رصدخبر | دیپلماسی ؛ کوروش احمدی دیپلمات پیشین معتقد است: تکرار الگوی ناقص برجام در مذاکرات فعلی، دوباره به بن‌بست اقتصادی و بی‌ثباتی سیاسی منجر خواهد شد.

او پیشنهاد می کند : تنها راه خروج از این وضعیت، دستیابی به یک توافق جامع و کامل است که در آن ایران به تعهدات هسته‌ای خود عمل کند و آمریکا نیز در مقابل، مطابق با وعده‌های پیشین، تمامی تحریم‌ها را به‌طور کامل لغو نماید؛ در غیر این صورت، بلاتکلیفی فعلی می‌تواند در آینده به تنش‌های نظامی گسترده‌تر منجر شود.

متن کامل یادداشت کوروش احمدی که در شماره دوم تیر دنیای اقتصاد منتشر شده را می‌خوانید:

در پی امضای یادداشت‌تفاهم میان ایران و ایالات متحده، ضرورت دارد یک بررسی جامع پیرامون ماهیت این سند و شرایطی که منجر به شکل‌گیری آن شد، داشته باشیم. در ارزیابی این توافق باید گفت که این یادداشت در پی یک جنگ چهل‌روزه به دست آمد؛ به این معنی که برای همگان روشن شد که از طریق راهکارهای نظامی کاری پیش نمی‌رود و وارد کردن ضربه نهایی و تمام کننده در عرصه نظامی، از سوی هیچ یک از طرفین متصور نیست. لذا در صورتی که تصمیم به ادامه جنگ گرفته می‌شد، این نبرد می‌توانست به‌صورت نامحدود و بی‌پایان ادامه پیدا کند، بدون آنکه هیچ‌کدام از طرفین بتوانند حاصلی از آن داشته باشند.
خروج از منطقه خاکستری
تداوم این وضعیت می‌توانست خسارات بسیار جدی برای همه طرف‌ها به دنبال داشته باشد. از طرف دیگر، معضل بسته بودن تنگه هرمز از یک‌سو و ادامه محاصره دریایی از سوی دیگر نیز در جریان بود؛ به این معنا که اقتصاد جهانی از جهت بسته بودن تنگه هرمز متضرر می‌شد و اقتصاد ایران نیز از جهت محاصره دریایی ضرر می‌کرد. در نتیجه، طرفین به این نتیجه رسیدند که از طریق جنگ نتیجه‌ای حاصل نمی‌شود و چاره‌ای جز برقراری آتش‌بس وجود ندارد. به همین خاطر آتش‌بس شکل گرفت و طی گذشت بیش از ۲ماه و در پی سلسله مذاکراتی در نهایت یادداشت‌تفاهم نهایی شد.

اکنون یک پرسش مهم آن است که آیا این یادداشت‌تفاهم به یک توافق جامع منجر خواهد شد یا صرفا برای مدیریت فعلی تنش‌ها است یا اینکه ممکن است به صورت گام‌به‌گام به نتایجی منتهی شود. هر چند پیش‌بینی فرجام مذاکراتی که در سوئیس آغاز شده بسیار دشوار است. زیرا اختلافات بین طرفین زیاد است و اگر بنا باشد که طرفین همچنان در همان محدوده‌ها و چارچوب‌های گذشته باقی بمانند، ممکن است شانس بالایی برای دستیابی به توافق نداشته باشیم. یعنی اگر ایران روی برنامه هسته‌ای، مساله غنی‌سازی و میزان مواد غنی‌سازی شده متوقف بماند و این تصور وجود داشته باشد که عقب‌نشینی در آنها به منزله شکست است، کار دشوار می‌شود؛ به‌ویژه آنکه جریان‌هایی در داخل نیز روی این موضوع بسیار جدی و مصمم هستند که ایران نباید در این حوزه‌ها عقب‌نشینی کند یا دست‌کم عقب‌نشینی معناداری در این موارد صورت گیرد.

از طرف دیگر، اگر آمریکا نیز بخواهد در مورد همان موارد همیشگی مثل غنی‌سازی صفر و خارج کردن مواد غنی‌شده از ایران اصرار کند، ممکن است واقعا نتیجه‌ای حاصل نشود. مگر آنکه طرفین حاضر به تعدیل مواضع خود شده، انعطاف نشان دهند و از دو منتهی‌الیه طیف فاصله گرفته و به سمت وسط طیف حرکت کنند. یک مانع ذهنی بسیار مهم که در طرف آمریکایی وجود دارد، این است که مذاکرات باید حاصلی داشته باشد و توافقی به دست بیاید که ترامپ بتواند آن را به عنوان توافقی که بهتر از توافق برجام زمان اوباما است، معرفی کند. در طول ۱۰ تا ۱۲سال گذشته، ترامپ به شدت علیه اوباما، علیه آزادسازی بخشی از سپرده‌ها و دارایی‌های ایران توسط او و علیه مفاد برجام صحبت کرده و اکنون ممکن است در اسارت همین ذهنیات و مواضع قبلی خود باشد که این یکی از عوامل مهم سرسختی طرف آمریکایی خواهد بود.

البته باید در نظر داشت که طیف گسترده‌ای در آمریکا از برخی اعضای حزب جمهوری‌خواه و اندیشکده‌ها و افراد مختلف که علیه ایران هستند و مواضع سفت و سختی دارند، در این چند روز که از امضای تفاهم می‌گذرد با یکدیگر متحد شده و یک‌صدا از شکست ترامپ در رسیدن به اهدافش در جنگ سخن می‌گویند. حرف آنها از این جهت درست است که آمریکا به‌عنوان یک قدرت بزرگ در جنگی علیه یک کشور متوسط نتوانست به اهدافش برسد و شکست خورد؛ اما اکنون سطح بالای تبلیغاتی که در آمریکا، اسرائیل و حوزه بین‌الملل در خصوص این موضوع و نیز آنچه «شکست ترامپ در یادداشت تفاهم» می‌نامند، صورت می‌گیرد، برای ترامپ که سوابق، موقعیت و میراثش برای او در درجه اول اهمیت قرار دارد، بسیار گران تمام می‌شود و ممکن است به بروز واکنش تندی از سوی او منجر شود.

ریسک مهم دیگر که کمتر از بقیه نیست، ریسک ربط دادن قضیه لبنان به مذاکرات ایران و آمریکا است که اقدامی پرریسک در این یادداشت تفاهم است. نتانیاهو اکنون فرصتی یافته تا با آتش‌بس‌های قلابی در لبنان و شروع و تعلیق حملات، یک وضعیت متزلزل ایجاد کند و از این طریق بر مذاکرات اثر بگذارد. باید توجه داشت که انتخابات اسرائیل نیز در پیش است و سرنوشت نتانیاهو در آن تعیین می‌شود. این انتخابات برای او از نظر سیاسی حکم مساله مرگ و زندگی را دارد و اگر شکست بخورد، این فقط یک باخت سیاسی نیست، بلکه تمام میراث بیست و چند ساله نخست‌وزیری‌اش بر باد می‌رود و به‌عنوان یک سیاستمدار شکست‌خورده از صحنه خارج می‌شود؛ ضمن اینکه پرونده‌های فسادش هم در جریان است و ممکن است در صورت کنار رفتن از نخست‌وزیری، مقصد بعدی او زندان باشد. به همین دلیل نتانیاهو در وضعیت بسیار خطرناکی قرار دارد و ممکن است در این فاصله سه، چهار ماهه تا انتخابات اسرائیل، حداکثر اخلال را در مذاکرات ایران و آمریکا انجام دهد و تلاش کند تا دوباره واشنگتن را با خود علیه تهران همراه کند.

همچنین امروز که ترامپ با توسل به دیپلماسی موافقت کرده، این مساله مطرح است که آیا گزینه نظامی کاملا از میان برداشته شده یا فضا همچنان ممکن است به سمت آغاز مجدد درگیری‌ها پیش برود. برخی تحلیل‌ها در ایران این‌گونه بیان می‌کنند که اقدام ترامپ ممکن است یک خرید زمان باشد؛ یعنی موافقت با یادداشت تفاهم با این هدف نهایی انجام شده باشد که فرصتی به دست بیاورد تا مثلا جام جهانی را سپری کند، ذخایر استراتژیک و ذخایر تجاری نفت دنیا که خالی شده بود، دوباره پر شود و صادرات اقلامی که از خلیج فارس صادر می‌شد، دوباره برقرار شود و بعد از آن، زیاده‌خواهی در مذاکرات را شروع کند و با شکست مذاکرات دوباره به اقدام نظامی دست بزند. اما به نظر می‌رسد که این سناریو چندان واقع‌بینانه نیست.

واقعیت این است که انتظارات رئیس‌جمهور آمریکا از جمله فروپاشی نظام ایران در جنگ طی دو، سه روز محقق نشد و جنگ ادامه پیدا کرد، پس از آن از گزینه نظامی فاصله گرفت. ترامپ به این مساله هم واقف است که اگر ایران قصد بستن تنگه هرمز را داشته باشد، باز کردن آن از راه نظامی تقریبا غیرممکن است؛ چرا که صرف اعلام تهدید باعث می‌شود، بیمه‌ها عقب‌نشینی کنند و صاحبان کشتی‌ها ریسک نکنند و تنگه به این ترتیب بسته می‌شود. لذا بعید می‌دانم هدف او فریب ایران با مسائلی مثل نفت و جام جهانی و امثال اینها باشد. به نظر می رسدترامپ از گزینه جنگ فاصله گرفته، هرچند در شرایط متحول بعدی، ممکن است تحولات جدیدی روی دهد و جنگ دوباره به یک گزینه تبدیل شود. اما با داده‌های کنونی، گزینه از سرگیری محاصره دریایی ممکن است همچنان در زمره گزینه‌های مدنظر او باشد. اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، ممکن است فشار اقتصادی جدی را در دستور کار قرار دهد که احتمالا همراه با محاصره دریایی خواهد بود.

در نهایت، تامین منافع توسعه و رفاه مردم ایران ایجاب می‌کند که هدف نظام حل اساسی مشکل و خاتمه دادن به خصومت چهل و هفت ساله بین ایران و آمریکا باشد. در این میان، راهکارهای بینابینی مثل برجام باعث می‌شود کار به صورت نصفه‌‌نیمه و استخوان لای زخم باقی بماند؛ در برجام فقط بحث هسته‌ای مطرح بود، قرار بر این بود که ایران امتیازات هسته‌ای بدهد و آمریکا هم در مقابل امتیازاتی در حوزه تحریم‌های هسته‌ای ارائه کند. این موجب شد که یک منطقه خاکستری شکل بگیرد که در آن بقیه تحریم‌ها باقی بماند؛ یعنی هم تحریم‌های اولیه باقی بماند و هم تحریم‌های ثانویه مربوط به سایر موضوعات.

به دلیل این منطقه خاکستری، شرکت‌ها و بانک‌های بزرگ بین‌المللی نمی‌توانستند دریابند که آیا تحریم‌هایی که علیه ایران باقی مانده، برای آنها ریسک دارد یا خیر. بنابراین از همکاری با ایران اجتناب کردند و همزمان تنش بین دو کشور نیز ادامه یافت. در شرایط فعلی نیز اگر بعد از این مذاکرات به وضعیتی مشابه برجام برسیم که باز یک منطقه خاکستری شکل بگیرد و بعضی تحریم‌ها بماند و بعضی تعلیق شود، دوباره با همان مشکلات مواجه خواهیم شد. در نتیجه راه درست این است که طرف ایرانی به فکر حل جامع و کامل مشکل با آمریکا باشد و در ازای آن، طرف آمریکایی بپذیرد که کلیه تحریم‌ها را همان‌طور که در یادداشت تفاهم قول آن را داده، لغو کند. در غیر این صورت، بلاتکلیفی سیاسی و تعلیق اقتصادی تداوم می‌یابد و در مقطعی در آینده ممکن است دوباره شاهد شکل گرفتن تنش‌های سیاسی و نظامی گسترده شویم.

The post کوروش احمدی: تکرار الگوی ناقص برجام مذاکرات فعلی را به بن‌بست می‌کشاند appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی ؛ محمدجواد ظریف عصر پنجشنبه ۲۴ مهرماه ۱۴۰۴ در پنجاه و هشتمین گردهمایی «یاران و دانش آموختگان دانشگاه تبریز و علوم پزشکی درباره مردم و امنیت ملی» که در سالن اجلاس جامعه مهندسان مشاور ایران برگزار شد، در پاسخ به سوالات متعدد حاضران به برخی ادعاهای سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه واکنش نشان داد و با بیان اینکه نه تنها اسنپ بک برای روزهای آخر مذاکرات نبود بلکه اختصاص به گفت وگوهای بین بنده و جان کری وزیر خارجه آمریکا نیز نداشت، افزود: آقای لاوروف و فرانسوی‌ها پیشنهادی در مورد وضعیت قطعنامه‌های گذشته شورای امنیت علیه ایران دادند که خیلی بد بود و ما تلاش زیادی کردیم تا آن پیشنهاد را کنار بگذاریم.

وی ادامه داد: آمریکایی‌ها هیچ وقت از دبه ضرر نمی‌کنند و هر وقت بتوانند دبه می‌کنند. یک روز دیدیم آقای کری کاغذی در دست و پیشنهادی دارد مبنی بر اینکه بیاییم قطعنامه‌ها را ۶ ماه ۶ماه تعلیق کنیم یعنی هر شش ماه باید می‌رفتیم به شورای امنیت و اگرچه به طور اتوماتیک تمدید می شد اما با درخواست دو عضو شورای امنیت می‌توانست به رای‌گیری گذاشته شود که اگر این اتفاق افتاده بود ۶سال پیش برجام تمام شده بود. به کری گفتم این چه پیشنهادی است که آورده‌ای؟ به عقل و شعور من توهین می‌کنی؟ گفت نه من به شعور تو توهین نمی‌کنم این را رفیقت لاوروف داده است. او می‌دانست که من و آقای لاوروف از سال ۱۹۹۴ رفیق بودیم.
ظریف خاطرنشان کرد: در سال ۱۳۹۹ در حالی که ایران هیچ تعهد برجامی خود را انجام نمی‌داد، آمریکا خواست تا اسنپ بک را اجرا کند، ۱۳عضور شورای امنیت نامه زدند که آمریکا نمی‌تواند و در رای‌گیری، ۱۱ عضو رای ممتنع و روسیه و چین رای منفی دادند. اتفاقا تنها زمانی که روسیه و چین با ایران همراه شدند زمان من بود چون زمان آقای احمدی‌نژاد روسیه به همه قطعنامه‌های فصل هفتی شورای امنیت رای مثبت داده بود و همین روسیه به دلیل حضور ایران در فصل هفت منشور ملل متحد مانع عضویت ایران در سازمان شانگهای شده بود. آقای لاوروف اینها را یادش رفته است.

لاوروف می‌گفت اجازه نمی‌دهم حق وتوی ما را بگیرید

وزیرخارجه پیشین ایران تصریح کرد: در همین کتاب راز سر به مهر اسنادش وجود دارد که آمریکا و پنج قدرت دیگر می گویند ابزار ما شورای امنیت است و همین آقای لاوروف در جلسه تصمیم‌گیری می‌گفت من اجازه نمی‌دهم حق وتوی ما را از ما بگیرید. حالا می‌گوید ظریف رفته این کار را کرده، البته من تا الان ملاحظه کردم و چیزی نگفتم.

وی افزود: لاوروف می گوید من با تحریم تسلیحاتی ایران مخالف بودم در حالی که وقتی من داخل جلسه رفتم به من گفت جواد بیش از ۵ سال به تو مجوز نمی‌دهند می‌پذیری یا نه؟ گفتم نه. گفت پس چرا وقت ما را می‌گیری مگر مجوز از تهران داری؟ با تحکم گفتم به تو هیچ ربطی ندارد. همان شب برجام تمام شد و توافق کردیم در صورتی که به لاوروف دستور داده بودند نگذارد برجام نهایی شود برای همین رفت روسیه مصاحبه کرد و گفت ما با تحریم تسلیحاتی مخالف بودیم و ظریف ما را مجبور کرد بپذیریم. حالا ما همان را در داخل نقل می‌کنیم.
ظریف افزود : روس‌ها هم سفر حاج قاسم به مسکو را خبری کردند و هم ارسال پهپادهای ایرانی به روسیه در جنگ اوکراین را فاش کردند در حالی که بنده با حاج قاسم هم در عراق هم در ترکیه مذاکرات کردیم ولی جایی درز نکرد.

روسیه و چین به خاطر ما کاری نمی‌کنند

رییس تیم مذاکراتی ایران در برجام تاکید کرد : من همچنان اعتقاد به روابط راهبردی با روسیه و چین دارم اما اینها به خاطر ما کاری نمی‌کنند. روس‌ها عریان سیاست خود را بیان می‌کنند. روسیه کشور مهمی در همسایگی ماست ولی دو خط قرمزدارد اول اینکه ایران نباید هیچ وقت با دنیا روابط آرام داشته باشد و دوم اینکه نباید با دنیا به درگیری برسد برای همین روسیه طرفدار توافق موقت ژنو بود چون استخوان لای زخم نگه می‌داشت و مانع درگیری هم می‌شد.

وی افزود: البته خیلی‌ها هم در ایران خط می‌دادند که توافق موقت خوب است اما به محض اینکه مذاکرات جامع را شروع کردیم بازی روس‌ها هم شروع شد. ما در توافق موقت گفته بودیم نیاز غنی‌سازی ما برای بوشهر و ۱۹۰هزار سو است و نطنز را برای همین می‌خواهیم. در بهمن‌ماه ۱۳۹۲ در ابتدای مذاکرات جامع روس‌ها گفتند ما کل نیاز بوشهر را تا آخر عمر بوشهر تامین می‌کنیم یعنی یک خط بطلان روی نیاز ما کشیدند. ما گفتیم مگر قرار است همیشه نیازمند روس‌ها باشیم و گفتند ما اجازه نمی‌دهیم ایران سوخت تولیدی خود را در بوشهر بگذارد و اگر بگذارد ما امنیت هسته‌ای بوشهر را تایید نمی‌کنیم چون می‌دانستند اگر برجام به سرانجام برسد روابط ایران با دنیا عادی می‌شود و روابط عادی ایران با دنیا خط قرمز روس‌ها است. همه اینها در کتاب راز سر به مهر منتشر شده و مستند است.

پسری مثل علی واعظ مدعی نوشتن برجام است

ظریف بار دیگر با طرح این سوال که اسنپ‌بک چیست؟ گفت: از دور اولی که من در دهه ۸۰ مذاکره کردم، حالا پسری مثل آقای علی واعظ که در دهه ۸۰ که من رئیس هیات مذاکره‌کننده بودم احتمالاً دبیرستان می‌رفت می‌گوید برجام را من نوشتم ظریف از روی من کپی کرده است. در ۲۳ مارس ۲۰۰۵، ۳ فروردین ۱۳۸۴، ۴ ماه قبل از انتخاب آقای احمدی‌نژاد، پیشنهادی که من دادم هم در راز سر به‌مهر است هم همان زمان در نیویورک‌تایمز منتشر شد. پیشنهادی که من دادم آیا این پیشنهاد مبنای برجام نیست؟ ما که ثابت کردیم در همین برجام ۲۰ روز قبل از علی واعظ پیشنهادمان را به خانم اشتون دادیم که در رازد سربه ‌مهر است بنابراین فکر آن برای آن زمان است.

وی افزود: این را می‌خواهم بگویم که روش ما این بود برای اینکه دو طرف به هم اعتماد ندارند باید چه ‌کار کنیم؟ باید مرحله‌به‌مرحله انجام بدهیم. یعنی چی؟ یعنی مثلاً فردو را متوقف کنیم یا تبدیلش به ایزوتوپ پایدار کنیم و در قبال آن آنها نفت ما را متوقف کنند. نمی‌دانم غنی‌سازی و سانتریفیوژهای‌مان را پایین بیاوریم در قبال آن آنها بانک ما را متوقف کنند.

وزیر خارجه پیشین ایران عنوان کرد: براساس این، ۸ ماه مذاکره کردیم. ۳ ماه مذاکرات اولیه یعنی از شهریور تا اردیبهشت ما براساس این مذاکره کردیم مذاکراتی که منتج شد به توافق ژنو و بقیه مذاکرات که رسید به اردیبهشت ۱۳۹۳. در اجرای توافق موقت به این نتیجه رسیدیم که شما تحریم نفت را بردارید تحریم بانک باشد منفعتی ندارد. نفت و بانک را بردارید کشتیرانی باشد منفعتی ندارد. نفت و بانک و کشتیرانی را بردارید بیمه هنوز تحریم باشد منفعتی ندارد یعنی منفعت آن محدود است.

وزیر امور خارجه دولت یازدهم و دوازدهم بیان کرد: گزارش بیست‌ودوم من در مجلس شورای اسلامی را در تاریخ ۲۳ تیر ۱۴۰۰ مشاهد کنید. وضعیت هسته‌ای ما در زمانی که تحویل دادیم از زمانی که تحویل گرفتیم بهتر بود. هرکسی می‌گوید ما هسته‌ای را نابود کردیم آن گزارش را بخواند. هیچ ربطی هم به قانون راهبردی ندارد. چون اگر ما هسته‌ای را نابود کرده بودیم با ۲ ماه و ۳ ماه و ۴ ماه نه می‌شد اورانیوم فلزی تولید کرد نه می‌شد ۲۰٪ تولید کرد نه می‌شد ۶۰٪ تولید کرد. خمره رنگرزی نیست که به من و آقای صالحی گفتند می‌ذاریم تو اراک روی سرتاِن بتن می‌ریزیم. اگه ما این کارو کرده بودیم با برنامه هسته‌ای که با قانون راهبردی نه می‌شد برگشت نه می‌شد اورانیوم فلزی درست کرد.

بورل را مجبور کردم نامه اسنپ‌بک را پس بگیرد

وزیر خارجه پیشین ایران افزود: یک قسمت این بود که ما بتوانیم به برنامه‌هایمان برگردیم که برگشتیم. قسمت دیگرش این بود که آنها بتوانند برگردند. آنها ۲ آورده داشتند که آورده ما برنامه هسته‌ای‌مان بود می‌توانستیم برگردیم، شروع بند ۳۶ ماده ۳۶ برجام می‌گوید اگر ایران یعنی با ایران شروع می‌شود اگر ایران فکر کند طرف مقابل اجرا نکرده است. مااین فکر را کردیم سند ثبت کردیم آمریکا هم خارج شده بود گفتیم آمریکا خارج شده اروپا هم به تعهداتش اجرا نکرده است، سند پشت سند ثبت کردیم، من این سندها را به‌عنوان سند سازمان ملل متحد ۱۴۰ سند منتشر کردم.

ظریف ادامه داد: رسیدیم به دی‌ماه ۱۳۹۸، در نامه‌ای به خانم موگرینی اعلام کردم که از امروز جمهوری اسلامی به هیچ محدودیتی پایبند نیست. براساس ماده ۳۶ این کار را کردم. اروپایی‌ها صبر کردند، خانم موگرینی که در جریان بود رفت آقای بورل آمد، فوری در برجام آمدند درخواست اسنپ‌بک کردند. آقای بورل هم چون از گذشته چیزی نمی دانست یک نامه به من داد که اروپایی ها درخواست اسنپ‌بک کردند. می‌دانید چه اتفاقی افتاد؟ مجبور کردم آقای بورل را که نامه اش را پس بگیرد. این سابقه من است.

تنها موقعی که روسیه و چین را با خود همراه کردیم زمان وزارت من بود

وی گفت: در مردادماه ۱۳۹۹ زمانی که ایران حتی یک محدودیت برجامی را اجرا نمی‌کرد آمریکا همه توان خود را به کار برد، رئیس‌جمهورش، معاون رئیس‌جمهورش و وزیر خارجه‌ش انواع اقسام کشورهای شورای امنیت را رفتن که تحریم تسلیحاتی ایران که قرار بود در تیرماه در مهرماه ۱۳۹۹ تمام شود ادامه پیدا کند، می‌دانید چند تا رای آورد؟ ۲ رای. ۱۱ رای ممتنع دادند گفتند ما قبول نداریم ۲ رای منفی هم روسیه و چین بود. کسایی که می گویند من ضد روس هستم تنها زمانی که ما توانستیم روسیه و چین را همراه خودمان کنیم زمان من بود، وگرنه در دوران آقای دکتر احمدی‌نژاد که آنها ۶ تا قطعنامه صادر کردند قطعنامه فصل هفتمی علیه ایران رای مثبت دادند.

وزیر خارجه پیشین ایران در ادامه تصریح کرد: بنابراین این اسنپ بک این هم برجام حالا هم که به رحمت ایزدی پیوست. دیگر خیالتان راحت شد.

وی ابتدای سخنرانی خود گفت: از ابتدای انقلاب اسلامی تا امروز به ما حمله کردند، ما به برکت شهدا ایستادیم، تحریم کردند ما به برکت مردم ایستادیم. در جنگ اخیر هزینه زیاد دادیم، آدم‌های بسیار بزرگی را از دست دادیم من با شهید باقری و سردار رشید کار کردم، اینها تکرار شدنی نیستند، کما اینکه سردارسلیمانی و سید حسن نصرالله قابل تکرار نیستند. اما در این جنگ توانستیم اسراییل را با تهدید مواجه کنیم. در این جنگ ۲۲ استان ما صدای گلوله را نشنید اما ما کل اسراییل را تهدید کردیم.

وی بیان کرد: آنچه باعث شده در این مدت بایستیم فرهنگ ایثار و شهادت مردم است. ۳ راهبرد در مورد ایران وجود دارد این راهبردها همسو هستند اما همسان نیستند. راهبرد اسراییل این است که ایران نباشد، لذا اسراییل زمان شاه هم با تجزیه‌طلبان ایران همکاری داشته است. اروپا و آمریکا به دنبال فروپاشی ایران نیستند. سوم کشورهای عرب را به دامن آمریکا هول ندهیم. ما تلاش کنیم اختلافات کمتر شود نه اینکه گسترده‌تر شود. قرار بود با برجام یکی از مشکلات آمریکا در این منطقه کم شود و سراغ چین بروند.

وزیر خارجه پیشین ایران افزود: تحریم اول من به دلیل حمایت از رهبری و تحریم دوم به دلیل حمایت از سپاه قدس است، کدام یک از افرادی که به من توهین می‌کنند این تحریم‌ها را دارند؟. هیچ چیز در دنیا دائمی نیست. منطقه را دریابیم، ایران بزرگ‌ترین کشور منطقه است، بزرگ‌تر با تهدید کوچک‌تر را حفظ نمی‌کند. با اعتماد به نفس مذاکره کنید کما اینکه هیچ جنگی بدون مذاکره پایانی نیافته و هیچ پیروزی بدون مذاکره به دست نیامده است، از چه چیز در مذاکره می‌ترسیم؟ از مذاکره نترسید اگر مذاکره نکنیم مجبوریم آنچه در مذاکره می‌توانیم بدهیم و برای آن امتیاز بگیریم را بدون دادن امتیاز در جنگ بدهیم.

ایرنا

The post ظریف: لاوروف درباره اسنپ‌بک خلاف می‌گوید appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی ؛ صادق ملکی تحلیلگر مسائل بین‌الملل در شماره ۷ مهر اعتماد نوشت: شرایط سیاسی و حقوقی و خصوصاً اقتصادی ایران که‌ قبل از مکانیسم ماشه بحرانی بود، پس از بازگشت تحریم‌ها در سطح بین‌المللی و در رابطه با غرب دچار چالش‌های جدی خواهد شد که اگر تدبیری بر آن اندیشیده نشده و بن‌بست‌های کنونی در روابط ایران و غرب ادامه یابد با توجه به قرار گرفتن کشور ذیل فصل هفتم می‌تواند جنگ را از سایه به صحنه بیاورد.

اگر جنگی رخ دهد با توجه به ظرفیت‌های طرفین و وضعیت داخلی، بی‌شک ایران بازنده این جنگ خواهد بود. جنگ‌ها آمادگی و ظرفیت‌های مختلف در ابعاد گوناگون می‌خواهد که ایران به واسطه تحریم‌ها و تنهایی استراتژیک از این ظرفیت در قیاس با طرف یا طرفین متقابل بسیار دور است.

جنگ ۱۲روزه اگر چه فقط با اسرائیل نبود، اما نشان داد که میان شعار و عمل ما فاصله بسیاری وجود دارد. دلخوشی به حمایت‌های پکن و یا مسکو نیز دور از عقلانیت بوده و اولولیت آنان‌ منافع خودشان است. باید ایران این نکته را درک کند که روسیه و چین خود به‌دنبال روزنه‌ای برای بهبود روابط با آمریکا به‌عنوان اصلی‌ترین کانون قدرت در غرب هستند.

مسکو و پکن در چالش‌های سطحی شاید همراهی تاکتیکی با ایران داشته باشند، اما هیچگاه منافع استراتژیک خود را فدای ایران نخواهند کرد. نظام حکمرانی در ایران نباید به‌گونه‌ای سیاست‌های خود را تنظیم کند که ایران کارت بازی چین و یا روسیه شود. مسیر صحیح سیاست خارجی ایران با موازنه‌سازی در روابط بین‌الملل هموار می‌شود.

سیاست «نه شرقی، نه غربی» را باید تبدیل به سیاست «هم غربی و هم شرقی» کرد و از روابط بین‌الملل به اندازه ظرفیت‌مان سهم بگیریم. بدانیم دنیای سیاست دنیای منافع بوده و خواهد بود. اگر آمریکا با جولانی کنار آمده است، با ایران مسلماً کنار خواهد آمد. نکته اساسی رعایت خطوط قرمز ترسیم‌شده است. ما نمی‌توانیم و بالاتر از آن توان نابودی اسرائیل را نداریم. پس باید هزینه سیاست‌هایی که در توان ما نیست را تغییر دهیم. ایران اگر تغییرات راهبردی در نگاه خود به منطقه و نظام بین‌الملل ایجاد کند، مسائل هسته‌ای، موشکی و حتی گروه‌های مقاومت در ابعاد و شکل امروزی که مورد اختلاف ایران و غرب است، دیگر بدین شکل مطرح نخواهد بود.

حتی می‌توان گفت در بخش‌هایی برای حفظ موازنه نفوذ پایدار خواهد ماند. به چرایی اعزام امام موسی صدر به لبنان و تشکیل امل اگر دقت و تعمق کنیم با درک بهتری می‌توانیم به بازسازی و بازتعریف سیاست‌ها و راهبردها بپردازیم. شرایط بسیار سخت و دشوار شده است؛ ولی تا گزینه‌های نهایی هنوز فرصت است. با رویکرد و سیاست‌های ایجابی فرصت‌های آخر را از دست ندهیم و حسرت بزرگ ایران را همچنان بر دل دشمنان بگذاریم. گرگ‌های پیرامونی برای بحرانی شدن ایران نقشه‌های شوم دارند. آنان را با به‌کارگیری درایت و عقلانیت ناامید کنیم.

 اعتماد

The post ملکی:گرگ‌های پیرامونی ایران را با عقلانیت ناامید کنیم appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی ؛ متن کامل یادداشت محمدجواد ظریف را می‌خوانید:

غرب آسیا در یک نقطه عطف خطرناک قرار دارد. فجایعی که در غزه در جریان است، تجاوز اخیر علیه ایران که با مقاومت مردم و نیروهای مسلح کشورمان دفع شد، و تداوم بی‌ثبات‌سازی سوریه، به وضوح نشان می‌دهد که برای بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و حامیان جهانی‌اش، تنها تهدید به اصطلاح وجودی در واقع «صلح و آرامش» است. این دوگانه‌سازی برای اسرائیل—آپارتاید داخلی و درگیری منطقه‌ای دائمی—بنیان‌های نظم منطقه‌ای و جهانی را تهدید می‌کند. هرچند دفاع قدرتمند ضروری است، اما راه‌حلی پایدار مستلزم یک ابتکار عمل جسورانه دیپلماتیک و یک تغییر تاریخی برای ایران و منطقه است: گذار از پارادایم عمیقاً ریشه‌دار تهدید به پارادایم توانمندساز امکان. این گذار شامل موارد زیر است: گسترش روابط با همسایگان و کشورهای جنوب جهانی، ایجاد یک مشارکت منطقه‌ای جدید در میان مسلمانان غرب آسیا، و ازسرگیری گفت‌وگو با اروپا و ایالات متحده.
مدت‌هاست که کشورهای منطقه در چرخه‌های تعارض و فرصت‌های ازدست‌رفته گرفتار شده‌اند. ساختن آینده‌ای متفاوت نیازمند بصیرت، شجاعت و تصمیمی آگاهانه برای گسست از جبرگرایی تاریخی است. برای ایران، این تغییر از درون آغاز می‌شود و به محیط پیرامونی اش تابش می‌یابد. ایران با اثبات اینکه طعمه‌ای آسان نیست و در برابر دو متجاوز مسلح به سلاح هسته‌ای می‌تواند مقاومت کند، این ظرفیت را دارد که این انتقال حیاتی را از رویکردی متمرکز بر مقابله با تهدیدات دائمی به رویکردی معطوف به بهره‌برداری از فرصت‌ها انجام دهد. این گذار نه تنها امکان‌پذیر است، بلکه عمیقاً به نفع ایران، منطقه و جامعه جهانی است. تحقق آن مستلزم عزم راسخ داخلی و عدم مداخله خارجی است؛ انگیزه عدم مداخله نه لزوماً اخلاقیات یا حقوق بین‌الملل، بلکه صرفاً منافع ملی است.
بزرگترین امکان ایران در مردمش نهفته است. هزاره‌های تاریخ گواه تاب‌آوری خارق‌العاده آنان است. متجاوزان خاک ایران را اشغال کرده‌اند، اما همواره در فرهنگ پایدار ایران جذب شده و هرگز نتوانسته‌اند ارزش‌های خود را بر مردم ایران تحمیل کنند. این تاب‌آوری عامل تعیین‌کننده‌ای است که دشمنان ظاهراً برتر را ناکام کرده است؛ از تجاوز عراق در سال ۱۳۵۹ (۱۹۸۰) (با حمایت قدرت‌های جهانی) تا شرارت اخیر نتانیاهو و دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا. به همین دلیل است که چهار دهه «فشار خداکثری» و «تحریم‌های فلج‌کننده» نتوانسته به اهداف خود دست یابد.
علیرغم محدودیت‌های بی‌سابقه جهانی—از قطعنامه‌های شورای امنیت ملل متحد گرفته تا محدودیت‌های صادراتی که عمداً برای جلوگیری از پیشرفت فناوری ایران طراحی شده‌اند—مردم ایران به صورت بومی پیشرفت‌های علمی و فناورانه، به‌ویژه در حوزه دفاعی و انرژی هسته‌ای را به دست آورده‌اند. بنابراین، مردم ایران سزاوار محدودسازی نیستند، بلکه برترین دارایی کشور هستند که باید توانمند شوند، پرورش یابند و امکان شکوفایی به آنان داده شود.
دومین رکن حیاتی پارادایم فرصت و امکان‌ برای ایران، منطقه پیرامونی آن است. ایران با داشتن مرز با پانزده کشور، در یک چهارراه بی‌نظیر اوراسیایی قرار دارد. مهم‌تر آنکه، منطقه دارای پیوندهای تاریخی و فرهنگی عمیق و گسست‌ناپذیری است که طی قرن‌ها توسط شاعران، عارفان، فیلسوفان و دانشمندان ایرانی بافته شده است. این پیوندها در برابر تغییر امپراتوری‌ها، تهاجمات و آشوب‌ها پایدار مانده‌اند.
با این‌وجود، همکاری منطقه‌ای واقعی همچنان دست‌نیافتنی باقی مانده است. در چندین دهه‌ فعالیت دیپلماتیک، در تدوین ابتکاراتی مشارکت داشته‌ام که همواره به دلیل پارادایم سوءظن و تهدید خنثی شده‌اند. از پیشنهاد امنیت خلیج فارس در طول جنگ ایران و عراق، تا اعلامیه ناکام همکاری با همسایگان در ساحل جنوبی خلیج فارس پس از تجاوز عراق به کویت در سال ۱۳۶۹ (۱۹۹۰)، و ابتکارات بعدی مانند «مجمع گفت‌وگوی منطقه‌ای»، «پیمان عدم تجاوز»، «پویش صلح هرمز (طرح امید)»، «انجمن گفت‌وگوی مسلمانان غرب آسیا (موده)»، و آخرین مورد یعنی «شبکه خاورمیانه برای پژوهش و پیشرفت اتمی (مِناره)»—همه این ابتکارات به دلیل بی‌اعتمادی متقابل با تردید مواجه شدند.
اما تنش‌آفرینی‌های اخیر اسرائیل، ادراک جدیدی از آسیب‌پذیری مشترک در منطقه ایجاد کرده است. اکنون یک پنجره فرصت حیاتی وجود دارد. ایران، همراه با بحرین، مصر، عراق، اردن، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی، سوریه، ترکیه، امارات متحده عربی و یمن—و با امکان گسترش به پاکستان، آسیای مرکزی و قفقاز—باید از این فرصت استفاده کند. تحت نظارت ملل متحد، می‌توانیم میثاق جدیدی با گذار راهبردی از پراکندگی به هم‌افزایی ایجاد کنیم. کریدورهای مشترک انرژی، چارچوب‌های قوی عدم اشاعه و همکاری هسته‌ای، همکاری اقتصادی و وحدت فرهنگی می‌توانند به پیش‌ران رفاه مشترک تبدیل شوند.
از منظر پارادایم فرصت و امکان، ایران و حتی روسیه و ترکیه می‌توانند توافق اخیر بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان در واشنگتن را نه به‌عنوان تهدید، بلکه فرصتی ببینند؛ فرصتی برای احیای پیشنهاد پیشین همکاری ترانزیتی در قفقاز بین ایران، روسیه و ترکیه، به همراه ارمنستان، جمهوری آذربایجان و گرجستان. توافق جدید زمینه‌ای جهانی فراهم می‌کند که ابتکار منطقه‌ای ما در سال ۲۰۱۹ را امکان‌پذیرتر و پایدارتر می‌سازد. همزمان فرصت‌های سرمایه‌گذاری بی‌نظیری برای بخش خصوصی در ایالات متحده و سایر کشورها ایجاد خواهد کرد.
شاید به دلیل سرخوردگی ایران از تجربیات گذشته، سومین رکن تغییر پارادایم، یعنی دیپلماسی جهانی، چالش‌برانگیزترین باشد. با این وجود، من به‌طور قاطع معتقدم که ایران و جامعه جهانی منافع وجودی مشترکی در پشت سر گذاشتن آن تجربیات و ساختن آینده‌ای متفاوت دارند.
ایران طی دهه‌ها سهم قابل‌توجهی در ثبات جهانی داشته است. به‌عنوان عضو مؤسس ملل متحد، بانی ابتکارات برجسته‌ای بوده است: پیشنهاد سال ۱۳۵۳ (۱۹۷۴) برای ایجاد منطقه عاری از سلاح هسته‌ای در خاورمیانه، ابتکار «گفت‌وگوی تمدن‌ها» در سال ۱۳۷۶ (۱۹۹۷)، و برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۱۳۹۴ (۲۰۱۵). متأسفانه، قدرت‌های بزرگ جهان همواره این ابتکارات نیک‌اندیشانه ایرانی را ناکام کرده‌اند.
الگوی تاریخی آشکار است: واکنش تهاجمی غرب به ملی‌سازی نفت ایران در سال ۱۳۳۰ (۱۹۵۱) که به کودتای ۱۳۳۲ (۱۹۵۳) انجامید؛ حمایت آن از تجاوز صدام حسین علیه ایران در سال ۱۳۵۹ (۱۹۸۰)؛ اقداماتش که امکان داد اسرائیل صاحب صدها کلاهک هسته‌ای شود؛ برچسب زدن به ایران به‌عنوان بخشی از «محور شرارت» در سال ۱۳۸۱ (۲۰۰۲)، علیرغم همکاری ایران پس از ۱۱ سپتامبر؛ و کارزار بی‌امان دروغ‌پردازی علیه برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران. عجیب‌تر آنکه، این یورش توسط اسرائیل پیگیری شده که از امضای پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) خودداری کرده و به داشتن زرادخانه بزرگ هسته‌ای نامشروع معروف است.
سرگذشت برجام نماد وعده‌های تحقق‌نیافته دیپلماسی است. این توافق در سال ۱۳۹۴ (۲۰۱۵) در سراسر جهان به‌عنوان پیروزی دیپلماتیک مورد تحسین قرار گرفت. اما تصمیم ترامپ برای خروج از توافق سه سال بعد، به‌طور عمیقی اعتقاد به دیپلماسی را در داخل ایران خدشه‌دار کرد. فراتر از تحریم‌های خردکننده، اقدام اخیر اروپا برای فعال‌سازی سازوکار حل اختلاف برجام در میانه حملات رژیم صهیونیستی به تاسیسات ایران، به‌شدت ریاکارانه است. اروپا به‌طور سیستماتیک به مدت هفت سال از انجام تعهدات خود در چارچوب برجام و قطعنامه‌های شورای امنیت ملل متحد قصور کرد. معامله اصلی – عادی‌سازی روابط اقتصادی در ازای پایبندی تأییدشده هسته‌ای – زمانی درهم شکست که ایالات متحده از برجام خارج شد و ناتوانی و یا بی‌رغبتی اروپا به اجرای تعهداتش حتی در سازوکار‌های اقتصادی ابتدایی مانند سازوکار پیشنهادی خود موسوم به اینستکس – ابزاری برای دور زدن تحریم‌های آمریکا – ثابت شد. ایران، در مواجهه با عدم پایبندی ایالات متحده و سه کشور اروپایی – فرانسه، آلمان و بریتانیا – از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ (۲۰۱۷-۲۰۲۱) به‌طور قانونی اقدامات جبرانی برجام را فعال کرد. به‌جای پایبندی به دیپلماسی، سه کشور اروپایی در ماه ژوئن صراحتاً حملات نظامی رژیم صهیونیستی علیه ایران را تأیید کردند؛ فردریش مرس، صدراعظم آلمان، حتی تا آنجا پیش رفت که گفت رژیم صهیونیستی دارد «کار کثیف» غرب را انجام می‌دهد. تأیید جنگ توسط اروپا و سپس توسل به سازوکار حل اختلاف دیپلماتیک توافق هسته‌ای – برای همان اهدافی که جنگ در تحقق آن‌ها شکست خورد – باور ایران به دیپلماسی را بیش از پیش خدشه‌دار کرده است.
با توجه به این سابقه تلخ تاریخی، متقاعد کردن مردم و دولت ایران به دیپلماسی به عنوان یک امکان و فرصت چالشی بزرگ خواهد بود. اما گزینه جایگزین – مسیر جنگ‌های بی‌پایان – بی‌تردید منجر به فروپاشی نظم منطقه‌ای، افراط‌گرایی فزاینده و هرج‌ومرجی می‌شود که غرب آسیا و فراتر از آن را دربرخواهد گرفت. این مسیر خطر غرق شدن ایالات متحده و غرب در باتلاقی با ابعادی تاریخی را در پی دارد.
ایالات متحده و اروپا – و نه فقط ایران – دارای منافع وجودی در تشویق تغییر پارادایم مورد بحث هستند. آنها با انتخاب جنگ در میانه مذاکرات، عملاً در دیپلماسی را به‌روی خود بسته‌اند. اکنون بار مسئولیت تغییر مسیر بر دوش آن‌هاست، اگر انتظار پاسخ متقابل از سوی ایران را دارند. ایران نیز با مشارکت در یک گفت‌وگوی چندوجهی، آینده‌نگر و نتیجه‌محور، منافع زیادی به‌دست می‌آورد – و مصائب عظیمی را دفع می‌کند. مسیر پیش رو می‌تواند شامل ایجاد یک شبکه منطقه‌ای برای عدم اشاعه و همکاری هسته‌ای صلح‌آمیز (طرح مناره)، احتمالاً همراه با یک توافق عدم تجاوز بین ایران و آمریکا باشد.
ما نمی‌توانیم گذشته را نادیده بگیریم، و نباید از آموختن از آن دست بکشیم. اما باید از زندانی شدن در شکست‌های گذشته خودداری کنیم. در غیر این صورت، خود را محکوم به تکرار حلقه بی‌پایان فجایع می‌کنیم.
جنگ‌افروزان با بستن هر پنجره‌ای به‌روی دیپلماسی رشد می‌کنند. ما باید فرصت را برای تحکیم پارادایم مخرب تهدید و خاموش کردن امید از آن‌ها بگیریم. زمان انتخاب اکنون فرا رسیده است. انتخاب برای ایران، منطقه و قدرت‌های جهانی روشن است: تکرار فاجعه‌بار گذشته، یا شجاعت ساختن مشترک آینده. اکنون زمان تغییر پارادایم است.

The post ظریف: زمان تغییر پارادایم فرا رسیده است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | جهان؛  «آنتونی بلینکن» وزیر امور خارجه پیشین آمریکا در گفت‌وگو با خبرنگار شبکه آمریکایی به عواقب حملات جنایتکارانه رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران، احتمال از سر گرفته شدن دیپلماسی بین تهران و واشنگتن، جنگ جاری در غزه و موضوعات دیگر در عرصه بین‌الملل پرداخت.

او با حضور در پادکست «The Ex Files»، برنامه «کریستین امانپور»، خبرنگار شبکه آمریکایی «سی‌ان‌ان»، در پاسخ به سوالی درباره احتمال از سر گرفته شدن مذاکرات بین ایران و آمریکا تصریح کرد: «توافق برجام، برنامه هسته‌ای ایران را محدود کرد.»

بلینکن مدعی شد: «ایران بدون سلاح هسته‌ای به قدر کافی یک بازیگر مخرب است. ایران تهدیدی جدی علیه وجودیت اسرائیل است. ایرانِ دارای یک سلاح هسته‌ای در تمام زمینه‌ها با مصونیت بیشتری اقدام خواهد کرد. در نتیجه محدود کردن برنامه هسته‌ای ایران هدف تمام دولت‌های آمریکا بود و اوباما توانست با برجام ۱۵ سال زمان بخرد.»

او ادعا کرد: «طبق برجام، اگر ایران می‌خواست به سوی سلاح هسته‌ای حرکت کند، تولید مواد هسته‌ای مورد نیاز برای آن حداقل یک سال زمان می‌برد، ترامپ برجام را پاره کرد و آن را با هیچ توافقی جایگزین نکرد. اقدام ترامپ باعث شد برنامه هسته‌ای ایران سرعت بگیرد.»

بلینکن مدعی شد: «در زمان حملات صورت گرفته به تأسیسات هسته‌ای ایران، این کشور فقط چندین روز با ساخت سلاح هسته‌ای فاصله داشت. حملات ترامپ قطعاً به تأسیسات هسته‌ای ایران آسیب وارد کرده و برنامه هسته‌ای ایران را عقب انداخته است، اما میزان آن مشخص نیست.»

اوباما بمب‌های سنگرشکن را آماده کرد

او افزود: «در دولت بایدن نیز به طرح حمله نظامی به ایران فکر کردیم. درواقع، این اوباما بود که تسلیحات لازم برای حمله به ایران، از جمله بمب‌های سنگرشکن را آماده کرد. بایدن نیز در دوران ریاست جمهوری خود این طرح را کامل کرد. اما طبق تحلیل همه دولت‌های آمریکا به جز دولت ترامپ، هرگونه اقدام نظامی علیه ایران شاید برنامه هسته‌ای این کشور را شاید یک یا ۲ سال عقب بیاندازد.»

بلینکن گفت: «در این بازه زمانی ممکن است ایران برنامه هسته‌ای خود را به لایه‌های عمیق‌تر زمین منتقل کرده و به آن سرعت ببخشد.»

ایران قصدی برای ساخت سلاح نداشت اما اکنون ممکن است

وزیر خارجه سابق آمریکا که پیش از این مدعی نزدیک بودن ایران به سلاح هسته‌ای شده بود، در ادامه اذعان کرد: «ایران تاکنون تصمیمی برای ساخت سلاح هسته‌ای نگرفته بود اما اکنون ممکن است ایران چنین تصمیمی اتخاذ کند. طبق اطلاعات آمریکا، ایران تصمیمی در این‌باره نگرفته است. اما اکنون ممکن است ایران ضمن ساخت بمب هسته‌ای، تأسیسات خود را به نقاطی عمیق‌تر زیرزمین منتقل کند.»

بلینکن ادعا کرد: «ایران در ضعیف‌ترین موقعیت ممکن قرار دارد. این کشور آماده توافق است. حتی پیش از حمله به این کشور، ایران در مذاکرات جدی بود. آن‌ها پیشنهادی به اروپایی‌ها ارائه کرده‌اند که می‌تواند به توافق مورد نظر ترامپ منجر شود. ترامپ ادعا کرد که به‌دنبال توافقی بهتر از برجام است. ترامپ اکنون چنین فرصتی دارد تا به توافقی بهتر دست پیدا کند.»

او افزود: «اگر ترامپ به توافقی تازه دست پیدا نکند، ما در شرایطی بسیار بدتر قرار خواهیم داشت. ایران می‌تواند تأسیسات خود را در مناطقی ایجاد کند که در برابر بمب‌های سنگرشکن مقاوم باشد.»

ایران به برجام پایبند بود

وزیر خارجه پیشین آمریکا اذعان کرد: «مهم نیست دیگران چه بگویند، ایران به برجام پایبند بود و در پی خروج ترامپ از این توافق، بی‌اعتمادی عظیمی شکل گرفت. هم آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و هم کارشناسان اطلاعاتی آمریکا اعلام کردند که ایران به برجام پایبند بود. در پی خروج ترامپ، هرگونه مذاکره دوباره با ایرانیان بسیار دشوار بود. ترس جدی وجود داشت که توافق تازه دوباره توسط ترامپ نقض شود.»

او مدعی شد: «ایران و نیروهای نیابتی آن در ضعیف‌ترین موقعیت خود قرار دارند و ترامپ فرصت این را دارد تا با ایران به توافق برسد. گزینه نظامی هرگز به تنهایی کافی نیست. باید از طریق دیپلماسی به توافق رسید. اقدام نظامی به تنهایی نتیجه ندارد. تکرار این اقدام ناممکن خواهد بود.»

ایران هرگز به مدل لیبی تن نخواهد داد

بلینکن با اشاره به خواسته مقامات رژیم صهیونیستی برای اجرای طرح لیبی علیه ایران، افزود: «تحولات لیبی همچنان در خاطر بسیاری از جمله ایران قرار دارد. ایران هرگز به چنین چیزی تن نخواهد داد. از طرفی تحولات اخیر نشان داد که کشورهای دارای سلاح هسته‌ای از امنیت بسیار بیشتری برخوردار هستند. چنین کشورهایی از مصونیت بیشتری برخوردار هستند. ممکن است ایرانیان نتیجه مشابهی بگیرند و سلاح هسته‌ای بسازند. به کره شمالی نگاه کنید، این کشور از مصونیت بسیار بالایی برخوردار است.»

او ضمن اذعان به کاهش توانمندی آمریکا برای ضربه زدن به ایران در صورت ساخت سلاح هسته‌ای، گفت: «بهترین راه برای جلوگیری از این مسئله یک توافق است که توانایی نظامی آمریکا علیه ایران را حفظ کند.»
نتانیاهو خواستار شورش بود؛ جامعه ایران از جمهوری اسلامی حمایت می‌کند

بلینکن با اشاره به اتحاد ملی شکل گرفته در داخل ایران با وجود خواسته «بنیامین نتانیاهو» نخست وزیر رژیم صهیونیستی برای شکل گرفتن یک شورش داخلی در ایران، گفت: «نتانیاهو خواستار شورش در ایران بود. همه ما دوست داریم رژیم ایران تغییر کند. اما هیچ‌کس نمی‌تواند آینده را پیشبینی کند. باید روی مسائلی که قابل کنترل هستند برنامه‌ریزی کرد. شاید ایرانیان حاضر به توافقی گسترده‌تر باشند که در آن برنامه موشکی آن‌ها نیز محدود شود.»

او در پاسخ به سوالی درباره جنایات رژیم صهیونیستی علیه غیرنظامیان ایرانی، از جمله حمله این رژیم به زندان اوین و کشتار تعداد بسیاری از غیرنظامیان حاضر در این زندان در کنار زندانیان، اذعان کرد: «ما از شفافیت لازم در ایران برخوردار نیستیم. ما از شرایط داخلی ایران خبر نداریم. بسیاری از جامعه ایران از جمهوری اسلامی حمایت می‌کند.»

وزیر خارجه پیشین آمریکا بدون محکوم کردن جنایات رژیم صهیونیستی، مدعی شد: «باید به مردم ایران و خواسته آن‌ها فکر کرد و زندگی بهتری برای آن‌ها ایجاد کرد. اما مهم‌تر از هرچیزی منافع و اهداف آمریکا است و براین اساس باید برنامه هسته‌ای ایران را محدود کنیم.»

عذاب کشیدن فلسطینیان دیگر منفعتی ندارد

بلینکن در بخش دیگری از اظهارات خود، در پاسخ به سوالی درباره جنایات رژیم صهیونیستی علیه فلسطینیان در غزه، بدون محکوم کردن این جنایات یا اذعان به آن، گفت: «عذاب کشیدن فلسطینیان دیگر منفعتی ندارد. باید این درگیری پایان یابد. جنگ غزه یکی از بدترین جنگ‌هایی است که شاهد آن بودم.»

او ادعا کرد: «حماس در بین غیرنظامیان حضور دارد. اما اسرائیل باید از آسیب وارد کردن به غیرنظامیان جلوگیری می‌کرد. اسرائیل برای رسیدن به اهداف خود، خواستار نابودی حماس است و سال گذشته حماس نابود شد. اسرائیل به اهداف خود دست یافته است. اسرائیل باید از غزه خارج شود، اما حفره شکل گرفته با چه چیزی پر خواهد شد؟ در دولت بایدن روی طرحی کار کردیم که پس از خروج اسرائیل مانع بازگشت حماس می‌شد.»

بلینکن اذعان کرد: «متأسفانه دولت کنونی آمریکا چنین طرحی را دنبال نکرده است.»

او که در دوران خدمت خود به‌عنوان وزیر امور خارجه آمریکا همه جنایات رژیم صهیونیستی را نادیده می‌گرفت، افزود: «کودکان فلسطینیان بسیاری درحال زجر کشیدن هستند.»

درباره حمایت از اسرائیل به خود افتخار می‌کنم

بلینکن در تلاشی برای سفیدشویی حمایت‌های خود از رژیم صهیونیستی مدعی شد: «حماس به‌دنبال ایجاد اختلاف بین آمریکا و اسرائیل بود. مواضع عمومی آمریکا با اظهارات خصوصی رد و بدل شده با اسرائیل بسیار متفاوت است. شما باید هنگام اعلام مواضع عمومی، همه این مسائل را در نظر بگیرید.»

او با اشاره به حمایت خود از رژیم صهیونیستی افزود: «از دستاوردهای خود راضی هستم و به آن افتخار می‌کنم.»

بلینکن در ادامه تصریح کرد: «از زمان حمله هفتم اکتبر به اسرائیل، حمایت جهان از اسرائیل کاهش یافته است.»

او در دفاع از اقدامات رژیم صهیونیستی مدعی شد: «این جنگ را حماس آغاز کرد. کاش افرادی که خشمگین هستند، خواستار تسلیم شدن حماس می‌شدند. نابودی کامل حماس ناممکن است. اما ساختار نظامی حماس از هم فروپاشیده است.»

حماس توان خود را بازیافته است

بلینکن در ادامه سخنان خود، در اظهاراتی متناقض اذعان کرد: «حماس همه نیروهای از دست رفته خود را دوباره استخدام کرده و توان خود را بازیافته است. باید به راهکاری دائمی برای غزه دست پیدا کرد.»

او همچنین مدعی شد: «بسیاری از اقدامات لازم برای عادی‌سازی روابط اسرائیل و عربستان سعودی انجام شده است. برای دستیابی به آن، جنگ غزه باید پایان یابد و باید مسیری برای تشکیل کشور مستقل فلسطین وجود داشته باشد. در غیر این صورت محمد بن سلمان با عادی سازی روابط ریاض و تل آویو موافقت نخواهد کرد، اما او به‌دنبال عادی سازی روابط خود با اسرائیل است.»

بایدن خواستار جلوگیری از جنگ روسیه و آمریکا بود

بلینکن درباره جنگ اوکراین گفت: «بایدن در تمام تصمیم‌گیری‌های آمریکا در موضوع اوکراین دخیل بود. او خواستار جلوگیری از جنگ روسیه و آمریکا بود. اما او در تمام تصمیم‌گیری‌ها حضور داشت.»

بلینکن افزود: «باید تسلیحات مورد نیاز اوکراین را تأمین کنیم. باید از سرمایه بلوکه شده روسیه برای کمک به اوکراین استفاده کنیم. رسیدن به نقطه‌ای که روسیه برای پایان دادن به جنگ تحت فشار قرار بگیرد، ممکن است. اوکراین باید کشوری دموکراتیک باقی بماند.»

اظهارات او درحالی است که «ولودیمیر زلنسکی» رئیس جمهور اوکراین الگوی «ایده‌آل» برای حکمرانی را «حکومت نظامی و ساختار نظامی مشابه اسرائیل» اعلام کرده است.

ترامپ حتی سخنان خود را نقض می‌کند

وزیر خارجه پیشین آمریکا همچنین در پاسخ به سوالی درباره «وجهه آمریکا در جهان و مواضع درحال تغییر ترامپ» تصریح کرد: «ترامپ مواضع مختلفی اتخاذ می‌کند. او حتی سخنان خود را نقض می‌کند، یک روز یک چیزی بیان می‌کند و روز دیگر اقدامی در تضاد با اظهارات خود انجام می‌دهد. نگران وجهه آمریکا در جهان هستم. ترامپ اوکراین را عامل شروع جنگ معرفی کرد. اکنون موضع او تغییر کرده است.»

The post بلینکن: پیشنهاد ایران به اروپا می‌تواند به توافق مورد نظر ترامپ منجر شود appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | جهان ؛ وندی شرمن، معاون وزیر امور خارجه پیشین آمریکا و مذاکره کننده ارشد پیشین این کشور گفت: متأسفم که دیپلماسی کارساز نشد. اگر دونالد ترامپ از توافق جامع اقدام مشترک خارج نشده بود، ما اکنون در این موقعیت نبودیم.

معاون وزیر امور خارجه اسبق آمریکا در واکنش به حملات اسرائیل به ایران به شبکه خبری سی‌ان‌ان گفت: به واکنش اولیه‌ای که همه ما در آغاز تهاجم آمریکا به عراق داشتیم فکر کردم، در آن لحظه تکان‌دهنده که همگی گمان می‌کردیم آمریکا واقعاً همه چیز را آن‌طور که ما می‌خواهیم پیش خواهد برد. اما البته، اوضاع به شکلی کاملاً متفاوت شروع به فروپاشی کرد. بنابراین، فکر می‌کنم هنوز در نقطه‌ای هستیم که نمی‌دانیم این ماجرا چگونه پیش خواهد رفت و همه ما باید محتاط باشیم.

وی ادامه داد: شکی نیست که اسرائیل اقدامات زیادی برای از بین بردن چهره‌های ارشد نظامی ایران انجام داده است، اما آن‌ها به‌سرعت این افراد را جایگزین خواهند کرد. می‌دانید که هر زمان کشوری مورد حمله قرار می‌گیرد، این امر ملی‌گرایی را تقویت می‌کند. امروز این را در خیابان‌های تهران با شعارهای «مرگ بر اسرائیل» و «مرگ بر آمریکا» می‌بینیم.

این دیپلمات آمریکایی گفت: متأسفم که دیپلماسی کارساز نشد. اگر دونالد ترامپ از توافق جامع اقدام مشترک خارج نشده بود، ما اکنون در این موقعیت نبودیم.

شرمن همچنین در واکنش به سخنان دونالد ترامپ مبنی بر اینکه حملات اسرائیل ایران را به پذیرش توافق مدنظر آمریکا ترغیب میکند، گفت: ایران کشوری مقاوم با اقتصاد مقاومتی است که این کل هدف انقلاب ۱۹۷۹ بود. فکر می‌کنم این وضعیت احتمالاً برخی را در ایران را تشویق می‌کند تا واقعاً به دنبال سلاح هسته‌ای بروند. برخی تحلیلگران میگویند در نتیجه این حملات در نهایت ایران مجبور خواهد شد به اتاق مذاکره بازگردد و شاید حتی با برچیدن برنامه هسته‌ای خود موافقت کند. به نظرم ما فاصله زیادی با آن نقطه داریم. این هویت ایران نیست. ای کاش این‌طور بود، اما من چنین اتفاقی را نمی‌بینم.

به گزارش ایرنا، بامداد جمعه ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ در پی حمله تروریستی رژیم صهیونی به تهران و تعدادی از شهرهای کشور، شماری از فرماندهان نظامی، دانشمندان و مردم غیرنظامی به شهادت رسیدند. به دنبال این جنایت رژیم صهیونیستی، رهبر معظم انقلاب در پیامی خطاب به ملت بزرگ ایران، فرمودند: رژیم باید منتظر مجازاتی سخت باشد. دست قدرتمند نیروی مسلح جمهوری اسلامی او را رها نخواهد کرد باذن‌الله.

جمهوری اسلامی ایران هم در راستای استفاده از حق دفاع مشروع خود، از بامداد امروز در چند نوبت و با استفاده از موشک بخش‌هایی از سرزمین‌های اشغالی را هدف حمله قرار داد که بر اثر آن به خسارت‌هایی به مناطق مختلف تل‌آویو پایتخت و دیگر شهرهای سرزمین‌های اشغالی وارد شد.

The post شرمن: با حمله اسرائیل، شعار «مرگ بر آمریکا» را در خیابان‌های تهران می‌شنوید appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی؛ امیر سعید ایروانی سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل روز چهارشنبه به وقت محلی در نامه ای به دبیرکل سازمان ملل و رئیس شورای امنیت نوشت: اگر تروئیکای اروپایی واقعاً خواهان راه‌حل دیپلماتیک هستند، باید از رویکرد غیرواقع‌بینانه خود دست برداشته و به حقوق حاکمیتی دولت‌ها در چارچوب حقوق بین‌الملل احترام بگذارند. تهدید واقعی علیه صلح و امنیت بین‌المللی نه در فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، بلکه در توسل مستمر به اقدامات قهرآمیز یکجانبه و غیرقانونی – در نقض آشکار حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد – نهفته است

ایروانی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران قویاً هشدار می‌دهد که هرگونه تلاش برای احیای مفاد منسوخ‌شده قطعنامه‌های پیشین شورای امنیت، اقدامی فاقد وجاهت حقوقی و از منظر سیاسی، بی‌پروا و مخاطره‌آمیز خواهد بود که پیامدهایی عمیقاً بی‌ثبات‌کننده برای صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی به‌دنبال خواهد داشت. تروئیکای اروپایی که خود از اجرای تعهدات‌شان ذیل برجام قصور ورزیده‌اند، از هیچ‌گونه جایگاه حقوقی برای استناد به این سازوکار برخوردار نیستند.

متن کامل نامه سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل متحد به کرولین رودریگز برکت، رئیس (دوره ای) شورای امنیت و آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد پیرامون ادعاها و نامه مشترک تروئیکای اروپایی به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

مکاتبه حاضر در پاسخ به نامه مشترک مورخ ۹ ژوئن ۲۰۲۵ نمایندگان دائم فرانسه، آلمان و بریتانیا موسوم به «تروئیکای اروپایی» پیرامون اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) شورای امنیت و برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) ارسال می‌گردد. نامه مزبور با کمال تأسف نمونه دیگری از تلاش تروئیکای اروپایی برای طفره رفتن از مسئولیت، منحرف ساختن افکار عمومی از کارنامه‌ مکرر و مستند خود در نقض تعهداتشان، و در عین حال، طرح اتهامات بی‌پایه و سیاسی علیه جمهوری اسلامی ایران است. در همین راستا، مایلم نکات زیر را به استحضار شما و اعضای شورای امنیت برسانم:

۱. جمهوری اسلامی ایران قاطعانه اتهامات مطرح‌شده در نامه صدرالذکر را رد می‌نماید؛ اتهاماتی که با نادیده گرفتن زمینه‌های اساسی، واقعیت موجود در خصوص وضعیت کنونی برجام، شرایط مربوط به برنامه هسته‌ای ایران، و مسئولیت‌های طرف‌های توافق را تحریف می‌کنند. ادعاهای تروئیکای اروپایی نه‌تنها از حیث واقعی بی‌اساس و گمراه‌کننده‌اند، بلکه از منظر حقوقی نیز فاقد وجاهت و به‌لحاظ سیاسی مغرضانه هستند.

۲. همان‌گونه که جمهوری اسلامی ایران همواره به‌صراحت تأکید کرده است، اقدامات جبرانی ایران در خلأ صورت نگرفته، بلکه در واکنش مستقیم به خروج غیرقانونی ایالات متحده از برجام در ماه مه ۲۰۱۸ و نیز قصور تروئیکای اروپایی در ایفای تعهدات اساسی خود ذیل این توافق، به‌ویژه در زمینه وعده عادی‌سازی روابط اقتصادی، اتخاذ شده‌اند. تخلفات تروئیکای اروپایی، توازن متقابل مندرج در برجام را عملاً از میان برده و ایران را بر آن داشت تا در چارچوب کامل حقوق خود در برجام، به این اقدامات پاسخ دهد. جمهوری اسلامی ایران از سال ۲۰۱۹، یعنی بیش از یک سال پس از خروج ایالات متحده، به‌صورت تدریجی اقدام به کاهش تعهدات خود ذیل برجام نمود، و این اقدامات کاملاً منطبق با حقوق تصریح‌شده ایران در متن توافق بود؛ حقوقی که صراحتاً مقرر می‌دارند در صورت بازاعمال یا تحمیل مجدد تحریم‌های مندرج در ضمیمه دوم، یا اعمال تحریم‌های جدید مرتبط هسته‌ای از سوی آمریکا یا اتحادیه اروپا / تروئیکای اروپایی، ایران چنین اقدامی را مبنایی برای توقف جزئی یا کامل اجرای تعهدات خود ذیل این توافق تلقی خواهد کرد. تعهدات هسته‌ای ایران در برجام با منافع اقتصادی متوازنی همراه بود که در نتیجه خروج آمریکا از توافق، بازاعمال تحریم‌ها، و ناتوانی تروئیکای اروپایی در عمل به تعهدات خود، به‌طور کامل از میان رفت. از این رو، اقدامات جبرانی ایران، برگشت‌پذیر، قانونی و متناسب بوده‌اند.

۳. نامه تروئیکای اروپایی با نگاهی گزینشی به جنبه‌هایی از گزارش‌های اخیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پرداخته و آنها را به‌طور اغراق‌آمیز برجسته می‌سازد. در حالی‌که برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران کاملاً صلح‌آمیز باقی مانده و تمامی فعالیت‌های غنی‌سازی آن تحت یکی از سخت‌گیرانه‌ترین سازوکارهای راستی‌آزمایی و نظارت آژانس انجام می‌پذیرد. باید تأکید شود که تا زمانی که فعالیت‌های هسته‌ای تحت نظارت و پادمان‌های آژانس باقی بمانند، هیچ دلیل مشروعی برای نگرانی وجود ندارد. نکته مهم آن‌که هیچ محدودیتی برای سطح غنی‌سازی به‌خودی‌خود وجود ندارد؛ محدودیت اصلی صرفاً در جلوگیری از انحراف مواد یا فعالیت‌های هسته‌ای به سوی اهداف غیرصلح‌آمیز نهفته است. در تاریخ ۳۱ مه ۲۰۲۵، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأکید کرد که «فعالیت‌های غنی‌سازی تحت پادمان، به‌خودی‌خود ممنوع نیستند». موضع و اقدامات ما اثبات می‌کنند که جمهوری اسلامی ایران، به‌عنوان عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای، نه در پی توسعه و نه در پی دستیابی به سلاح هسته‌ای بوده و همچنان به تعهدات خود تحت موافقت‌نامه جامع پادمان پایبند است. افزون بر این، اصطلاح «مقدار قابل‌توجه[۱]» که توسط آژانس به‌کار رفته، از نظر فنی یا حقوقی شاخص معتبر و قابل اتکایی برای سنجش هدف‌مندی به‌سوی تسلیحات هسته‌ای محسوب نمی‌شود. با استناد به گزارش اجرای پادمان‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در سال ۲۰۲۴، در آن سال در مجموع ۲۵۰۵۳۰ واحد «مقدار قابل‌توجه» از مواد هسته‌ای تحت پادمان آژانس قرار داشته است. در چنین شرایطی، ادعای اینکه ایران بین ۷ تا ۹ واحد «مقدار قابل‌توجه» در اختیار دارد، آن هم در حالی که تمام این مواد تحت نظارت دائمی آژانس هستند، ادعایی گمراه‌کننده و انحرافی است. لازم به تأکید است که آژانس به‌تکرار تأیید کرده که هیچ نشانه‌ای دال بر انحراف مواد هسته‌ای ایران به سوی مقاصد غیرصلح‌آمیز نیافته است. هرگونه تلاش برای القای خلاف این واقعیت، نه‌تنها تحریفی از یافته‌های آژانس به‌شمار می‌رود، بلکه استقلال و مأموریت حرفه‌ای این نهاد بین‌المللی را نیز تضعیف می‌کند.

۴. تلاش تروئیکای اروپایی برای خلط مفاد برجام با تعهدات ایران در چارچوب موافقت‌نامه جامع پادمان اقدامی فریب‌کارانه و غیرصادقانه است. جمهوری اسلامی ایران همواره همکاری خود با آژانس را حفظ کرده و در تعامل سازنده، از جمله در چارچوب بیانیه مشترک مارس ۲۰۲۳ با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، مشارکت فعال داشته است. ایران همچنان به تعهدات خود ذیل پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای پایبند بوده و اجرای موافقت‌نامه جامع پادمان را ادامه می‌دهد. تلاش عمدی ترودیکای اروپایی برای تیره و مبهم ساختن چارچوب‌های حقوقی، صرفاً به سیاسی‌سازی کار فنی آژانس می‌انجامد. در این چارچوب، اقدامات جبرانی ایران نه ناقض برجام بوده‌اند و نه مغایر با تعهدات جمهوری اسلامی ایران ذیل پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و موافقت‌نامه جامع پادمان این اقدامات نمی‌توانند توجیهی برای تصمیمات ایالات متحده و اتحادیه اروپا / تروئیکای اروپایی باشند که برجام را به‌طور کامل از محتوای واقعی آن تهی کردند، و همچنین نمی‌توانند مبنایی برای توسل تروئیکای اروپایی به سازوکار حل‌وفصل اختلافات یا امتناع آنان از اجرای تعهداتشان قرار گیرند.

۵. تسلیم تروئیکای اروپایی در برابر تحریم‌های غیرقانونی ایالات متحده، انفعال آنان پس از خروج آمریکا از برجام، امتناع از اجرای تعهدات خود در روز انتقال، بازاعمال تحریم‌های لغوشده، و نیز وضع اقدامات محدودکننده جدید و غیرقانونی، همگی مصادیق روشن و مستمر نقض برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ به‌شمار می‌روند. در شرایطی که تروئیکای اروپایی به تعهدات خود پایبند نبوده‌اند، نه از حیث حقوقی و نه از منظر اخلاقی، هیچ جایگاهی برای استناد به سازوکار حل‌وفصل اختلافات ندارند، چه رسد به تهدید به فعال‌سازی سازوکار بازگشت خودکار تحریم‌ها. چنین اقدامی از نظر رویه‌ای فاقد اعتبار، از لحاظ ماهوی معیوب، و از حیث سیاسی اقدامی غیرمسئولانه خواهد بود. اصولی شناخته‌شده در حقوق بین‌الملل تصریح دارد که طرفی که خود به‌طور اساسی توافق را نقض کرده، نمی‌تواند از مزایای آن بهره‌مند شود.

۶. ادعای تروئیکای اروپایی مبنی بر اینکه در سال ۲۰۲۰ فرآیند سازوکار حل‌وفصل اختلافات را طی کرده و به پایان رسانده‌اند، به‌کلی نادرست است. افزون بر این، تهدید تروئیکای اروپایی به «فعال‌سازی سازوکار بازگشت خودکار تحریم‌ها در صورت عدم حصول یک «توافق رضایت‌بخش»، کاملاً مغایر با هدف این سازوکار است. سازوکار حل‌وفصل اختلافات به‌منظور حفظ توافق طراحی شده است، نه برای سوءاستفاده از آن علیه یکی از مشارکت‌کنندگان، به‌منظور واداشتن او به پذیرش توافقی جداگانه که صرفاً رضایت گروهی از مشارکت‌کنندگان که خود ناقض برجام هستند را تأمین کند.

۷. القای این ادعا که مقامات ایرانی خواستار دستیابی به سلاح هسته‌ای شده‌اند یا دکترین دفاعی کشور را تغییر داده‌اند، کاملاً بی‌اساس است و نشان‌دهنده تلاشی عامدانه برای بحران‌سازی می‌باشد. سیاست هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران به‌طور روشن و بدون ابهام، ماهیتی صلح‌آمیز دارد و ریشه در تعهدات حقوقی ایران ذیل پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و نیز دکترین دفاعی عمیقاً اعتقادی و راهبردی کشور دارد که هرگونه سلاح کشتار جمعی را ممنوع می‌داند. این سیاست همواره از سوی عالی‌ترین مقامات جمهوری اسلامی ایران مورد تأکید و تجدید تأیید قرار گرفته است.

۸. جمهوری اسلامی ایران همچنان متعهد به یافتن راه‌حلی مذاکره‌شده است که به نگرانی‌ها پاسخ دهد؛ چه در حوزه مسائل هسته‌ای و چه در خصوص تحریم‌هایی که به‌طور ناعادلانه معیشت مردم ایران را هدف قرار داده‌اند. در همین چارچوب، ایران طی ماه‌های اخیر با جدیت در مذاکرات دیپلماتیک با اتحادیه اروپا / تروئیکای اروپایی و همچنین ایالات متحده مشارکت داشته است. ایران پیش از آغاز گفت‌وگوهای غیرمستقیم با آمریکا، مذاکرات با تروئیکای اروپایی را در حاشیه هفتاد و نهمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۲۴ از سر گرفت. مایه تأسف عمیق است که تروئیکای اروپایی در برابر حسن نیت و جدیت ایران در روند مذاکرات، نه‌تنها با تهدید به فعال‌سازی سازوکار بازگشت خودکار تحریم‌ها پاسخ داده‌اند، بلکه مطالبات غیرواقع‌بینانه‌ای را مطرح کرده‌اند که به‌مراتب فراتر از مفاد و دامنه توافق برجام است. در واقع، تروئیکای اروپایی تلاش دارند با سوءاستفاده از سازوکاری درون‌برجامی، امتیازات جدیدی را از ایران مطالبه کنند، که این امر کاملاً مغایر با حداقل حسن نیت لازم برای پیشبرد یک روند دیپلماتیک سازنده است. در حالی که ایران همچنان گفت‌وگوها با ایالات متحده و به‌طور هم‌زمان با تروئیکای اروپایی را ادامه می‌دهد، هرگونه تلاش یا تهدید به فعال‌سازی مکانیزم ماشه، که به‌خودی‌خود فاقد وجاهت حقوقی و بی‌اعتبار است، نشانگر بی‌توجهی آشکار به حسن نیت ایران بوده و تبعات منفی و جدی در پی خواهد داشت.

۹. اگر تروئیکای اروپایی واقعاً خواهان راه‌حل دیپلماتیک هستند، باید از رویکرد غیرواقع‌بینانه خود دست برداشته و به حقوق حاکمیتی دولت‌ها در چارچوب حقوق بین‌الملل احترام بگذارند. تهدید واقعی علیه صلح و امنیت بین‌المللی نه در فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، بلکه در توسل مستمر به اقدامات قهرآمیز یکجانبه و غیرقانونی – در نقض آشکار حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد – نهفته است؛ همچنین در روند فرسایش چندجانبه‌گرایی و حاکمیت قانون، و در سوءاستفاده ابزاری از سازمان‌های بین‌المللی، به‌ویژه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، برای پیشبرد دستورکار سیاسی محدود و خاص. تهدید تروئیکای اروپایی به توسل به سازوکار بازگشت خودکار تحریم‌ها به‌عنوان اهرم فشار سیاسی، در حالی‌که خود از انجام تعهداتشان سر باز زده‌اند، نقض آشکار اصل حقوقی لزوم وفای به عهد به‌شمار می‌رود و به‌شدت موجب تضعیف اقتدار و اعتبار شورای امنیت خواهد شد.

۱۰. جمهوری اسلامی ایران قویاً هشدار می‌دهد که هرگونه تلاش برای احیای مفاد منسوخ‌شده قطعنامه‌های پیشین شورای امنیت، اقدامی فاقد وجاهت حقوقی و از منظر سیاسی، بی‌پروا و مخاطره‌آمیز خواهد بود که پیامدهایی عمیقاً بی‌ثبات‌کننده برای صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی به‌دنبال خواهد داشت. تروئیکای اروپایی که خود از اجرای تعهدات‌شان ذیل برجام قصور ورزیده‌اند، از هیچ‌گونه جایگاه حقوقی برای استناد به این سازوکار برخوردار نیستند. هرگونه تلاش برای سوءاستفاده از سازوکار حل‌وفصل اختلافات و دیگر سازوکارهای مندرج در قطعنامه ۲۲۳۱ نه‌تنها اعتبار شورای امنیت سازمان ملل متحد را تضعیف می‌کند، بلکه رژیم عدم اشاعه را نیز به‌طور جدی در معرض خدشه قرار می‌دهد. جمهوری اسلامی ایران در تمامی مناسبات، از جمله از طریق مکاتبات رسمی با مقامات تروئیکای اروپایی، به‌صراحت اعلام کرده است که در صورت فعال‌سازی سازوکاری برای بازگرداندن قطعنامه‌های منسوخ شورای امنیت، ایران واکنش‌های متناسبی را مدنظر قرار خواهد داد، از جمله آغاز فرایند خروج از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای بر اساس ماده ۱۰ آن معاهده. در چنین سناریویی، مسئولیت کامل تبعات آن بر عهده کسانی خواهد بود که به‌دنبال بهره‌برداری ابزاری از سازوکارهای بین‌المللی برای تحقق اهداف سیاسی محدود خود هستند. شورای امنیت باید مانع از این مسیر خطرناک شود و از تمامیت و اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ حمایت نماید.

۱۱. با نزدیک شدن شورای امنیت به «روز پایان» قطعنامه ۲۲۳۱، ضروری است که تمامی تلاش‌ها در راستای مفاد این قطعنامه صورت گیرد و این نهاد عالی سازمان ملل، پایبندی قاطع خود را به اصول برابری حاکمیتی دولت‌ها، حسن نیت در اجرای معاهدات، و صیانت از تمامیت قطعنامه ۲۲۳۱ و منشور ملل متحد مورد تأکید مجدد قرار دهد. در این چارچوب، جمهوری اسلامی ایران از دبیرکل سازمان ملل متحد و تمامی اعضای شورای امنیت درخواست می‌نماید که روایت گزینشی و فاقد مبنای حقوقی تروئیکای اروپایی و سوءاستفاده آنان از سازوکارهای موجود را رد کنند. همچنین ایران از تروئیکای اروپایی می‌خواهد تا در سیاست ناکارآمد فشار و تقابل خود تجدیدنظر کرده و به‌جای آن، مسیر گفت‌وگوی معنادار با هدف بازسازی اعتماد را در پیش گیرند.

۱۲. یک راه‌حل دیپلماتیک پایدار تنها از طریق احترام متقابل، پایبندی دقیق به حقوق بین‌الملل، و مذاکره با حسن نیت قابل دستیابی است. در ماه‌های اخیر، و در پی اعلام آمادگی از سوی ایالات متحده، جمهوری اسلامی ایران در چندین دور گفت‌وگوی غیرمستقیم با آمریکا مشارکت داشته است؛ گفت‌وگوهایی که در آن ایران رویکردی واقع‌بینانه، سازنده و عملی اتخاذ کرده است.

۱۳. جمهوری اسلامی ایران متعهد به یافتن راه‌حلی مذاکره‌شده است که ضمن ارائه تضمین‌های کافی در خصوص ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای کشور، حقوق حاکمیتی ایران را در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و حقوق بین‌الملل به رسمیت شناخته و محترم شمارد، و در عین حال تحریم‌های ظالمانه علیه ملت ایران را به‌صورت راستی‌آزمایی‌شده و پایدار رفع نماید. از نگاه ما، دستیابی به چنین توافقی دست‌یافتنی است و در صورت وجود اراده سیاسی واقعی، می‌توان در زمانی کوتاه به آن نائل شد.

موجب امتنان خواهد بود چنانچه مکاتبه حاضر به‌عنوان سند رسمی شورای امنیت گردش گردد.

احترامات فائقه را تجدید می‌نماید.

امیرسعید ایروانی
سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل متحد

The post نامه مهم ایران به شورای امنیت در پاسخ به ادعاهای تروئیکای اروپایی appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | اقتصاد ؛ متن کامل یادداشت حمید قنبری حقوقدان را که در شماره ۲۰ خرداد هم‌میهن منتشر شده است ، می‌خوانید.

برای اولین‌بار اعمال تحریم‌های فرامرزی علیه ایران تصویب شد تا صنعت نفت و گاز کشور را هدف قرار دهد. در سال ۱۹۹۶ نیز در دوره بوش پسر، این قانون تمدید شد. همچنین دستور اجرایی ۱۳ و ۲۲۴ ابتدا برای موضوع طالبان و القاعده صادر شد و هدف اولیه‌اش ایران نبود، اما پس از فروپاشی این دو گروه، این دستور علیه ایران نیز مورد استفاده قرار گرفت. در دوره ریاست‌جمهوری اوباما، از منظر حقوقی و حجم تحریم‌ها، شدیدترین وضعیت تاریخی پیش آمد.

اقدامات صورت‌گرفته عمدتاً به تحریم‌های ثانویه بازمی‌گشت و در حوزه بانکی و مالی، دستور اجرایی ۱۹۹۵ صادر شد که تمام نظام مالی ایران را تحت تحریم قرار داد. ماهیت این دستور هسته‌ای نبود، بلکه مبنای آن ادعای پولشویی توسط ایران بود و براساس آن، فرض بر این بود که هرگونه اقدام مالی برخلاف قوانین صورت می‌گیرد، مگر اینکه اثبات شود که فعالیت مذکور قانونی است.

پس از امضای برجام، دولت ترامپ در نخستین دوره ریاست‌جمهوری خود از برجام خارج شد و با صدور دستور اجرایی ۱۳۴۶، تمام تحریم‌هایی که طبق برجام رفع شده بود را مجدداً بازگرداند. ادامه این روند، باعث شد که اتفاقات حال حاضر رخ دهد و تلاش‌ها برای بازگشت به وضعیت قبل، به‌ویژه در دوره بایدن، نتیجه‌ای نداشت. در سیاست ترامپ، تمرکز روی ابزار اجرایی بود، اما باید توجه داشت که مهم‌ترین قوانین تحریمی ایران، صرفاً ناشی از دستورات اجرایی نیستند. تا سال ۱۹۹۵ هیچ قانون تحریمی توسط کنگره آمریکا علیه ایران وجود نداشت. از آن زمان به‌بعد، ابتدا این قوانین پیشنهاد، سپس تصویب شد که سرمایه‌گذاری در صنعت نفت ایران را محدود می‌کرد؛ به‌ویژه زمانی‌که دولت ایران پس از جنگ تلاش داشت سرمایه‌گذاری خارجی جذب کند.

در سال ۲۰۱۰ همین قانون تقویت شده و دامنه آن به‌طرز قابل توجهی گسترش یافت و به قانونی جامع تبدیل شد که ساختار و محتوای آن با سایر قوانین تحریمی تفاوت اساسی داشت. این قانون، تحریم بانکی را مبنا قرار داد، سپس به بخش نفت نیز تسری یافت. در متن قانون تصریح شده بود که نظام مالی ایران براساس گزارشات دریافتی، دچار اشکالات است و بانک‌های مرکزی کشورهای دیگر مختار بودند با ایران کار کنند، اما در حوزه نفت نباید از مقدار تعیین‌شده که هر شش‌ماه یک‌بار مشخص می‌شود، فراتر بروند. در این ساختار، مفهوم تحریم پیشرونده شکل گرفت؛ به‌گونه‌ای‌که تحریم‌ها به‌مرور زمان تشدید شود تا مانع هرگونه توافق پایدار شود.

پس از آن، رژیم تحریم‌ ایران را به رژیم تحریم سوریه گره زدند، سپس به قانون کاتسا، کره شمالی و روسیه نیز تسری دادند. به این ترتیب، مجموعه‌ای از رژیم‌های تحریمی ایجاد شد که ایستگاه آخر آن تحریم کامل صنعت نفت، انرژی، زنجیره تامین، فولاد، کشتیرانی و سایر حوزه‌های کلیدی بود. پس از این مرحله، سایر حوزه‌ها نیز تحت تحریم قرار گرفتند و حتی راهکارهای دورزدن تحریم‌ها نیز مانند صدور صورت‌حساب جعلی، مورد توجه قرار گرفت. بسیاری از این اقدامات تکراری و در عین حال تشدیدی بودند و از این نقطه به‌بعد، ماهیت تحریم‌ها فلج‌کننده شد؛ بدین‌معنا که هدف صرفاً متوقف کردن توسعه نبود بلکه فلج‌کردن اقتصاد کشور و کشاندن ایران به پای میز مذاکره بود.

برداشته‌شدن تحریم‌ها مستلزم طی روال‌هایی طولانی است. برای مثال، بازگرداندن پول‌های بلوکه‌شده از چندهفته تا چندماه و گاهی چندسال زمان می‌برد که ایران بتواند آنها را آزاد کند؛ حتی پس از توافق، دریافت پول صادرات یا آغاز دوباره فروش نفت نیز مستلزم فرآیندهای حقوقی و بانکی پیچیده‌ای است. برای ایجاد روابط کارگزاری بانکی، گاه تا شش‌ماه تا یک‌سال زمان مورد نیاز است و وصل‌شدن به سوئیفت نیز روندی زمان‌بر دارد. همچنین آغاز مذاکرات برای انتشار اوراق قرضه بین‌المللی و جذب سرمایه‌گذاری خارجی نیز فرآیندهایی چندساله است.

ساختار تحریم‌ها طوری است که حتی با لغو برخی دستورات اجرایی یا صدور مجوزهای موقت توسط رئیس‌جمهور، قوانین اصلی همچنان پابرجا می‌مانند. براساس قوانین تحریمی، تنها راه اساسی لغو تحریم این است که یا رئیس‌جمهور آمریکا هر ۳ یا ۶ یا ۱۲ ماه یک‌بار گواهی دهد که علت تحریم مرتفع شده، یا قانون به‌کلی لغو شود که این امر عملاً غیرممکن است. لذا حتی با صدور مجوز رئیس‌جمهور، تنها نام ایران از فهرست مشمولان تحریم خارج می‌شود، اما مقررات و ساختار تحریم سر جای خود باقی می‌ماند.

تجربه دوره برجام نشان داد که حتی با برداشتن نام بانک مرکزی، بانک ملی، شرکت نفت و سایر نهادهای اقتصادی مهم ایران از فهرست تحریم، هنوز ساختار اصلی قوانین و مقررات پابرجا بود و در عمل، جذب سرمایه و بازگشت طبیعی روابط بانکی و مالی بین‌الملل دشوار و تدریجی بود. همچنین روندهای پیشرونده در قالب به‌روزرسانی و تشدید تحریم‌ها، توافقات را ناپایدار و موقتی ساخته‌ است؛ به‌گونه‌ای‌که حتی در صورت انعقاد توافق، پس از مدتی قوانین دیگر دست مسئولان آمریکایی را برای اعمال فشار و بازگرداندن تحریم‌ها باز می‌گذارد.

تجربه ثابت کرده است که دستیابی به یک توافق جامع و پایدار برای رفع کامل تحریم‌ها، به‌واسطه ساختار پیچیده و چندلایه قوانین آمریکا دشوار و در بسیاری موارد غیرممکن است. بهترین راهکار، کاهش انتظارات حداکثری، حرکت به سوی توافقات کوچک‌تر با دستاوردهای مشهود و بهره‌گیری از نقش‌ها و فرصت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی است تا بتوان امتیازاتی را اخذ یا تبادل کرد. این راه با وجود زمان‌بر بودن فرآیندها و چالش‌های متعدد، واقع‌بینانه‌ترین مسیر در شرایط پیچیده فعلی به‌شمار می‌رود.

The post قنبری : مجوزهای موقت کارساز نیست appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی ؛ «محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه پیشین جمهوری اسلامی ایران روز دوشنبه در نخستین کنفرانس بین‌المللی مطالعات اروپا و آمریکا که در دانشگاه تهران برگزار شد، به موضوعات مختلفی از جمله روابط ایران و اروپا پرداخت.

ظریف در ابتدای این نشست گفت که «مطالعه اروپا و آمریکا یک موضوع بسیار مهم برای جمهوری اسلامی ایران است که یک نقش قابل توجهی در صحنه منطقه‌ای و بین‌المللی دارد و باید بداند با دو بازیگر عمده صحنه جهانی رابطه خود را چگونه تنظیم کند».

او با بیان اینکه «مشکل اساسی در جهان کنونی، مشکل شناختی است»، گفت: ما از نقص شناختی و از کاستی شناختی رنج می‌بریم. غربی‌ها هم در مورد ایران و جهان غیرغربی شناخت درستی ندارند و این شناخت غلط باعث شده که داوری‌های اشتباهی را داشته باشند و بر اساس این داوری‌ها، سیاست‌های غلطی را دنبال کنند که نتایج آن را امروز می‌بینیم.

ظریف نگاه خود به شرایط جدید بین‌المللی را «یک نگاه پساقطبی» عنوان و تصریح کرد: اعتقاد دارم که ما یک تحولی را بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شروع کردیم و باید با این گزاره این بحث را شروع کنم که من با عنایت می‌گویم فروپاشی اتحاد شوروی، چراکه بعضی‌ها شروع جهان جدید را به عنوان پیروزی غرب و پیروزی لیبرال دموکراسی بر شرق تصور کردند.

شرق شکست خورد، غرب پیروز نشد

وزیر امور خارجه پیشین ایران تصریح کرد: من این تصور را پیش‌داورانه می‌دانم و بیشتر معتقدم که آنچه که در پایان دهه ۸۰ میلادی اتفاق افتاد، شکست شرق بود نه پیروزی غرب و این دو موضوع الزاما یکی نیستند چون بازی در دنیا، بازی حاصل جمع صفر نیست که شکست یکی پیروزی دیگری باشد. غرب اشتباهاً شکست شرق را پیروزی خودش تصور کرد و تلاش کرد پیروزی را نهادینه کند، مخصوصاً ایالات متحده که با سیاست غلط نظامی‌گری که در فاصله بین سال ۱۹۹۱ میلادی تا سال ۲۰۰۶ میلادی دنبال کرد، یک شکست قابل توجهی را تحمل کرد و خودش هم به این شکست در گزارش بیکر-همیلتون که سال ۲۰۰۶ به دستور کنگره آمریکا منتشر شد، به این شکست اعتراف کرد که سیاست نظامی‌گری سیاستی نبوده که بتواند آن پیروزی مفروض و موهوم را نهادینه کند و بتواند جایگاه آمریکا را به عنوان تنها ابرقدرت حفظ کند.

او با اشاره به اینکه «این موضوع به معنای آن نیست که آمریکا قدرت بزرگی نیست، بلکه به این معناست که قدرت آمریکا به عنوان هژمون بین‌المللی قابل تثبیت نبود»، استدلال کرد: به خاطر اینکه اصلاً شرایطی که به فروپاشی شرق انجامیده بود، شرایطی بود که دیگر هژمون را برنمی‌تابید و من فکر می‌کنم این شرایط ادامه خواهد داشت و هژمون نه در سطح جهانی و نه در سطح منطقه‌ای قابل بازسازی نیست و لذا هزینه‌هایی که ایالات متحده در این زمینه کرد، و هزینه‌هایی که دیگران در سطح منطقه کردند همه محکوم به شکست بوده و هست.

ظریف با طرح این پرسش که «با این نگاه چه اتفاقاتی افتاد؟»، گفت: به نظر بنده بعد از فروپاشی اتحاد شوروی و شروع جهان پساجنگ سرد، یک توهم جهان تک قطبی و یک تلاش برای تقویت این جهان تک‌قطبی توسط آمریکا ایجاد شد. اروپایی‌ها در این فضا تلاش کردند در حوزه‌ای که توان دارند با آمریکا رقابت کنند و نه در حوزه‌هایی که معتقد بودند آمریکا برتری قطعی دارد. یعنی به نظر من اروپا، چین و روسیه تصمیم گرفتند که وارد رقابت نظامی با آمریکا نشوند و این را ما کاملا ملاحظه می‌کنیم.

دیپلمات پیشین ایران تصریح کرد: ضمن اینکه این به معنای آن نیست که هزینه نظامی نکردند، چینی‌ها حتماً هزینه نظامی کردند، حتی در حدی که بتوانند بالن روی ایالات متحده بالن بفرستند و جاسوسی کنند اما وقتی بالن را گرفتنند، گفتند “اشتباه شد و بالون راه خود را گم کرده بود”. یعنی نخواستند وارد یک درگیری نظامی با آمریکا شوند.

او در ادامه گفت: اروپا هم همین‌طور؛ حتی روسیه هم همین‌طور، یعنی روسیه یک دوران طولانی از تلاش برای اینکه با آمریکا همکاری کند را سپری کرد. در یک دوره‌ای که در دوره آقای یلتسین-کوزیروف بود، قصد داشتند عضو ناتو شوند. در دوره بعدی که در واقع شکست آن تصور که روسیه می‌تواند یک همراه برای آمریکا باشد و آمریکا می‌پذیرد و حتی اروپا همراهی را می‌پذیرد، وارد یک بازی دیگری شدند.

ظریف درباره چین نیز گفت: چینی‌ها در این رقابت جدید وارد رقابتِ به ترتیب تجاری، صنعتی و نوآوری شدند و هر مرحله را هم با عنایت به جلو رفتند. اول گفتند ما تولید می‌کنیم و صنعت داریم. بعد، امروز در حوزه نوآوری وارد شده‌اند و می‌گویند ما قصد داریم در پلتفرم‌ها مانند هوش مصنوعی با آمریکا رقابت کنیم. این دیگر در حد کپی‌برداری نیست، در حد تولید علم است. چینی‌ها امروز وارد حوزه تولید دانش شدند که به نظر من خیلی بحث مهمی است و خیلی هم می‌تواند در آینده جهان تاثیرگذار باشد.

وزیر خارجه پیشین ایران با بیان اینکه «آمریکایی‌ها به سراغ قدرت سخت یا قدرت مادی به عنوان قدرت نظامی رفتند»، گفت: اگر نگاه کنید، از سال ۱۹۹۱ تا سال ۲۰۰۶ یعنی از جنگ عراق و کویت تا سومالی، سودان و بعد افغانستان و عراق مرتب در حال استفاده از نیروی نظامی بودند که آنچه که امروز به عنوان افول آمریکا صحبت می‌کنیم، همین استفاده بیش از حد از گسترش پهنه حضور نظامی است. این اتفاق در دهه ۶۰ میلادی هم افتاد و با سه ابتکار نیکسون و کسینجر یعنی دکترین نیکسون (دتانت) و باز شدن رابطه با چین، در واقع تلاش کردند آن را جبران کنند و بعد از گزارش بیکر-همیلتون هم ایالات متحده با ورود به بیشتر به بحث اقدامات مالی و پولی و بحث امنیتی‌سازی به جای بحث امنیتی تلاش کرده که این روند را جبران کند.

او گفته که «آخرین دو نمونه آخر امنیتی‌سازی، نمونه برجسته‌اش که ایران هست و نمونه دیگر در واقع مجبور کردن روسیه به ورود به اوکراین است که یک نمونه واقعاً شاهد عینی امنیتی‌سازی است که آمریکایی‌ها در گزارشی که موسسه رند در سال ۲۰۱۹ توسط آقای جیمز دابینز نوشتند و گفتند ما باید روسیه را در اوکراین گرفتار کنیم».

اروپایی‌ها یاد گرفته‌اند که چطور با هم زندگی کنند

ظریف با بیان اینکه «آمریکا با این روند در جهان جدید شروع به حرکت کرد»، گفت: اروپا با بازی هنجاری وارد این رقابت شد یعنی اروپا از مزیت نسبی خود استفاده کرد. اروپایی‌ها یاد گرفته‌اند که چطور با هم زندگی کنند. اروپایی‌ها یاد گرفتند بعد از جنگ جهانی دوم که زندگی آن‌ها بر اساس معامله، تعامل، انعطاف و رسیدن به راه‌حل‌های مشترک باشد، البته با همسایگی خودشان. اجماع‌سازی را بلد هستند و مبنای هنجارسازی، اجماع‌سازی است یعنی شما اگر بگویید «این است و جز این نیست، هیچ‌کس در جامعه بین المللی دور شما جمع نمی‌شود».

وزیر خارجه ایران توضیح داد: اگر در جامعه بین‌المللی بخواهیم جماعتی را دور خود جمع کنید، باید بگویید «این هست و یک ذره‌ای هم از آن هست» و اروپایی‌ها این قدرت را دارند. مثلا در برجام، ایران و آمریکا بودند که مذاکره کردند اما ایران و آمریکا از برجام فاصله گرفتند و اروپایی‌ها همیشه با اینکه نقش زیادی هم در تولید برجام نداشتند، می‌گفتند این دستاورد بزرگ اتحادیه اروپاست. به خاطر اینکه برای آن‌ها تعامل و انعطاف در واقع مزیت و فرصت است. ما و آمریکایی‌ها تعامل و انعطاف را مفید نمی‌دانیم و مضر می‌دانیم. این‌ها هم در جامعه ما و هم آمریکا به دلایل متفاوت، ضد ارزش هستند؛ یعنی ما رسیدن به یک تفاهم را کوتاه آمدن و معامله‌کردن را نه ما نه آمریکایی‌ها موضوع مثبتی نمی‌بینیم اما اروپایی‌ها موضوع مثبتی می‌بینند، به خاطر همین برای اروپایی‌ها بسیار راحت بود که بگویند بگن برجام برای ماست اما برای ما و آمریکا خیلی سخت بود که بگوییم برای ماست.

او با تاکید بر اینکه «این عنصر به خاطر اینکه خودشان مجبور بودند با یکدیگر زندگی کنند، به اروپایی‌ها تحمیل شده‌ است»، گفت: برای همین اروپایی‌ها توانستند بعد از فروپاشی اتحاد شوروی و فروپاشی جهان دوقطبی، بیایند و یک کنش هنجارسازی را در دنیا راه بیندازند. اگر شما به دهه ۹۰ میلادی نگاه کنید، به محض فروپاشی اتحاد شوروی کنفرانس‌های بین‌المللی مختلفی مانند آب و هوا، حقوق بشر، امنیت اجتماعی، توسعه اجتماعی و غیره با مرکزیت اروپا شکل گرفت. همه این کنفرانس‌ها شروع کردند به ایجاد هنجارهایی که عموما هنجارهای اروپایی بودند. درست است که هنجارهای غربی بودند اما عموم آن‌ها هنجارهای اروپایی بودند که توانسته بودند حمایت آمریکا را هم کسب کنند و در بعضی موارد حمایت آمریکا را هم نگرفتند و به‌رغم نگرفتن حمایت آمریکا، توانستند این هنجارها را جا بیندازند.

ظریف، «دیوان کیفری بین‌المللی» را یک مثال در این زمینه عنوان کرد و توضیح داد: از سال ۱۹۹۱-۱۹۹۲ که بحث نوشتن اساسنامه دیوان بین‌المللی کیفری شروع شد، آمریکا کاملا در نقطه مخالفت بود و اروپایی‌ها با این جمع‌آوری اجماع جهانی از آفریقا و آمریکای لاتین، توانستند این اجماع را ایجاد کنند و در واقع جامعه جهانی منسجم را در برابر آمریکا و تعداد دیگری از کشورها که با بین‌المللی کیفری موافق نبودند درست کنند و دیوان را تشکیل بدهد. دیوان کیفری بین‌المللی آنقدر برای آمریکا مهم بود که با ۱۶۰ کشور توافقنامه امضا کرد که سربازهای آمریکایی را که دستگیر می‌کنند، به دیوان بین‌المللی کیفری نفرستند و برای این توافقنامه هزینه داد.

هر وقت آمریکا با اروپا رقابت کرد، شکست خورد

وزیر خارجه پیشین ایران با تاکید بر اینکه «اروپایی‌ها وارد صحنه هنجارسازی شدند»، گفت: هر وقت آمریکا با اروپا در صحنه رقابت کرد، شکست خود، یعنی از دیوان بین‌المللی کیفری تا جریان‌های متعدد راجع به فلسطین که متاسفانه الان اروپایی‌ها یادشان رفته و حتی قدرت خودشان را یادشان رفته و به خاطر وابستگی شدید به رژیم صهیونیستی، باعث شدند که قدرت هنجاری اروپا به سمت نابودی برود. هر وقت اروپایی‌ها در قضیه وارد شدند، آمریکا را شکست دادند.

او با اشاره به موضوع هسته‌ای ایران گفت: شما قضیه هسته‌ای را نگاه کنید. تا سال ۲۰۰۵ که رئیس‌جمهور ایران آقای دکتر احمدی‌نژاد آن مسیر را شروع کرد، اروپایی‌ها در برابر آمریکا ایستاده بودند. آمریکا سال ۲۰۰۴ قصد داشت ایران را از شورای حکام به شورای امنیت ببرد. اروپایی‌ها با همکاری ایران می‌خواستند پرونده ایران را در شورای حکام هم ببندند. ببینید دو گرایش متضاد؛ تا زمانی که ما با اروپا کار می‌کردیم و آمریکا در برابر اروپا بود، یعنی دوره اول بوش پسر؛ در دوره دوم بوش پسر آمریکایی‌ها متوجه شدند که نمی‌توانند بدون اروپا در صحنه جهانی کار کنند. چندجانبه‌گرایی از اوباما شروع نشد، از دوره دوم بوش پسر شروع شد، یعنی در واقع گزارش بیکر-همیلتون بود که پایه چندجانبه گرایی را در آمریکا گذاشت و اینکه نیروی مستقل نظامی برای آمریکا و کشورگشایی کاری نمی‌تواند انجام دهد.

ظریف همچنین گفت: اروپایی‌ها در دوره اول هسته‌ای و تا زمانی که با آمریکا نبودند و در برابر آمریکا بودند، آمریکا شکست می‌خورد. آمریکایی‌ها در شورای حکام و هم در مقابل سه کشور اروپایی، چهار کشور درست کرده بود و همیشه شکست می‌خوردند که شامل آمریکا، ژاپن و استرالیا و کانادا بودند. این چهار کشور همیشه شکست خوردند تا تا وقتی که اروپا و آمریکا همراه شدند.

وزیر خارجه ایران با بیان اینکه «متاسفانه ایران در دوره‌های مختلف تبدیل به یک پُل برای ایجاد همراهی بین اروپا و آمریکا و حتی اعضای دائم شورای امنیت شده است»، گفت: در قطعنامه ۵۹۸ ما این پل را در اوج جنگ سرد ایجاد کردیم، در بحث هسته‌ای در سال ۲۰۰۳ این پل را ایجاد کردیم، به‌رغم اینکه آن زمان آمریکایی‌ها به سیب زمینی سرخ کرده نمی‌گفتند “فرنچ فرایز” می‌گفتند “فریدوم فرایز”، به خاطر اینکه آنقدر با فرانسوی‌ها بد شده بودند، ولی ما پل را ایجاد کردیم که نه تنها اروپا به آمریکا نزدیک شد بلکه حتی روسیه و چین هم به آمریکا در موضوع هسته‌ای نزدیک شدند.

او در ادامه تصریح کرد: در سال ۲۰۱۷ و دوره اول آقای ترامپ، دوباره ما دیدیم اروپایی‌ها در مقابل آمریکایی‌ها ایستادند. آمریکایی‌ها دو بار ۱۳ به دو در شورای امنیت شکست خوردند و ۱۱۰ به ۱۰ در مجمع عمومی شکست خوردند. ما سیاست خوبی اتخاذ کردیم بود ولی سیاست ما در این خوب بود که توانسته بودیم متوجه شویم اروپایی‌ها چه مزیت نسبی دارند. درباره اینکه توقع داشتیم اروپا اینستکس را بتواند راه‌اندازی کند، اشتباه می‌کردیم به‌خاطر اینکه اروپا اصلا حوزه رقابت خود را آن‌جا تعریف نکرده است. ما از کشورها می‌خواهیم در جایی که برای خود رقابت تعریف نکردند، رقابت کنند. اروپا حوزه رقابت خود با آمریکا را در اقتصاد تعریف نکرده، در امنیت تعریف نکرده و کمی هم سعی کرد در حوزه امنیت دست و پا بزند که ایالات متحده با قربانی کردن اوکراین، اروپا را در برابر روسیه قرار داد و یک بار دیگر نیاز امنیتی اروپا را به آمریکا ثابت کرد. اینکه با اوکراین هم چه‌کار می‌کند، بحث دیگری است.

اروپا حوزه رقابت با آمریکا را در حوزه “هنجار و قواعد بین‌المللی” تعریف کرده است

وزیر خارجه پیشین ایران با اشاره به اینکه «اروپا حوزه رقابت با آمریکا را در حوزه “هنجار و قواعد بین‌المللی” تعریف کرده است»، گفت: نقد اول، “خودکانون پنداری هنجاری” اروپاست؛ یعنی اروپایی‌ها نه فقط احساس می‌کنند می‌توانند با اجماع‌سازی، هنجارسازی کنند، بلکه فکر می‌کنند خودشان هنجار هستند. یعنی اینکه اروپایی‌ها می‌گویند حقوق بشر مهم است اما قاضی حقوق بشر فقط خودشان هستند.

ظریف با ذکر مثالی توضیح داد: اروپای‌ها می‌گویند اگر ما به یهودی‌ها ظلم کردیم و هلوکاست را ما ایجاد کردیم، ما حق داریم بگوییم که این ظلم چطور جبران می‌شود. من اصلا معتقد نیستم هلوکاست اتفاق نیفتاده، اتفاقا معتقدم اتفاق افتاده و اتفاقاً معتقدم تا ابد اروپا باید شرمنده هلوکاست باشد اما به فلسطین چه ربطی دارد؟ به مردم غزه چه ربطی داره؟ چرا آلمانی‌ها باید هر اقدام رژیم صهیونیستی را تایید کنند، به خاطر اینکه از هولوکاست خجالت می‌کشند؟ بدترین مواضع را در مورد غزه، آلمان دارد، به خاطر اینکه از هلوکاست خجالت می‌کشد.

او خطاب به آلمانی‌ها گفت: شما اگر خجالت می‌کشیدید، برن و برلن را به آن‌ها می‌دادید. چرا فلسطینی‌ها باید هزینه شما را بدهند؟

دیپلمات پیشین ایران با بیان اینکه «معضل اول بازی هنجاری اروپا، خودکانون پنداری هنجاری است»، گفت: احساس می‌کنند که می‌توانند به بقیه دیکته کنند. من در مذاکرات این موضوع را کاملاً دیدم. اروپایی‌ها همیشه می‌گفتند ما برجام را رعایت کردیم. من می‌گفتم اگر شما رعایت کرده بودید که شرکت‌های شما بدتر از آمریکایی‌ها از ایران نرفته بودند!

ظریف در ادامه گفت: این موضوع خیلی بامزه است. ما با ایرباس قرارداد هواپیما بستیم که ۵۰۰ صفحه شد، چراکه این‌ها از ترس آمریکایی‌ها مجبور بودند شرط و شروط بگنجانند. ما با بوئینگ قرارداد امضا کردیم که ۸۰ صفحه است. یعنی اروپایی‌ها در واقع این مزیت هنجاری خود را با فکر اینکه هر کاری که آمریکایی‌ها می‌کنند درست است، باعث شدند که از دست بدهند.

وزیر خارجه پیشین ایران گفت: هر وقت ما به اروپایی‌ها می‌گفتیم “شما برجام اجرا نمی‌کنید”، می‌گفتند “شما، ما را محاکمه می‌کنید”. گویی فقط اروپا اجازه دارد دیگران را محاکمه کند. لودریان، وزیر خارجه فرانسه بارها به من گفت “تو اینجا ما را محاکمه می‌کنی”. (گفتم) “بله محاکمه می‌کنم، چرا فقط تو من را محاکمه کنی؟!” این اتفاق هر دفعه افتاده، اروپایی‌ها اعتراض کردند. من به شورای امنیت رفتم و روز اول که قصد داشتیم مذاکرات را شروع کنیم گفتم که “ما تحریم‌های شما را قبول نداریم و قطعنامه‌های شما را قبول نداریم”. وزیر خارجه فرانسه گفت “چه رویی داری تو، آمدی در اتاق شورای امنیت و می‌گویی ما تحریم‌های شما را قبول نداریم”. گفتم “نه‌تنها تحریم‌های شما را قبول نداریم، بلکه معتقدیم شما باید محاکمه شوید چون شما بودید که (به صدام) موشک و هواپیما و تانک دادید. لذا اینجا شما اینجا نیستید ما را محکوم کنید، این دو طرفه است”.

او با تاکید بر اینکه «خودکانون‌پنداری هنجاری اروپا باعث می‌شود که توان هنجاری خود را هم از دست بدهد، همان‌طور که ترامپ هم بالاخره فهمید استفاده بیش از حد آمریکا از قدرت نظامی و قدرت مالی خود باعث می‌شود که همان قدرت‌ها هم افول کنند»، گفت: یعنی هر چقدر آمریکا بیشتر تحریم کند، توان تحریمی آمریکا پایین می‌آید. هرچقدر اروپا بخواهد فشار بیشتر مبنی بر اینکه “من مرکز هنجار دنیا و من کانون هنجار دنیا هستم”، فشار هنجارسازی اروپا و قدرت هنجارسازی ازی اروپا پایین می‌آید.

ظریف درباره مخاطره دوم در این زمینه گفت: مخاطره دوم این است که اروپا با آمریکا برای تغییر واژه هم‌زبان شد. ما یک “حقوق بین‌الملل” و یک “نظم بین‌المللی قانون‌محور” داریم؛ یعنی من قوانین مزاحم نمی‌خواهم. این تغییر در واژگان را بیشتر از همه، دوستان روس متوجه شدند که خیلی هم حساس بودند. به ما می‌گفتند اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها حقوق بین‌الملل را گذاشتند و می‌گویند نظم بین‌المللی قانون‌محور. در واقع یک دام آمریکایی بود که اروپایی‌ها در آن افتادند.

وزیر خارجه پیشین ایران درباره علت اینکه اروپایی‌ها به دام آمریکایی‌ها افتادند، گفت: به خاطر اینکه امروز آقای ترامپ به نقطه نهایی رسیده و می‌گوید اصلا این موضوعات مهم نیست. قبل از ترامپ هم بولتون می‌گفت “حقوق بین‌الملل یک ابزار در جعبه‌ابزار ماست؛ هر وقت فایده داشت، استفاده می‌کنیم و هر وقت فایده نداشت استفاده نمی‌کنیم”؛ این یعنی روابط بین‌الملل قاعده محور. این با حقوق بین‌الملل تفاوت دارد. این یک موضوع ثابتِ قدیمیِ پایدار است که قاعده و حقوق عرفی دارد. آمریکایی‌ها می‌گویند این‌ها دست‌وپاگیر است و می‌خواهند یک قاعده جدیدی را ایجاد کنند و اتفاقا امروز اروپا گرفتار همین نظم بین‌المللی قاعده محور آقای ترامپ شده است. او می‌گوید آن را من می‌سازم و بر اساس قاعده من باید عمل کنیم نه مقررات سازمان تجارت جهانی. نه مقررات و نه قواعد بین‌المللی مهم هستند و نه قراردادها، بلکه قاعده مهم است. قاعده هم بر اساس قدرت شکل می‌گیرد.

او در این‌باره توضیح داد: تفاوت قاعده با رژیم بین‌المللی این است که رژیم بین‌المللی بر اساس قدرت شکل می‌گیرد اما بیش از قدرت، پایدار می‌ماند در صورتی که قاعده بر اساس قدرت شکل می‌گیرد. اگر داخل یک رژیم نباشد، با قدرت هم از بین می‌رود و اینجا اروپایی‌ها یک اشتباه اساسی کردند و با دنباله‌روی از آمریکا این امکان هنجاری خود را از دست دادند.

بزرگ‌ترین اشتباه اروپا موضوع غزه بود

ظریف، «بزرگ‌ترین، بزرگ‌ترین و بزرگ‌ترین اشتباه اروپا» را موضوع «غزه» دانست و گفت: به نظر من اروپا دیگر نمی‌تواند ادعای هنجار کند؛ یعنی حرف کسانی که از این همه جنایت، نسل‌کشی و بچه‌کشی دفاع کردند خریدار ندارد و اینکه که اروپا حرف حقوق‌بشر و قانون بزند. علاوه بر اینکه از نظر انسانیت غلط است، از نظر معادلات قدرت غلط است، یعنی اروپا در معادلات قدرت ضربه خورد، با اینکه خود را در واقع در ظرفی قرار داد که دیگر نمی‌تواند به ظرف سابق خود بازگردد. این به معنای آن نیست که قبلا اروپا خیلی هنجارمحور بود، اما این به نظر من میخ آخر به قول آمریکایی‌ها بر تابوت هنجارمحوری اروپا بود که دیگر این حنا برای دنیا رنگی ندارد.

وزیر خارجه پیشین ایران در بخش پایانی سخنرانی خود، گفت: ما در این دنیا باید جایگاه خودمان را معلوم کنیم، چراکه منافع ما مطرح است، باید بفهمیم که کجا می‌توانیم با اروپا ارتباط برقرار کنیم. بدون ارتباط نمی‌شود. من کاملاً معتقد به رابطه با روسیه و چین هستم اما اگر ما با اروپا رابطه نداشته باشیم روسیه و چین از ما یک‌طرفه امتیاز می‌گیرند. ما ناگزیر هستیم با اروپا رابطه داشته باشیم و ناگزیر هستیم با روسیه و چین هم رابطه داشته باشیم چون اگر نداشته باشیم به فرض اینکه مشکلات ما با اروپا حل شود، آن‌ها هم همین کار را انجام می‌دهند. عربستان سعودی هم همین کار را انجام داد. سعودی هم در حال متنوع‌کردن روابط خود است، به خاطر اینکه عنصر اصلی جهان پساقطبی این است که در جهان پساقطبی وفاداری وجود ندارد. شما فقط ائتلاف‌های موقتی دارید. عربستان هم بعد از آرامکو فهمید که چتر حمایتی آمریکا سوراخ است و چتر نیست، به خاطر اینکه دوران اتحادهای دائمی به سر آمده است. دوران ائتلاف‌های موقتی و موضوعی است و ما باید این را درک کنیم که کسی برای ما خودش را نخواهد کشت و کسی برای ما منافع خود را فدا نخواهد کرد؛ منافعمان را فدای دیگران نکنیم. اگر این را بفهمیم نه از کسی دلخور می‌شویم و نه خودمان این اشتباه را مرتکب می‌شویم که منافعمان را فدای دیگران کنیم.

The post ظریف : باید بفهمیم که کجا می‌توانیم با اروپا ارتباط برقرار کنیم appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

رصدخبر | دیپلماسی ؛ نخستین سوال در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری از وزیر امور خارجه درباره دیپلماسی استانی بود. سید عباس عراقچی در پاسخ، یکی از برنامه‌های ارائه شده به مجلس در روز رأی اعتماد را  ایده دیپلماسی استانی عنوان کرد و گفت: این ایده در واقع ناشی از تجربیات طولانی من در وزارت امور خارجه بود و منظور از دیپلماسی استانی این است که از ظرفیت استان‌های کشور، به‌ویژه استان‌های مرزی، برای گسترش روابط خارجی استفاده کنیم. این استان‌ها می‌توانند با استان‌های مشابه یا نهادهای متناظر در آن سوی مرز همکاری داشته باشند.

عراقچی با بیان اینکه برخی استان‌ها اکنون در سطح محدودی از روابط خارجی فعال هستند، تاکید کرد: باید این سطح گسترش پیدا کند و باور دارم بسیاری از مسائل موجود در روابط خارجی، به‌ویژه با کشورهای همسایه، از طریق روابط استانی به‌مراتب ساده‌تر و سریع‌تر قابل حل هستند و نیازی نیست همه‌چیز به پایتخت کشیده شود.

وی تاکید کرد: البته سیاست خارجی یک امر متمرکز است و تمرکززدایی از سیاست خارجی به هیچ‌وجه قابل پذیرش نیست، هدف ما این است که استان‌ها، نمایندگان مجلس و مقامات محلی به‌عنوان بازوان وزارت امور خارجه در استان‌های خود، در روابط خارجی مشارکت داشته باشند. به عنوان نمونه، بسیاری از مسائل مرزی مانند قاچاق کالا، قاچاق انسان، ترددهای غیرقانونی و بازداشت‌های مرزی، در تعامل مستقیم میان مقامات دو استان در دو سوی مرز، راحت‌تر قابل مدیریت هستند و به معضل در سطح ملی تبدیل نمی‌شوند.

رئیس دستگاه دیپلماسی افزود: ظرفیت‌های اقتصادی زیادی در استان‌های مرزی وجود دارد که می‌تواند در اختیار استان‌های همجوار یا کشورهای همسایه قرار گیرد. حتی برخی استان‌ها ظرفیت‌هایی دارند که فراتر از کشورهای همسایه هم می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

عراقچی با اشاره به اینکه ما برای این دیپلماسی استانی برنامه‌ریزی کرده‌ایم و آن را به جریان انداخته‌ایم، گفت: در اولین گام، چهار همایش منطقه‌ای دیپلماسی استانی را در چهار نقطه کشور برنامه‌ریزی کرده‌ایم.

برجام دیگر کارایی ندارد

وزیر امور خارجه درباره مذاکرات با آمریکا و چارچوب برجام گفت: برجام دیگر کارایی ندارد اما به این معنا نیست که برجام مرده است؛ بلکه هنوز به‌طور کامل از بین نرفته و امکان احیا دارد. اما حتی در صورت احیا نیز، دیگر منافع سابق را برای ما نخواهد داشت.

عراقچی گفت: هم در بخش رفع تحریم‌ها، برجام نیازمند تحولات اساسی است؛ به دلیل تحریم‌های جدیدی که افزوده شده‌اند و نیز به علت طراحی‌هایی که طرف مقابل در حوزه تحریم‌ها انجام داده است. از سوی دیگر، برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران اکنون در شرایطی قرار دارد که عملاً امکان بازگشت به وضعیت برجام را ندارد. ما به‌مراتب از سطحی که در برجام پیش‌بینی شده بود، پیشرفته‌تر هستیم. حتی برنامه هسته‌ای ما نسبت به پیش از آغاز مذاکرات برجام نیز بسیار فراتر رفته است.

به صلاح کشور نیست که به شرایط برجام بازگردیم

وی تصریح کرد: به‌هیچ‌وجه به صلاح کشور نیست که به شرایط برجام بازگردیم. بنابراین، برجام باید به نوعی کنار گذاشته شود از این حیث که دیگر امکان احیای مؤثر برای ما ندارد. البته برجام هنوز به‌طور رسمی زنده است و به‌جز اتحادیه اروپا، سایر اعضا همچنان در آن حضور دارند که البته هر یک داستان خاص خود را دارند. با این حال منطق برجام همچنان پابرجاست. منطق برجام چه بود؟ این بود که ایران در چارچوب برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای خود، اقداماتی در جهت اعتمادسازی انجام دهد و در مقابل، طرف‌های مقابل، تحریم‌ها را لغو کنند.

وی با بیان اینکه این منطقی بود که در آن مقطع پذیرفته شد، گفت: ما نیز قبول کردیم که از حقوق خود صرف‌نظر نخواهیم کرد؛ یعنی غنی‌سازی ادامه می‌یابد، اما ایران می‌پذیرد که مجموعه‌ای از اقدامات اعتمادساز را اجرا کند. برای مثال، محدودیت‌های زمانی مشخص، نظارت‌های گسترده‌تر و شفافیت بیشتر را پذیرفتیم تا اگر کسی تردید یا نگرانی‌ای نسبت به اهداف برنامه هسته‌ای ایران داشت، اطمینان یابد که این برنامه اهداف دیگری را دنبال نمی‌کند. در مقابل نیز باید تحریم‌ها برداشته می‌شد. این فرمولی بود که در برجام عملیاتی شد و به نظر من، این فرمول همچنان معتبر است.

ما از حقوق هسته‌ای خود عقب‌نشینی نخواهیم کرد

وزیر امور خارجه با بیان اینکه فرمول جایگزین دیگری را واقعاً قابل تصور نمی‌دانم گفت: در حال حاضر نیز رویکرد ما همان است؛ ما از حقوق خود عقب‌نشینی نخواهیم کرد، برنامه هسته‌ای ما—از جمله غنی‌سازی—باید ادامه پیدا کند، اما در عین حال آمادگی داریم اقدامات اعتمادساز و شفافیت‌آفرین را اتخاذ کنیم و نظارت‌های گسترده‌تری را نیز بپذیریم، چرا که ما از ماهیت صلح آمیز برنامه خود اطمینان داریم.

ایران اصولاً مشکلی با اعمال نظارت‌های بیشتر و افزایش شفافیت ندارد

وزیر امور خارجه با اشاره به اینکه ایران اصولاً مشکلی با اعمال نظارت‌های بیشتر و افزایش شفافیت ندارد، گفت: این شرایط مورد تایید ایران است مگر آنکه بخواهند مواردی خلاف عرف و خارج از چارچوب‌های پذیرفته‌شده بین‌المللی را به ما تحمیل کنند. از این‌رو، همچنان آمادگی خود را برای انجام اقدامات شفاف‌ساز اعلام می‌کنیم. در مقابل، انتظار داریم تحریم‌های ظالمانه‌ای که علیه کشورمان وضع شده‌اند، رفع شوند.

عراقچی در پاسخ به این پرسش که آیا در مقابل اعتمادسازی‌هایی که ایران انجام می‌دهید، سازوکارهای تضمین‌شده‌ای برای رفع تحریم‌ها نیز پیش‌بینی شده است؟ گفت:طبیعتاً، مذاکرات برای همین منظور در حال انجام است؛ تا در برابر اقدامات اعتمادساز ما، تحریم‌ها نیز برداشته شوند. سپس به این خواهیم پرداخت که چگونه باید تضمین‌هایی اخذ شود و چگونه می‌توان اطمینان حاصل کرد که اقدامات طرف مقابل نیز به‌درستی و به‌موقع انجام خواهد شد.

از تجربیات برجام بهره خواهیم گرفت

وی با اشاره به اینکه  ما تجربه برجام را پشت سر گذاشته‌ایم؛ گفت: در آنجا بدعهدی‌های طرف مقابل، و در ادامه، خروج ایالات متحده از توافق را شاهد بودیم. این بار قطعاً از تمامی آن تجربیات بهره خواهیم گرفت تا اقدامات خود را به‌گونه‌ای طراحی و اجرا کنیم که متناسب با تعهدات طرف مقابل باشد و بتوان در قبال آن‌ها تضمین‌های لازم را نیز اخذ کرد. این موضوع به چگونگی طراحی گام‌های متقابل طرفین در طول مذاکرات مربوط می‌شود. ما هنوز به آن مرحله نرسیده‌ایم و همچنان اختلافات بنیادی میان ما و طرف مقابل وجود دارد. طرف آمریکایی، همان‌طور که خودشان نیز در مصاحبه‌ها و اظهاراتشان اعلام کرده‌اند، اصولاً با غنی‌سازی در ایران مخالف است و بر این باورند که این فعالیت باید به‌طور کامل متوقف شود. اگر چنین هدفی را دنبال کنند، قطعاً توافقی حاصل نخواهد شد.

غنی‌سازی صنعتی هدف ماست

رئیس دستگاه دیپلماسی به صراحت گفت: اگر بخواهند حق مردم ایران در استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای را سلب کنند، هیچ توافقی در کار نخواهد بود. اما اگر هدف رئیس‌جمهور آمریکاکه بارها نیز اعلام کرده است، اطمینان از این باشد که ایران به‌سوی سلاح هسته‌ای نخواهد رفت، این هدف کاملاً قابل تحقق است؛ چرا که اصولاً ما به دنبال دستیابی به سلاح هسته‌ای نیستیم. در مذاکرات پیشین با دولت اوباما نیز با شرایط مشابهی روبه‌رو بودیم. ماه‌ها آن‌ها در برابر موضوع غنی‌سازی مقاومت می‌کردند و ما نیز بر مواضع خود پافشاری داشتیم، تا زمانی که نهایتاً پذیرفتند غنی‌سازی در ایران ادامه یابد.

عراقچی ادامه داد: البته حتی پس از آن نیز، سعی داشتند موضوع را به شکل نمایشی و سمبلیک مدیریت کنند؛ برای مثال، پیشنهاد می‌دادند غنی‌سازی در یک زنجیره کوچک و در یک نقطه محدود انجام شود، صرفاً برای اینکه بگویند ایران همچنان غنی‌سازی دارد، اما در حدی نمایشی. ما قاطعانه با چنین رویکردی مخالفت کردیم و ماه‌ها در همین خصوص مذاکره کردیم؛ زیرا ما به‌دنبال غنی‌سازی دکوراتیو نیستیم، بلکه غنی‌سازی صنعتی هدف ماست—فرآیندی که برای آن فناوری بومی ایجاد کرده‌ایم، تجهیزات و زیرساخت‌های لازم را فراهم کرده‌ایم و می‌خواهیم آن را در سطح یک صنعت واقعی محقق کنیم. در نهایت، پس از ماه‌ها بحث و گفتگو، آن‌ها این مسئله را پذیرفتند.

در شرایط فشار اقتصادی هم به سوی تولید سلاح هسته‌ای نرفتیم

وی گفت: در آغاز مذاکرات، مطرح شدن مطالبات افراطی از سوی طرف مقابل، امری غیرمعمول نیست. آمریکایی‌ها همواره به زیاده‌خواهی معروف‌اند. ما تاکنون در برابر این زیاده‌خواهی‌ها ایستادگی کرده‌ایم و همچنان ایستادگی خواهیم کرد. به نظر می‌رسد طرف آمریکایی، هدف خود مبنی بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را با این استدلال توجیه می‌کند که غنی‌سازی می‌تواند مقدمه‌ای برای ساخت سلاح هسته‌ای باشد، لذا غنی‌سازی نباید وجود داشته باشد. این منطق از اساس نادرست است. اگر بنا بر چنین استدلالی باشد، پس باید تمام کارخانه‌های چاقوسازی را نیز تعطیل کرد، چون ممکن است روزی از آن‌ها برای اهداف ناصحیح استفاده شود.

وزیر امور خارجه با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران اگر اراده‌ای برای دستیابی به سلاح هسته‌ای داشت، تاکنون اقدام کرده بود، گفت: من این موضوع را صریح و روشن اعلام می‌کنم، ما اگر نیت ساخت سلاح هسته‌ای داشتیم، تاکنون این کار را انجام داده بودیم، چرا که توانایی آن را داریم، اما اراده‌اش را نداریم. اراده‌اش را نداریم، چرا که فتوای مقام معظم رهبری، سلاح‌های هسته‌ای را حرام اعلام کرده است و مهم‌تر از آن، در دکترین‌های امنیتی و راهبردهای هسته‌ای ما، هیچ جایگاهی برای این نوع تسلیحات وجود ندارد. دلایل این موضع‌گیری نیز به مسائل ژئوپلیتیک و ملاحظات راهبردی بازمی‌گردد.

عراقچی گفت: ما در عمل نیز اثبات کرده‌ایم که دنبال سلاح هسته‌ای نیستیم. با وجود اینکه به دلیل فعالیت‌های غنی‌سازی، مورد تحریم قرار گرفتیم و سال‌ها فشار اقتصادی تحمل کردیم، هرگز به‌سوی تولید سلاح نرفتیم. ما را به شورای امنیت کشاندند، علیه ما قطعنامه‌هایی تحت فصل هفتم صادر کردند، دانشمندان هسته‌ای ما را ترور کردند، در تأسیسات و مراکز هسته‌ای ما خرابکاری و انفجار انجام دادند، اما حتی در چنین شرایطی هم به‌دنبال ساخت سلاح نرفتیم و وارد مذاکرات شدیم، برای اینکه حسن نیت خود را ثابت کنیم.

وزیر امور خارجه با اشاره به اینکه ما برای تثبیت حق مسلم خود در استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای وارد مذاکره شدیم و در این مسیر به توافقی رسیدیم، گفت: با این حال، طرف مقابل از آن توافق خارج شد و تحریم‌های خود را مجدداً تحمیل کرد. با وجود این، جمهوری اسلامی ایران باز هم به سمت ساخت سلاح هسته‌ای نرفت. بنابراین، سابقه‌ای روشن داریم که نشان می‌دهد سیاست‌های ما مبتنی بر اصول و مبانی کاملاً پذیرفته‌شده‌ای است. سلاح هسته‌ای در دکترین‌های امنیتی جمهوری اسلامی هیچ جایگاهی ندارد. اگر اراده‌ای برای حرکت به این سمت وجود داشت، تاکنون اقدام کرده بودیم.

تأسیسات هسته‌ای ما وارداتی نیست که جمع‌آوری شود

عراقچی ادامه داد: این ادعا که «شما نباید غنی‌سازی داشته باشید چون ممکن است روزی به سمت سلاح بروید»، کاملاً خلاف واقعیات است. سابقه ما این را ثابت کرده است. ما رفتارمان را نشان داده‌ایم و اصولاً اهل آن نیستیم که به‌خاطر تردیدهای یک یا چند نفر در نقطه‌ای از جهان، از حقوق مسلم خود و حقوق نسل‌های آینده صرف‌نظر کنیم. این موضوع اصلاً پذیرفتنی نیست. افزون بر این، آنچه گاه مطرح می‌شود مبنی بر اینکه تاسیسات غنی‌سازی ایران باید جمع‌آوری شود، اساساً امری غیرممکن است. تأسیسات هسته‌ای ما با چند دستگاه وارداتی شکل نگرفته که بتوان آن را به‌راحتی جمع کرد. این فناوری، یک دستاورد بومی است که ما خود به آن رسیده‌ایم. دانشمندان ما مراحل اولیه، میانی و نهایی این فناوری را طراحی کرده‌اند. تاسیسات، تجهیزات و دانش آن همگی در داخل کشور ایجاد شده و بومی‌سازی شده‌اند. این دانش گسترده و پیشرفته است. مثل این است که کسی بگوید صنعت خودروسازی در ایران باید جمع شود؛ این در حالی است که این صنعت متشکل از صدها کارخانه، هزاران پرسنل، دانشمند، مهندس و تکنسین است. صنعت هسته‌ای ما نیز به همین صورت است.

درخواست برای توقف غنی‌سازی در ایران، غیرقانونی و غیرمنطقی است

وزیر امور خارجه با تاکید بر اینکه خواسته‌ای که برخی برای توقف غنی‌سازی مطرح می‌کنند نه تنها غیرقانونی و غیرمنطقی، بلکه کاملاً غیرقابل اجراست، گفت: موضع ما روشن است؛ با همین موضع وارد مذاکره می‌شویم و از مذاکره نیز هراسی نداریم. برخی تصور می‌کنند که مذاکره به معنای عقب‌نشینی از مواضع است، در حالی‌ که این‌طور نیست. همان‌طور که طرف مقابل از مواضع خود کوتاه نمی‌آید، ما نیز چنین نخواهیم کرد. مذاکره شبیه به یک میدان نبرد است؛ هر طرف با نیروهای خود وارد میدان می‌شود و قرار نیست با اولین فشار، صحنه را ترک کند. این یک نبرد اراده‌هاست که پشت میز مذاکره جریان دارد و ما نیز اراده خود را به میدان آورده‌ایم.

عراقچی در پاسخ به این پرسش که آیا تداوم مذاکرات به معنای حل مسائل و پذیرش غنی‌سازی است، گفت: پاسخ این است که خیر، موضوع حل نشده، اما حل‌نشده بودن یک مسئله، دلیل بر توقف مذاکرات نیست.

دیپلماسی هیچ‌گاه به‌طور کامل متوقف نمی‌شود

وزیر امور خارجه با تاکید بر اینکه تا زمانی که طرفین احساس کنند ممکن است راه‌حلی یافت شود، مذاکرات و دیپلماسی ادامه خواهد داشت، گفت: دیپلماسی هیچ‌گاه به‌طور کامل متوقف نمی‌شود. اکنون نیز با وساطت عمان، تلاش‌هایی صورت گرفته و از ما خواسته شده در دور جدید مذاکرات شرکت کنیم، با این امید که راه‌حلی حاصل شود. من به‌خوبی به یاد دارم که در دوره قبلی مذاکرات، موضوعاتی وجود داشت که خط قرمز ما محسوب می‌شد و همان زمان نیز طرف مقابل خطوط قرمز خود را اعلام کرده بود. در همان شرایط، رویکرد این بود که ما تا جایی به مذاکره ادامه می‌دهیم که یا طرف مقابل کوتاه بیاید یا ما. این ماهیت مذاکره است.

عراقچی بار دیگر با تصریح این موضوع که غنی‌سازی برای ما مسئله‌ای قطعی و غیرقابل چشم‌پوشی است؛ گفت: این موضع را هم در گذشته به‌وضوح اعلام کرده‌ایم و هم اکنون و همه نیز اذعان دارند که ایران از غنی‌سازی دست نخواهد کشید. لذا زمانی‌که طرف مقابل این واقعیت را بپذیرد، مذاکرات می‌تواند ادامه یابد. تا زمانی‌که آنان به میز مذاکره بازگردند، ما نیز حاضریم و منطق خود را ارائه خواهیم کرد.

وی با تاکید بر اینکه غنی‌سازی در ایران قابل توقف نیست، گفت: ممکن است طرف مقابل به‌عنوان یک تاکتیک مذاکره‌ای، خطوط قرمز خود را به‌صورت علنی اعلام کند تا ما را وادار به عقب‌نشینی کند اما همان‌طور که بلافاصله پس از اظهارات آن‌ها، من نیز مصاحبه کردم و در همان لحظه در توییتر نوشتم، «غنی‌سازی ایران با توافق یا بدون توافق ادامه خواهد یافت»، موضع کشور را به‌وضوح بیان کردم. بنابراین اگر طرف مقابل موضع خود را علنی کند، ما نیز بدون هیچ ابایی موضع خود را اعلام خواهیم کرد.

رئیس دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: این بن‌بست یا باید شکسته شود، یا طرف مقابل در نهایت به این نتیجه برسد که توقف غنی‌سازی در ایران ممکن نیست و در مواضع خود تجدیدنظر کند. به هر حال، مذاکرات با همین شیوه ادامه می‌یابد. فردا باید ببینیم که آیا طرف مقابل آماده بازنگری در مواضعش هست یا خیر.

وزیر خارجه عمان به برگزاری دور پنجم مذاکرات اصرار داشت

وی در پاسخ به این پرسش که تا چه زمانی ما باید بر اساس عرف دیپلماتیک رفتار کنیم، در حالی که آن‌ها از چارچوب دیپلماتیک خارج شده‌اند، گفت: من همین نکته را با وزیر خارجه عمان، آقای بوسعیدی، که از نقش مثبت او در این روند قدردانی می‌کنم، در میان گذاشتم. به ایشان گفتم: «وقتی طرف مقابل موضع خود را علنی کرده، من هم پاسخ را به‌صورت علنی دادم. آیا دیگر ضرورتی برای ادامه مذاکره وجود دارد؟» اما ایشان دلایل خود را مطرح کرد و اصرار داشتند که دور جدید مذاکرات برگزار شود. سپس صحبت‌هایی از طرف مقابل را به‌نقل از آن‌ها بیان کردند و در نهایت تصمیم گرفتیم در این دور نیز شرکت کنیم تا ببینیم به چه نتیجه‌ای می‌توان رسید.

عراقچی درباره دیدار رئیس سیا و مسئول امور استراتژیک رژیم صهیونیستی با مسئول مذاکراتی آمریکا گفت:  این موضوع از نظر من غیرعادی نیست و ما آمریکا و رژیم صهیونیستی را از یکدیگر جدا نمی‌دانیم و می‌دانیم که آنان با یکدیگر مشورت دارند. من امروز نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نوشتم. این نامه در واکنش به گزارش‌هایی از شبکه CNN و برخی سایت‌ها بود که می‌گفتند رژیم صهیونیستی در حال آماده‌سازی برای حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران در صورت شکست مذاکرات است؛ ادعایی که بسیار مضحک است.

به آمریکا درباره اقدام رژیم صهیونیستی علیه ایران هشدار دادیم

وی ادامه داد: در این نامه تأکید کردم که جمهوری اسلامی ایران از خود دفاع خواهد کرد و آماده واکنش سریع و قاطع است. همچنین هشدار دادم که اگر این تهدیدات ادامه یابد، ما ناچار خواهیم شد تدابیر ویژه‌ای برای حفاظت از تأسیسات و مواد هسته‌ای خود اتخاذ کنیم. کسانی که باید درک کنند منظور از «تدابیر ویژه» چیست، به‌خوبی متوجه خواهند شد. همچنین یادآور شدم که حتی اگر رژیم صهیونیستی بدون مشارکت مستقیم آمریکا اقدامی علیه ایران انجام دهد، ما آمریکا را در این اقدام شریک می‌دانیم؛ چه نیروهای آمریکایی در آن دخالت داشته باشند، چه نداشته باشند. ما هرگز نمی‌پذیریم که رژیم صهیونیستی به‌طور مستقل و بدون هماهنگی با آمریکا، دست به ماجراجویی بزند.

وزیر امور خارجه در خصوص تاکتیک‌های مذاکره‌ای طرف مقابل هم گفت: این‌ها ابزارهای فشاری هستند برای کسب امتیاز در مذاکرات. ممکن است ملاقات‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی برای ایجاد هماهنگی بیشتر یا کنترل رفتارهای رژیم صهیونیستی باشد. چرا که این رژیم از ابتدا مخالف روند مذاکرات بوده و طی ماه‌های اخیر، تمام تلاش خود را کرده تا آمریکا را به سوی جنگ با ایران سوق دهد و منطقه را به‌سمت درگیری گسترده بکشاند. آمریکایی‌ها تا این لحظه، از ورود به چنین تله‌ای خودداری کرده‌اند. احتمال دارد این دیدارها برای گفت‌وگو، هماهنگی یا کنترل رفتارهای صهیونیست‌ها باشد؛ البته این مسئله ارتباطی به ما ندارد و ما حسابی روی آن باز نمی‌کنیم. برای ما مسلم است که آن‌ها با هم هماهنگ هستند.

عراقچی یادآور شد: ما با آمریکا مذاکره می‌کنیم، البته به‌صورت غیرمستقیم. اهداف، مواضع و روش‌های خود را داریم و تا جایی که طرف مقابل بتواند همراهی کند و مواضع ما را بپذیرد، این مسیر دیپلماتیک را ادامه خواهیم داد.

اروپا خارج از گود مذاکرات ایران و آمریکا است

وزیر امور خارجه درباره رفتار اروپایی‌ها در مذاکرات و تهدید به استفاده از اسنپ‌بک و تاثیرات اجرای آن توضیح داد:  اروپایی‌ها عملاً به طور کامل بیرون گود هستند و در مذاکراتی که بین ما و آمریکا می‌گذرد، اروپایی‌ها نقشی ندارند. اتفاقاً ما هستیم که گاهی با آن‌ها قرار می‌گذاریم تا توجیه‌شان کنیم که چه اتفاقاتی در حال وقوع است و تا جایی که مطلع هستیم، آمریکایی‌ها چنین کاری را در رابطه با اروپایی‌ها انجام نمی‌دهند. بنابراین، اروپایی‌ها نقشی خاص از منظر  مذاکره ندارند، البته ایران مذاکرات خود را با اروپا ادامه می‌دهد.

اگر اسنپ‌بک انجام شود، نظام عدم اشاعه وارد یک بحران خواهد شد

وی درباره فعال‌سازی مکانیسم ماشه یا اسنپ بک از سوی اروپایی‌ها هم گفت: سه کشور اروپایی در اکتبر امسال می‌توانند مکانیزم حل و فصل اختلاف در برجام را به گونه‌ای فعال کنند که تحریم‌های گذشته و قطعنامه‌های قبلی سازمان ملل بازگردند. این درست است و باعث شده که آن‌ها فکر کنند ابزاری در دست دارند که با استفاده از آن بتوانند خود را وارد بازی کنند. من معتقدم که این ابزار اصلاً ابزار کارآمدی برای اروپا نیست و هرچه بیشتر به استفاده از اسنپ‌بک تهدید کنند، خود را در موضوع هسته‌ای ایران منزوی‌تر خواهند کرد.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا می‌توانند مکانیسم را فعال کنند؟ گفت: شاید بتوانند  اما اولاً این‌طور نیست که ما به خاطر فعال شدن اسنپ‌بک توسط آن‌ها از حقوق خود بگذریم و این اقدام تأثیر چندانی ندارد. تنها تأثیر آن این است که از لحظه‌ای که آن‌ها این کار را انجام دهند، اروپا به طور کامل نقش خود را در روابط با ایران از دست خواهد داد. ضمن اینکه من نمی‌خواهم وارد جزئیات شوم، ولی هم اروپایی‌ها و هم سایرین می‌دانند که اگر اسنپ‌بک فعال شود، واکنش ما چه خواهد بود.

وزیر امور خارجه با بیان اینکه ایران پیش از این و در دولت‌های مختلف تاکید کرده است که  اگر اسنپ‌بک انجام شود، نظام عدم اشاعه وارد یک بحران خواهد شد، گفت: من نمی‌خواهم وارد جزئیات شوم، ولی مسلماً این نظام با یک بحران جدید مواجه خواهد شد که می‌تواند بر بسیاری از امور تأثیر بگذارد. بنابراین، اگر اروپا می‌خواهد در این بازی مذاکراتی بین ایران و آمریکا نقشی داشته باشد، باید رویکرد تقابلی خود را کنار بگذارد. آن‌ها مدتی است وارد حوزه تقابل در سیاست خارجی شده‌اند.

اروپا در سیاست خارجی ایران اولویت ویژه‌ای ندارد

عراقچی با اشاره به اینکه در سیاست خارجی ایران اولویتی برای اروپا وجود ندارد، گفت: من در ابتدای دولت چهاردهم، در برنامه‌ام به مجلس شورای اسلامی و بر اساس رهنمودهای مقام معظم رهبری اعلام کردم که  اولویت اول ما همسایگان هستند، سپس کشورهایی که در سختی‌ها کنار ما بوده‌اند؛ مانند حوزه آفریقا، آمریکای لاتین، شرق آسیا. اروپا جایگاهی ندارد، مگر اینکه سیاست‌های خود را اصلاح کند. از آن موقع تاکنون، نه تنها سیاست‌های خود را تسهیل نکرده‌اند، بلکه آن‌ها را تشدید نیز کرده‌اند. بنابراین اگر می‌خواهند نقشی داشته باشند، باید سیاست‌های خصمانه و مقابله‌ای خود با ایران را کنار بگذارند.

رئیس دستگاه دیپلماسی با اشاره به دستگیری تعدادی از اتباع ایران در انگلیس آن را بازی غلطی توصیف کرد و گفت: این دستگیری‌ها که با ادعاهای واهی صورت گرفته است.   حرکاتی که فرانسه و آلمان در پیش گرفته‌اند هم اشتباه است و ما همه این‌ها را از نزدیک رصد می‌کنیم.

عراقچی با اشاره به اینکه ما مذاکرات جداگانه‌ای با اروپایی‌ها خواهیم داشت و اگر آن‌ها با رویکرد مبتنی بر حسن نیت مذاکره کنند، ما مشکلی با گفت‌وگو نداریم، گفت: اما این‌طور نیست که فکر کنند اسنپ‌بک شمشیری بالای سر ماست و می‌توانند با آن، ما را وادار به امتیازدهی کنند. اگر می‌خواهند از این شمشیر استفاده کنند. اگر استفاده کنند؛ تبعات آن را خواهند دید.

عمده تحریم‌های مهم علیه اقتصاد ایران مرتبط با حوزه هسته‌ای هستند

دیپلمات ارشد ایران درباره ادعاهای مقامات آمریکایی مبنی بر عدم لغو تحریم‌های غیرهسته‌ای علیه ایران هم گفت: در برجام قبلی، موضوع مذاکره فقط برنامه هسته‌ای ایران بود و لذا رفع تحریم هم فقط شامل تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای می‌شد. در آن زمان نیز گفته شد که اگر بخواهیم تحریم‌های موشکی برداشته شود، باید مذاکراتی در مورد موشک‌ها صورت بگیرد، یا در مورد منطقه، که اصلاً مورد خواست ما نبود. بنابراین، موضوع مذاکره به برنامه هسته‌ای و رفع تحریم‌ها هم به تحریم‌های هسته‌ای محدود شد.

عراقچی ادامه داد: البته تقریباً همه تحریم‌های مهم علیه اقتصاد ما مرتبط با حوزه هسته‌ای هستند: تحریم نفت، بانک، پتروشیمی، حمل‌ونقل، بنادر و … الآن هم ما هنوز دقیقاً وارد این حوزه نشده‌ایم و در یک پیچ مهم گرفتار هستیم. اگر این پیچ را به نحوی که مورد مطلوب جمهوری اسلامی است رد کنیم، شاید بقیه مسیر خیلی دشوار نباشد. اگر نتوانیم رد کنیم، خب موضوع متفاوت خواهد بود. ولی اگر این مرحله را رد کنیم و موضوع غنی‌سازی همان‌طور که ما می‌خواهیم حل شود، بعد وارد بحث‌هایی در مورد تحریم‌ها خواهیم شد؛ اینکه کدام تحریم‌ها و چگونه رفع شوند. آن‌گاه باید وارد جزئیات شویم.

وی گفت: در این زمینه هم دستورات و راهبردهای مصوب شورای عالی امنیت ملی ملاک ما خواهد بود، هم قانون راهبردی مجلس شورای اسلامی، و طبیعتاً منافع ملی‌مان را مدنظر قرار خواهیم داد.

برای قضاوت درباره نتیجه مذاکرات زود است

وزیر امور خارجه درباره اینکه آیا دور پنجم مذاکرات ایران را به توافق نزدیک‌تر کرده یا نه؟ گفت: برای قضاوت الآن زود است و فردا خیلی روشن‌تر خواهد شد که آیا پیشرفتی حاصل شده یا نه. در مقطعی، مباحث به‌گونه‌ای پیش رفت که احساس شد گفت‌وگوهای کارشناسی می‌تواند کمک کند. کارشناسان اضافه شدند، تبادل نظرهایی صورت گرفت، هنوز غیرمستقیم، ولی به صورت مکتوب سوالاتی میان دو طرف رد و بدل شد. مباحث کمی روشن‌تر شد، ولی نه در آن زمان به مرحله نوشتن متن رسیدیم و نه الآن. با این حال، نیاز بود کارشناسان کمک کنند تا ابعاد فنی روشن‌تر شود.

ایران آماده مشارکت در طرح کنسرسیوم هسته‌ای است

عراقچی درباره طرح ایده کنسرسیوم هسته‌ای هم و تامین منافع کشور از این طریق گفت: ایده کنسرسیوم، وقتی مطرح می‌شود، نفس آن به معنای ایجاد یک مرکز تولید سوخت هسته‌ای با مالکیت مشترک بین چند کشور است، مثلاً در یکی از کشورهای منطقه. موضع ما در این خصوص روشن است. این ایده فی‌نفسه بد نیست و ما آمادگی داریم که در آن مشارکت کنیم؛ اگر واقعاً کشورهای منطقه علاقه‌مند به همکاری باشند، جمهوری اسلامی ایران نیز آمادگی دارد در چنین پروژه‌ای شرکت کند. ولی اگر بخواهند آن را جایگزین غنی‌سازی داخلی کنند، چنین چیزی مقدور نخواهد بود؛ مگر اینکه راه‌حل‌هایی پیدا شود که غنی‌سازی در داخل ایران به هر شکل و ترتیبی ادامه یابد.

این حرف که ایران نیازی به انرژی هسته‌ای ندارد، ناشی از ناآگاهی است

عراقچی درباره ادعای  آمریکایی‌ها در خصوص عدم نیاز ایران به انرژی هسته‌ای با وجود برخورداری از منابع نفت و گاز با تاکید بر اینکه این ادعا بسیار تکراری و بی‌اساس است، گفت: اولاً برنامه هسته‌ای ایران پیش از انقلاب با توسعه و همکاری خود آمریکا آغاز شد. مطالعاتی که آمریکایی‌ها پیش از انقلاب انجام دادند، به این نتیجه رسید که ایران برای توسعه اقتصادی خود به ۲۰ هزار مگاوات انرژی هسته‌ای نیاز دارد. این توصیه‌ای بود که خود آنها به رژیم گذشته ارائه دادند. حالا همان‌ها که می‌گویند چه نیازی دارید، پنجاه سال پیش خودشان پایه‌گذار این برنامه بودند. مگر وزیر انرژی آمریکا به عربستان نرفت تا درباره ساخت نیروگاه هسته‌ای مذاکره کند؟ عربستان که منابع عظیم نفت و گاز دارد، پس چرا به دنبال انرژی هسته‌ای است؟ امارات هم همین‌طور. مگر امارات نفت ندارد؟ با این حال، نیروگاه هسته‌ای ساخته است. بنابراین، این حرف که ایران نیازی به انرژی هسته‌ای ندارد، ناشی از ناآگاهی و جهالت است و دیگر خریداری ندارد.

وی با تاکید بر اینکه انرژی هسته‌ای مزایای زیادی دارد، گفت: این انرژی هرچند خطراتی هم دارد اما این خطرات قابل کنترل‌اند و برای آن‌ها استانداردهایی تعریف شده است. از طرفی، این انرژی یکی از پاک‌ترین منابع انرژی برای محیط زیست به شمار می‌رود. نیروگاه بوشهر ما اکنون به خوبی و بدون هیچ تهدیدی در حال فعالیت است.

رفع تحریم‌ نباید به قیمت تحقیر ملت ایران و از دست رفتن دستاوردهای آن باشد

وزیر امور خارجه در پاسخ به این سوال که اگر مذاکرات به توافق نینجامد، گزینه بعدی یا «پلن B» ایران چیست، گفت: این مسئله‌ای است که آن‌ها باید به دنبال پاسخ آن باشند، برنامه هسته‌ای ایران به مسیر خود ادامه خواهد داد. این صنعت بسیار پیشرفته اکنون در حوزه‌های مختلف از جمله دارویی، پزشکی، بهداشتی، کشاورزی، محیط زیست و تولید برق کاربرد دارد. در حال حاضر نیز بر روی ساخت رآکتور، تولید آب سنگین و بهره‌برداری‌های متنوع از آن مشغول به کار هستیم.

عراقچی با تاکید بر اینکا تحریم‌ها هزینه‌زا و فشارآور هستند، گفت: ما بیش از چهل سال است که با تحریم‌ها زندگی کرده‌ایم. نمی‌خواهم بگویم که ادامه‌دادن به تحریم‌ها موضوع خوبی است یا از آن استقبال می‌کنیم؛ نه. اگر بتوانیم تحریم‌ها را رفع کنیم، باید این کار را انجام دهیم. مقام معظم رهبری یک‌بار فرمودند که اگر بتوانیم تحریم‌ها را برداریم، حتی یک ساعت هم تأخیر نخواهیم داشت. اما رفع تحریم‌ها نباید به قیمت تحقیر ملت ایران و از دست رفتن دستاوردهای آن باشد. اگر بتوانیم با حفظ عزت و دستاوردهایمان تحریم‌ها را برداریم، این کار را انجام می‌دهیم؛ در غیر این صورت، کشور مسیر خود را ادامه خواهد داد.

در غزه یک نسل‌کشی در حال وقوع است

وزیر امور خارجه درباره تحولات منطقه و جنایت رژیم صهیونیستی در غزه گفت: این موضوع به یک زخم عمیق تبدیل و کشتارها و جنایات رژیم صهیونیستی به امری روزمره بدل و به‌گونه‌ای برای بسیاری در جهان عادی شده است و این واقعاً مسئله‌ای عجیب و بسیار خطرناک است.

عراقچی با تاکید بر اینکه در حال حاضر در غزه یک نسل‌کشی در حال وقوع است، گفت: وقتی تا این لحظه بیش از ۶۰ هزار نفر کشته شده‌اند، و هر روز بیش از صد نفر جان خود را از دست می‌دهند، اگر نسل‌کشی نیست، پس چیست؟ این نسل‌کشی در برابر چشمان دوربین‌های تلویزیونی و به‌صورت زنده در حال وقوع است؛ برخی شبکه‌ها حتی به‌صورت لایو آن را نشان می‌دهند.

وی تصریح کرد: با این حال، شورای امنیت سازمان ملل، بسیاری از کشورهای جهان و حتی برخی از کشورهای منطقه، با بی‌توجهی کامل نسبت به این وقایع، صرفاً نظاره‌گر هستند. مردم فلسطین با مقاومتی که از خود نشان داده‌اند، روند عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی را متوقف کردند و مسئله فلسطین را دوباره به صدر توجهات جهانی بازگرداندند. در حالی که بسیاری از کشورها چشم‌های خود را بر این فاجعه بسته‌اند، به‌نظر من، امروز موضوع فلسطین زنده‌تر از هر زمان دیگری است. بدون احقاق حقوق مردم فلسطین، این مسئله هرگز به سرانجام نخواهد رسید.

مذاکرات هسته ای تنها یکی از وظایف وزارت خارجه است

وزیر امور خارجه همچنین در پایان گفت‌وگو با اشاره به برگزاری مجمع گفت‌وگوی تهران گفت: ۵۳ کشور از میان اندیشمندان یا مقامات رسمی خود در این نشست شرکت کردند و حدود ۲۳۰ مهمان خارجی حضور داشتند؛ ما حتی پول بلیط یک نفر را هم پرداخت نکردیم—همه به‌دلیل فضایی که برای تبادل نظر فراهم شده بود، خود آمدند.

عراقچی با بیان اینکه بخش عمده‌ای از گفت‌وگوی ویژه ما به موضوع هسته‌ای و مذاکرات اختصاص داشت، توضیح داد: واقعیت این است که به فرموده رهبری این موضوع تنها یکی از وظایف ماست و وزارت امور خارجه اکنون در حال اجرای برنامه‌ای با عنوان «دیپلماسی استانی» است. ما «مجمع گفت‌وگوی تهران» را برگزار کردیم، در موضوعات مربوط به هند و پاکستان فعال بودیم و همچنین در مسائل منطقه‌ای نیز حضوری فعال داریم و به کار خود ادامه خواهیم داد. مذاکرات نیز در کنار این فعالیت‌ها پیگیری خواهد شد.

The post عراقچی: آمریکا را مسئول ماجراجویی رژیم صهیونیستی می‌دانیم appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.