وزارت امور خارجه در بیانیهای به ادعاهای مطرح شده در بیانیه مشترک آمریکا و شورای همکاری خلیج فارس واکنش نشان داد و به کشورهای منطقه گوشزد کرد که حضور نظامی آمریکا عامل اصلی ناامنی در غرب آسیاست.
رصدخبر | دیپلماسی ؛ وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با صدور بیانیهای مفصل، به مواضع مطرحشده در بیانیه مشترک ایالات متحده و شورای همکاری خلیج فارس واکنش نشان داد و با رد ادعاهای مطرحشده درباره برنامه هستهای، توان دفاعی و سیاستهای منطقهای جمهوری اسلامی، تأکید کرد تجربه جنگ اخیر نشان داده است که حضور نظامی آمریکا نه تنها ضامن امنیت منطقه نیست، بلکه عامل اصلی ناامنی، بیثباتی و تشدید تنشها در غرب آسیاست.
این واکنش پس از آن منتشر شد که وزیران خارجه آمریکا و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در نشست مشترک خود در منامه، بیانیهای منتشر کردند که بخش مهمی از آن به ایران اختصاص داشت.
در این بیانیه، آمریکا و کشورهای عضو شورای همکاری ضمن استقبال از ادامه روند مذاکرات تهران و واشنگتن، بر ضرورت حفظ روند گفتوگوها تا دستیابی به توافقی دائمی تأکید کردند. آنها همچنین مدعی شدند که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، پاسخگویی تهران درباره برنامه موشکی و پهپادی و آنچه «حمایت از گروههای نیابتی» خواندند، از الزامات دستیابی به صلح و امنیت پایدار در منطقه است.
بیانیه مشترک همچنین بر آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز، مخالفت با هرگونه محدودیت یا اعمال کنترل بر این آبراه، امنیت زیرساختهای انرژی، حمایت از دولت لبنان، تحولات سوریه، اوضاع غزه و کنترل فعالیت گروههای مسلح در عراق تأکید کرده و توسعه روابط اقتصادی با ایران را نیز مشروط به پایبندی تهران به توافقات و تغییر رفتارهای منطقهای دانسته است.
در مقابل، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با رد کلیت این رویکرد، اعلام کرد ادعای «تعهد پایدار آمریکا به امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس» چیزی بیش از «لفاظی و وارونهنمایی واقعیت» نیست.
وزارت خارجه با اشاره به تجاوز نظامی اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد که استفاده آمریکا از پایگاهها و امکانات نظامی مستقر در برخی کشورهای منطقه برای حمله به ایران، نشان داد واشنگتن نه تنها ارزشی برای امنیت کشورهای منطقه قائل نیست، بلکه از ظرفیتهای موجود در منطقه برای پیشبرد سیاستهای تجاوزکارانه خود استفاده میکند.
در این بیانیه تأکید شده است که کشورهای منطقه باید با بازنگری در رویکردهای خود، اجازه ندهند قلمرو یا امکاناتشان برای طراحی، پشتیبانی یا اجرای اقدامات نظامی علیه کشورهای همسایه مورد استفاده قدرتهای فرامنطقهای قرار گیرد؛ زیرا چنین اقدامی با اصل حسن همجواری و تعهدات بینالمللی دولتها مغایرت دارد.
برنامه هستهای ایران
یکی از محورهای اصلی بیانیه مشترک آمریکا و شورای همکاری، برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران بود. در این بیانیه ادعا شده بود که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای همچنان یکی از اهداف اصلی مذاکرات است.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در پاسخ، این ادعا را تکرار «دروغ بزرگ» رژیم صهیونیستی و آمریکا درباره برنامه هستهای صلحآمیز ایران توصیف کرد و از کشورهای عضو شورای همکاری خواست به جای همراهی با فضاسازیهای آمریکا، از ابتکار جمهوری اسلامی ایران برای ایجاد منطقه عاری از سلاح هستهای در غرب آسیا حمایت کنند و آمریکا را به پایان دادن به حمایتهای خود از زرادخانه هستهای رژیم صهیونیستی وادار سازند.
مقاومت منطقه و برنامه موشکی و پهپادی ایران
بخش دیگری از بیانیه مشترک آمریکا و شورای همکاری به برنامه موشکی و پهپادی ایران اختصاص داشت؛ موضوعی که در آن ادعا شده بود صلح و امنیت منطقهای مستلزم پاسخگویی ایران درباره این توانمندیهاست.
وزارت امور خارجه ایران این موضع را نیز به شدت رد کرد و اعلام داشت طرح موضوع توان دفاعی جمهوری اسلامی، در شرایطی که آمریکا با فروش گسترده سلاح، منطقه را به بزرگترین انبار تسلیحات جهان تبدیل کرده، اقدامی غیرمسئولانه و در راستای سیاست شکستخورده «ایرانهراسی» است.
در این بیانیه تصریح شده است که جمهوری اسلامی ایران هیچگونه مماشاتی در دفاع از تمامیت ارضی، امنیت ملی و توان بازدارندگی خود نخواهد داشت و توسعه توانمندیهای دفاعی کشور، حقی مشروع و غیرقابل مذاکره است.
در بخش دیگری از بیانیه مشترک، آمریکا و شورای همکاری، گروههای مقاومت فلسطین و لبنان را «نیروهای نیابتی ایران» توصیف کرده بودند.
وزارت امور خارجه ایران در پاسخ، این ادعا را مردود دانست و تأکید کرد تنها موجود نیابتی در منطقه، رژیم صهیونیستی است که با حمایت کامل آمریکا به اشغالگری، نسلکشی و نقض مستمر حقوق بینالملل ادامه میدهد.
تهران همچنین یادآور شد که مقاومت مردم فلسطین و لبنان در برابر اشغالگری، حقی مشروع بر اساس منشور ملل متحد و قواعد حقوق بینالملل است و همه دولتها موظف به حمایت از حق تعیین سرنوشت ملت فلسطین هستند.
اداره تنگه هرمز
موضوع تنگه هرمز نیز از دیگر محورهای اختلاف دو بیانیه بود.
در حالی که آمریکا و شورای همکاری بر آزادی نامحدود کشتیرانی و مخالفت با هرگونه کنترل بر این آبراه تأکید کردند، وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد ناامنیهای ایجادشده در تنگه هرمز نتیجه مستقیم تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و همراهی برخی کشورهای منطقه با این اقدامات بوده است.
وزارت خارجه همچنین یادآور شد که تنگه هرمز در محدوده آبهای سرزمینی جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان قرار دارد و مدیریت کشتیرانی در این آبراه بر اساس توافقات دوجانبه و ترتیبات مورد توافق دو کشور انجام خواهد شد.
در پایان، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با ابراز تأسف از همصدایی شورای همکاری خلیج فارس با آمریکا و رژیم صهیونیستی، از دولتهای عضو این شورا خواست تجربه جنگ اخیر را مبنای بازنگری در نگاه امنیتی خود قرار دهند و به جای تکیه بر قدرتهای خارجی، مسیر همکاریهای منطقهای، اعتمادسازی متقابل و گفتوگوی مستقیم میان کشورهای منطقه را دنبال کنند.
تهران تأکید کرد که امنیت پایدار خلیج فارس و غرب آسیا نه از مسیر حضور نظامی آمریکا و ائتلافهای فرامنطقهای، بلکه تنها از طریق همکاری کشورهای منطقه، احترام متقابل، حسن همجواری و کنار گذاشتن سیاستهای مداخلهجویانه قابل تحقق خواهد بود.
