این نکته و نکات دیگر موضوع گفت‌وگوی روزنامه اعتماد با عباس‌ عبدی، تحلیلگر سیاسی است.متن این گفت و گو را که در شماره روز دوشنبه ۶ تیر منتشر شده، بخوانید.

در کشور ما دو دیدگاه درباره امنیت ملی وجود دارد؛ نخست اینکه از امنیت ملی، امنیت مرزها مراد گرفته می‌شود و تهدید‌هایی که از خارج از مرزها متوجه کشور است. دیدگاه دیگر مفهوم گسترده‌تری را مراد می‌کند و معتقد است که امنیت ملی یعنی رفاه مردم، وضعیت اقتصاد کشور، ‌میزان برخورداری مردم از آزادی‌های مشروع، فرصت‌های فرهنگی و اجتماعی. به نظر شما در حال حاضر کدام مفهوم در کشور ما غالب است و از طرف نظام حاکم به آن توجه می‌شود؟

این دو دیدگاه در اصل یکی هستند. شما امنیت مرزها را می‌خواهید برای اینکه مردم بتوانند زندگی کنند. اگر مرزها امنیت نداشته باشند این مردم چطور می‌توانند در داخل زندگی کنند؟ و برعکس. مردم هم باید بتوانند زندگی کنند و اگر زندگی شایسته نداشته باشند بنابراین امنیت مرزها چه اهمیتی دارد؟ به‌طور کلی، امنیت ملی چند جزو دارد که باید به آن توجه کرد. اولین جزء کلمه ملی است. امنیت ملی بر اساس دولت- ملت تعریف می‌شود. تا وقتی که ما دولت- ملت نداشته باشیم، امنیت ملی معنا ندارد. چرا نمی‌گوییم امنیت اسلامی؟ به این خاطر که این نوع کلمه در واقعیت مصداق ندارد. رکن اصلی امنیت ملی، واحد ملی و دولت- ملت است. وقتی این تعریف را بپذیریم به‌طور طبیعی اجزایش شامل جمعیت، اقتصاد، فرهنگ، دولت و نیروی نظامی و دیگر موارد نیز می‌شود. در چنین چارچوبی باید یک موازنه بین این موارد برقرار شود. بگذارید مثالی بزنم. قدرت یک زنجیر بر اساس ضعیف‌ترین حلقه آن است. اگر ضعیف‌ترین حلقه این زنجیر دو کیلو وزن را تحمل کند و حلقه‌های دیگر آن بیست کیلو، اگر وزنه‌ای که آویزان می‌کنیم از دو کیلو بیشتر شود این زنجیر پاره می‌شود. مولفه‌های زنجیر امنیت ملی هم بر اساس ضعیف‌ترین جزء آن است. بنابراین باید موازنه و بالانسی بین حلقه‌های این زنجیر برقرار شود. شما اگر کلی موشک داشته باشید اما وضع اقتصادی، مشارکت مردمی و اعتماد مردم کافی نباشد، کفایت نمی‌کند، چون امنیت نهایی شما بر اساس این بخش‌های ضعیف تعریف می‌شود. بنابراین دولت‌ها کوشش می‌کنند که این مولفه‌ها را هماهنگ و متوازن کنند. در نتیجه دیدگاهی که فکر می‌کند فقط امنیت مرزها مهم است، نمی‌داند که این کفایت نمی‌کند. دیدگاهی هم که به امنیت مرزها توجهی ندارد، کفایت نمی‌کند، چون دشمنانی وجود دارند که امنیت را تهدید می‌کنند. آنچه الان به لحاظ رسمی وجود دارد، تاکید بیشتر روی امنیت مرزهاست. اما واقعیت این است آن کسی که باید در مرز از کشور دفاع کند، تجهیزات می‌خواهد، سرمایه و پول می‌خواهد. باید حقوق بگیرد و زندگی‌اش در داخل کشور مرفه باشد و خیالش از این سوی مرز یعنی خانه خود راحت باشد و این مستلزم این است که اقتصاد کشور خوب باشد.

متاسفانه به نظر من هر دو دیدگاه،؛ تاکید نامناسبی به وجوه مورد نظر خودشان دارند و من فکر می‌کنم که حاکمیت به لحاظ سیاست رسمی اشتباه می‌کند که امنیت ملی را تقلیل می‌دهد به امنیت نظامی و مخالفین هم قطعا اشتباه می‌کنند که وجه نظامی را در نظر نمی‌گیرند و کم‌توجهی می‌کنند. ما نیازمند این هستیم که امنیت خودمان را در چارچوبی تعریف کنیم که هم اقتصاد، فرهنگ، سیاست و نیروی نظامی و هم تکنولوژی را در بر بگیرد.

دیدگاهی که شما مطرح کردید، دیدگاهی عقلانی است. چطور می‌شود که دستگاه حاکم ما به این دیدگاه عقلانی و بدیهی توجه نمی‌کند و وقتی این تفکر حاکم می‌شود و به امنیت روانی و اقتصادی مردم بی‌توجهی می‌شود، مردم به این سمت می‌روند که شعارهایی مانند اصلاح‌طلب و اصولگرا دیگه تمومه ماجرا، سر می‌دهند و وقتی حاکمیت اعلام می‌کند که من به خاطر امنیت ملی و منافع ملی این سیاست را در پیش گرفته‌ام، مردم دیگر باور نمی‌کنند. ظاهرا مردم به این باور رسیده‌اند که مراد حاکمیت از امنیت ملی، لزوما ربطی به مردم ندارد. چطور می‌شود که حاکمیت به این بدیهیات توجه نمی‌کند؟

ما دو سطح از تحلیل داریم. یک سطح تحلیل خرد است که در مورد افراد حرف بزنیم و در مورد چیزهایی که می‌گویند و کارهایی که می‌کنند. به نظر من با این سطح از تحلیل نمی‌توانیم به این سوال پاسخ بدهیم. ولی یک سطح تحلیل کلان وجود دارد که کاملا قابل فهم است. من این سطح از تحلیل را به مفهوم دولت-ملت برمی‌گردانم. ما وقتی که می‌گوییم دولت-ملت واحد سیاسی امروز جهان است باید ببینیم رابطه دولت-ملت چطور شکل می‌گیرد. این رابطه دولت-ملت یک رابطه کارگزاری است نه یک رابطه رهبری و هدایت ملت. دولت‌ها کارگزار ملت‌ها هستند. از مردم پول می‌گیرند که خدماتی انجام بدهند. همچنانکه شما اینجا از روزنامه پول می‌گیرید که یک خدمتی را به عنوان مصاحبه ارایه کنید. اما در هر حال کارگزارید و پاسخگو در برابر کارفرما. در رابطه دولت-ملت کارفرمای اصلی ملت است و پول را آنها به کارگزار که دولت باشد، می‌دهند. در اینجا می‌توانند دولت را به پاسخگویی بکشانند و اگر خواستند، عوضش کنند. در چنین سیستمی مالیات تعیین‌کننده ماجراست. یعنی پول دولت را ملت می‌دهد. در ایران دولت‌ها طوری حرف می‌زنند که انگار آنها هستند که به ملت پول می‌دهند. این وضعیت از نفت آمده است. دولت‌ها به دلیل اینکه درآمد سنگینی از نفت داشته‌اند، حس کرده‌اند که از مردم چیزی نمی‌گیرند و بنابراین رابطه کارگزار و کارفرما مختل می‌شود و دیگر ما چیزی به نام کارگزار نداریم، چون دولت خودش کارفرما شده است. بنابراین مردم را هم تابع خودش در نظر می‌گیرد و تعریفی هم که از امنیت ملی می‌کند بر همین اساس است. اینجا رابطه‌ای که بین دولت و ملت شکل می‌گیرد یک رابطه وابستگی است. یعنی ملت وابسته به دولت است در حالی که باید عکس این باشد. شما وابسته به مدیرمسوول هستید. اگر پول ندهد شما می‌روید. اما اگر بتوانید منابع مستقل از کارفرما داشته باشید دیگر حرف او را گوش نمی‌کنید. دولت ما هم لزوما حرف ملت را گوش نمی‌کند و اما مشکلی که در ایران پیش آمده این است که این فرهنگ و این زوایه دید از قبل به واسطه منابع نفتی دولت بوده است. حالا آن منبع مالی قطع شده. اما آن فرهنگ سر جای خودش هست. در یک کشور پیشرفته کارمندها خودشان را خدمتگزار مردم می‌دانند. برای اینکه می‌دانند پول‌شان را مردم می‌دهند. اما در ایران همه خودشان را ارباب مردم می‌دانند. اگر در برابر کارمندان خاضع باشید، کارتان پیش می‌رود. این سیستم نمی‌تواند امنیت ملی را بر اساس آن مفهوم واقعی ملی تعریف کند و همیشه بر اساس خواست حکومت تعریف می‌کرده و خواست حکومت لزوما خواست مردم نبوده و از پایین شکل نگرفته تا به بالا برسد. توجه کنید که حکومت ایران خیلی درباره سیاست خارجی‌اش حرف نمی‌زند. در حالی که باید حرف بزند. چرا درباره سیاست اقتصادی حرف می‌زند، اما درباره سیاست خارجی حرف نمی‌زند که اتفاقا در حال حاضر اهمیتش بیشتر است؟ گویی سیاست خارجی یک حیاط خلوت و ماجرای جدایی است. بنابراین تا وقتی که این منبع مالی نفت، دولت را مستقل از ملت می‌کند، دولت هم مسیر خاص خودش را می‌رود و امنیتی که تعریف می‌کند بر اساس زاویه دید خودش است و البته این زوایه دید هم بسیار متناقض است.

وقتی که آن منبع مالی قطع می‌شود، به‌طور طبیعی ارتباط بین حاکمیت و مردم هم قطع می‌شود، چون حاکمیت نمی‌تواند به مردم سرویس بدهد؟

اینجا دولت به دنبال مالیات می‌رود و آن مالیات را هم می‌خواهد به شکل پول زور از مردم بگیرد.

و این کار باز هم خودش نارضایتی ایجاد می‌کند. آن قوه عاقله حاکمیت آیا فکر نمی‌کند که من باید این رابطه را درست کنم و حداقل آن منبع مالی را برگردانم.

اصلا دنبال قوه عاقله در جایی نباشید. به همین خاطر می‌گویم که کلان نگاه کنیم. شما فکر می‌کنید که آدم‌های عاقلی نشستند و دارند کار می‌کنند.

آقای عبدی! ما در کشور این همه نهاد و شورای سیاستگذاری داریم!

همه اینها کشک هستند. اجازه بدهید توضیح دهم. آنچه تعیین‌کننده سرنوشت کشور است، عرصه اجتماع و موازنه قواست. وقتی که با کسی که قدرت و منابع مالی دارد صحبت می‌کنید، او بر اساس قدرت با شما حرف می‌زند نه براساس عقلانیتی که مورد نظر شماست. مبنای سیاست قدرت است نه عقلانیت. اما چه زمانی عقلانی می‌شود؟ وقتی که قدرت‌ها متوازن شوند و طرفین مجبور شوند از یک عنصر عقلانی استفاده کنند. فردی را فرض کنید که پول کلان و بی‌حساب و کتابی دارد. رفتار اقتصادی‌اش لزوما عقلانی نیست. بی‌حساب و کتاب خرج می‌کند و رفتار می‌کند. اما فقط آنجایی که این دارایی در قالب شرکت قرار می‌گیرد و مجبور می‌شود وارد رقابت در بورس شود، آن‌ وقت مجبور می‌شود فکر کند و عقلانی رفتار کند تا شکست نخورد. زبان صحبت کردن با حکومت‌ها باید زبان قدرت باشد. وقتی یک موازنه قوا ایجاد شد، منطق گفت‌وگوی هر حکومتی هم تغییر خواهد کرد. به نظر من این ارزیابی شما از حکومت بر اساس عقلانیت، در دولت‌ها و در سیاست خیلی جایگاهی ندارد. تا نتوانید موازنه قوا ایجاد کنید، حکومت دلیلی نمی‌بیند که به چارچوب‌های عقلانی مورد نظر شما رجوع کند، بنابراین مسیر خودش را می‌رود. به همین دلیل است که شما گاهی با خودتان می‌گویید اینها چرا اینقدر غیرعقلانی رفتار می‌کنند. دلیلش این است که زاویه نگاه شما عقلانی است، اما سیاست در چارچوب قدرت عمل می‌کند. تا وقتی که پول و قدرت دارد، حرف کسی را گوش نمی‌کند.

پس این‌طور که شما می‌گویید تا اطلاع ثانوی ما نباید انتظار رفتار عقلانی از حکومت داشته باشیم؟

هیچ‌ وقت نباید چنین انتظاری داشته باشید. در سیاست ابتدا باید موازنه قوا ایجاد شود. وقتی موازنه قوا ایجاد شد، خواهید دید که همه منطقی صحبت خواهند کرد.

بالاخره حکومت به فکر منافع خودش که هست؟

اینجا اتفاق دیگری رخ می‌دهد. من قبلا هم این نکته را نوشته‌ام. شما باید پول نفت را ترکیبی بگیرید از مورفین، تریاک، مشروب و ال‌‌اس‌دی. کسی که مشروب می‌خورد یا ال‌اس‌دی مصرف می‌کند، دچار توهم می‌شود. پول نفت هم چنین توهمی را در افراد ایجاد می‌کند. به رفتارهای قذافی نگاه کنید. آن رفتارها دلیلش این نبود که قذافی آدم ابلهی بود. آدم عاقل هم ال‌اس‌دی مصرف کند، دچار توهم می‌شود. فکر می‌کنید این حرف‌های متوهمانه‌ای که در ایران زده می‌شود، از زبان آدم‌های ابله بیرون می‌آید؟ خیر. اینها هم آدم‌هایی هستند مثل من و شما. ولی نفت فضایی درست می‌کند که دچار توهم می‌شوند. فکر می‌کنند، می‌توانند دنیا را بگیرند و قدرت اول و دوم اقتصاد جهان شوند. فیلمی از آقای عبدالملکی منتشر شده که جلوی رهبری حرف‌هایی می‌زند. وقتی من این فیلم را دیدم واقعا متعجب شدم و با خودم گفتم مگر چنین چیزی ممکن است؟ اما ممکن است. این پول یامفت نفت…

این پول نفت که الان وجود ندارد…

بله، به همین دلیل است که این تناقض‌ها دارد خودش را نشان می‌دهد.

ولی این حرف‌های متوهمانه همچنان ادامه دارند و آقای رییسی ایشان را وزیر می‌کند.

شما یک ماشین را در نظر بگیرید که با سرعت ۱۰۰ کیلومتر در حرکت است. به دلیلی بنزینش تمام می‌شود. آیا ماشین بلافاصله متوقف می‌شود؟ ماشین یک اینرسی قبلی دارد، بنابراین به حرکت ادامه می‌دهد. این حرف‌ها هم چیزی نیستند که سریع متوقف شوند. این‌طور نیست که به محض اینکه پول نفت تمام شد ما برخواهیم گشت به شرایط غیرنفتی. آن فرهنگ و آن ایده یک اینرسی دارد که به راه خودش ادامه می‌دهد. اما حرکتش کندشونده است. در حال تضعیف است. اگر من به شما بگویم که می‌توانم پیاده به کره ماه بروم همانقدر باورپذیر است که کسی بگوید با یک میلیون تومان می‌شود شغل ایجاد کرد. اما این حرف گفته می‌شود. حالا چرا ادامه پیدا کرده؟ چون هنوز اینرسی دارد. اما حالا ما آرام آرام در حال رسیدن به یک مرحله موازنه قوا هستیم. پرسش این است که چطور می‌توانیم به یک عقلانیت اقتصادی برسیم. کتاب تاریخ بی‌خردی خانم باربارا تاکمن را بخوانید. می‌بینید که از این نوع بی‌خردی‌ها در تاریخ کم نبوده است. امروز که به آن اتفاقات نگاه می‌کنیم با خودمان می‌گوییم چقدر احمقانه بوده‌اند. اما بوده است، چون در سیاست وقتی که موازنه قوا نباشد، کسی احساس استغنا از دیگران بکند و کسی او را کنترل نکند، تصمیمات نابخردانه می‌گیرد. البته از نظر خودش در آن چارچوبی که هست، عقلانی است. اما از نظر ما که در چارچوب متفاوتی هستیم، نابخردانه است.

این موازنه قوا چطور شکل خواهد گرفت، چون خود حاکمیت که این موازنه قوا را ایجاد نمی‌کند. ما در انتخابات ۱۴۰۰ دیدیم که حاکمیت چه کرد؟

خیر، خود حاکمیت این کار را نمی‌کند. به نظر من در حال حاضر سیستم سیاسی ایران، به‌رغم اینکه تکذیب می‌کند، در بن‌بست است. این بن‌بست هم خیلی روشن است. وقتی که ده سال یا بیشتر رشد اقتصادی صفر دارید. از طرف دیگر تمام نیروها یا مستحیل می‌شوند یا از کشور خارج می‌شوند یا وضعیت امنیت به این شکل است و هر روز یک اتفاقی می‌افتد و هیچ چشم‌انداز روشنی در سیاست خارجی، سیاست فرهنگی و سیاست اقتصادی دیده نمی‌شود، معنایش یعنی بن‌بست. حالا اینکه چرا حکومت نمی‌خواهد بپذیرد بحث دیگری است، چون اگر بپذیرد بعد از او می‌پرسند چطور می‌خواهی از این بن‌بست عبور کنی. ولی واقعیت عینی و آمار و ارقام اینها را نشان می‌دهد. البته منکر این نیستم که نکات مثبتی در ایران وجود دارد. اما وقتی که بن‌بست وجود دارد، معنایش این است که نیرویی نیست که بخواهد از این مرحله عبور کند، چون اگر می‌خواست یا می‌توانست عبور کند، این کار را انجام می‌داد. بنابراین این خودش نوعی وضعیت موازنه قواست. اما این وضعیت کفایت نمی‌کند. باید راه‌حلی پیدا و عرضه کرد که مجموعه سیستم و جامعه از طریق آن راه‌حل به سمت جلو حرکت کند و نوعی تفاهم قوا را ایجاد کند. ما دوجور موازنه قوا داریم. یک موازنه قوای جنگی و دیگری موازنه قوای تفاهمی. مثلا در امریکا موازنه قوای تفاهمی دارند. وقتی ترامپ را از قدرت خلع کردند حاصل موازنه قوای تفاهمی بود. اما در موازنه قوای جنگی مثل جنگ ایران و عراق، دو طرف چند سال زمین‌گیر شده بودند تا وقتی که یک طرف پذیرفت که صلح شود. به نظرم موازنه قوا در ایران تفاهمی نیست. یعنی در عین اینکه دو طرف به نقطه‌ای رسیده‌اند که هیچ کدام زورشان نمی‌رسد تا دیگری را از دور خارج کند.

این دو طرف چه کسانی هستند؟

نیروهای حامل سنت و مدرنیسم.

جامعه که در شرایط فعلی مسلوب‌الید است.

به هیچ‌وجه این‌طور نیست. جامعه با اعتراضش، با حمایتش و در نوع مشارکتش در انتخابات نشان داده که زنده است، اما این زنده بودن سلبی است.

یعنی شما فکر می‌کنید که حاکمیت به نتیجه خواهد رسید که مشارکت نکردن مردم در انتخابات ….

حاکمیت دنبال بقای خودش است. اگر ببیند که این بقا با این شیوه ادامه نخواهد یافت قطعا تغییر موضع خواهد داد.

اگر حاکمیت دنبال بقای خود است چرا در انتخابات ۱۴۰۰ آن اتفاق افتاد؟

من که این را می‌گویم، فرضم این است که انتخابات ۱۴۰۰ همان‌طوری می‌شد که اتفاق افتاد. برای اینکه از انتخابات ۹۸ این تصمیم را گرفتند. حاکمیت به این نتیجه رسید که با یکدست کردن خودش می‌تواند مشکلات را حل کند. البته ما فکر می‌کنیم این تصور غلط است. به همین دلیل دیگر حاضر نشد ریسک کند و دور مشارکت را هم خط کشید. من چرا در انتخابات شرکت نکردم؟ برای اینکه گفتم بگذارید همین مسیر را برود. شما نمی‌توانید جلویش را بگیرید. دوره‌هایی هم که رقبا آمدند باز هم نتوانستند کاری از پیش ببرند، چون تناقض موجود در سیستم اجازه جلو رفتن نمی‌داد. بنابراین بگذارید حاکمیت همین راه را برود. تنها کاری که می‌توانید بکنید، این است که شرکت نکنید. حتی تحریم هم نیاز نیست. از دو حال خارج نیست؛ یا سیستم می‌تواند مسائلش را حل کند یا نمی‌تواند. اگر توانست معلوم می‌شود که ما اشتباه می‌کردیم. خب ما هم حمایت می‌کنیم از سیستم. اما اگر نتوانست مسائلش را حل کند که من به دلایل مختلف یقین دارم که نمی‌تواند، فرصت مناسب ایجاد می‌شود که یک راه مفاهمه و موازنه قوا بر اساس تفاهم و به رسمیت شناختن یکدیگر را پیش پای سیستم بگذاریم. البته اگر جامعه و منتقدان این مسیر را پیش بروند و بگویند که ما اصلا با سیستم دعوایی نداریم و دنبال نقضش هم نیستیم و صرفا دنبال اصلاح هستیم. ضمن اینکه سیستم باید این طرف را به رسمیت بشناسد. اگر این مسیر پیش پای سیستم باشد قطعا انتخاب خواهد کرد.

این بحث چند نقطه مبهم دارد. تجربه نشان داده که وقتی حاکمیت به بن‌بستی می‌رسد کمی فضا را باز می‌کند و یک انتخابات مشارکتی برگزار می‌کند. اما وقتی که مردم انتخاب می‌کنند، آن کسی که مردم انتخابش کرده‌اند با سد‌های نهادهای انتصابی مواجه می‌شود؟

این‌طور نیست. آن بخش اول صحبت شما درست است. اینکه حاکمیت فکر می‌کرده به حمایت مردم نیاز دارد پس انتخابات مشارکتی برگزار کرده. اما بخش دوم صحبت شما ناشی از خطا بوده است. هیچ‌گاه حاکمیت آن نتیجه را نپذیرفته است.

نتیجه انتخابات را؟

بله، چه خاتمی باشد و چه روحانی. دنبال این بودند که بزنند زیرش و بگذارندشان کنار. هم دوره خاتمی این کار را کردند و هم دوره روحانی. این شیوه دیگر هیچ ‌وقت نباید مورد پذیرش اصلاح‌طلبان باشد.

خب اینکه همان چیزی است که من گفتم؟

خیر، این فرق می‌کند.

خب وقتی نتیجه را نپذیرد، می‌ایستد در مقابل انتخاب مردم؟

خیر، آن دو بار ناشی از خطای تحلیلی‌اش بود نه اراده پیشینی‌اش. آن دو بار در انتخابات این اتفاق می‌افتاد. اما از نظر من انتخابات مساله نیست. در رسانه باید این اتفاق بیفتد. در آزادی رسانه و حاکمیت قانون و تغییر خط‌مشی شورای نگهبان در ردصلاحیت‌ها. در اینجا باید این اتفاقات بیفتد نه در نتایج انتخابات. اگر اینجا این اتفاق افتاد نتیجه انتخابات مهم می‌شود. اگر طرف مقابل هم ببرد، حق‌شان است. اصلاح‌طلبان اشتباه نمی‌کردند. آنها فکر می‌کردند از طریق مشروعیت دادن به نتایج انتخابات می‌توانند آن فرآیند را جلو ببرند، اما در عمل به دلایلی که نمی‌خواهم وارد شوم این کار را انجام نمی‌دادند. به نظرم اصلاح‌طلبان به هیچ‌وجه نباید در چنین انتخاباتی شرکت کنند. این قضیه مقدمه دارد. مقدمه‌اش آزادی رسانه، حاکمیت قانون است. به میزانی که این اتفاقات رخ می‌دهد آن موازنه قوای اثباتی ایجاد می‌شود.

یعنی اگر این عوامل نباشد، انتخابات معنا ندارد؟

در این شرایط اساسا نباید وارد این ماجرا شد. این را قبلا هم نوشته‌ام؛ در این مملکت انتخابات نتیجه اصلاحات است نه آغاز آن. این سه رکن باید تغییرات جدی پیدا کنند و آن موقع انتخابات معنا‌دار می‌شود. معنای این حرف این نیست که ما انتخابات را نفی کنیم. واقعیت این است که انتخابات در کشور جا افتاده است. اتفاقا در سال ۹۸ و ۱۴۰۰ که مردم مشارکت نکردند، معنایش این است که انتخابات در کشور جا افتاده است. یعنی می‌گفتند این ابزار دیگر جواب نمی‌دهد پس ما هم شرکت نمی‌کنیم. بنابراین معنایش جا افتادن نهاد انتخابات است. اگر مردم فردا ببینند که این نهاد جواب می‌دهد، شرکت خواهند کرد و موثر هم شرکت خواهند کرد. بنابراین برخلاف زمان شاه، حالا نهاد انتخابات در کشور جا افتاده است. اما نهاد انتخابات باید نتیجه تغییرات باشد نه آغازش. حتی در رویکرد تصویب قوانین هم باید تغییر رخ دهد. قوانین باید بر اساس خواست عموم تصویب شوند نه بر اساس تفسیر حاکمیت. شاید بگویید اینها که رخ نمی‌دهند، اما از نظر من این‌طور نیست. رخ می‌دهد. خوب هم رخ می‌دهد.

چقدر زمان می‌برد، چون مردم واقعا دیگر تحمل ندارند و در شرایط بدی هستند.

این حرف شما درست است و در آن تردیدی هم نیست. بیایید طور دیگری به این سوال جواب بدهیم. فرض کنید که صد سال طول می‌کشد. راه‌های دیگر چقدر زمان می‌برد و چه نتیجه‌ای دارد؟ در انتخاب استراتژی باید مقداری هم اخلاقی به موضوع نگاه کنیم. ممکن است فردی به آقای آرمین منتظری (گفت‌وگو‌کننده) بدبین باشد و براساس بدبینی رفتار کند. اما ممکن است من بگویم چرا اینقدر بدبینی؟ باید خیلی خوشبین باشی. فارغ از فهم واقعی باید اخلاقا هم به آقای منتظری خوشبین بود. برای اینکه بدبینی من نسبت به ماجرا به نحوی می‌شود که با آقای منتظری به گونه‌ای رفتار می‌کنم که او را هم در مقابل خودم قرار می‌دهم. ممکن است اشتباه هم بکنم، اما باز هم معتقدم که چیزی را از دست نمی‌دهیم. ما باید اساس را بر این بگذاریم که حکومت راه خواهد آمد و بر همین اساس هم رفتار کنیم، بر این اساس که حکومت خواهان حذف و خشونت نیست. حالا اگر حکومت راه نیامد، مسوولیتش با خودش است. فارغ از اینکه بگوییم که این درست است یا غلط یا چقدر زمان می‌برد، آنهایی که راه دیگری را مطرح می‌کنند، حرف‌شان را بزنند و یک راه کم‌خطرتر و کم‌زمان‌تری را مطرح کنند. ولی فکر می‌کنم راه دیگری وجود ندارد.

ما فکر می‌کنیم که کارهایی که حکومت باید انجام دهد تا به منافعش برسد و منافع مردم هم تامین شود، خیلی کارهای بدیهی و آسانی هستند. اما همین مسائلی که شما مطرح می‌کنید نظیر آزادی رسانه و غیره، از نظر حکومت کارهای خیلی سختی هستند.

صد درصد.

و حاکمیت معمولا نشان داده که دوست دارد همه‌ چیز را از راه سخت آن انجام دهد. مثل ماجرای برجام، هواپیمای اوکراینی و اصلاح نظام یارانه‌ای. در حالی که می‌شد اینها را خیلی راحت‌تر انجام داد. نقطه امید شما کجاست؟

حکومت ایران یک مشکل جدی دارد که مخالفانش و منتقدانش هم در این نقش دارند و آن اینکه منافع کوتاه‌مدت برایش مهم‌تر از منافع بلند‌مدت و هزینه‌های کوتاه‌مدت هم برایش مهم‌تر از هزینه‌های بلندمدت است. تقریبا با یقین به شما می‌گویم که درباره مساله اصلاح قیمت انرژی و ارز همه مقامات کشوری از گذشته تا به حال با هم اتفاق نظر داشته‌اند. یعنی به لحاظ عقلی همه به این اعتقاد دارند، اما هیچ‌گاه حاضر نشدند که اصلاح کنند. هر موقع هم انجام دادند دست و پا شکسته انجام دادند. فقط دولت اصلاحات بود که توانست مساله ارز را به صورت نصفه و نیمه حل کند. چرا این‌طور است؟ چون ما هنوز چیزی به نام ملت نشدیم یا اجازه نمی‌دهند بشویم، چون یک گروه خاص منافع خودشان را منافع ملی می‌دانند و از بقیه می‌ترسند. اگر قرار است در ایران تصمیمی بر اساس منافع پایدار و بلندمدت گرفته شود، به مشارکت عمومی نیاز است و وقتی که قرار شد مشارکت عمومی باشد، باید جای‌مان را کمتر کنیم تا بقیه هم بتوانند بنشینند، چون حکومت‌ها به این تن نمی‌دهند بنابراین آن کار عقلانی را هم انجام نمی‌دهند. به همین دلیل از تثبیت قیمت‌ها دفاع می‌کنند. چرا آقای روحانی ارز ۴۲۰۰ تومانی را انتخاب کرد؛ مبنایش هزینه‌های کوتاه‌مدت بود.

الان هم همین است. حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی هم به همین دلیل است؟

دقیقا، چون دیگر چاره‌ای ندارند. مثل غده‌ای که بزرگ شده و دیگر کاریش نمی‌توانند بکنند. این بحران‌ها مدام زیاد می‌شوند. کتابی است آقای مهران نوشته که رییس بانک مرکزی زمان شاه بود. آنجا توضیح می‌دهد که دلار هفت تومان برای ایران فاجعه بود و حداقل باید ۱۱ تومان باشد. اما می‌گوید شاه به هیچ‌وجه زیر بار نمی‌رفت. اما کسی متوجه خطرش نشد تا وقتی که انقلاب شد و دیگر نمی‌شد کاری کرد. این وضعیت محصول عدم تفاهم داخلی، درآمدهای نفتی و ناپایداری آن و وابستگی به نفت است. ما به عنوان نیروهای منتقد چه راه‌حلی داریم؟ تفاهم داخلی. این کلیدی‌ترین مساله‌ای است که نیروهای منتقد می‌توانند مطرح کنند. اینکه حکومت اگر بخواهد تفاهم کند و تصمیمی بگیرد از این نترسد که نابود خواهد شد. به همان اندازه که شما مطمئن هستید با عباس عبدی مصاحبه می‌کنید، من به همین اندازه اطمینان دارم که این سیستم به بن‌بست قطعی می‌رسد، مگر اینکه تغییر خط‌مشی بدهد. اما این تغییر خط‌مشی باید برایش مقرون به صرفه باشد. یعنی خطر ادامه وضع موجود را بیشتر از تغییر خط‌مشی بداند. این تغییر همان راهی است که منتقدین باید پیش پای حکومت بگذارند.

این تفاهم در چه دولتی شکل می‌گیرد؟ در دولت آقای روحانی، بحث گفت‌وگوی ملی مطرح شد، اما پاسخ این بود که ملت پشت نظام است پس نیازی به گفت‌وگو نیست. الان هم که سیستم یکدست شده دیگر نیازی به گفت‌وگو حس نمی‌کند؟

این‌طور نیست. اتفاقا الان تن به گفت‌وگو خواهد داد. چرا این حرف‌ها را در دولت روحانی زدند؟ دو دلیل دارد که به هر دو بی‌توجهی می‌شود. یکی سوءسابقه منتقدین است.

سوءسابقه به چه معنا؟

منتقدین اعتماد کافی را ایجاد نکردند. در سال ۸۸ دچار خطای فاحش شدند و آن خطا در ذهن حکومت ماند که منتقدین فرصت گیر بیاورند حکومت را می‌زنند. بی‌ربط هم فکر نمی‌کند.

پس باید گفت که هیچ‌ وقت گفت‌وگویی که یک طرف آن آقای خاتمی باشد شکل نخواهد گرفت؟

خیر، نمی‌شود این‌طور گفت، چون سیاست حالت صفر و یک ندارد. سیاست به عمل مربوط است تا به حرف. نکته دیگر این است که آنها هنوز به این بن‌بست امروزشان فکر نمی‌کردند. به نظر من حکومت به اشتباه فکر می‌کند که می‌شود با این حرف‌ها مملکت را درست کرد. مملکت جز با مشارکت عمومی مردم و نخبگان و عقلانیت و ایجاد روابط متوازن خارجی درست نمی‌شود. اما این حرفی است که ما می‌زنیم و آنها الان در عمل آن را خواهند دید. در تابستان با بحران مواجه خواهیم شد. اگر برجام را نپذیریم با بحران مواجه خواهیم شد. برای مثال یک قطع برق، کل سیستم را به هم می‌ریزد. زمستان را دیدید چه کردند. گاز صنایع را قطع کردند تا گاز خانگی را تامین کنند. هیچ جای دنیا این کار را نمی‌کنند، چون کسی متوجه قطع گاز صنایع نمی‌شود. آن هم کشوری که اولین منابع گازی دنیا را دارد. این سیستم غیرممکن است که بتواند بدون شکل‌گیری یک تفاهم عمومی به بقا و حیات خودش ادامه دهد. من معتقدم که اصلاح‌طلبان باید این راه تفاهم عمومی را به صورت یک اعتماد عینی و قابل توجه و نه فقط بیانی ارایه کنند.

اصلاح‌طلبان باید در عمل چه کنند؟ چون وقتی اصلاح‌طلبان در انتخابات شرکت نمی‌کنند، حاکمیت چرا باید با آنها صحبت کند؟

ما دو نوع شرکت نکردن داریم. من این حرف را می‌زنم ولی در انتخابات ۱۴۰۰ شرکت نکردم و گفتم حاکمیت نمی‌خواست من شرکت کنم. شما الان آمدید اینجا دوربین گذاشتید، نور گذاشتید و سوال مرتبط می‌پرسید و من هم می‌آیم در مصاحبه شرکت می‌کنم. اما اگر دوربین و نور و سوالات مرتبط نباشد، من چرا باید به اینجا بیایم و شرکت کنم؟ شما هم نمی‌توانید بگویید آقای عبدی چرا نیامدید! در انتخاباتی که یک سرش آقای رییسی است و یک سرش آقای رضایی و آقای جلیلی و دیگران هستند، چرا باید شرکت کنم؟ خب یه نفر را انتخاب کنید دیگر! چرا وقت ملت را می‌گیرید! بنابراین شرکت کردن اصلاح‌طلبان کار درستی نبود نه عدم شرکت! اما من در سال ۹۲ شرکت در انتخابات را عاقلانه می‌دانستم، چون تفاوتی بین کاندیداها می‌دیدم و در عمل دیدیم که این تفاوت جدی بود. یعنی یک امکان انتخابی برای مردم ایجاد شده بود. بنابراین در سال ۱۴۰۰ حاکمیت خودش هم نمی‌خواست همه شرکت کنند. مگر در همین حکومت رای ۳۵ درصد در انتخابات برخی کشورها را مسخره نمی‌کردند؟ چه شد که خودشان همین رای را پذیرفتند و گفتند خیلی هم خوب بوده؟! معلوم است که نمی‌خواستند مردم شرکت کنند! یک اصطلاح منطقی داریم که می‌گوید، الزام به شیء الزام به تبعاتش است. الزام به مصاحبه، الزام به دوربین و نور و سوالات مرتبط است. اگر حکومت بخواهد که از این پس مردم در انتخابات شرکت کنند باید دو کار بکند. یکی اینکه انتخابات را معنا‌دار کند به لحاظ نامزدها و دیگری اینکه تضمین کافی بدهد که زیر نتایج انتخابات نزند. زیر نتایج زدن هم دو جور است. یکی اینکه بگوید نتایج مخدوش است که این حکومت این کار را نمی‌کند، بلکه در عمل آن منتخب را مسلوب‌الاختیار می‌کند که آن هم قابل قبول نیست. البته من اصلا ناامید نیستم. درست است که اوضاع دارد بدتر می‌شود. بدتر شدن اوضاع خودش یک نکته مهمی است. البته ما همه دنبال خوب شدن اوضاع هستیم. مثلا دیروز که آقای عبدالملکی را برداشتند به نظر من اصلا اتفاق مهمی نبود، اما ما دفاع می‌کنیم از این کار. برای اینکه معتقدیم که اگر یک جایی هم کار خوب بشود، مفید است. اما مساله این است که این کار هیچ مساله‌ای را حل نمی‌کند. مسائل خیلی عمیق‌تر از این حرف‌هاست. حالا اگر بیایند ۵۰ تا کار بکنند تا مسائل را حل کنند، قطعا دفاع می‌کنیم. من معتقدم که اصلاح‌طلبان و منتقدین، وظیفه اصلی و تاریخی‌شان این است که یک راه تفاهم به همراه تضمین ارایه دهند. تضمین هم در نوشتن و امضا کردن نیست، بلکه در عمل ماست.

آن عمل چیست؟

این عمل یک بخشی‌اش به تغییر ادبیات برمی‌گردد. نمی‌توانم بفهمم که با ادبیات سال ۸۸ چطور می‌شود اصلاحات کرد. هر کسی می‌خواهد از ۸۸ دفاع کند بکند اما هر چه بود اصلاحات نبود. البته معنایش این نیست که حکومت کارش درست است. اگر حکومت کارش درست بود که اصلا ما دعوایی نداشتیم. بنابراین اگر نقد داریم، معنایش این است که خودمان را باید درست کنیم. با ادبیات ۸۸ نمی‌شود این کار را کرد. اتفاقات سال ۸۸ ضربه سنگینی هم به جریان اصلاحات و هم به کشور و حاکمیت وارد کرد. معتقدم که سیستم عین کسی است که مسیری را می‌رود و در جایی متوجه می‌شود اشتباه کرده. اینجا چند راه وجود دارد یا ادامه بدهد یا مسیر دیگری را در پیش بگیرد یا اینکه برگردد. ادامه دادن که آخرش سقوط است. برگشتن هم ممکن نیست بنابراین باید آن مسیر دیگر را در پیش گرفت و منتقدین باید این مسیر دیگر را پیش پای سیستم بگذارند تا مسیر ادامه یابد و تغییر هم بکند. این روزها اگر دقت کنید مدام درباره گذشته بحث می‌شود. اما در غرب واقعا دیگر از گذشته عبور کرده‌اند. باید با یک تفاهم جمعی عبور کنیم از گذشته. اصلاح‌طلبان باید این مرزبندی‌هایی که بین منتقدین وجود دارد را بردارند. دیگر اصلاح‌طلبان به تنهایی برای حل مسائل کفایت نمی‌کنند و باید فراتر از خودشان را نگاه کنند. فکر می‌کنم با یک تغییر خط‌مشی حکومت مجبور خواهد شد راه بیاید. ولی مستلزم آن است که آن راهی که پیش پایش گذاشته می‌شود برایش کم هزینه باشد یا حداقل منافعش بیشتر از تداوم هزینه‌های این راه فعلی باشد.

بحث یکدست شدن دولت و ساختار در سال ۱۴۰۰ مطرح شد خیلی از چهره‌های اصولگرا اعلام کردند خوب است و باید به این سمت برویم و برخی چهره‌های اصلاح‌طلب هم حمایت کردند…

خیر! آنها حمایت نکردند. حکومت‌ها در هیچ جای دنیا یکدست نیستند، چون جامعه یکدست نیست. حکومت خوب حکومتی است که بازتابی از جامعه‌اش باشد. وقتی که نتواند از جامعه نمایندگی بکند و جامعه طیفی است، حکومت یکدست بی‌معناست. اما چرا این بحث مطرح شد؟ منتقدین گفتند چون شما این‌طوری تصمیم گرفتید، ما این را ترجیح می‌دهیم. مثالش این است که یک خودرو را در نظر بگیرید که شریکی مال من و شماست. آیا می‌توانیم دو نفری این خودرو را برانیم؟ نمی‌شود من فرمان را داشته باشم و شما پدال گاز را. باید یک نفر رانندگی کند. سیستم آمادگی این را نداشت. نمی‌پذیرفت و فکر می‌کرد اگر دست خودش باشد بهتر می‌تواند براند. شما ببینید که در دوره آقای روحانی همه از درون سیستم دولت را می‌زدند. اتفاقات سال ۹۶ و ۹۸ آتش تهیه‌اش از درون سیستم بود. بروید ببینید که اتفاقات سال ۹۶ چطور از مشهد آغاز شد. این سیستم نمی‌تواند به این شکل کار کند. اما ممکن است ما یک سیستم ائتلافی داشته باشیم که خیلی هم خوب است. ولی باید یاد بگیرند که در چارچوب ملی با هم تفاهم کنند نه اینکه در کاسه هم بگذارند. بنابراین گفته شد حالا که شما نمی‌گذارید گروه دیگری در قدرت باشد یا اگر بیاید این کارها را با او می‌کنید، پس همه‌اش دست خودتان. آقای روحانی بعد از رهبری قدیمی‌ترین فرد در سیستم است. ببینید چه با او کردند و هر چه بود و نبود درباره‌اش گفتند. سیستم که با نیروی خودش این کار را نمی‌کند! بنابراین گفته شد که همه‌اش مال خودتان.

اما الان این سیستم وارد یک سکوتی شده است. زمانی بود که صحبت از دعواهای تریبونی می‌کردیم و مقامات سه قوه به جای اینکه در خفا با هم مذاکره ‌ و مشکلات‌شان را حل کنند، از تریبون‌های علنی علیه یکدیگر حرف می‌زدند تا امتیاز بگیرند. اما حداقلش این بود که در آن دعواهای تریبونی اطلاعاتی به بیرون درز می‌کرد. اما حالا من رسانه‌ای هم اطلاعاتی ندارم. به این خاطر که سیستم بسته و وارد سکوت شده است.

اینها تناقض‌های سیستم است. من که می‌گفتم در انتخابات شرکت نمی‌کنم و بگذار یکدست شود معلوم بود در این سیستم به اندازه سر سوزن به ما کار نمی‌دهند. اما این را می‌فهمیدیم که آینده مملکت مهم‌تر است. اینها که شما می‌گویید خیلی روشن است. سیستم که یکدست می‌شود جلوی اطلاعات را می‌گیرند، تصمیمات غلط می‌گیرند، غیرپاسخگو خواهند شد و همین‌هاست که اینها را به بحران می‌رساند. هیچ کاری را نمی‌توانند حل کنند. بنابراین دیر یا زود بن‌بست‌ها بیشتر می‌شود. اما ما باید دنبال این باشیم که چطور می‌توانیم کمک کنیم که تفاهم ملی شکل بگیرد و از این بن‌بست بیرون بیاییم. امکان ندارد با ادامه روند گذشته به تفاهم رسید. امروز ببینید که انتقادهای درون خودشان هم دارد بیشتر می‌شود، چون همه مسوولیت‌ها دیگر پای خودشان است.

شما توضیحی دادید درباره نسبت سیاست و قدرت. اما به نظر می‌رسد که حاکمیت بسیار بدیهیت‌‌گریز است و اهل آزمون و خطاست. حتی آن مواردی را که قبلا آزموده، بار دیگر آزمایش می‌کند. دلیل این امر چیست؟

یکی از دلایل به تاریخ برمی‌گردد. اگر به انقلاب فرانسه نگاه کنید، می‌بینید که وقتی شکل گرفت در چند ده سال اول جز استبداد و خون و خونریزی چیزی نبود. اما در نهایت طوری شد که آن انقلاب افتخار جامعه بین‌المللی است. من معتقدم که این چیزی که الان در ایران می‌بینیم در بطن جامعه‌اش بوده است. این گرایش شدیدی که حتی آدم‌های تحصیلکرده به طب سنتی دارند ریشه در کجا دارد؟ فکر می‌کنید این حرف‌ها خیلی عقلانی‌تر از این است که فردی بگوید با یک میلیون تومان می‌توان شغل ایجاد کرد؟ آن هم ناشی از نوعی نابخردی‌هایی است که در بطن جامعه ما وجود دارد. اینها بعد از انقلاب زنده شده و در جامعه بروز کرده. ما به ناچار باید این وضعیت را تحمل کرده و یقین پیدا کنیم که از این دوران عبور می‌کنیم و نوعی عقلانیت جمعی حاصل همان موازنه قوا شکل خواهد گرفت. این نابخردی‌ها که همه ما را هم عصبانی می‌کند و با خودمان می‌گوییم که چطور ممکن است فردی اینقدر چرند بگوید و حتی در قدرت محبوب هم باشد، اینها واقعیت جامعه ماست و اینها از رویکرد‌های مخالف علم و ضد علم می‌آید. می‌بینید که خیلی‌ از نیروهای مذهبی برای اینکه از مذهب دفاع کنند هنوز به خواب و رویا استناد می‌کنند. دلیلش این است که یک اینرسی فرهنگی وجود داشته و الان آثارش در حکومت ظهور کرده و این آثار باعث می‌شود که مردم از ذهنیت خود جدا شوند. دلیل دیگرش هم همان مثال پول نفت و نسبتش با مورفین، مشروب و ال‌اس‌دی است. شما شاه را در نظر بگیرید و صحبت‌ها و عملکردش را از سال ۳۸ تا ۵۷ بررسی کنید. کلمه شاه را‌ بردارید و فرض کنید که نمی‌دانید چه کسی این کارها را می‌کرده. کاملا متوجه می‌شوید که از سال ۳۷ تا سال ۵۲ یک نوع رفتار داشته و از ۵۲ به بعد کاملا متفاوت رفتار کرده است. بعد اگر این دو ذهنیت را جلوی فردی بگذارید او فکر می‌کند با دو فرد متفاوت طرف است. در حالی که یک فرد این کارها را کرده. تفاوت در پول نفت است. نحوه ادبیات شاه که از سال ۵۲ به بعد حرف می‌زند و حتی برای غرب تعیین تکلیف می‌کند، با آن شاهی که در دهه چهل رفتار می‌کرده متفاوت است. به همین دلیل هم آثار عملش در جامعه ایران متفاوت بوده است. می‌خواهم بگویم که قضیه نفت و تاثیرش را دست‌کم نگیرید و این ذهنیت‌هایی که می‌بینید محصول این نوع درآمد بادآورده است که کلا مغز سیاستمدارها را دچار اختلال می‌کرده و آثارش هنوز هست و من فکر می‌کنم که دوره‌اش سرآمده. من یک بار هم گفتم که دولت احمدی‌نژاد محصول نفت بود. اگر نفت نبود اینها اصلا شکل نمی‌گرفتند. شما به جای وزرای دولت احمدی‌نژاد می‌توانید بشکه نفت بگذارید. همین آقای احمدی‌نژاد بود که می‌خواست برای آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای تعیین تکلیف کند و می‌گفت که ما بودجه‌اش را می‌دهیم تا از زیر بلیت امریکا بیاید بیرون. اما الان بروید ببینید که همان احمدی‌نژاد چه حرف‌هایی می‌زند. دلیلش این بود که آن نفت بود که احمدی‌نژاد و خط‌مشی و ذهنیت او را شکل می‌داد و او را بی‌نیاز از عقلانیت می‌کرد. وضعیتی که شما می‌بینید ته‌مانده‌های نفتی است که خوشبختانه در حال تمام شدن است.

به عنوان سوال پایانی اگر حاکمیت به آن بن‌بستی که شما می‌گویید برسد، چقدر شرایط می‌تواند خطرناک شود؟

حاکمیت‌ها دنبال بقای خود هستند. خیلی فکر نکنید که آنها غیرعقلانی فکر می‌کنند. وقتی که دنبال بقا باشند اگر ببینند خطری آنها را تهدید می‌کند که تا آخرش مجبور باشند همین مسیر را بروند، همان راه خودشان را می‌روند. یک عده‌ای از برانداز‌ها هم دنبال همین هستند. می‌دانند انتهایی وجود ندارد و نابودی در انتظار است، می‌خواهند حاکمیت را به آن سمت سوق بدهند. اما یک نیروی اصلاح‌طلب و نیرویی که خواهان ثبات جامعه و بقای ایران است باید راهی را نشان بدهد و بگوید، می‌توانی بقا پیدا کنی اما باید تغییر کنی. اگر تغییر نکنی ممکن است بقایت طولانی‌تر شود اما نابودی‌ هم به همان اندازه جدی و بد خواهد بود. من فکر می‌کنم این خیلی خطرناک است. همیشه باید مفری را برای موجودی که حس خطر می‌کند، گذاشت. خیلی از آنها هم حاضر نیستند تا آخر خط بروند. آنها هم می‌خواهند زندگی کنند. بنابراین همیشه باید یک راه خروجی را برای سیستم باز گذاشت.

The post عبور از گذشته با تفاهم جمعی appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

بخشی از گفت و گوی عبدی را روزنامه شرق را می خوانیم:

در واقع حوادث بعد از انتخابات ۸۸ می‌خواست این را بگوید که صندوق رأی دیگر جواب‌گو نیست. تحلیلی که فکر می‌کنم دقیق نبود و به‌همین‌دلیل ۹۲ و ۹۶ را دیدیم.

الان هم صندوق بی‌اعتبار نیست، از قضا خیلی هم معتبر شده. رأی‌انداختن در صندوق برای مردم مراسم آیینی نیست که به هر قیمتی پای آن بروند و یک رأی بیندازند. اگر کارایی نداشته باشد، نمی‌روند.

این نشان می‌دهد که صندوق مفهوم واقعی پیدا کرده و صندوق زنده است و در شرایطی جدید می‌تواند خودش را نشان بدهد. سال ۸۸ جامعه را دستخوش تغییر عمیقی کرد اما به همین نسبت متناسب با شرایط هم نبود. به‌همین‌خاطر هم در سال‌های ۹۲ و ۹۶ کاملا مسیر بازگشت را شاهدیم.

شاید اگر اصلاح‌طلب‌ها مسیر ۸۸ را نمی‌آمدند می‌توانستیم خیلی بهتر شرایط را پیگیری کنیم.

اینکه سال ۱۴۰۰ هم از این طرف بام افتادند، شاید درست باشد، اما مردم با آنها همراهی نکردند. آرای اصلاح‌طلبان در تهران فاجعه‌بار است. عدم شرکت نیز اساسا تحت تأثیر بیانیه‌ مهندس موسوی نبود. مردم مدت‌ها تصمیمی را گرفته بودند و تغییر چندانی هم در آستانه انتخابات نکردند.

برداشت من این است که این انتخابات بن‌بست اصلاح‌طلبی به معنای گذشته آن را نشان داد.

این بدان معنی نیست که اصلاحات از اول غلط بوده، خیر. از ۷۶ تا ۸۴ کارکرد خودش را داشت و دوره خوبی هم بود. اما بعد از آن به دلیل انحرافاتی که رخ داد یا ناتوانی در تطبیق با شرایط نتوانست خودش را نجات دهد.

هم ۸۴ و هم ۸۸ اینها شکست کامل برای راهبرد اصلاحات بود. ۹۲ و ۹۶ هم برای اصلاحات موقعیت‌هایی اجاره‌ای بود و در چارچوب راهبرد اصلی اصلاحات نبود.

در ۱۴۰۰ دیگر کامل به بن‌بست رسیده و در مجلس قبل سال ۱۳۹۸ هم این بن‌بست آشکار بود. اینکه چگونه از این وضعیت بیرون می‌آیند، جزئیاتش را نمی‌دانم.

تصور نمی‌کنم کسی دیگر هم بتواند دقیق پیش‌بینی کند. آنچه در عمل رخ خواهد داد یک کوشش دسته‌جمعی برای برون‌رفت از وضعیتی است که هیچ‌کس از آن راضی نیست. حتی افراد درون سیستم.

The post صندوق رای هنوز زنده است appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

The post واکنش خطیب‌زاده به استفاده از نام ظریف در لیست‌های انتخاباتی appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

The post روحانی: نباید به رای و دستاورد رای مردم توهین کرد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

انوشیروان محسنی بندپی» روز جمعه در گردهمایی عوامل انتخابات ۱۴۰۰ استان تهران گفت: نزدیک ۵ هزار نیرو در غرب استان تهران تعیین کرده‌ایم و سپاه حضرت سیدالشهدا و محمد رسول الله اعلام کرده‌اند در هر جا کمبود نیرو داشته باشیم به کمک نیروی انتظامی خواهند آمد

وی خاطرنشان کرد : همچنین ۲۲ جلسه امنیتی برگزار کرده‌ایم و ۱۶ جلسه عوامل نظامی و انتظامی بررسی کرده‌اند تا پیش‌بینی پیشگیری و بازدارندگی صورت گیرد.

بندپی در عین حال گفت: تاکنون اشکال خاصی متوجه ما نبوده است اما دقت‌مان تا برگزاری و بعد از انتخابات را باید داشته باشیم.

The post ۲۰ هزار نیرو برای تامین امنیت مردم و صندوق های رای تهران در روز انتخابات appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

قاضی زاده هاشمی:

اختیارات هیات دولت را به شهرستان‌ها واگذار می‌کنم

تصمیم داریم به جای یک پایتخت ۴۸۵ پایتخت داشته باشیم و تک تک شهرستان‌ها پایتخت شوند 

اختیارات فرمانداران را به شهرستان‌ها واگذار می کنم و بودجه شهرستان‌ها در اختیار فرمانداران قرار می گیرد

زاکانی: 

وزارتخانه‌ای برای کودکان و زنان تاسیس خواهم کرد

علیه مفاسد اداری، بروکراسی و کاغذبازی قیام می‌کنم 

بسته‌های معیشتی برای دهک‌های ‌جامعه در کوتاه‌مدت ‌طراحی کرده‌ایم

جلیلی:

برنامه ایجاد ۴ میلیون و ۳۰۰ هزار شغل را در طول ۴ سال دارم

رضایی:

بانک مرکزی را مستقل می‌کنم

 دو سهامدار خُرد باید در شورای بورس باشند

The post نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری امروز چه وعده هایی دادند؟ appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

The post نرخ سود بازار بین بانکی ۱۸.۵ شد appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

«تقی آزاد ارمکی» گفت:  منطق انتخابات در ایران، منطق لحظه‌های آخری است و معطوف به کنش سازمان یافته مبتنی بر دموکراسی‌خواهی نیست.

آزاد ارمکی انتخابات در ایران را هیجانی و دوگانه‌ساخته ارزیابی کرد و گفت: دوگانه موافق- مخالف پیش از انتخابات شکل می‌گیرد و جامعه هم به همین دلیل وارد کنشگری سیاسی می‌شود و معمولا هم به جز یکی دو دوره ما شاهد حضور ۷۰ درصدی مردم در انتخابات بودیم که مشارکت بالایی بوده است.

او گفت: انتخابات ما بیشتر سیاسی است تا اجتماعی؛ در حالی که باید اجتماعی باشد و نتیجه آن برای عرصه سیاسی باشد و شاهد هستیم که نیروهای اجتماعی کار نمی‌کنند و روزهای آخر می‌آیند و کنش پوپولیستی در انتخابات شکل می‌گیرد.

این استاد جامعه شناسی در پاسخ به سئوالی در خصوص وضعیت آرای خاکستری در انتخابات ۱۴۰۰ گفت: هیچ دوره‌ای از انتخابات مانند هم نیست و هنوز معلوم نیست آرایش نیروهای سیاسی چگونه باشد. هنوز معلوم نیست اصلاح طلبان بیایند یا نه و اگر بیایند چه کسی از آنها خواهد آمد و اصولگراها هم بین نامزد نظامی، کنشگر بروکراتیک و روحانی مانده‌اند و هنوز به تصمیم نرسیده‌اند.

این استاد دانشگاه اظهارداشت: ایران به لحاظ قدرت، سرمایه و توزیع نیروهای اجتماعی وضعیت متفاوتی دارد و جمهوری اسلامی به یک پختگی و در عین حال خستگی رسیده است و در چنین شرایطی کنش درونی نیروهای سیاسی نظام هم متفاوت است.  اصولگرایان و اصلاح طلبان هم همین وضعیت را دارند و پختگی و خستگی را دارند و شاهد هستیم که خیلی علیه هم فغان نمی‌کنند و برعکس انتخابات‌های گذشته که خیلی زودتر از ۶ ماه شروع به کوبیدن هم کردند، اکنون شاهد چنین چیزی نیستیم بنابراین انتخابات ۱۴۰۰ متفاوت از همه انتخابات‌های پیشین خواهد بود.

عضو هیات علمی دانشگاه تهران در پاسخ به این سئوال که دلایل این خستگی نیروها و جریان‌های سیاسی گفت: به هر حال یک نظام سیاسی بعد از ۴۰ سال فعالیت هم پخته می‌شود و هم مقداری هم خستگی دارد اما این موضوع ربطی به شورای نگهبان ندارد. در کدام دوره‌ شورای نگهبان جمعیت کثیری را رد صلاحیت نکرده است. شورای نگهبان در انتخابات ۹۲ هاشمی رفسنجانی که نماد جمهوری اسلامی بود را رد صلاحیت کرد و حتی شاهد رد صلاحیت روسای جمهوری سابق هم بودیم و این منطق کنشگری شورای نگهبان بوده است.

این پژوهشگر مسائل اجتماعی در پاسخ به این سوال که آیا ممکن است انتخابات ۱۴۰۰ سه قطبی شود، گفت: انتخابات سه قطبی نمی‌شود و طرفداران احمدی نژاد هم بخشی از این جامعه هستند که در آخر پشت یکی از این دو طیف اصلاح طلبی یا اصولگرایی می‌ایستند و در انتخابات شرکت می‌کنند.  اگر شورای نگهبان اجازه می‌داد انتخابات هفت قطبی می شد ولی چنین اجازه‌ای نمی دهد.

وی درباره وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا نیز گفت: نه آمریکای بایدن جلو آمده و نه جمهوری اسلامی، بنابراین پروژه مذاکره برای دولت بعدی ایران باز خواهد ماند. در این شرایط کار برای دولت بعد هم پیچیده خواهد بود چون آمریکا بازگشت به برجام را سخت خواهد کرد.

این استاد دانشگاه افزود: گفتمان رهبری و گفتمان انقلاب اسلامی و مبتنی بر ضدیت با آمریکاست و همانطور که امام(ره) فرمودند که شما رابطه را قطع کردید درست کنید ما مشکلی نداریم، الان رهبری هم همین را می‌گوید ولی نه در زمان امام(ره) و نه در زمان رهبر انقلاب، جمهوری اسلامی قصد جنگیدن با آمریکا نداشته است و تنها وقتی به پایگاه عین الاسد آمریکا حمله کرد که قبل از آن آمریکا سردار سلیمانی فرمانده سپاه قدس را به شهادت رساند.

The post آزاد ارمکی: کار دولت بعد برای حل مساله برجام سخت خواهد بود appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

The post ظریف : هتاکان در پیشگاه خداوند حاشیه امن نخواهند داشت appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.

صادق خرازی درباره فضای انتخابات ۲۸ خرداد ۱۴۰۰، گفت: در شرایط فعلی انتخابات سال ۱۴۰۰ را فاقد اقبال عمومی می‌بینم. امیدوارم همه کنشگران سیاسی اعم از احزاب، دولت‌مردان، صاحب‌نظران، روشنفکران، مسوولان، شورای نگهبان و کسانی که تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز هستند و آرمان خدمت به مردم را دارند، تدابیری بیندیشند که مردم را در این برهه از زمان نسبت به سرشت و سرنوشت خودشان حساس شوند.

دبیرکل حزب ندای ایرانیان ادامه داد: انتخابات ریاست جمهوری حتی از انتخابات مجلس یازدهم بی‌حس و حال‌تر است و امیدوارم که یک تحول بزرگ و شگرفی صورت گیرد و بتوانیم برای فردای این سرزمین گام بزرگی برداریم.

خرازی گفت: اتفاقی که اکنون باید صورت بگیرد این است که همه باید تصمیم بگیرند ذهن مردم را نسبت به آینده و سرنوشت خودشان روشن و امیدوار کنند. امید حلقه مفقوده و گمشده امروز مردم ایران است و اگر ملتی فاقد امید باشد مشکلات اساسی و جدی خواهد داشت.

وی درباره پیش‌بینی انتخابات ۱۴۰۰ افزود: وقتی که عنوان می‌کنیم اقبالی از سوی مردم برای حضور در انتخابات دیده نمی‌شود، این اقبال فقط در یک جریان نیست. اگر بخواهیم جامعه را تقسیم‌بندی طبقاتی کنیم، باید بگویم جامعه متشکل از سه جریان است. جریان اول بخش سنتی جامعه است که اصولگرایان نماینده آن هستند، بخش باز جامعه که از روشنفکران و جریان‌های دانشجویی و اصلاح‌طلبان تشکیل شده و بخش خاکستری یا بخش میانی جامعه که معمولاً سیاسی نیستند و بیشتر به سرنوشت خودشان فکر می‌کنند من این عدم اقبال را در هر سه جریان می‌بینم.

بخش خاکستری اکثریت جامعه را تشکیل می‌دهند

خرازی تصریح کرد: البته این عدم اقبال برای حضور در انتخابات در بخش اصول‌گرایی کمتر، در بخش خاکستری خیلی بیشتر و در بخش اصلاحات هم به‌گونه‌ای است که مردم به صورت جدی روی آن بحث می‌کنند.

این فعال اصلاح‌طلب درباره اینکه چه افرادی بخش خاکستری جامعه را تشکیل می‌دهند، گفت: این بخش از جامعه نماد ندارد و به تحولات سیاسی و شعارها نگاه می‌کند. از سال ۱۳۷۵ که انتخابات مجلس پنجم برگزار شد، این بخش از جامعه احراز هویت شد و سال ۱۳۷۶ خود را به شکل عینی و واضح و خیلی بزرگ نشان داد.

خرازی افزود: نمادهای آنها بخشی از نیرو و چهره‌های فرهنگی و ملی و بخشی از افراد تاثیرگذار و خوشنام جامعه هستند. اما این تفکر که این بخش از جامعه دارای افرادی است که می‌توانند روی آنها تاثیر بگذارند این‌طور نیست. آنها به روند تحولات و به آهنگ سیاسی نگاه می‌کنند. سال ۱۳۸۴ احمدی‌نژاد تبدیل به نماد رابین‌هود شد و این بخش خاکستری به آن سمت غلطید و مرحوم هاشمی را به ناحق نماد تبعیض می‌دیدند. این بخش از جامعه که در سال ۷۶ کنار آقای خاتمی و در سال ۹۲ بار دیگر کنار جریان اصلاحات ایستاد، در سال ۸۴ «کوپ» کرده بود و کنار جریان اصولگرایی و شعارهای آنها قرار گرفت و بعد متوجه اشتباه خود شد.

دبیرکل حزب ندای ایرانیان گفت: نمی‌توان برای این بخش جامعه تعیین کرد که کجا بایستد و در کجا قرار دارد. اتفاقا حساس‌ترین، پیچیده‌ترین و پرحادثه‌ترین بخش جامعه همین بخش خاکستری است.  به‌طور مشخص نمی‌توان گفت هر کدام از این سه بخش چند درصد از جامعه را تشکیل می‌دهند ولی می‌توان گفت که بخش خاکستری اکثریت جامعه را شامل می‌شوند.

جریان اصلاحات به مرحوم هاشمی اقبال نشان نداد

خرازی در توصیف مشی اصلاح‌طلبی خود، گفت: مرحوم هاشمی یک شخصیت ملی بود که برای آبادی و آبادانی ایران، از جان و دل مایه گذاشت و به همین دلیل بسیار تحت تاثیر شخصیت او بودم و هستم. مرحوم هاشمی از دوران جنگ یک شخصیت ملی بود و خدمات فراوانی برای آینده این سرزمین کرد.

این فعال اصلاح‌طلب، مرحوم هاشمی رفسنجانی را «پدر عمران ایران» توصیف کرد و افزود: سازندگی فقط با او مطرح نمی‌شود چرا که مرحوم هاشمی در حقیقت نماد چند جریان بزرگ در تاریخ سیاسی ایران است و خروجی دولت مرحوم هاشمی رفسنجانی، سید محمد خاتمی بود.

خرازی بیان کرد: روزی که مرحوم هاشمی مسوولیت را بر عهده گرفت، ۱۸ استان کشور تازه از جنگ رهایی پیدا کرده بود و هنوز مفهوم تکنولوژی و «های تک» (فن آوری پیشرفته) در جامعه مشخص نبود و در چنین شرایطی این شخصیت بزرگ و استثنایی از توسعه و پیشرفت‌ و جامعه مدرن و رفاه سخن گفت.

این فعال اصلاح‌طلب گفت: البته ریزش‌های بسیار جدی هم کنار این توسعه و پیشرفت اتفاق افتاده که مورد نقد خیلی‌ها قرار گرفت.  مرحوم هاشمی رفسنجانی یک الگو بود و خروجی بخشی از اندیشه‌های او به اصلاح‌طلبی در ایران منتج شد. هرچند جریان اصلاحات به مرحوم هاشمی اقبال نشان نداد و او نخستین ضربه را از رفتارهای برخی تندروی‌ها خورد.

اصلاح‌طلب واقعی کسی است که اصلاح را از خود شروع کند

خرازی درباره مشی اصلاح‌طلبی خود، گفت: نمی‌خواهم خدای ناکرده دیگران را نقد و یا در تعارض، تضاد و دوگانگی با آنها صحبت کنم. اصلاح‌طلب واقعی کسی است که مصالح جامعه را با اصلاحات عمیق و اساسی پیوند زند و اصلاح را از خود شروع کند.

وی، اصلاح‌طلبی واقعی را، پاسداری از ارزش‌ها، فضیلت‌ها، حفظ هویت ملی، دینی، پیشتازی و پیشگامی در تجددخواهی توصیف کرد و افزود: اگر اینها با هم آمیخته شوند از درون آن، اصلاح‌طلبی به‌وجود می‌آید که مشکل و نقص فنی ندارد، گرفتاری ایجاد نمی‌کند و می‌تواند بخش عمده‌ای از جامعه را به خود جذب کند.

با ادبیات تند نمی‌شود تندروی را نقد کرد

خرازی درباره عبارت «پدرخوانده‌های اصلاحات» که بارها از آن صحبت کرده است، گفت: نمی‌پسندم عده‌ای فارغ از همه اصول دموکراتیک، بخواهند دیدگاه‌های خود را تحمیل کنند. اصلاحات یک جریان یا یک گروه خاص نیست بلکه جبهه‌ای است که درون آن، بسیاری از تفکرات مختلف جای می‌گیرند و کسی نمی‌تواند از طرف اصلاحات صحبت کند. البته می‌تواند برداشت خود را از اصلاحات بیان کند. باید دید آیا مردم این برداشت را قبول می‌کنند یا نمی‌کنند. نمی‌توان با ادبیات رادیکال، ‌ادعای روشنفکری و با ادبیات هویت‌گریز، احراز هویت کرد و با ادبیات تند، نقد تندروی کرد.

وی افزود: موضوعی که برای من مهم است اینکه اصلاحات هم پروسه و هم پروژه است. شایسته نیست عده‌ای به‌شکل پروژه و با نزدیک شدن به انتخابات اصلاحات را مطرح ‌کنند. اینکه در انتخابات مجلس، مردم را به سمت عدم مشارکت سوق می‌دهند، ولی برای انتخابات ریاست جمهوری تبلیغ می‌کنند در ذهن مردم این برداشت را ایجاد می‌کنند که آنها در پی کسب قدرت هستند.

دبیرکل حزب ندای ایرانیان گفت: اصلاحات یک جریان ایستا نیست و باید در حال حرکت باشد. دموکراسی یک سیکل معیوب نیست، متحول است. نمی‌توان به انتخابات و اصلاحات به شکل یک پروژه نگاه کرد چرا که پروسه است و در فرایند زمان معنی پیدا می‌کند. عده‌ای به انتخابات و اصلاحات به‌شکل پروژه می‌نگرند و برخی‌ هم می‌خواهند به‌شکل مقطعی استفاده خاص خود را از انتخابات انجام دهند و بروند که از نظر من این کار پسندیده و شایسته نیست.

مسوول پاسخگویی به حرف‌های بی‌ربط نیستم

خرازی در پاسخ به این ادعا که حزب ندا و شخص صادق خرازی برای ایجاد شکاف میان اصلاح‌طلبان تشکیل شده، خاطرنشان کرد: حرف‌های زیادی ممکن است از سوی افرادی بیان ‌شود ولی من مسوول پاسخگویی به حرف‌های بی‌ربط نیستم. حزب ندای ایرانیان بیشتر از هر کسی به تبشیر و ترویج ادبیات اصلاح‌طلبی پرداخته است. در دوره انسداد سیاسی به سختی به میدان آمدیم و با مشورت بسیاری از بزرگان گام برداشتیم و خیلی مورد اتهام واقع شدیم.

خرازی عنوان کرد: به ما گفتند، شما چگونه مجوز گرفته‌اید؟ بعد خودشان رفتند و مجوز گرفتند. انسداد سیاسی سال ۸۸ با تحرک سیاسی جوانان اصلاح‌طلب در سال ۹۲ شکسته شد. «اینها این مساله را نمی‌پسندند؛ خب نپسندند، ولی نمی‌توانند تهمت بزنند و به جمعیت ۱۸ هزار نفره حزب در سراسر کشور اهانت کنند.»

این فعال اصلاح‌طلب ادامه داد: اگر کسی اصول بازی دموکراتیک را قبول دارد باید به رای جمعی احترام بگذارد. این‌گونه نیست که عده‌ای خودشان را اصلاح‌طلب معرفی کنند و اصلاح‌طلبان را غیراصلاح‌طلب بخوانند.

خرازی پرسید: چه کسی چنین حرفی را مطرح کرده است؟ ما خودمان را اصلاح‌طلب می‌دانیم و مبانی فکری ما این موارد است، ولی نمی‌گوییم آنها اصلاح‌طلب هستند یا نیستند؛ ما در پی عرضه مبانی فکری خود هستیم و هیچ‌موقع کسی را محکوم نکرده‌ایم، اما بدترین تهمت‌ها و بیشترین اهانت‌ها را تحمل کرده‌ایم.

وی ادامه داد: ما به دوستان گفته‌ایم که مرز داریم، اگر مرز ما رعایت شود با شما همکاری می‌کنیم اما اگر قرار باشد مرزها شکسته شود و مانند گذشته عمل شود قطعا با آنها همراهی نخواهیم کرد. آقای خاتمی خودشان بهتر از هر کسی می‌دانند که هیچ‌کسی به اندازه حزب ندا و صادق خرازی در این چند سال گذشته، به توسعه ادبیات سیاسی اصلاحی نپرداخته است. چگونه است که در ۴ سال دور دوم آقای خاتمی که این همه زحمت کشیده شد و کار کردند و همه بچه‌ها کنار او بودند، از این حرف‌ها زده نمی‌شد؟ «چون ما نمی‌خواهیم فرمایشی عمل کنیم شایسته نیست به ما اهانت کنند.»

ظریف می‌تواند پدیده انتخابات باشد

خرازی در پاسخ به این پرسش که چه اصراری دارید ظریف نامزد اصلاح‌طلبان در انتخابات ریاست جمهوری شود، گویا خود او تمایلی به نامزدی در انتخابات ندارد، اظهار کرد: چه کسی گفته چنین اصراری داریم؟ ما به کسی اصراری نکردیم.  ظریف به عنوان یک گزینه مطرح است. اگر او برای انتخاب نامزد شود، حضور او به دلیل موقعیت ویژه‌ای که دارد می‌تواند به پدیده انتخابات تبدیل شود. البته تصمیم ظریف برای نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری به خود او مربوط است.

نامزدی من برای انتخابات ۱۴۰۰ هنوز مشخص نیست

خرازی در پاسخ به این پرسش که «گفته می‌شود صادق خرازی، موضوع ظریف را بهانه کرده که خودش نامزد شود»، چیست، گفت: خیر اینطور نیست! من برای معرفی خودم به عنوان نامزد اصلاح‌طلبان نیازی به ظریف ندارم، ضمن اینکه ظریف هم احتیاجی به من ندارند. نامزدی من برای انتخابات ۱۴۰۰ هنوز مشخص نیست و بستگی به شرایط زمان و تحولات دارد.

وی در پاسخ به این سوال که مصوبه اقدام راهبردی مجلس که در آذرماه تصویب شد تا چه حد توانسته تحریم‌ها علیه ایران را کاهش دهد؟ گفت: دو دیدگاه جدی در این زمینه وجود دارد. دیدگاه اول معتقد است که مصوبه اقدام راهبردی مجلس در تنافر و تناقض با روند مذاکرات است و دیدگاه دوم بر این اعتقاد است که مطالبات ایران می‌تواند از داخل مصوبه اقدام راهبردی مجلس به‌دست می‌آید.

دبیرکل حزب ندای ایرانیان خاطرنشان کرد: موضوع مهم این است که ما در مذاکرات با آژانس و ۱+۵ فراز و فرودهایی داشتیم. اگر بخواهیم این فراز و فرودها را آسیب‌شناسی کنیم باید گفت که این حق مسلم ایران است که تجدیدنظر کند. فکر می‌کنم اگر قاطع و یکصدا باشیم می‌توانیم در مذاکرات دست پر را داشته باشیم.

وی درباره ارتباط تحریم‌ها با لوایح FATF و ارزیابی خود از نامه رهبر انقلاب به مجمع تشخیص مصلحت نظام در ارجاع این لوایح، گفت: رهبری حتما در تصمیم‌شان مسائلی را لحاظ کرده‌اند که در چارچوب نگاه ایشان تعریف می‌شود و مطمئنا خودشان ارجاع این لوایح را صلاح دانسته‌اند. در زمینه بازنگری یا بازبینی این لوایح نسبت به دفعات قبل دقت بهتری صورت می‌گیرد که منافع جمهوری اسلامی ایران در آن مستتر شود.

تحریم‌ها ارتباطی با FATF ندارد/پذیرش FATF به مصلحت کشور است

خرازی با اشاره به موضوع تحریم‌ها گفت: عده‌ای بر این ادعا هستند که تحریم‌ها به دلیل عدم پذیرش FATF است ولی این ادعا را به لحاظ فنی قبول ندارم چراکه بسیاری از کشورها هنوز FATF را نپذیرفته‌اند.  FATF یک پروسه است و من پذیرش آن را به مصلحت کشور می‌دانم و در تناقض و تعارض منافع ملی نمی‌دانم.

وی درباره اینکه ایران چقدر توانسته از ظرفیت‌ ظریف در بهبود روابط در صحنه بین‌المللی استفاده کند، گفت: به ظریف اختیارات کامل برای بهبود روابط در صحنه بین‌المللی داده شده و او هم کار و تلاش فراوانی در این زمینه انجام داده است. آقای ظریف رییس دستگاه دیپلماسی کشور و مورد اعتماد شخص اول مملکت و همچنین دولت است و همه گروه‌ها و جریان‌های سیاسی و دولتی تاکنون از او حمایت کرده‌اند.

دبیرکل حزب ندای ایرانیان گفت:  آقای ظریف همان شخصی است که دبیرکل سازمان ملل متحد در بسیاری از موضوعات جهانی با او مشورت می‌کند. او همان کسی است که مورد اعتماد شخص رهبری است و من بارها از زبان رهبر انقلاب شنیده‌ام که به آقای ظریف و آقای روحانی بدون قید و شرط اعتماد دارد و شخصیت‌های مرجع سیاسی نیز به آقای ظریف اعتماد دارند.

از هر فرصتی برای برداشتن تحریم‌ها باید استفاده کرد

خرازی در پاسخ به این سوال که آیا با این گفته اصولگرایان که مذاکرات هسته‌ای را باید دولت بعدی که احتمالا اصولگرا است ادامه دهد، موافقید، گفت: موافق نیستم. هر کسی در هر لحظه‌ای که می‌تواند و از هر فرصتی که دارد باید از مذاکرات استفاده کند؛ حتی یک روز تحریم برای مردم ایران ظلم «بیّن» است.

این فعال اصلاح‌طلب ادامه داد: اگر کسی توان مذاکره دارد یا فرصت مذاکره برای او پیش می‌آید باید از این فرصت و ظرفیت استفاده کند و نگذارد مردم ایران حتی یک روز هم بیشتر در تحریم باشند. چرا که شایسته و سزاوار ملت بزرگ ایران و این تمدن و این سرزمین اسطوره‌ای نیست که در تحریم باشند. این اشتباه بزرگی است که آمریکایی‌ها مرتکب شده‌اند و چوب آن را هم در آینده خواهند خورد.

وی درباره تفاوت میان رویکرد سیاست خارجی بایدن و ترامپ و استفاده از ظرفیت آن، خاطرنشان کرد: میان رویکرد بایدن و ترامپ کاملا تفاوت وجود دارد. طبیعی است که هر کس که توانایی دارد و می‌تواند موقعیت و فرصتی ایجاد کند، باید از آن ظرفیت استفاده کرده و از آن یک فرصت طلایی به وجود آورد.

اقتصاد و فرهنگ حلقه مفقوده سیاست خارجی است

خرازی در پاسخ به پرسشی درباره محدودیت‌های وزارت امور خارجه، گفت: وزارت خارجه همواره وزارتخانه کوچکی بوده و مانند دیگر وزارتخانه در ادوار مختلف نقاط مثبت و منفی دارد. نمی‌توان گفت که در این مقطع به این وزارتخانه بی‌توجهی شده و باید نگاه دیگری به آن می‌شده است.

این دیپلمات سابق اظهار کرد: به اعتقاد من اقتصاد و فرهنگ دو عنصر و دو حلقه مفقوده سیاست خارجی است اگر اقتصاد و تجارت خارجی و فرهنگ و هنر در کنار سیاست خارجی دیده شوند موقعیت سیاست خارجی هم در خارج از کشور و هم در داخل مستحکم می‌شود.

خرازی با بیان اینکه اگر فرهنگ از سیاست خارجی جدا کنیم، سیاست خارجی چیزی برای عرضه ندارد، عنوان کرد: ما در یک حوزه تمدن جهان ایرانی قرار گرفته‌ایم و جهان ایرانی مبنای تفکر ایران بزرگ و فراتر از مرزهای جغرافیایی است.

دبیر کل حزب ندای ایرانیان افزود:  وقتی که در سمرقند می‌بینم که دختربچه ۷ ساله به یک پسربچه،  می‌گوید که «پسرک مراقبت کن دست تکدی به سوی بیگانگان دراز مکن» این یک هویت و یک تاریخ است و یک زبان نیست عطف تاریخی ملت‌های منطقه است.

این فعال اصلاح‌طلب گفت: وقتی که مردم در منطقه از زبان فارسی سخن می‌گویند. زبان فارسی محدود به جغرافیای سرزمینی نیست بلکه هویت چندصد میلیون انسان است.

سیاست خارجی بدون فرهنگ، غذای بدون ادویه است

خرازی عنوان کرد: سیاست خارجی بدون فرهنگ مانند غذای بدون ادویه است. شما فقط این غذا را تناول می‌کنید که سیر شوید و گرسنگی شما را از پای درنیاورد. اما اگر شما هویت می‌خواهید، در سیاست خارجی هویت با فرهنگ آمیخته می‌شود.  از درون فرهنگ است که اقبال لاهوری بیرون می‌آید و طنطاوی سخن از تمدن ایران و اسلام، بزرگی و شکوه و عظمت تشیع راستین می‌کند.

وی ادامه داد: از درون فرهنگ است که هزاران نغمه‌گر و نغمه‌ساز ادبی و سیاسی به وجود می‌آید، از درون این زبان و ادبیات و فرهنگ است که سوزنی و جوزجانی و فردوسی و اقبال لاهوری و مولانا، ابوسعید ابوالخیر به وجود می‌آید و مرزها فرو می‌ریزند و برابر فرهنگ متواضع می‌شوند.

دبیرکل حزب ندای ایرانیان گفت: اوایل قرن بیستم بیش از هفت هزار و ۸۰۰ زبان میان ملت‌های مختلف جهان جاری و ساری بوده است در پایان قرن بیستم این تعداد به ۶۰۰ می‌رسد. یعنی بیش از ۹۰درصد زبان‌ها فرو می‌ریزد ولی زبان فارسی باقی می‌ماند چون تمدن و فرهنگ ایرانی به یکدیگر متصل هستند.

خرازی تصریح کرد: زبان و ادبیات و فرهنگی فارسی هم بر یکدیگر تاثیر می‌گذارند. تمدن‌ها و فرهنگ‌هایی که فاقد بده و بستان بوده‌اند سقوط کرده و از بین رفته‌اند. وقتی شما در بخارا و سمرقند می‌بینید که شعر «بوی جوی مولیان آید همی، یاد یار مهربان آید همی» را با آواز می‌خوانند و پای خود را بر زمین می‌زنند موی بر بدن انسان راست می‌شود و انسان هویت گذشته خود را در درون خود احیا می‌کند.

دبیر کل حزب ندای ایرانیان گفت: تمدن ایرانی، تنها فرهنگی است که گذشته را به امروز و امروز را به آینده پیوند داده و این موضوع حائز اهمیت است.  با این دنیا زندگی کرده‌ام. به همین دلیل معتقد هستم که در هر جایی در حوزه فرهنگ اگر متواضع نباشیم باخته‌ایم. اگر بخواهیم در مخاطب تاثیر بگذاریم، با زبان فرهنگ می‌توانیم تاثیر بگذاریم.

خرازی درباره اقدامات فرهنگی خود، اظهار کرد: ماموریت من به سازمان ملل متحد آمیخته با یک سلسله اقدامات فرهنگی بود. در آمریکا در مواجهه با ۴۸ شبکه تلویزیونی ضدانقلاب، شبکه تلویزیونی آفتاب را راه‌اندازی کردم.  نخستین فردی بودم که شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی را در آمریکا راه‌اندازی کردم، در بیش از ۴۸ مرکز ایرانشناسی و زبان فارسی در آمریکا سرمایه‌گذاری کردم.

سفیر پیشین ایران در سازمان ملل همچنین گفت: در دوره من دهها کتاب در آمریکا منتشر شد. در همکاری با دانشگاه‌های هاروارد، کلمبیا، جرج تاون، واشنگتن، نیویورک، شیکاگو و استنفورد، برکلی و در دانشگاه‌های مختلف آمریکا کارهای بزرگی انجام شد و خدمات متقابل اسلام و ایران مرحوم شهید مطهری از سوی دوستان من ترجمه و چاپ شد.

خرازی عنوان کرد: کتاب الحلقه الاولی شهید محمد باقر صدر در دانشکده حقوق اسلامی دانشگاه هاروارد چاپ شد و دهها کتاب دیگر در آمریکا منتشر شد. همواره خودم را از کارهای فرهنگی جدا نمی‌دانستم. در دورانی هم که مسئولیت اجلاس سران را داشتم کنار آن، کار فرهنگی انجام می‌دادم که این کار فرهنگی در ذائقه سرانی که به ایران آمده بودند ماندگار شود.

وی افزود: در دوران مسئولیتم در وزارت خارجه بزرگترین کتابخانه تخصصی سیاست خارجی را با ۴۰۰ هزار جلد تاسیس کردم. بیش از ۹۰ میلیون برگه سند که در زیرزمین‌های وزارت خارجه و در گونی بود را در یک ساختمان ضدانفجار سامان‌دهی کردم.

سفیر پیشین ایران در فرانسه با بیان اینکه در استرالیا، اسکاتلند و دانشگاه هامبورگ مرکز ایرانشناسی و زبان فارسی تاسیس کردم، اظهار کرد: در دانشگاه دوشنبه، تاجیکستان، قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان، آذربایجان، خجند، خوقند، خیوه، خوارزم، بخارا، غازان، سورنتو، سن پترزبورگ، باکو، ارمنستان، گرجستان و در بسیاری از مناطقی که مربوط به آسیا و قفقاز بود، دپارتمان‌های زبان فارسی و ایران‌شناسی تاسیس کردم.

خرازی یادآور شد: در دانشگاه اسکندریه و قاهره مصر بزرگترین مرکز ایران‌شناسی را میان کشورهای عربی و در بیت‌الحکمه کتابخانه تخصصی ایران و اسلام و تشیع را با ۴۵ هزار جلد کتاب تاسیس کردم.

The post صادق خرازی: اصلاح طلب واقعی اصلاحات را از خود شروع می‌کند appeared first on سایت خبری تحلیلی رصد خبر.