آن ایالات متحده و چین وارد یک روند خطرناک جدایی شده‌اند، اجتناب کند. خطر این است که نهادهای موجود ایالات متحده ممکن است کشور را بی‌امان به سمتی بکشانند که می‌خواهد از آن اجتناب کند. برای به‌دست آوردن امنیت اقتصادی درست در دنیای بسیار وابسته به هم که با رقابت جدی قدرت‌های بزرگ مشخص می‌شود، دولت ایالات متحده باید خود را دوباره تعریف کند.

منبع : دنیای اقتصاد

The post راه سوم سالیوان برای اقتصاد جهان appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

مدیر پروژه ایران درگروه بین‌المللی بحران در گفت‌وگویی نقش جیک سالیوان در سیاست خارجی آمریکا را تشریح کرده است. متن این گفت‌وگو که در شماره روز یکشنبه ۸ مرداد هم میهن منتشر شده است را می‌خوانید:

‌با توجه به سابقه کاری تیم‌ سیاست خارجی دولت فعلی ایالات متحده، از ابتدای شروع به کار دولت جو‌ بایدن این حقیقت مطرح بود که میان افرادی مانند رابرت مالی و جیک‌ سالیوان اختلاف استراتژی در قبال موضوع‌ ایران وجود دارد. آیا امروز و با کنار گذاشته شدن مالی، دیدگاه سالیوان بر پرونده حاکم شده و‌ آیا این برداشت که سالیوان امروز مسئول مستقیم‌ موضوع ایران است فرضیه درستی است؟

در هر دولتی ممکن است اختلاف‌نظرهایی وجود داشته باشد اما نهایتاً، کاخ سفید است که از ابتدای بر روی کار آمدن دولت بایدن، رویکرد آمریکا در قبال مذاکرات با ایران، موضوع برجام و سایر موضوعات را تعیین کرده است. آقای مالی و وزارت امور خارجه گزینه‌های مختلفی را در اختیار کاخ سفید قرار می‌دادند و تصمیم‌گیر نهایی از ابتدای کار هم، کاخ سفید بود و آقای مالی بدون رضایت کاخ سفید نه می‌توانستند پیشنهادی به ایران بدهند و نه هیچ رویکردی را می‌توانستند اتخاذ کنند. بنابراین از این لحاظ من تغییری نمی‌بینم. البته در خصوص اینکه گفتید آقای مالی کنار گذاشته شده‌اند باید بگویم این‌گونه نیست و ایشان به صورت رسمی کنار گذاشته نشده‌اند و مقام و مسئولیت اصلی همچنان بر عهده ایشان است. هرچند تا پایان تحقیقات، کاری انجام نمی‌دهند ولی همین که خود آقای سالیوان و آقای بلینکن در فضای عمومی از ایشان طرفداری کردند و ایشان را در این منصب نگه داشتند، نشانه این است که هم برای وی احترام قائل هستند و هم اختلاف‌نظرها به آن میزان که از بیرون احساس می‌کنند جدی باشد، نیست و امیدوار هستند این مسئله ختم به خیر شود.

‌سالیوان در تازه‌ترین اظهاراتش عنوان کرده که «توافق با ایران نزدیک‌ نیست» آیا می‌توان گفت ابتکار تفاهم شفاهی ایده مشاور‌ امنیت ملی کاخ سفید بود؟

آقای سالیوان با دقت بسیار زیادی کلمات‌شان را انتخاب کردند و مذاکراتی که میان ایران و آمریکا به‌صورت غیرمستقیم در عمان صورت گرفته، در خصوص یک تفاهم است و این تفاهم در کمینه آن چیزی است که در دیپلماسی قابل تصور است و تنها در خصوص حفظ وضع موجود و نه حتی بهبود آن است و فقط برای جلوگیری از وخیم شدن شرایط است. این تفاهمی است که ایران و آمریکا به آن نزدیک شده‌اند و اقرار به آن هم حتی از لحاظ سیاسی برای دولت بایدن هزینه دارد.

‌سرنوشت احتمالی پرونده ایران با توجه به دیدگاه‌های سالیوان چه تفاوت مشخصی با زمان حضور رابرت مالی خواهد داشت؟

در مجموع همانطور که عرض کردم فکر نمی‌کنم حتی در صورت عدم بازگشت آقای مالی، تفاوت خیلی زیادی صورت بگیرد چراکه سیاستی که در دو سال‌ونیم قبل اجرایی شده، سیاست دولت بایدن بود. اگر ایران حاضر به مذاکره مستقیم با ایالات متحده بود از حضور شخصی که نسبت به مسائل آگاه بود مانند آقای مالی و از غرض‌هایی که بسیاری دیگر از سیاستمداران آمریکایی نسبت به ایران دارند برخوردار نبود، شاید نقش آقای مالی در روند تصمیم‌سازی می‌توانست نقش مهم‌تری باشد اما با توجه به اینکه مذاکره مستقیمی غیر از دیداری که ایشان با آقای ایروانی داشت صورت نگرفته است، معتقدم حتی از این پتانسیل بالقوه استفاده نشد و بنابراین من تفاوت زیادی نمی‌بینم. اصولاً مباحثی که پیرامون آقای مالی مطرح می‌شود، از زمانی که ایشان به این مقام منصوب شدند تا امروز نشانه این است که تا چه حد دشمنی با ایران در ساختار سیاسی آمریکا خودش را جا انداخته و چه هزینه زیادی برای افرادی دارد که معتقد هستند که دیپلماسی راه بهتری برای پرداختن به اختلافات با ایران است.

‌می‌توانیم از‌ شرایط فعلی اینطور برداشت کنیم که مشابه با مذاکرات ۲۰۱۲ عمان باز هم آقای سالیوان نقش پررنگ‌تری در موضوع ایران پیدا کرده است؟

امروز نقش آقای سالیوان با سال ۲۰۱۲ خیلی متفاوت است؛ در سال ۲۰۱۲ ایشان پیام‌رسان دولت آمریکا بود و نه تصمیم‌گیر و امروز تصمیم‌ساز است و نه مذاکره‌کننده. همانطور که عرض کردم چه در شرایطی که آقای مالی مذاکرات را انجام می‌دادند و چه امروز که آقای برت مک‌گورک مذاکرات را انجام می‌دهند، همیشه تصمیم‌گیر قبل از مرحله آخر، آقای سالیوان بوده و بنابراین فکر نمی‌کنم نقش آقای سالیوان تفاوت عمده‌ای کرده باشد.

The post علی واعظ : سالیوان تصمیم‌ساز است نه مذاکره‌کننده appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

سالیوان در گفت‌وگو با صدای آمریکا اظهار داشت: ما به طور غیرمستقیم با ایران تماس داشته‌ایم و هیچ مذاکره مستقیمی بر سر پرونده هسته‌ای یا بازداشت‌شدگان وجود ندارد. ما از این دست گفت‌و‌گوهای غیرمستقیم در مورد بازداشت‌شدگان داشته‌ایم؛ زیرا این وظیفه ما است که تلاش کنیم شهروندان آمریکایی را به خانه بازگردانیم.

مشاور امنیت ملی کاخ سفید افزود: بنابراین، ما با هر دولتی به هر نحوی که بتوانیم، صحبت می‌کنیم، مانند کاری که با دولت روسیه درباره آمریکایی‌هایی به ناحق بازداشت‌شده انجام می‌دهیم.

سالیوان مذاکرات را در راستای «تلاش برای یافتن راه‌حلی برای بازگرداندن شهروندان آمریکایی به خانه» توصیف کرد و گفت: در حال حاضر هیچ خبر جدیدی در مورد این که ما به نتیجه خاصی رسیده‌ باشیم، ندارم.

پیش از این برخی رسانه‌های غربی مدعی شده بودند که مقام‌های آمریکایی و ایرانی در خصوص آزادی شهروندان آمریکایی به توافق رسیدند که خود مقام‌های آمریکایی نیز این ادعاها را رد کردند.

اواخر خردادماه، متیو میلر سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در ادامه گفت دوست دارد پشت تریبون بایستد و بگوید توافقی برای بازگرداندن شهروندان آمریکایی به خانه حاصل شده اما این اتفاق رخ نداده. این مسئله‌ای است که کماکان روی آن کار می‌کنیم و وقت و منابع زیادی برای محقق شدن آن صرف می‌کنیم.

The post کاخ سفید: مذاکرات غیرمستقیم با ایران برای آزادی زندانیان آمریکایی در جریان است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

سفر رئیسی به دمشق

این سفر یکی از رخدادهای مهم در تحولات مرتبط با روابط دو کشور دوست و برادر و شریک ایران و سوریه است و بعد از پیروزی پرشکوه محور مقاومت در مقابل جبهه متحد تروریسم در سوریه حائز اهمیت بود. این سفر فرصت مغتنمی بود که ریل گذاری جدید روابط دو کشور در مرحله پساتروریسم صورت بگیرد. این سفر از بعد اقتصادی و تجاری حائز اهمیت بود و در مذاکرات صورت گرفته، مورد اهتمام مشترک دو رئیس جمهور، هیأت همراه و وزرای دو کشور بود.

۶ وزیر دولت آقای رئیسی را در این سفر همراهی کردند.تمرکز بر این بوده که دو کشور علاوه بر حوزه‌های سیاسی، در حوزه اقتصادی و تجاری نیز زمینه‌های لازم را فراهم کنند که اهداف و منویات دو کشور در این بخش فراهم شود. در این سفر اسناد مهمی امضا شد که از جمله سند همکاری‌های راهبردی و بلندمدت که به امضای روسای جمهور دو کشور رسید.

انجام این سفر در این مقطع پیام و مفهوم خاص خود را دارد و عملا به عنوان جشن پیروزی مشترک محور مقاومت بود.

بازگشت سوریه به اتحادیه عرب

با درک فضای جدید و تحولی که در سوریه رخ داد و اثبات ثبات و استقرار و حمایت مردمی از دولت سوریه شاهد این تحول جدید بودیم که اتحادیه عرب با فعالیت رسمی دولت سوریه در نشست‌های اتحادیه موافقت کردند.

امیدواریم شاهد همگرایی کشورهای منطقه باشیم.

سفر امیرعبداللهیان به مسکو برای شرکت در نشست چهارجانبه

وزیر خارجه ایران در رأس هیأتی در نشست وزرای خارجه چهار کشور سوریه، روسیه، ترکیه و ایران در مسکو مشارکت می‌کند.

قرار است ۲۰ اردیبهشت شاهد برگزاری نشست چهارجانبه وزرای خارجه چهار کشور ایران، سوریه، ترکیه و روسیه در مسکو باشیم.

روابط ایران و کشورهای منطقه 

جهش‌های خوبی را در حوزه تجاری و اقتصادی با کشورهای عربی داشتیم و تبادل هیأت‌های ما برقرار بوده است.

افق‌های مناسبات ایران در همکاری با کشورهای منطقه روشن‌تر است و امیدواریم با تلاش‌های مشترک و گفت‌وگوها در سطوح مختلف بتوانیم گام‌های جدید را در راستای مناسبات فیمابین برداریم.

نصب دوربین‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تأسیسات هسته‌ای ایران

سیاست جدی ایران حل و فصل مشکلات و سوءتفاهم با آژانس است و ایران در همین چارچوب همانطور که مقامات سازمان انرژی اتمی اعلام کردند

سیاست این است اجازه ندهیم موضوعات مرتبط با فعالیت هسته‌ای ایران تبدیل به مانع در روند همکاری‌های ایران با آژانس شود.

ایران در چارچوب نقشه راهی که در سفر گروسی به تهران انجام شد، در حال حرکت است و در همین زمینه اقدامات اجرایی و عملیاتی تعریف شده و داریم به جلو می‌رویم. روند را به سمت پیشرفت و رو به جلو می‌بینیم.

توافق ایران و عراق در خصوص تامین امنیت مرزها در اقلیم کردستان عراق

در چارچوب سندی که بین روسای دستگاه‌های امنیتی ایران و عراق حاصل شد چارچوب مشخصی برای رفع نگرانی‌های امنیتی ایران تعریف کردیم و در همان چارچوب ارتباطات و مشورت‌ها برقرار است و انتظار داریم بر مبنای توافق امضا شده و اراده اعلام شده از سوی مقامات دو کشور مسیر با جدیت به پیش برود و شاهد تامین نیازهای ایران و رفع نگرانی‌های امنیتی ایران باشیم. پناهندگی نمی‌تواند مبنای حضور مسلحانه باشد.

آماده سازی نهایی ساختمان‌های ایران در ریاض و جده

در چارچوب توافق طرفین و اراده عملی از سوی دو دولت پیشرفت‌های خوبی در روند آماده سازی اماکن دیپلماتیک برای از سرگیری فعالیت‌های رسمی سفارتخانه‌ها و سرکنسولگری‌های دو کشور داشتیم. به دلیل سنوات طولانی تعطیل بودن اماکن و استهلاکات در بنا و تجهیزات نیازمند بازه زمانی بیشتری برای آماده سازی اماکن دیپلماتیک هستیم.

در مرحله آماده سازی نهایی ساختمان‌های ایران در ریاض و جده هستیم. هیأت ما حضور دارد و امیدواریم با تفاهم خوب طرفین شاهد بازگشایی رسمی سفارتخانه‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن باشیم. ایران در اجرای تعهد خود جدی است و در عربستان نیز شاهد این اراده جدی هستیم.

از سرگیری روابط و فعالیت هیأت‌های دیپلماتیک دو کشور را لزوما نمی‌توانیم به فعال سازی اماکن گره بزنیم. روند را در مجموع مثبت می‌بینیم.

میانجیگری عراق بین ایران و مصر

درباره اصل خبر نظری ندارم. روابط ایران و مصر در سطح دفاتر حفاظت از منافع فعال است و همواره فعال بوده و تیم دیپلماتیک دو کشور در قاهره و تهران حضور دارند و به انجام فعالیت مشغولند و امکان تبادل پیام و گفت‌وگو از طریق دفاتر برقرار بوده و هیچ مانع و محدودیتی برای این گفت‌وگوها نداشتیم. ایران اعلام کرده برای گسترش روابط با کشورهای عربی و اسلامی هیچ محدودیتی نداریم و بلکه در اولویت سیاست خارجی ما قرار دارد و اراده قاهره برای افزایش سطح همکاری‌های دو کشور می‌تواند این مسیر را تسهیل کند.

روادید برای تجار ایرانی برای سفر به عربستان

براساس توافق دو کشور به ویژه در نشست وزرای خارجه و بیانیه مشترک ایران و عربستان عملا محدودیتی برای سفر اتباع و شهروندان دو کشور به ویژه تجار و فعالان اقتصادی دو کشور نداریم و امکان صدور روادید را با وضع فعلی داریم و می‌توانیم اقدام کنیم. هیأت‌های دو کشور از کانال‌های دیپلماتیک روادید را دریافت و سفر کردند. محدودیتی برای انجام این‌گونه هیأت‌ها وجود ندارد.

اظهارات جیک سالیوان مشاور امنیت ملی کاخ سفید

ایشان خوشبختانه به سیاست کاملا اشتباه دولت آمریکا در خروج یکجانبه و غیرقانونی از برجام اعتراف کرد. درباره فعالیت‌های هسته‌ای صلح آمیز ایران ایشان اظهارات مغایر با فعالیت‌های هسته‌ای ایران دارد و اظهارات ایشان با گزارش‌های عدیده آژانس (۱۵ گزارش آژانس) سازگاری ندارد.

درباره اظهارات نسنجیده و تحریک آمیز ایشان مبنی بر به رسمیت شناختن آزادی عمل رژیم صهیونیستی برای مقابله با برنامه‌های هسته‌ای ایران دلیل دیگری است که متاسفانه دولت آمریکا مسؤولیت ناشی از اقدامات مخرب رژیم صهیونیستی در منطقه و مشخصا در ارتباط با ایران را به نحو مستقیم و غیرمستقیم تقبل می‌کند. دولت آمریکا باید متوجه مسؤولیت قانونی و حقوقی اینگونه اظهارات باشند. فعالیت‌های هسته‌ای ایران صلح آمیز است و عضو آژانس و ان.پی.تی هستیم و فعالیت‌های ایران تحت نظارت آژانس در حال انجام است.

ادعاهای بی اساس درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران را نمی‌پذیریم. ایران در ارتباط با هیچ گونه تعرضی نسبت به منافع، امنیت و دارایی‌های خود مسامحه نخواهد کرد و در قبال هرگونه اقدام متجاوزانه‌ای به صورت قاطع و پشیمان کننده پاسخ خواهد داد.

اخراج ۴ دیپلمات جمهوری آذربایجان از ایران

جمهوری اسلامی ایران در چارچوب اقدام غیرسازنده دولت جمهوری آذربایجان به صورت متقابل، چهار دیپلمات جمهوری آذربایجان دو عضو سفارت این کشور در تهران و دو عضو سرکنسولگری در تبریز را بلافاصله بعد از عمل طرف آذری از ایران اخراج کرد.

پول‌های بلوکه شده در کره جنوبی و ژاپن

اتفاق قابل توجهی که رخ داده باشد ندارم که عرض کنم. تماس‌ها ادامه دارد و ایران برای آزادسازی دارایی‌های خود از هیچ تلاشی فروگذار نخواهد کرد.

اظهارات غیردوستانه الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان علیه ایران

روابط بین دو ملت ناگسستی است و عمق فرهنگی و تاریخی ریشه داری دارد و اینکه نباید اقدامی انجام دهیم و مواضعی اتخاذ کنیم که در مسیر منافع دو کشور نیست و بلکه تامین کننده منافع طرف‌هایی است که مایلند به ایجاد تنش و بحران در روابط دو کشور دامن بزنند.

در مورد موضوعات اختلافی بین ایران و آذربایجان به ویژه در مبحث مربوط به سفارت آذربایجان در تهران هچنان مایل هستیم فرصت را به دیپلماسی بدهیم و در اختیار دیپلماسی قرار دهیم که موضوعات را حل و فصل کنیم و اینکه با بستن صفحات تلخ گذشت به سمت جلو و آینده حرکت کنیم.

مجددا تأکید می‌کنیم اظهارات پشت تریبون‌ها به ویژه در موضوعات مورد اختلاف کمکی به حل و فصل آنها نمی‌کند. قبلا تأکید کردیم مبتنی بر گفت‌وگوهای دو وزیر خارجه گام‌های اجرایی و مسیرهای مذاکراتی دو طرفه برای رفع سوءتفاهمات و حل و فصل اختلافات تعریف شده و در این مسیر اقداماتی صورت گرفته و هیأت‌هایی مبادله و گفت‌وگوهایی انجام شده است.

روایت‌های یک طرفه و غیردقیق از پشت میکروفون‌ها و تریبون‌ها نشانه صحت آنها نیست و اجازه دهیم در چارچوب نقشه راه تعریف شده طرفین بتوانند مشکلات را حل و فصل و گام‌هایی به سمت جلو بردارند.

دفتر حفاظت منافع ایران در آلبانی

با توجه به مناسبات خوب ایران با ترکیه و همکاری‌های دوجانبه و منطقه‌ای، این کشور برای این اقدام اعلام آمادگی کرده و ایران مبتنی بر دیدگاه اصولی خود که باید فرصت را به دیپلماسی بدهد و از مسیرهای دیپلماتیک برای عبور از شرایط نامناسب استفاده کند، از این پیشنهاد دولت ترکیه استقبال کرد و امیدواریم کار در مسیر درست پیش برود و در زمان مقتضی درباره روند کار اطلاع رسانی صورت خواهد گرفت.

 مذاکرات رفع تحریم‌ها

هم اکنون گفت‌وگوها و تبادل پیام‌ها از طریق کانال‌های متنوع ارتباطی برقرار است. امیدواریم اراده سیاسی به امکان فنی اضافه شود و شاهد بازگشت مسؤولانه همه طرف‌ها از جمله آمریکا به برجام باشیم.

بازگشت تحریم‌ها علیه ایران در صورت افزایش میزان غنی سازی

ایران نشان داده در حفظ و صیانت از حقوق ملت ایران جدیت و قاطعیت لازم را دارد و همواره خطوط قرمز خود را در روند مذاکرات و دستیابی به حقوق حقه ملت ایران مورد توجه قرار داده و از آن عبور نکرده است. فعالیت هسته‌ای ایران صلح ‌آمیز و در چارچوب‌های تعریف شده در چارچوب آژانس است.

اروپا از مجموعه هدفگذاری‌های ایران در حوزه سیاسی و اقتصادی مستثنی نیست.

The post کنعانی در پاسخ به علی‌اف: اظهارات پشت تریبون‌ها کمکی به حل اختلافات نمی‌کند appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

سالیوان پنجشنبه در سخنانی در «موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک» اظهار کرد: ما اقدام لازم را اتخاذ خواهیم کرد تا اطمینان حاصل کنیم که ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا نخواهد کرد.

این مقام آمریکایی همچنین گفت که هفته جاری برای گفت‌وگو با سران عربستان سعودی به این کشور سفر می‌کند.

او تاکید کرد که آمریکا برای عادی‌سازی روابط میان رژیم صهیونیستی و عربستان تلاش می‌کند.

مشاور امنیت ملی آمریکا افزود: در نهایت، رسیدن به عادی‌سازی کامل روابط به نفع امنیت ملی آمریکاست. ما این را شفاف بیان کرده‌ایم.

سالیوان اظهارداشت: فعلا قصد ندارم در این باره چیز بیشتری بگویم تا تلاش‌هایی که در این باره انجام داده‌ایم، مختل نشود.

وی گفت که نمایندگان هند و امارات نیز در عربستان حضور خواهند داشت و با آنها درباره «حوزه‌های جدید همکاری میان دهلی نو و کشورهای خلیج فارس و امارات و سایر کشورهای منطقه» رایزنی خواهد کرد.

سالیوان همچنین تنش‌ها میان آمریکا و رژیم صهیونیستی پس از بازگشت بنیامین نتانیاهو به نخست وزیری را کم اهمیت جلوه داد و گفت که چهارشنبه یک ویدیو کنفرانس با همتای اسرائیلی خود برگزار کرد که در بخش‌هایی از آن نتانیاهو نیز حضور داشت.

The post سالیوان: آمریکا همچنان به دنبال راه‌حل دیپلماتیک درباره برنامه هسته‌ای ایران است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

سعید خطیب زاده روز دوشنبه در نشست خبری هفتگی در مورد سفر هیات طالبان به تهران گفت: وضعیت امروز افغانستان دغدغه بزرگ جمهوری اسلامی ایران است، سفر هیات افغانستانی در چارچوب این دغدغه‌ها بود. گفت و گوهای بسیار خوبی صورت گرفت و تلاش شد در مورد همکاری‌های مالی پولی، بانکی و تعاملات و همچنین تجارت در حوزه انرژی و سوخت و حق‌آبه توافقات به اجرا نزدیک شود .این سفر بسیار موفق بود و از تلاش برای ایجاد دولت فراگیر استقبال شد.

خطیب زاده درباره دیدار اسماعیل خان و احمد مسعود با امیرخان متقی هم گفت: ایران میزبان گروه‌های مختلف افغانستانی است و در این سفر هم ایران میزبان این گفت‌وگوها بوده است. گفت‌وگوهای خوبی بین این رهبران انجام شده و امیدواریم نتیجه آن آینده درخشانی برای مردم افغانستان باشد.

او در پاسخ به سوالی در مورد موضع وزارت خارجه در مورد طالبان گفت: در نقطه به رسمیت شناختن طالبان قرار نداریم.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره مشخصه‌ها و مولفه هایی که می‌تواند به شناسایی دولت جدید در افغانستان منجر شود، گفت: هیئت حاکمه و سرپرستی امروز افغانستان با رفتار مسئولانه خود باید مولفه‌ها و مشخصاتی را به دست خواهد آورد. شناسایی چیزی نیست که به آنها اعطا شود باید خودشان را به دست بیاورند.

سفر هیات عربستان به وین

خطیب زاده در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره حضور هیاتی از عربستان در وین، گفت: این ملاقات‌ها محدود به عربستان نیست و تمام کشورها در وین رفت و آمد می‌کنند ضمن اینکه این رایزنی‌ها مربوط به امروز و دیروز نیست و در گذشته نیز چنین اتفاقاتی رخ می‌داد.

وی اضافه کرد: تمامی کشورها از جمله عربستان سعودی بر اساس خواست دوجانبه و ملی به وین سفر می‌کنند. این ملاقات‌ها و مذاکرات دوجانبه از زمان برجام نیز به شکل حضوری یا تلفنی وجود داشته است.

سخنگوی وزارت امور خارجه در مورد زمان برگزاری دور پنجم مذاکرات با عربستان گفت: گفت‌وگوهای ایران و عربستان به میزبانی عراق در دستور کار است و ما تلاش کردیم به‌رغم پرونده‌های اختلافی که وجود دارد، بر مبنای مصلحت فاصله‌گذاری در نقاط مختلف، با صراحت و تلاش، روابط پایدار و گفت‌وگوهایمان را ادامه دهیم.

سفر معاون وزیر خارجه کره جنوبی به وین

سخنگوی دستگاه دیپلماسی گفت: سفر معاون وزیر خارجه کره، به ابتکار آن کشور بود. بدهی‌های کره جنوبی ربطی به گفت‌وگو های وین ندارد و کره موظف به پرداخت بدهی‌های خود به ایران است.

توافق موقت خواسته ایران را برآورده نمی‌کند

خطیب‌زاده همچنین در مورد مذاکرات وین، گفت آنچه در وین امروز اتفاق می‌افتد تلاش تمام طرف‌ها برای رسیدن به یک نتیجه پایدار است. به نقاطی رسیده‌ایم که به ما نشان خواهد داد که آیا طرف مقابل اراده لازم را دارد یا نه. نمی‌شود که طرف مقابل با سرعت لاک‌پشت حرکت کند و ما با سرعت نور.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره توافق موقت اظهار داشت: درباره ما به دنبال یک توافق پایدار و قابل اتکا هستیم و هیچ توافقی که این دو مولفه را نداشته باشد، در دستور کار ما قرار ندارد.

وی تصریح کرد: همه باید تلاش کنیم که مطمئن شویم بازگشت آمریکا به برجام همراه با اخذ تضامین لازم و راستی آزمایی است و همچنین چرخه‌ای از رفع تحریم‌ها که وفق برجام باید انجام می‌شده، به طور موثر انجام می‌شود که اینها با هیچ توافق موقتی حاصل نمی‌شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: ما هیچ موضوع دیگری را فراتر از برجام در هیچ کدام از گفت و گوهای خود در وین نه مطرح کردیم و نه می‌پذیریم که مطرح شود.

محور گفت و گوهای ایران و‌ آمریکا

خطیب‌زاده یادآورشد: ایران و ایالات متحده از طریق متن مکتوب غیررسمی نظرات خودشان را در چهار موضوع رفع تحریم، اطمینان از رفع موثر تحریم‌ها، تعهدات هسته ای، راستی آزمایی و اخذ تضامین که دولت حاکم در واشنگتن توافقات بین الملل و این توافق را به سخره نخواهد گرفت بیان کرده اند. این مهم‌ترین گفت و گوهای ما در وین بود اتفاقا گفت و گوهای غیرمستقیم مکتوب ما آرشیوی از مواضع است هم تاریخ هم برای دو طرف قابل اتکا است ما هیچ موضوعی فراتر از اینها صحبت نکردیم.

وقت‌کشی طرف مقابل در مذاکرات

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در مورد سرعت پیشرفت مذاکرات گفت: ما هیچ تاریخ ساختگی را قبول نداریم و از سرعت پیشرفت مذاکرات راضی نیستیم. طرف مقابل در دور هفتم وقت‌کشی زیادی کرد و بعد پذیرفت درباره ابتکارات ایران مذاکره کند.

وی تاکید کرد: هیأت ایران از این توان برخوردار است و این سوال را باید کرد که آیا هیات‌های دیگر با این توان تصمیم گیری در وین حاضر هستند و آیا ایران فقط باید تمام تلاش خود را بکند و ابتکارات و موضوعات را با دقت مطرح کنند و آیا انتظار است طرف مقابل نیز چنین کنند.

خطیب زاده با بیان اینکه اگر این اراده و سطح از توانایی در طرف مقابل دیده شود، گفت: می‌توان گفت با کمترین زمان ممکن می‌توان به توافق خوب، قابل اتکا و پایدار رسید.

این دیپلمات کشورمان درباره تغییرات در تیم مذاکره کننده‌ آلمانی در وین اظهار کرد: تغییر مذاکره‌کنندگان آلمانی به خاطر تغییر دولت در آلمان و تغییر مذاکره‌کننده انگلیسی به خاطر بازنشستگی نماینده قبلی بوده است.

وی تاکید کرد: در وین، هم موانع موضوعی داریم و هم موقعیتی. در موضوع هسته‌ای پیشرفت‌های خوبی داشتیم و می‌توانیم توافقات خوبی داشته باشیم.

براساس واقعیت مذاکره می‌کنیم نه خوش بینی

این دیپلمات عالی‌رتبه تصریح کرد: ما نه بدبینانه مذاکره می‌کنیم نه خوشبینانه. ما بر اساس واقعیت مذاکره می‌کنیم. درباره خوش بینی در مذاکرات باید من، وزیر امور خارجه و یا آقای باقری صحبت کرده باشیم و اگر کسی درباره خوش بینی ایرانیان مطلبی شنیده، اعلام کند.

وی خاطرنشان کرد: برخی طرف‌های مقابل تلاش می‌کنند یا تلاش می‌کردند از فضای مذاکرات منفی‌سازی کنند. نه با خوشبینی مذاکره می‌کنیم نه با بدبینی. ما با واقع بینی و واقع نگری مذاکره می‌کنیم و با واقع نگری به مردم گزارش می‌دهیم. اگر می‌گوییم گفت و گوها سازنده است تحت تاثیر دقایق و لحظات نیست ارزیابی خود را به مردم می‌گوییم و آنچه می‌گوییم بازتاب آن چیزی است که در وین در حال اتفاق افتادن است.

ادعاهای جیک سالیوان

خطیب زاده در پاسخ به سوالی درباره اظهارات جک سالیوان در خصوص تحریم‌های جدید ایران علیه مقامات آمریکایی گفت: ایالات متحده عادت کرده که یکجانبه تحریم کرده و فشار بگذارد. عادت ندارد در روابط بین‌الملل در موضع برابر صحبت کند. باید عادت کند که با قواعد آمره بین‌المللی نمی‌تواند به عنوان قواعد داخلی خود رفتار کند. آن چه در شامگاه ۱۳ دی رخ داد جنایت جنگی و آشکار علیه اتباع بلندمرتبه ایرانی بود.

وی خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران عاملان، آمران و مباشران و آن‌هایی که در این جنایت آشکار دست داشتند پیگیری قضایی خواهد کرد و تا زمانی به پیشگاه عدالت نیایند، از هیچ تلاشی فروگذار نخواهد کرد.

به گفته این دیپلمات کشورمان، تنها فایده این اظهاراتِ از سر نگرانی این است که ما آنها را هم در این جنایت همدست مرتکیبن آن در نیمه شب ۱۳ دی ماه می‌دانیم. نه می بخشیم نه فراموش می کنیم و با تمامی تلاش خودمان جنایت آمریکا در آن نیمه شب را پیگیری می کنیم.

ادعای فاکس نیوز درباره رئیس فدراسیون کشتی ایران

خطیب زاده در پاسخ به سوال دیگری درباره ادعاهای فاکس نیوز در خصوص تیم ملی کشتی ایران گفت: فاکس نیوز شاید جزو آخرین رسانه‌هایی باشد که می‌شود به گزارش‌های آن اطمینان کرد و سمت و سوی این رسانه روشن هست.

وی افزود: تیم ملی کشتی جمهوری اسلامی ایران به دعوت فدراسیون کشتی ایالات متحده از چندی قبل با دعوت ها و درخواست های مکرر در چارچوب مراودات ورزشی عادی که قبلا هم بوده، این سفر را در دستور کار داشته است. اساساً رفتن و سیاسی کردن موضوعاتی که ذات و روح ورزشی دارد در تناقض با این موضوع است.

سخنگوی وزارت امور خارجه اضافه کرد: جمهوری اسلامی ایران همواره تلاش کرده فاصله بگیرد از اینکه رویدادهای ورزشی را سیاسی کنند شاید در داخل آمریکا عده‌ای دنبال این موضوع باشند باید در بستر صرف ورزشی این مراودات را دید و پیگیری کرد.

سفر امیرعبداللهیان به چین

خطیب زاده گفت: وزیر امور خارجه آخر این هفته به دعوت همتای چینی، عازم چین است و موضوعات مختلفی برای گفت وگو در دستورکار دارد که نقشه راه ۲۵ ساله یکی از آنها است. مجریان این تفاهم‌نامه بخش‌های مختلف خصوصی و دولتی هستند.

سفر رئیسی به روسیه

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: سفر رئیس جمهور به روسیه واجد ابعاد مختلف است. این سفر در چارچوب همکاری‌های فیمابین ایران و روسیه تعریف می‌شود و هم ابعاد تجاری و هم رایزنی‌های منطقه‌ای دارد. دستورکار گفت‌وگوها در سطوح دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی تنظیم شده است.

وی افزود: روابط ایران و روسیه براساس حسن همسایگی شکل گرفته و همگرا و نزدیک است. همگرایی‌ در اقدامات و دیدگاه‌های مختلف ترجمه شده است، نظیر آنچه امروز در وین و آستانه و موضوعات مختلف بین المللی می‌بینیم.

خطیب زاده اظهارداشت: طبیعی است که در حالت طبیعی و معمول این مراودات باید در سطوح مختلف انجام شود، یکی از این سطوح ملاقات عالی سران کشورها است که سفر جناب آقای رئیسی به عنوان سفر کاری در همین چارچوب از مدت‌ها قبل به دعوت آقای پوتین در دستورکار بوده و ان‌شاءالله بزودی انجام می‌شود. دفتر رئیس جمهور محترم هم جزئیاتی را خواهند گفت.

کریدور سه جانبه

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین درباره اظهارات مولود چاووش اوغلو وزیر خارجه ترکیه درباره کریدور سه جانبه گفت: آنچه در این منطقه در حال شکل گیری است، دینامیسم جدید، مبارک و میمونی است که همه باید واقعا تلاش کنیم به سطح حداکثری برسد.

وی با بیان اینکه این منطقه از رقابت های ناسالم و جنگ و خونریزی که بسیاری از آنها با دخالت‌های خارجی تحمیل شده و یا با سوء محاسبات کنشگران داخل منطقه شکل گرفته، خسته است، گفت:از گفت‌وگوهای دوجانبه و حتی سه جانبه و چهارجانبه استقبال کردیم و تلاش کردیم یکی از ستون‌های آنها باشیم. ایده‌ها و ابتکاراتی در حال بررسی است که یکی از آنها همین است و در دست پیگیری است.

سفر رییس جمهور ترکمنستان به ایران

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: تهران این روزها، محلی برای گفت‌وگوهای دیپلماتیک است. سفر رئیس جمهور ترکمنستان هم در دستورکار است، سفر مقدماتی هیئت آنها انجام شده و به زودی تاریخ این سفر اعلام می شود.

The post خطیب‌زاده: در نقطه به رسمیت شناختن طالبان قرار نداریم appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

سعید خطیب‌زاده روز دوشنبه در نشست خبری در پاسخ به سوالی درباره ادعای مشاور امنیت ملی آمریکا مبنی بر پیام مستقیم به ایران گفت: درخصوص گفت و گوهای وین، صحبت مستقیمی با ایالات متحده در این ماه‌ها انجام نشده است. برخی پیام‌ها توسط انریکه مورا به صورت مکتوب و غیرمکتوب درخصوص مذاکرات دریافت کردیم و فورا به آنها پاسخ داده شد.

جیک سولیوان مشاور امنیت ملی کاخ سفید دو روز پیش گفته بود: “ما هم ازطریق متحدان اروپایی و هم مستقیما با ایران نگاه و نگرانیمان را درباره ادامه فعالیت های تهران در پیشبرد برنامه هسته ای این کشور مطرح کرده ایم. من در اینجا بیشتر از این نمی خواهم علنا عیان کنم که این پیام ها دقیقا چه بوده و معتقدم که ایران متوجه این موضوع هست” .

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین گفت: ما امروز دو متن توافق شده جدید داریم که نتیجه گفت و گوهای این مدت در وین است. در این متن‌های جدید، نظرات ایران درباره متون قبلی اعمال و در آن درج شده و اکنون متونی داریم که مبنای گفت و گوهای آتی است.

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین درباره وضعیت ایرانیانی که درترکیه بازداشت و به ارتش آزاد سوریه تحویل داده شده اند و اقدامات ایران در این زمینه گفت: یکی از موضوعاتی که در سفر وزیر خارجه ترکیه به کشور در دستور کار قرار گرفت همین موضوع بود. قرار شد مرزبانی دو کشور این مسئله را پیگیری کنند.

The post خطیب‌زاده: گفت و گوی مستقیم با آمریکا نداشته‌ایم appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.